Raft®

ULOTKA DO STOSOWANIA W MEDYCYNE Raft® (Raft)

Skład:

substancja czynna: fosforan sodu deksametazonu;

1 ml roztworu zawiera fosforan sodu deksametazonu w przeliczeniu na fosforan deksametazonu – 4 mg;

substancje pomocnicze: edetatu sodu, cytrynian sodu, kreatynina, 1 M roztwór wodorotlenku sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: w chwili wprowadzenia do obrotu: przeźroczysta, bezbarwna ciecz; w okresie ważności: przeźroczysta ciecz bezbarwna lub lekko żółtawa.

Grupa farmakoterapeutyczna. Glikokortykosteroidy. Kod ATC H02AB02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Deksmetazon jest monofluorowanym glikokortykosteroidem o wyraźnych właściwościach przeciwalergiczych, przeciwzapalnych i stabilizujących błony, który wpływa również na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów.

Działanie glikokortykosteroidowe deksametazonu jest około 7,5 razy silniejsze niż działanie prednizolonu i prednizonu, a w porównaniu z hydrokortyzonem skuteczność deksametazonu jest wyższa 30-krotnie. Działanie mineralokortykosteroidowe jest nieobecne. Glikokortykosteroidy takie jak deksametazon wykazują swoje działanie biologiczne poprzez aktywację transkrypcji genów wrażliwych na kortykosteroidy. Działania przeciwzapalne, immunosupresyjne i antyproliferacyjne wynikają ponadto ze zmniejszenia tworzenia, uwalniania i aktywności mediatorów zapalenia oraz hamowania specyficznych funkcji i migracji komórek zapalnych. Ponadto kortykosteroidy mogą hamować działanie sensybilizowanych limfocytów T i makrofagów na komórki docelowe.

W przypadku konieczności długotrwałego stosowania leków kortykosteroidowych należy uwzględnić możliwość indukcji przejściowej niewydolności kory nadnerczy. Ryzyko zahamowania układu „podwzgórze — przysadka — kora nadnerczy” zależy, m.in., również od indywidualnych czynników.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo — COVID-19

Skuteczność kliniczna

Badanie kliniczne RECOVERY (Randomised Evaluation of Covid-19 Therapy)1, randomizowane, kontrolowane, otwarte, przeprowadzone według platformy adaptacyjnej, zostało zainicjowane przez badaczy w celu oceny skutków potencjalnych metod leczenia u pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19.

Badanie prowadzono w 176 szpitalach Wielkiej Brytanii. 6425 pacjentów zostało zrandomizowanych do otrzymywania deksametazonu (2104 pacjentów) lub standardowego leczenia (4321 pacjentów). U 89 % pacjentów potwierdzono laboratoryjnie infekcję SARS-CoV-2.

W chwili randomizacji 16 % pacjentów otrzymywało inwazyjną wentylację mechaniczną (WOM) lub ekstrakorpową membranową oxygenację (ECMO), 60 % otrzymywało jedynie tlen (z wentylacją nieinwazyjną lub bez niej), a 24 % nie otrzymywało ani jednego, ani drugiego.

Średni wiek pacjentów wynosił 66,1 ± 15,7 roku. 36 % pacjentów stanowiły kobiety. U 24 % pacjentów w wywiadzie stwierdzono cukrzycę, u 27 % choroby serca oraz u 21 % przewlekłe choroby płuc.

Pierwotny punkt końcowy

Śmiertelność na 28. dobę była istotnie niższa w grupie deksametazonu niż w grupie standardowego leczenia: śmiertelność odnotowano odpowiednio u 482 z 2104 pacjentów (22,9 %) i u 1110 z 4321 pacjentów (25,7 %) (współczynnik częstości 0,83; 95 % przedział ufności (PU) 0,75–0,93; p < 0,001).

W grupie deksametazonu częstość śmiertelności była niższa niż w grupie standardowego leczenia zarówno u pacjentów otrzymujących inwazyjną WOM (29,3 % vs 41,4 %; współczynnik częstości 0,64; 95 % PU 0,51–0,81), jak i u tych, którzy otrzymywali dodatkowy tlen bez inwazyjnej WOM (23,3 % vs 26,2 %; współczynnik częstości 0,82; 95 % PU 0,72–0,94).

Nie zaobserwowano wyraźnego efektu deksametazonu u pacjentów, którzy w chwili randomizacji nie otrzymywali żadnej formy wsparcia oddechowego (17,8 % vs 14,0 %; współczynnik częstości 1,19; 95 % PU 0,91–1,55).

Punkt końcowy wtórny

U pacjentów z grupy deksametazonu długość hospitalizacji była krótsza niż w grupie standardowego leczenia (mediana 12 dni vs 13 dni) oraz większa częstość wypisania ze szpitala w ciągu 28 dni (współczynnik częstości 1,10; 95 % PU 1,03–1,17).

Zgodnie z pierwotnym punktem końcowym największy efekt w skróceniu długości hospitalizacji do 28. dnia obserwowano u pacjentów otrzymujących inwazyjną WOM w chwili randomizacji (współczynnik częstości 1,48; 95 % PU 1,16–1,90), mniejszy efekt u pacjentów otrzymujących jedynie tlen (współczynnik częstości 1,15; 95 % PU 1,06–1,24), natomiast nie zaobserwowano korzystnego efektu u pacjentów, którzy nie otrzymywali tlenu (współczynnik częstości 0,96; 95 % PU 0,85–1,08).

* Stosunek wskaźników został skorygowany ze względu na wiek z uwzględnieniem wyników śmiertelności w 28. dniu i wypisania ze szpitala. Stosunek ryzyka został skorygowany ze względu na wiek w odniesieniu do wyniku poddania inwazyjnej wentylacji mechanicznej lub skutku śmiertelnego oraz jego składowych;

† Do tej kategorii nie zaliczają się pacjenci, którzy otrzymywali inwazyjną wentylację mechaniczną w momencie randomizacji.

Bezpieczeństwo

W trakcie badania odnotowano 4 poważne działania niepożądane związane z badanym leczeniem, a mianowicie: 2 przypadki wystąpienia hiperglikemii, 1 przypadek psychozy steroidowej oraz 1 przypadek krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Wszystkie przypadki zostały wyleczone.

Analiza podgrup

Efekty podania dexametazonu na śmiertelność w 28. dniu w zależności od wieku i sposobu wspomagania oddychania, uzyskane w momencie randomizacji2

Efekty podania dexametazonu na śmiertelność w 28 dni, w zależności od sposobu wspomagania oddychania uzyskanego przy randomizacji oraz obecności jakichkolwiek chorób przewlekłych³

1 www.recoverytrial.net

2, 3 (Źródło: Horby P. et al., 2020; https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.06.22.20137273v1;

doi: https://doi.org/10.1101/2020.06.22.20137273.

Farmakokinetyka .

Deksmetazon wiąże się z albuminami osocza krwi w sposób zależny od dawki. Przy bardzo wysokich dawkach większa część krąży w formie wolnej. W przypadku hipalbuminemia wzrasta frakcja niezwiązana (czynna) kortykosteroidu. Po 4 godzinach u ludzi po wewnątrzżylnym podaniu radioaktywnie znakowanego deksametazonu obserwowano maksymalne stężenia deksametazonu w płynie mózgowo-rdzeniowym, które wynosiły około 1/6 jednoczesnego stężenia w osoczu krwi.

Deksmetazon, który ma biologiczny okres półtrwania dłuższy niż 36 godzin, należy do glukokortykosteroidów o bardzo długotrwałym działaniu. Jednakże z powodu długiego czasu działania deksametazonu jego codzienne stałe przyjmowanie może prowadzić do kumulacji i przedawkowania.

Okres półtrwania (czas w surowicy) deksametazonu u dorosłych pacjentów wynosi średnio około 250 minut (+ 80 minut). Wydalanie deksametazonu odbywa się głównie przez nerki w formie wolnego alkoholowego pochodnego. Częściowo zachodzi metabolizm, metabolity wydzielane są głównie przez nerki w postaci glukuronianów lub siarczanów. Upośledzenie funkcji nerek nie wpływa istotnie na wydalanie deksametazonu. Ciężkie choroby wątroby wydłużają czas półtrwania.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Zastosowanie systemowe

• Obrzęk mózgu spowodowany guzem mózgu, interwencją neurochirurgiczną, ropniem mózgu, bakteryjnym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.
• Szok wielotraumatyczny / profilaktyka pooperacyjnego ostrego uszkodzenia płuc.
• Ciężki ostry napad astmy.
• Wstępną leczenie dożylne ciężkich, rozległych chorób skóry, takich jak erytrodermia, trądzik pęcherzowy zwykły, ostre egzemy.
• Wstępną leczenie dożylne chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy (w szczególności postać wisceralna).
• Aktywny reumatoidalne zapalenie stawów z ciężkim, postępującym przebiegiem, np. postacie towarzyszące szybkiemu niszczeniu i/lub objawom pozastawowym.
• Ciężkie infekcje z toksycznymi stanami (np. gruźlica, tyfus, bruceloza), wyłącznie przy jednoczesnej terapii przeciwinfekcyjnej.
• Terapia paliatywna nowotworów złośliwych.
• Profilaktyka i terapia wymiotów pooperacyjnych lub wywołanych cytotoksycznymi lekami w ramach schematów terapii przeciwymiotnej.
• Leczenie choroby koronawirusowej COVID-19 u dorosłych i pacjentów w wieku nastoletnim (od 12 roku życia o masie ciała nie mniejszej niż 40 kg), którzy wymagają dodatkowej terapii tlenowej.

Zastosowanie miejscowe

• Iniekcje wewnątrzstawowe: trwające zapalenie jednego lub kilku stawów po ogólnym leczeniu przewlekłych chorób zapalnych stawów, zapalenie mazi w przebiegu artrozy, ostre formy zapalenia okostnowo-stawowego barku.
• Terapia infiltracyjna (ściśle wg wskazań): niemikrobiotyczne zapalenie ścięgna i torebki stawowej, periartropatie, tendopatie przywdrożeniowe.
• Okulistyka: podskórne zastosowanie przy niemikrobiotycznych zapaleniach rogówki i spojówek, zapaleniu twardówki (z wyjątkiem zapalenia twardówki nekrotyzującego), zapaleniu czoła i pośrednim zapaleniu błony naczyniowej oka.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych.

Iniekcja wewnątrzstawowa jest przeciwwskazana w przypadku:

• infekcji w stawie poddanym leczeniu lub w jego bezpośrednim otoczeniu;
• bakteryjnych zapaleń stawów;
• niestabilności stawu poddanego leczeniu;
• skłonności do krwawień (spontanicznych lub związanych z przyjmowaniem leków przeciwpłytkowych);
• wapnień w okolicy stawu;
• martwicy kostnej bez ukrwienia;
• zerwania więzadeł;
• stawu Charcota.

Zabrania się infiltracji bez odpowiedniego dodatkowego leczenia w przypadku infekcji w miejscu zastosowania, a także zabrania się podskórnego stosowania w przypadku chorób oka wirusowego, bakteryjnego lub grzybiczego pochodzenia, przy uszkodzeniach i procesach owrzodzeniowych rogówki.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Estrogeny (np. inhibitory owulacji): może przedłużać się okres półtrwania glukokortykosteroidów, wskutek czego ich działanie może się nasilać.

Leki – induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, barbiturany i primidon: działanie kortykosteroidów może być osłabione.

Inhibitory CYP3A4 (w tym ketokonazol, itrakonazol, rytonawir i kobicystat) mogą obniżać klirens dexametazonu, prowadząc do nasilenia działania i prawdopodobieństwa supresji nadnerczy / zespołu Cushinga. Należy unikać stosowania takich kombinacji, z wyjątkiem przypadków, gdy możliwa korzyść przeważa nad zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych systemowych kortykosteroidów. W takich przypadkach konieczna jest kontrola stanu pacjentów pod kątem działania systemowego kortykosteroidów.

Efedryna: metabolizm glukokortykosteroidów może być przyspieszony, a ich skuteczność może się zmniejszyć.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę: zwiększony ryzyko zaburzeń składu krwi.

Glikozydy nasercowe: działanie glikozydów może być nasilone w wyniku niedoboru potasu.

Diuretyki / środki przeczyszczające: możliwe nasilenie wydalenia potasu.

Leki przeciwcukrzycowe: skuteczność hipoglikemiczna może być zmniejszona.

Pochodne kumaryny: możliwe osłabienie lub nasilenie działania przeciwkrzepliwego. W przypadku jednoczesnego stosowania może wystąpić potrzeba korekty dawki leków przeciwkrzepliwych.

Niesterydowe leki przeciwzapalne / leki przeciwrzutowe, salicylany i indometacyna: zwiększa się niebezpieczeństwo wrzodów żołądka i jelit oraz krwawień.

Niedepolaryzujące leki rozkurczowe mięśni: możliwe dłuższe utrzymywanie się relaksacji mięśniowej.

Atropina, inne środki antycholinergiczne: przy jednoczesnym stosowaniu możliwe dodatkowe zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Prazikwantel: w wyniku przyjmowania kortykosteroidów możliwe obniżenie stężenia prazikwantelu we krwi.

Chlorochina, hydroksychlorochina, meflochina: istnieje zwiększony ryzyko wystąpienia miopatii, kardiomiopatii.

Protirelina: działanie protireliny w zakresie podnoszenia poziomu hormonu tropowego tarczycy może być osłabione.

Immunosupresanty: zwiększa się podatność na infekcje oraz możliwe pogorszenie lub manifestacja utajonych infekcji. Dodatkowo w przypadku cyklosporyny: poziom cyklosporyny we krwi wzrasta, istnieje zwiększony niebezpieczeństwo napadów drgawkowych mózgu.

Fluorochinolony zwiększają ryzyko zaburzeń związanych z ścięgnami.

Wpływ na wyniki badań: możliwe przygnębienie reakcji skórnych podczas alergodiagnostyki.

Szczególne środki ostrożności.

W pojedynczych przypadkach stosowania fosforanu dexametazonu obserwowano ciężkie reakcje anafilaktyczne z zaburzeniami krążenia, zatrzymaniem serca, arytmią, skurczem oskrzeli oraz/lub obniżeniem lub wzrostem ciśnienia tętniczego.

Leczenie z zastosowaniem fosforanu dexametazonu z powodu immunosupresji zwiększa ryzyko wystąpienia infekcji bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych, grzybiczych oraz infekcji wywołanych oportunistycznymi organizmami. Objawy istniejącej infekcji lub infekcji rozwijającej się mogą być ukryte, co utrudnia diagnozę. Możliwa jest reaktywacja infekcji utajonych, takich jak gruźlica lub wirusowe zapalenie wątroby typu B.

W przypadku wystąpienia podczas terapii lekiem Raft® szczególnie stresujących dla organizmu sytuacji (wypadek, operacja, poród itp.) może być konieczne tymczasowe zwiększenie dawki.

Nie należy przerywać stosowania kortykosteroidów systemowych u pacjentów, którzy są już leczeni systemowymi (doustnymi) kortykosteroidami z innych powodów (np. pacjenci z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc), ale którzy nie wymagają dodatkowego tlenu.

Terapia z zastosowaniem leku Raft® powinna odbywać się wyłącznie w przypadku ścisłego wskazania i, w razie potrzeby, powinna być wspomagana dodatkową celowaną terapią przeciwinfekcyjną w następujących przypadkach:

• ostre infekcje wirusowe (zapalenie wątroby typu B, odrza, Herpes simplex, ospa wietrzna, keratyt herpetyczny);
• przewlekłe aktywne zapalenie wątroby typu B z antygenem HBsAg pozytywnym;
• około 8 tygodni przed i 2 tygodnie po szczepieniach profilaktycznych z zastosowaniem żywych szczepionek;
• grzybice systemowe i choroby pasożytnicze (np. niematoroz);
• podejrzenie lub potwierdzenie strongiloidoza (infekcja wywołana wągrycą jelitową) — glikokortykosteroidy mogą prowadzić do aktywizacji i masowego rozmnażania pasożytów;
• poliomyelitis;
• limfadenitis po szczepieniu BCG;
• ostre i przewlekłe infekcje bakteryjne;
• wywiad gruźlicy — stosowanie wyłącznie pod ochroną leków przeciwwirusowych.

Ponadto terapia z zastosowaniem leku Raft® powinna odbywać się ściśle według wskazań i, w razie potrzeby, powinna być wspomagana dodatkową specjalistyczną terapią w przypadku występowania:

• choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy;
• osteoporozy;
• ciężkiej niewydolności serca;
• trudno kontrolowanej nadciśnienia tętniczego;
• trudno kontrolowanego cukrzycy;
• chorób psychiatrycznych (w tym w wywiadzie), w tym myśli samobójczych: zalecana jest kontrola neurologiczna lub psychiatryczna;
• jaskry z zamkniętym i otwartym kątem: zalecana jest kontrola okulistyczna i terapia wspomagająca;
• zmian troficznych rogówki i uszkodzeń rogówki: zalecana jest kontrola okulistyczna i terapia wspomagająca.

Zespół fenylochromocytomowy

Zgłaszano przypadki wystąpienia u pacjentów z rozpoznaną, podejrzaną lub niezauważoną fenylochromocytomą zaostrzenia stanu po podaniu kortykosteroidów do stosowania systemowego, takich jak dexametazon — rzadki stan zagrażający życiu. Pacjentom z podejrzeniem lub rozpoznaną fenylochromocytomą kortykosteroidy należy stosować wyłącznie po odpowiedniej ocenie ryzyka i korzyści.

Zaburzenia wzroku

Przy stosowaniu ogólnoustrojowym i miejscowym kortykosteroidów możliwe jest wystąpienie zaburzeń wzroku. Jeśli u pacjenta występują takie objawy jak zamazanie widzenia lub inne zaburzenia wzroku, należy rozważyć konieczność konsultacji okulisty w celu oceny możliwych przyczyn. Do przyczyn należą zaćma, jaskra lub rzadko występujące choroby, takie jak środkowe serozne retinopatia choroidei, o których zgłaszano po stosowaniu ogólnoustrojowym lub miejscowym kortykosteroidów.

Z powodu ryzyka perforacji jelita lek Raft® należy stosować wyłącznie w przypadku uzasadnionych wskazań i przy odpowiednim nadzorze w następujących przypadkach:

• ciężki wrzodziejący zapalenie jelita grubego z zagrożeniem perforacji, nawet bez objawów podrażnienia otrzewnej;
• zapalenie zatok jelita cienkiego (divertikulitis);
• jelitowy anastomoza (bezpośrednio pooperacyjnie).

U pacjentów przyjmujących wysokie dawki glikokortykosteroidów objawy podrażnienia otrzewnej po perforacji przewodu pokarmowego mogą być nieobecne.

Podczas stosowania leku Raft® u pacjentów z cukrzycą należy uwzględnić możliwy wzrost zapotrzebowania na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe.

W trakcie stosowania leku Raft® konieczna jest regularna kontrola ciśnienia tętniczego, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek i u pacjentów z trudno kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym.

U pacjentów z ciężką niewydolnością serca wymagany jest staranny nadzór, ponieważ istnieje ryzyko pogorszenia stanu.

Podczas przyjmowania wysokich dawek dexametazonu może występować bradykardia.

Może wystąpić poważna reakcja anafilaktyczna.

W przypadku jednoczesnego stosowania fluorochinolonów i glikokortykosteroidów istnieje zwiększony ryzyko uszkodzeń ścięgien — zapalenia ścięgien (tendinitis) i pęknięcia ścięgien.

Może dojść do pogorszenia współistniejącej miastenii ciężkiej na początku leczenia lekiem Raft®.

Szczepienia z zastosowaniem szczepionek inaktywowanych są możliwe. Jednak przy stosowaniu wysokich dawek kortykosteroidów należy uwzględnić możliwą osłabioną odpowiedź immunologiczną i wpływ na skuteczność szczepień.

Przy wysokich dawkach należy kontrolować poziom potasu w surowicy krwi, zwracając uwagę na odpowiednie uzupełnianie potasu i ograniczanie sodu.

Nagłe przerwanie terapii po jej trwaniu dłużej niż 10 dni może prowadzić do nasilenia się lub nawrotu choroby podstawowej, a także do wystąpienia ostrej niewydolności nadnerczy / zespołu odstawienia kortyzonu; dlatego w przypadku planowanego zakończenia terapii dawkę należy stopniowo zmniejszać.

U pacjentów przyjmujących glikokortykosteroidy możliwe jest nasilenie niektórych chorób wirusowych (ospa wietrzna, odra). Szczególne ryzyko dotyczy pacjentów z osłabionym układem odpornościowym, którzy wcześniej nie byli zainfekowani ospą wietrzną lub odry. W przypadku kontaktu takich pacjentów podczas terapii lekiem Raft® z chorymi na odre lub ospę wietrzną, w razie potrzeby, należy rozpocząć terapię profilaktyczną.

W badaniach po wprowadzeniu leku na rynek u pacjentów z chorobami hematologicznymi nowotworowymi po zastosowaniu dexametazonu lub dexametazonu w połączeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi obserwowano wystąpienie zespołu lizy nowotworu. U pacjentów z zwiększonego ryzyka zespołu lizy nowotworu, np. u pacjentów z wysokim stopniem proliferacji, dużym obciążeniem guzem i wysokim poziomem wrażliwości na cytotoksyczne leki, wymagany jest staranny nadzór i leczenie z zastosowaniem odpowiednich środków zapobiegawczych.

Iniekcje do wstrzykiwania dożylnego należy wykonywać powoli (przez więcej niż 2–3 minuty), ponieważ przy zbyt szybkim wstrzyknięciu, trwającym krócej niż 3 minuty, mogą wystąpić niegroźne działania niepożądane w postaci uczucia „mrowienia” lub parestezji.

Raft® jest lekiem przeznaczonym do krótkotrwałego stosowania. Przy stosowaniu bez odpowiednich wskazówek przez dłuższy czas należy uwzględnić wszystkie ostrzeżenia i środki ostrożności zalecane przy długotrwałym stosowaniu leków zawierających glikokortykosteroidy.

Przy miejscowym stosowaniu należy zwracać uwagę na możliwe działania niepożądane systemowe i interakcje.

Stosowanie glikokortykosteroidów do wstrzykiwania w staw zwiększa ryzyko infekcji stawów.

Długotrwałe i powtarzane stosowanie glikokortykosteroidów w stawach obciążonych może prowadzić do pogorszenia zmian w stawach spowodowanych zużyciem. Możliwą przyczyną jest przeciążenie stawu po osłabieniu bólu lub innych objawów.

Stosowanie miejscowe w okulistyce

Po intensywnym lub długotrwałym leczeniu z powodu systemowej absorpcji dexametazonu stosowanego okulistycznie u pacjentów z odpowiednią predyspozycją, w tym u dzieci i pacjentów leczonych inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem), możliwe jest wystąpienie zespołu Cushinga i/lub supresji nadnerczy. W takich przypadkach leczenie należy kończyć stopniowo.

Pacjenci w wieku podeszłym

Ponieważ u pacjentów w wieku podeszłym istnieje zwiększony ryzyko osteoporozy, należy starannie ocenić stosunek korzyści do ryzyka terapii lekiem Raft®.

Stosowanie leku Raft® może prowadzić do pozytywnych wyników testów antydopingowych.

Raft® zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, czyli jest praktycznie pozbawiony sodu.

Hipertróficzna kardiomiopatia

Zgłaszano przypadki hipertróficznej kardiomiopatii po stosowaniu ogólnoustrojowym kortykosteroidów, w tym dexametazonu, u noworodków przedwczesnych. W większości zgłoszonych przypadków zjawisko to było odwracalne po zakończeniu leczenia. U przedwczesnych dzieci otrzymujących dexametazon do stosowania systemowego należy przeprowadzać ocenę diagnostyczną i monitorowanie funkcji i struktury serca (rozdział „Działania niepożądane”).

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią

Ciąża

Dexametazon przenika przez łożysko.

W czasie ciąży, szczególnie w pierwszych trzech miesiącach, stosowanie leku powinno odbywać się wyłącznie po starannym ocenieniu stosunku korzyści do ryzyka.

Przy długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidami w czasie ciąży możliwe są zaburzenia rozwoju płodu.

Badania na zwierzętach dostarczyły danych, że kortykosteroidy mogą powodować wady rozwojowe płodu, w tym rozszczep podniebienia, opóźnienie wewnątrzmacicznego rozwoju płodu oraz wpływ na wzrost i rozwój mózgu. Brak danych wskazujących, że kortykosteroidy zwiększają częstość występowania wad wrodzonych u ludzi, takich jak rozszczep podniebienia / rozszczep wargi.

Badania wykazały zwiększone ryzyko hipoglikemii noworodkowej po krótkotrwałym prenatalnym stosowaniu kortykosteroidów, w tym dexametazonu, u kobiet z ryzykiem późnych porodów przedwczesnych.

Przyjmowanie glikokortykosteroidów na końcu ciąży wiąże się z ryzykiem atrofii korowej warstwy nadnerczy u płodu, co może wymagać terapii zastępczej u noworodka.

Okres karmienia piersią

Dexametazon przenika do mleka matki. Dotychczas nie znane są możliwe szkodliwe skutki dla niemowląt. Jednak stosowanie w czasie karmienia piersią musi być starannie uzasadnione. Jeśli matce z powodu choroby konieczne są podwyższone dawki, karmienie piersią należy przerwać.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów

Do chwili obecnej nie ma dowodów, że stosowanie leku Raft® pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie

Wielkość dawki zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby, a także od indywidualnej reakcji pacjenta na terapię. Zazwyczaj stosuje się stosunkowo wysokie dawki początkowe, które powinny być znacznie wyższe w przypadku chorób ostrych przebiegających w ciężkiej formie niż w przypadku chorób przewlekłych.

Jeśli nie podano inaczej, należy stosować następujący schemat.

Stosowanie systemowe

• Obrzęk mózgu: w zależności od przyczyny i stopnia zaawansowania dawka początkowa wynosi 8–10 mg (do 80 mg) dożylnie (w/ż), następnie 16–24 mg (do 48 mg) na dobę podzielone na 3–4 (6) dawek w/ż przez 4–8 dni. W przypadku napromieniania, a także zachowawczego leczenia nieoperowalnych guzów mózgu może istnieć potrzeba dłuższego stosowania mniejszych dawek dexametazonu.
• Obrzęk mózgu spowodowany bakteryjnym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych: 0,15 mg/kg masy ciała co 6 godzin przez 4 dni, u dzieci — 0,4 mg/kg masy ciała co 12 godzin przez 2 dni; leczenie należy rozpocząć przed pierwszym podaniem antybiotyku.
• Szok pourazowy / profilaktyka pourazowego ostrego zespołu ciasnoty płucnej: dawka początkowa 40–100 mg (u dzieci — 40 mg) w/ż, powtórne podanie dawki po 12 godzinach lub co 6 godzin po 16–40 mg przez 2–3 dni.
• Szok anafilaktyczny: najpierw w/ż podanie adrenaliny (epinefryny), następnie 40–100 mg (u dzieci — 40 mg) dexametazonu w/ż, w razie potrzeby powtórzyć.
• Ostry napad astmy ciężkiego stopnia. Dorośli: natychmiastowe wstrzyknięcie 8–20 mg w/ż, w razie potrzeby powtarzane wstrzyknięcia po 8 mg co 4 godziny. Dzieci: 0,15–0,3 mg/kg masy ciała w/ż lub doustnie w odpowiedniej postaci, lub 1,2 mg/kg masy ciała bolusowo, następnie 0,3 mg/kg masy ciała co 4–6 godzin. Można dodatkowo stosować aminofilinę i środki sekretolityczne.
• Oste formy chorób skóry: w zależności od rodzaju i ciężkości choroby dawki dobowe wynoszą 8–40 mg w/ż, w pojedynczych przypadkach do 100 mg. Dalsze leczenie — poprzez przejście na formy doustne z stopniowym zmniejszaniem dawki.
• Aktywne fazy reumatycznych chorób systemowych: toczeń układowy — 6–16 mg/dobę.
• Aktywny reumatoidalny zapalenie stawów o ciężkim i postępującym przebiegu: w postaciach towarzyszących szybkiej destrukcji — 12–16 mg/dobę, przy objawach pozastawowych — 6–12 mg/dobę.
• Ciężkie choroby zakaźne, stany toksyczne (np. gruźlica, tyfus; tylko przy jednoczesnym odpowiednim leczeniu przeciwinfekcyjnym): 4–20 mg/dobę w/ż, w pojedynczych przypadkach (np. tyfus) dawka początkowa może wynosić do 200 mg.
• Leczenie paliatywne nowotworów złośliwych: początkowo 8–16 mg/dobę, przy kontynuacji długotrwałej terapii — 4–12 mg/dobę.
• Profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych terapią cytotoksyczną w ramach schematów leczenia przeciwwymiotnego: 10–20 mg w/ż lub doustnie w odpowiedniej postaci przed rozpoczęciem chemioterapii, następnie w razie potrzeby — 4–8 mg od 2 do 3 razy dziennie przez 1–3 dni (przy umiarkowanie emetogennej chemioterapii) lub do 6 dni (wysokoemetogenna chemioterapia).
• Profilaktyka i leczenie wymiotów popoeracyjnych: pojedyncza dawka 8–20 mg w/ż przed rozpoczęciem operacji, u dzieci od 2 roku życia — 0,15–0,5 mg/kg masy ciała (maksymalnie 16 mg).
• Leczenie choroby koronawirusowej COVID-19: dorośli i dzieci (nastolatki od 12 roku życia o masie ciała nie mniejszej niż 40 kg) — 6 mg dexametazonu w/ż 1 raz na dobę przez okres do 10 dni.
• U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby nie jest wymagana korekta dawki.

Stosowanie miejscowe

Lokalną terapię infiltraacyjną i wstrzykową w większości przypadków wykonuje się stosując 4–8 mg, przy wstrzyknięciu do małych stawów oraz przy stosowaniu podspojówkowym wystarcza 2 mg fosforanu dexametazonu.

Sposób stosowania

Przy wstrzyknięciach dożylnych lub infuzjach lek należy podawać powoli (2–3 minuty), przy niemożności wykonania wstrzyknięcia dożylnego i przy zachowanej hemodynamice możliwe są wstrzyknięcia domięśniowe. Ponadto, lek Raft® można stosować infiltraacyjnie, wewnątrzstawowo lub podspojówkowo. Czas stosowania określa się zgodnie z wskazaniami.

U pacjentów z niedoczynnością tarczycy lub z wątrobą w stanie cyrozowym mogą wystarczać stosunkowo niskie dawki lub może być wymagane zmniejszenie dawki.

Wstrzyknięcia wewnątrzstawowe traktuje się jako zabiegi otwarte i należy je wykonywać wyłącznie w warunkach ścisłej aseptyki. Zazwyczaj jednorazowe wstrzyknięcie wewnątrzstawowe wystarcza do skutecznego złagodzenia objawów. Jeśli konieczne jest powtórne wstrzyknięcie, należy je wykonać nie wcześniej niż po 3–4 tygodniach. Liczba wstrzyknięć na staw jest ograniczona i nie powinna przekraczać 3–4 wstrzyknięć. Po powtórnym wstrzyknięciu wymagana jest kontrola stanu stawu przez lekarza.

Infiltracja: wykonuje się ją w miejscu największego bólu lub w miejscu przyczepu ścięgna. Nie dopuszcza się wstrzykiwań wewnątrzścięgnowych! Należy unikać wykonywania wstrzyknięć w bliskim sąsiedztwie jedno względem drugiego. Należy ściśle przestrzegać zasad aseptyki.

Przydatność roztworu.

Można stosować wyłącznie przezroczyste roztwory. Zawartość ampułki przeznaczona jest wyłącznie do jednorazowego pobrania. Odpady roztworu do wstrzykiwań podlegają zniszczeniu.

Lek jest kompatybilny z poniższymi roztworami do infuzji (odpowiednio 250 i 500 ml) i powinien być stosowany w ciągu 24 godzin:

• izotoniczny roztwór fizjologiczny;
• roztwór Ringera;
• roztwór glukozy 5 %.

Przy łączeniu z innymi roztworami do infuzji należy zwracać uwagę na informacje producentów, uwzględniać kompatybilność, przeciwwskazania, działania niepożądane i interakcje.

Dzieci.

Istnieją dane dotyczące negatywnego długotrwałego wpływu na rozwój neuronów przy wczesnym stosowaniu terapii (mniej niż 96 godzin po porodzie) z dawkami początkowymi 0,25 mg/kg dwa razy dziennie u przedwczesnie urodzonych dzieci z przewlekłą chorobą płuc.

Przy decydowaniu o terapii lekiem Raft® u dzieci w okresie wzrostu należy dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka.

Przedawkowanie.

Ostre zatrucia dexametazonem nie są znane. Przy przewlekłym przedawkowaniu nasilają się działania niepożądane, szczególnie ze strony układu endokrynnego, gospodarki metabolicznej i równowagi elektrolitowej.

Działania niepożądane.

Przy krótkotrwałej terapii deksametazonem ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest niewielkie. Wyjątek stanowi terapia parenteralna z zastosowaniem wysokich dawek, przy której należy zwracać uwagę na zaburzenia równowagi elektrolitowej, powstawanie obrzęków, możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca lub drgawki. Ponadto możliwe jest kliniczne ujawnienie się infekcji, w tym przy krótkotrwałym stosowaniu.

Wrzody żołądka i jelit (często spowodowane stresem) w wyniku terapii kortykosteroidami mogą przebiegać z niewyraźną objawowo, możliwe obniżenie tolerancji glukozy.

Podczas stosowania leku możliwe są poniższe działania niepożądane. W znacznym stopniu zależą one od dawki i długości trwania terapii, dlatego częstość występowania takich działań niepożądanych nie może być wskazana.

Infekcje i choroby pasożytnicze: maskowanie infekcji, manifestacje, zaostrzenia lub reaktywacje infekcji wirusowych, infekcje grzybicze, bakteryjne, pasożytnicze oraz infekcje wywołane mikroorganizmami oportunistycznymi, aktywacja strzyżeli.

Ze strony krwi i układu limfatycznego: umiarkowany leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, polycytemia.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: kardiomiopatia przerostowa u noworodków przedwczesnych (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Ze strony układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości (np. wysypka lekowa), poważne reakcje anafilaktyczne, takie jak arytmia, skurcz oskrzeli, hipotensja lub nadciśnienie, kolaps naczyniowy, zatrzymanie serca, osłabienie odporności.

Choroby endokrynologiczne: zespół Cushinga (typowe objawy: twarz księżycowata, otyłość tułowia i plethora (pełna krew)), supresja nadnerczy.

Ze strony przemiany materii i trawienia: zatrzymanie sodu z powstawaniem obrzęków, zwiększona wydzielanie potasu (ostrożnie: arytmia), przyrost masy ciała, obniżona tolerancja glukozy, cukrzyca, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia, zwiększenie apetytu.

Choroby psychiatryczne: depresje, drażliwość, euforia, zmiany nastroju, psychozy, mania, halucynacje, niestabilność afektywna, uczucie strachu, zaburzenia snu, skłonność do samobójstw.

Ze strony układu nerwowego: pseudoguz móżdżku, manifestacja utajonej epilepsji, zwiększone ryzyko napadów przy manifestacyjnej epilepsji.

Ze strony narządów wzroku: zaćma, w szczególności z tylnym zmętnieniem podkapsułowym, jaskra, pogorszenie objawów przy wrzodzie rogówki, skłonność do wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych zapaleń oczu, zaostrzenie bakteryjnych zapaleń rogówki, ptosis powieki górnej, rozszerzenie źrenicy, chemosis, iatrogeniczna perforacja twardówki, choroidoretinopatia. W pojedynczych przypadkach — odwracalne wystawienie gałki ocznej, przy zastosowaniu podspojówkowym — zapalenie rogówki herpetyczne, perforacja rogówki przy istniejącym zapaleniu rogówki, zamazany widok.

Ze strony naczyń krwionośnych: nadciśnienie, zwiększony ryzyko miażdżycy i zakrzepicy, zapalenie naczyń (również jako zespół odstawienia po długotrwałej terapii), zwiększona krucheść naczyń włosowatych.

Ze strony przewodu pokarmowego: wrzody żołądka i jelit, krwawienia przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, bóle brzucha.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: striae, atrofia, teleangiektazje, plamki posocznicze, siniaki, hipertrichyza, trądzik steroidowy, rumień (dermatyt okołoustny), zmiany pigmentacji skóry.

Ze strony mięśni szkieletowych, tkanki łącznej i kości: miopatia, atrofia mięśni i osłabienie mięśni, osteoporoza (zależna od dawki, możliwa również przy krótkotrwałym stosowaniu), beztlenowe martwice kości, choroby ścięgien, zapalenie ścięgien, pęknięcia więzadeł, lipomatoza przestrzeni nadtwardówkowej, opóźnienie wzrostu u dzieci.

Choroby narządów płciowych i gruczołów mlekowych: zaburzenia wydzielania hormonów płciowych (w wyniku czego występują takie zjawiska jak nieregularne miesiączkowanie, aż do amenorii, hirsutyzm, impotencja).

Choroby ogólne i objawy miejscowe: opóźnione gojenie ran.

Zastosowanie miejscowe: miejscowe podrażnienia i objawy nietolerancji (uczucie gorąca, długotrwałe uczucie bólu), szczególnie przy stosowaniu do oczu. W przypadku nieostrożnego wstrzyknięcia kortykosteroidu do jamy stawowej nie można wykluczyć rozwoju atrofii skóry i tkanki podskórnej w miejscu wstrzyknięcia.

Zgłaszanie podejrzanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzanych działań niepożądanych oraz brak skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności.

2 lata. Nie stosować leku po upływie okresu ważności wskazanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Leku nie należy mieszać z innymi lekami.

Opakowanie.

Po 1 ml lub po 2 ml w ampułkach szklanych z szkła brunatnego, po 5 lub 10 ampułek w pudełku lub po 5 ampułek w blisterach, po 1 lub 2 blisterach w pudełku.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

AT „Farmak”.

Miejsce produkcji i adres miejsca prowadzenia działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Cyrylowska 74.