Progesteron

I N S T R U K C J A dotycząca stosowania leku PROGESTERON (PROGESTERONE)

Skład:

substancja czynna: w 1 ml preparatu – 10 mg lub 25 mg progesteronu;

substancje pomocnicze: benzylbenzoan, olej z oliwek rafinowany.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań w postaci roztworu olejowego.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysta, oleista ciecz o barwie od jasnożółtej do zielonkawożółtej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Hormony gruczołów płciowych i leki stosowane w chorobach układu rozrodczego. Gestageny.

Kod ATX G03D A04.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Progesteron jest hormonem ciałka żółtego; powoduje przejście nabłonka śluzowego macicy z fazy proliferacji wywołanej przez hormon folikularny do fazy sekrecyjnej, a po zapłodnieniu sprzyja przejściu do stanu niezbędnego do rozwoju zapłodnionej komórki jajowej. Ponadto zmniejsza pobudliwość i kurczliwość mięśniówki macicy i jajowodów, stymuluje rozwój elementów końcowych gruczołu piersiowego. W małych dawkach stymuluje, a w dużych – hamuje wydzielanie gonadotropin. Hamuje działanie aldosteronu, co prowadzi do zwiększenia wydzielania sodu i chloru z moczem. Wykazuje działanie kataboliczne i immunosupresyjne.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu do mięśnia lub podskórnie szybko i praktycznie w pełni wchłania się. Metabolizuje się w wątrobie, tworząc koniugaty z kwasem glukuronowym i siarkowym. Głównym produktem przemiany progesteronu jest biologicznie aktywny pregnandiol. Pregnandiol po skoniugowaniu z kwasem glukuronowym przechodzi z wątroby do krwi, a następnie – do moczu. Mniejsza część progesteronu przekształca się w pregnanolon i pregnandion. Wszystkie metabolity progesteronu wydalone z moczem są nieaktywne.

Okres półtrwania wynosi kilka minut.

50–60 % wydala się z moczem, ponad 10 % – z żółcią.

Ilość metabolitów wydawanych z moczem waha się w zależności od fazy ciałka żółtego.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania. Zespół amenorei, krwawienia maciczne spowodowane anowulacją, bezpłodność endokrynologiczna, w tym spowodowana niedostatecznością ciałka żółtego, nieudolność utrzymania ciąży, oligomenorea, algodysmenorea (na tle hipogonadyzmu).

Przeciwwskazania. Choroby wątroby, zaburzenia funkcji wątroby, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby i nerek, żółtaczka cholestaryczna w przebytej ciąży (w wywiadzie), łagodna hiperbilirubinemia; znane lub podejrzewane nowotwory złośliwe gruczołu piersiowego i narządów płciowych; tachykardia, skłonność do zakrzepicy, aktywna zatorowość żylna lub tętnicza, ciężki zakrzepowe zapalenie żył, udar mózgu, lub te stany w wywiadzie; zaburzenia nerwowe z objawami depresji; porfiria; ciąża po 36. tygodniu, ciąża ektopowa lub zatrzymana ciąża, w tym w wywiadie; krwawienia pochwy nieustalonego pochodzenia, stan po poronieniu; podwyższona wrażliwość na składniki leku.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji. Progesteron osłabia działanie leków pobudzających skurcze mięśniomiętrzy macicy (oksytocyna, pituiteryna), sterydów anabolicznych (retabolil, nerobol), gonadotropowych hormonów przysadki. Współdziałanie z oksytocyną zmniejsza efekt laktogenny. Wspomaga działanie diuretyków, leków przeciwnadciśnieniowych, immunosupresantów, bromokryptyny i leków krzepnięcia układowych. Obniża skuteczność leków przeciwkrzepliwych. Działanie progesteronu jest osłabiane przy jednoczesnym stosowaniu barbituranów. Zmienia efekty środków hipoglikemizujących. Przy jednoczesnym stosowaniu z induktorami enzymów wątrobowych możliwe są zwiększenie lub zmniejszenie stężenia progesteronu w osoczu krwi.

Szczególne środki ostrożności.

Progestageny mogą powodować zatrzymanie płynów w organizmie. Dlatego lek należy stosować pod ścisłym nadzorem lekarza u pacjentów z epilepsją, migreną, astmą oskrzelową, chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem tętniczym oraz przewlekłą niewydolnością nerek.

Stosowanie progestagenów może negatywnie wpływać na metabolizm węglowodanów i lipidów. Dla zminimalizowania tego wpływu istotne znaczenie może mieć dawka stosowanego progesteronu. Lek należy stosować z ostrożnością u chorych na cukrzycę oraz hiperlipoproteinemię.

Progesteron należy również stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie: lek należy odstawić w przypadku pojawienia się pierwszych objawów depresji.

Obserwowano obniżenie tolerancji na glukozę o niejasnym mechanizmie u niewielkiej liczby pacjentów otrzymujących leczenie kombinowane estrogenem i progestagenem, dlatego u chorych na cukrzycę należy starannie kontrolować stężenie glukozy we krwi.

Stwierdzono istotną statystycznie zależność między stosowaniem leków zawierających kombinację estrogenów i progestagenów a wystąpieniem zatoru tętnicy płucnej, zakrzepicą mózgową i zatorowością. Istnieją dane sugerujące możliwość powiązania ich stosowania z zaburzeniami neurooftalmologicznymi (np. zakrzepicą siatkówki oka, zapaleniem nerwu wzrokowego). Dlatego przy stosowaniu Progesteronu należy zwracać uwagę na wczesne objawy i oznaki zatorowości (tromboflebita, zaburzenia krążenia mózgowego, zatorowość tętnicy płucnej, zakrzepica siatkówki) i w przypadku ich wystąpienia leczenie lekiem należy natychmiast przerwać.

Należy wstrzymać się z leczeniem farmakologicznym do czasu przeprowadzenia szczegółowego badania, jeśli wystąpi nagle częściowa lub całkowita utrata wzroku, nagły początek proptozu, podwójnego widzenia (diplopii) lub migreny. Stosowanie leku należy przerwać, jeśli w badaniu stwierdzono obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (papilledemę) lub uszkodzenie naczyń siatkówki.

Ponieważ metabolizm hormonów steroidowych zachodzi w wątrobie, Progesteronu nie należy stosować pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby.

Przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek Progesteronu możliwe jest ustanie menstruacji.

Nie należy stosować leku u pacjentek z krwawieniem z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie oraz u pacjentek, u których w wywiadzie występowały choroby tętnic obwodowych. W przypadku krwawienia przebłyszczającego, jak również we wszystkich przypadkach nieregularnych krwawień pochwowych, należy rozważyć przyczyny nieczynnościowe i podjąć odpowiednie działania diagnostyczne. W trakcie leczenia zaleca się regularne badania kontrolne, których częstotliwość i zakres określa się indywidualnie. Wstępnym badaniem powinno być badanie piersi, narządów miednicy małej oraz test Papanicolaou.

W przypadku obecności jakiegokolwiek guza zależnego od progesteronu, np. meningiomy w wywiadzie i/lub jej postępującej podczas ciąży lub poprzedniej terapii hormonalnej, pacjentki powinny być pod ścisłym nadzorem lekarza.

W przypadku badania histologicznego próbek tkanki należy poinformować patomorfologa, że pacjentka otrzymywała terapię progestagenem.

Wiek pacjentki nie jest bezwzględnym ograniczeniem w stosowaniu progesteronu, choć leczenie gestagenem może maskować początek menopauzy.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

W okresie ciąży lek stosuje się wyłącznie w celu zapobiegania i leczenia zagrożenia poronieniem. Po 36. tygodniu ciąży stosowanie leku jest przeciwwskazane. Nie należy stosować leku u kobiet planujących zajście w ciążę w najbliższym czasie. Ryzyko wad wrodzonych, w tym wad narządów płciowych u dzieci obu płci, związane z działaniem egzogennego progesteronu w czasie ciąży, nie zostało w pełni poznane.

Karmienie piersią

Progesteron przenika do mleka matki, dlatego leku nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Fekundacja

Progesteron w dużych dawkach wykazuje działanie antyfekundacyjne, dlatego oczekuje się, że stosowanie wysokich dawek leku może prowadzić do zaburzeń fekundacji aż do odstawienia leczenia.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek może powodować zawroty głowy i senność. W czasie leczenia należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz od uprawiania potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających zwiększonej czujności i szybkości reakcji psychomotorycznych.

Sposób stosowania i dawki.

Przed zastosowaniem fiolkę z lekiem lekko podgrzać na łaźni wodnej (do 30–40 ºC). W przypadku wytrącenia się kryształów fiolkę podgrzać na wrzącej łaźni wodnej do całkowitego ich rozpuszczenia. Lek wstrzykiwać w sposób wewnątrzmięśniowy lub podskórny.

W przypadku krwawień macicznych anowulacyjnych lek stosuje się w dawce 5–15 mg dziennie przez 6–8 dni. Jeżeli uprzednio wykonano skrobanie błony śluzowej jamy macicy, zastrzyki należy rozpocząć po 18–20 dniach. Jeżeli wykonanie skrobania jest niemożliwe, lek wstrzykuje się również w czasie krwawienia. Wówczas krwawienie może tymczasowo (przez 3–5 dni) nasilić się, dlatego u chorych z anemią umiarkowanego i ciężkiego stopnia zaleca się wcześniejsze przetoczenie krwi (200–250 ml). Jeżeli po 6–8 dniach leczenia krwawienie nie ustąpi, dalsze wstrzykiwanie progesteronu jest nieuzasadnione. W przypadku ustąpienia krwawienia nie należy przerywać leczenia wcześniej niż po 6 dniach.

W przypadku hipogonadyzmu i amenorii wstrzykuje się (bezpośrednio po zastosowaniu leków estrogenowych) po 5 mg dziennie lub po 10 mg co drugi dzień przez 6–8 dni.

W celu zapobiegania i leczenia zagrożenia poronieniem spowodowanego niedostatecznością funkcji ciała żółtego – po 10–25 mg dziennie lub co drugi dzień do całkowitego wyeliminowania ryzyka poronienia. W przypadku nawykowego poronienia lek można stosować do 4. miesiąca ciąży.

W przypadku algodysmenorei, aby zmniejszyć lub wyeliminować ból, lek zaczyna się wstrzykiwać 6–8 dni przed miesiączką, po 5–10 mg dziennie przez 6–8 dni. Cykl leczenia można powtarzać kilkakrotnie. Maksymalna pojedyncza i dobową dawka podana w sposób wewnątrzmięśniowy wynosi 25 mg (2,5 ml roztworu 1 % lub 1 ml roztworu 2,5 %). Leczenie progesteronem algodysmenorei związanej z niedorozwojem macicy można łączyć z wcześniejszym przepisaniem leków estrogenowych.

Dzieci. Leku nie stosuje się w pediatrii.

Przedawkowanie. Przy zastosowaniu podwyższonych dawek leku częściej występują działania niepożądane opisane w odpowiednim rozdziale. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych leczenie należy przerwać, a po ich ustąpieniu kontynuować w niższych dawkach. W razie potrzeby stosuje się leczenie objawowe.

Działania niepożądane.

Progesteron jest zazwyczaj dobrze tolerowany; w pojedynczych przypadkach możliwe są następujące działania niepożądane:

z ukł. sercowo-naczyniowego: tachykardia, zaburzenia krążenia, podwyższenie ciśnienia tętniczego, tętnicze lub żylne zatorowości;

z ukł. nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, senność, bezsenność, depresja, pobudzenie, ból pleców;

z ukł. rozrodczego i gruczołów mlekowych: obrzęk, zwiększona wrażliwość i ból gruczołów mlekowych, zaburzenia ze strony narządów płciowych zewnętrznych, takie jak pieczenie, suchość, swędzenie narządów płciowych, zmiany w obrębie szyjki macicy i wydzieliny pochwy, zespół przypominający zapalenie pęcherza, krwawienia, krwawienia przebijające, zakażenie grzybicze pochwy, zespół przedmiesiączkowy, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, wydzieliny krwawe nieregularne, amenorhea, oligomenorrhea, galaktorea, hirsutyzm, zmiany pożądania seksualnego, skurcze macicy;

z ukł. pokarmowego: wzdęcia, ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, meteorizm;

zaburzenia endokrynologiczne: złe tolerancja glukozy;

z ukł. oddechowego: duszność;

z ukł. wątrobowo-żółciowego: zaburzenia funkcji wątroby i zmiany badań czynnościowych wątroby, żółtaczka cholestatyczna;

zaburzenia metaboliczne i odżywcze: zmiany apetytu, przyrost lub utrata masy ciała, obrzęki, albuminuria;

z ukł. skóry i tkanek miękkich: objawy alergiczne skóry, rumień wielopostaciowy, rumień węzłowaty, wyprysk krwotoczny, swędzenie, pokrzywka, wysypka skórna, w tym uogólniona, trądzik, chloasma, alopecia, hirsutyzm;

ogólne zaburzenia i zmiany w miejscu wstrzyknięcia: zwiększona senność, osłabienie, gorączka, reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne (w tym eozynofilowe zapalenie płuc); zatrzymanie płynów, obrzęk, parestezje; zmiany w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból, podrażnienie i/lub zaczerwienienie, obrzęk; zatrzymanie płynów, parestezje; zmiany w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból i obrzęk;

wpływ na płód: nadmierna ilość progesteronu może spowodować wirylizację płodu żeńskiego (aż do niejednoznaczności płci).

wskazniki laboratoryjne: zmiany profilu lipidowego osocza;

Progestageny mogą wpływać na wyniki następujących badań laboratoryjnych: czynność wątroby (przedłużenie retencji sulfobromoftaleiny i inne testy); parametry układu krzepnięcia (wzrost poziomu protrombiny oraz czynników VII, VIII, IX i X); badania funkcji tarczycy (zwiększenie zawartości jodu związanego z białkami osocza i jodu wydzielanego butanolem, zmniejszenie wiązania tyroksyny przez osocze).

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu, chroniąc przed światłem, w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Nie należy mieszać leku z innymi środkami leczniczymi.

Opakowanie. Po 1 ml leku w ampułce. Po 5 ampułek w blisterze, 2 blistry w tece z tektury.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent. Sp. z o.o. „FZ „STADA”, Ukraina.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby przedsiębiorstwa.

Ukraina, 09100, obwód kijowski, miasto Biała Cerkiew, ul. Kijewska 37.