Pentalgin IC®

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Pentalgin IC®

Skład:

Substancje czynne: metamizolu sodu monohydrat, paracetamol, kofeina-benzoan sodu, fenylobuty, kodeiny fosforan hemihydryt;

1 tabletka zawiera: metamizolu sodu monohydratu 300 mg, paracetamolu 200 mg, kofeiny-benzoanu sodu 50 mg (przeliczając na kofeinę 20 mg), fenylobutyłu 10 mg, kodeiny fosforanu hemihydrytu 9,5 mg (przeliczając na zasadę kodeiny 7 mg);

Substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, żelatyna, stearynian wapnia.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub białe z żółtawym odcieniem, o kształcie płasko-cylindrycznym, z ryflowaniem. Na jednej powierzchni tabletu znajduje się znak handlowy przedsiębiorstwa, na drugiej powierzchni tabletu – linia.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Środki przeciwbólowe. Inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Pirazolony. Metamizolu sodu, kombinacje z psycholeptykami.

Kod ATC N02B B72.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Lek o działaniu kombinowanym, wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

Metamizol sodowy – pochodna związku pirazolonu, należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Wykazuje właściwości przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działa rozkurczowo na mięśnie gładkie dróg żółciowych i moczowych oraz mięsień macicy.

Paracetamol – nieprzestawkowy lek przeciwbólowy, blokuje cyklooksygenazę (COX) głównie w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), wpływa na ośrodki bólu i termoregulacji, wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Kofeina stymuluje ośrodki psychomotoryczne mózgu, wykazuje działanie analeptyczne, ułatwia przenikanie leków przeciwbólowych przez barierę krew–mózg, zapobiega kolapsowi poprzez pobudzenie ośrodka naczynioruchowego, likwiduje efekty sedytywne innych składników leku.

Fenobarbital w składzie leku wykazuje działanie uspokajające, rozkurczowe i miorelaksujące, wzmacnia działanie składników przeciwbólowych.

Kodeina – lek przeciwbólowy o działaniu przestawkowym, jej działanie przypomina działanie morfiny, jednakże charakteryzuje się znacznie słabszym działaniem przeciwbólowym i łagodniejszym efektem sedytywnym. Kodeina jest słabym lekiem przeciwbólowym o działaniu centralnym. Działa poprzez oddziaływanie na receptory opioidowe typu μ, mimo że ma niską powinowactwo do tych receptorów; działanie przeciwbólowe kodeiny wynika z jej przekształcania się w morfinę. Wykazano, że kodeina, szczególnie w połączeniu z innymi lekami przeciwbólowymi, takimi jak paracetamol, jest skuteczna w leczeniu ostrego bólu nocioceptywnego. Kodeina zmniejsza pobudliwość ośrodka kaszlowego. W małych dawkach nie powoduje depresji ośrodka oddechowego, nie zaburza funkcji nabłonka rzęskowego i nie zmniejsza wydzielania oskrzelowego.

Farmakokinetyka.

Metamizol sodowy dobrze i szybko wchłania się w przewodzie pokarmowym (ŻKP). W ściankach jelita ulega hydrolizie z powstaniem aktywnego metabolitu; niezmieniony metamizol w krwi nie występuje. Wiązanie aktywnego metabolitu z białkami osocza wynosi 50–60%. Działanie terapeutyczne rozwija się po 20–40 minutach od przyjęcia doustnego i osiąga maksimum po 2 godzinach. Metabolizuje się w wątrobie, wydalany jest przez nerki.

Paracetamol szybko wchłania się w przewodzie pokarmowym, wiąże się z białkami osocza. Okres półwydalenia z osocza wynosi 1–4 godziny. Metabolizuje się w wątrobie z powstaniem glukuronidu i siarczanu paracetamolu. Wydalany jest przez nerki głównie w postaci produktów koniugacji, mniej niż 5% wydzielane jest w postaci niezmienionej.

Kofeina dobrze wchłania się w całym przebiegu jelita. Metabolizuje się w wątrobie. Wydalana jest z moczem (10% w postaci niezmienionej).

Fenobarbital powoli, ale praktycznie w pełni wchłania się w przewodzie pokarmowym (80%) i równomiernie rozkłada się w narządach i tkankach organizmu. Przenika przez bariery histohematyczne i do mleka matki. Dobrze przenika przez łożysko. Fenobarbital wiąże się z białkami osocza krwi w około 45%. Maksymalne stężenie we krwi obserwuje się po 1–2 godzinach od przyjęcia. Działanie pojawia się w ciągu 30–60 minut. Metabolizuje się w wątrobie, indukuje enzymy mikrosomalne wątroby. Wydalany jest z organizmu powoli, co stwarza warunki do kumulacji fenobarbitalu. Okres półwydalenia wynosi 2–4 doby. Wydalany jest przez nerki w postaci nieaktywnych metabolitów, do 25% dawki – w postaci niezmienionej. Wydalanie niezmienionego fenobarbitalu przez nerki zależy od pH moczu i może wzrastać w środowisku alkalicznym.

Kodeina i jej sole szybko wchłaniają się w przewodzie pokarmowym. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie kodeiny w osoczu krwi osiągane jest w ciągu 1 godziny. Kodeina dzięki swojej lipofilowości szybko przenika przez barierę krew–mózg, gromadzi się w tkance tłuszczowej i w mniejszym stopniu – w tkankach o wysokim poziomie perfuzji (płucach, wątrobie, nerkach i śledzionie). Okres półwydalenia z osocza krwi wynosi 3–4 godziny. Stosunek siły działania przeciwbólowego po podaniu doustnym / domięśniowym wynosi około 1 : 1,5. Metabolizuje się poprzez O- i N-demetylację w wątrobie z powstaniem morfiny i norkodeiny. Kodeina i jej metabolity wydalane są przez nerki, głównie w postaci koniugatów z kwasem glukuronkowym. Większość produktów wydalania wydala się z moczem w ciągu 6 godzin, a do 86% dawki wydala się z organizmu w ciągu 24 godzin. Około 70% dawki wydala się w postaci wolnej kodeiny, 10% – w postaci wolnej i skoniugowanej morfiny, a kolejne 10% – w postaci wolnej lub skoniugowanej norkodeiny. Tylko śladowe ilości produktów wydalania wykrywa się w kale.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Silny ból różnego pochodzenia (ból stawów, mięśni, zapalenie korzeni nerwów, ból menstruacyjny, neuralgie, ból głowy i zębów, migrena). Stany przeziębienia i gorączki towarzyszące bólowi i stanom zapalnym.

Lek jest wskazany u dzieci od 12. roku życia w leczeniu ostrego bólu umiarkowanego, który nie ustępuje po zastosowaniu innych środków przeciwbólowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen (jako monopreparaty).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na kodeinę lub inne analgetyczne opioidy, kofeinę lub inne pochodne ksantyny (teofilinę, teobrominę), pochodne pirazolonu lub którykolwiek z pozostałych składników leku; okres po zabiegu chirurgicznym w dróg żółciowych, wrzodziejące zapalenie żołądka i dwunastnicy w okresie zaostrzenia; stany, w których należy unikać hamowania perystaltyki lub w których występuje wzdęcie brzucha; ryzyko niedrożności jelit paralitycznej, przewlekłe zaparcia, znaczne zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby, wrodzona hiperbilirubinemia (w tym zespół Gilberta), ostry zapalenie trzustki, cukrzyca, nadczynność tarczycy, ostra depresja oddechowa, choroby układu oddechowego z dusznością, zespół obturacyjny, astma oskrzelowa (nie należy stosować opioidów podczas napadu astmy); organiczne choroby układu sercowo-naczyniowego (w tym miażdżyca), niewydolność serca w stadium dekompensacji, choroba niedokrwienna serca, ostry zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, podwyższone ciśnienie tętnicze, znaczna hipotensja tętnicza, skłonność do skurczu naczyń, tromboza, tromboflebita, choroby krwi (w szczególności agranulocytoza, leukopenia, neutropenia cytotoksyczna, neutropenia infekcyjna, trombocytopenia, znaczna anemia, anemia hemolityczna), niedobór glukozo-6-fosforan dehydrogenazy, porfiria, miastenia, jaskra, urazy głowy lub stany towarzyszące podwyższeniu ciśnienia wewnątrzczaszkowego (w dodatku do ryzyka depresji oddechowej i podwyższenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego, kodeina może wpływać na reakcję źrenic oraz inne reakcje życiowe przy ocenie stanu neurologicznego); depresja, zaburzenia depresyjne z tendencją do zachowań samobójczych, stany podwyższonego pobudzenia, zaburzenia snu (w tym bezsenność), padaczka; uzależnienie alkoholowe, narkotyczne lub lekowe (w tym w wywiadzie); stan upojenia alkoholowego.

Stosowanie leku jest przeciwwskazane, gdy istnieje podejrzenie ostrej patologii chirurgicznej u pacjenta, do czasu ustalenia rozpoznania.

Stosowanie leku jest przeciwwskazane następującym grupom pacjentów:

• dzieciom do 12. roku życia;
• dzieciom w wieku od 12 do 18 lat, u których przeprowadzono tonsylektomię i/lub adenotomię w celu zapobiegania wystąpieniu obturacyjnego bezdechu sennego;
• dzieciom w wieku od 12 do 18 lat z upośledzoną czynnością oddechową;
• kobietom w okresie ciąży lub karmienia piersią;
• pacjentom w każdym wieku, którzy mają nadmiernie szybki metabolizm za udziałem CYP2D6;
• pacjentom w starszym wieku.

Nie stosować jednocześnie z β-blokującymi, trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi, inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz przez 2 tygodnie po zakończeniu stosowania inhibitorów MAO.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje związane z metamizolem sodu

Nie należy stosować metamizolu sodu jednocześnie z substancjami kontrastowymi rentgenowskimi, koloidalnymi zamiennikami krwi i penicyliną. Metamizol sodu nasila działanie doustnych leków obniżających poziom cukru we krwi, koagulantów pośrednich, glikokortykosteroidów, indometacyny, fenytoiny, ibuprofenu poprzez wypieranie ich z wiązania z białkami osocza. Metamizol sodu może indukować enzymy szlaków metabolicznych, w tym CYP2B6 i CYP3A4. Jednoczesne stosowanie metamizolu sodu z bupropionem, efawiirenzem, metadonem, walproatem, cyklosporyną, takrolimusem i sertaliny może prowadzić do zmniejszenia stężenia tych leków we krwi, co potencjalnie może prowadzić do osłabienia ich efektu terapeutycznego. W związku z tym zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metamizolu sodu z innymi lekami; odpowiedź kliniczną i/lub stężenia leków we krwi należy monitorować w razie potrzeby.

Metamizol sodu nasila działanie uspokajające alkoholu. Przy jednoczesnym stosowaniu metamizolu sodu z diuretykami (furosemid) możliwe jest zmniejszenie efektu moczopędnego. Leki mielotoksyczne powodują nasilenie hematotoksyczności. Sarkolizyna, tiomazol, leki hamujące aktywność szpiku kostnego (w tym leki złota), przy stosowaniu z metamizolem sodu zwiększają ryzyko hematotoksyczności, w tym rozwoju leukopenii. Metamizol sodu w wysokich dawkach może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu we krwi i nasilenia jego efektów toksycznych (przede wszystkim na przewód pokarmowy i układ krwiotwórczy). Przy jednoczesnym stosowaniu metamizolu sodu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NSAID) nasila się ich działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe oraz zwiększa się ryzyko wystąpienia addytywnych działań niepożądanych. Działania niepożądane związane ze stosowaniem metamizolu sodu nasilają się przy jednoczesnym stosowaniu z innymi analgetykami niemorfinkowymi, trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi, hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi i allopurynolem. Stosowanie metamizolu sodu w połączeniu z chloropromazyną lub innymi pochodnymi fenantiazyny może prowadzić do rozwoju wyraźnej hipotermii. Działanie przeciwbólowe metamizolu sodu nasilają środki uspokajające, trankwilizatory (diazepan, trimetozyna itp.). W przypadku jednoczesnego stosowania skuteczność metamizolu sodu zmniejszają fenylobutazon, glutetymid, barbiturany i inne induktory mikrosomalnych enzymów wątrobowych, nasilają – kodeina, blokery receptorów H2, propranolol.

Interakcje związane z paracetamolem

Szybkość wchłaniania paracetamolu może zwiększać się przy stosowaniu z metoklopramidem lub domperydonem i zmniejszać przy stosowaniu z cholestyraminą. Cholestyraminę nie należy stosować w ciągu jednej godziny po przyjęciu paracetamolu.

Leki indukujące mikrosomalne enzymy, takie jak leki przeciwdrgawkowe i doustne sterydowe środki antykoncepcyjne, mogą przyspieszać metabolizm paracetamolu i prowadzić do obniżenia stężenia paracetamolu we krwi oraz zwiększenia szybkości jego eliminacji. Barbiturany zmniejszają działanie przeciwgorączkowe paracetamolu. Leki stymulujące aktywność mikrosomalnych enzymów, w szczególności barbiturany, oraz alkohol mogą nasilać hepatotoksyczność paracetamolu, szczególnie przy przyjmowaniu dawek toksycznych. Przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu z hepatotoksycznymi lekami zwiększa się toksyczne działanie leków na wątrobę. Jednoczesne stosowanie wysokich dawek paracetamolu z izoniazydem zwiększa ryzyko rozwoju zespołu hepatotoksycznego.

Pobendydyd inhibuje wiązanie paracetamolu z kwasem glukuronowym, co prowadzi do zmniejszenia klirensu paracetamolu o 50%, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu dawkę paracetamolu należy zmniejszyć.

Paracetamol może obniżać biodostępność lamotryginy z obniżeniem jej skuteczności poprzez indukcję metabolizmu leku w wątrobie.

Przy jednoczesnym przyjmowaniu paracetamolu i zydowudyny zwiększa się ryzyko rozwoju neutropenii.

Paracetamol może wpływać na okres półwytrącania chloramfenikolu. Kliniczna istotność tych danych nie jest ustalona. Przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu z chloramfenikolem nie trzeba prowadzić rutynowego monitorowania stanu pacjenta, ale należy wziąć pod uwagę tę potencjalną interakcję, szczególnie u pacjentów niedożywionych.

Zaleca się ostrożne przepisywanie paracetamolu jednocześnie z flukloksacyliną, ponieważ takie przyjmowanie jest związane z kwasością metaboliczną z dużą różnicą anionową, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Działanie przeciwkrzepne warfaryny i innych kumaryn może się nasilać z zwiększeniem ryzyka krwawień przy długotrwałym regularnym codziennym stosowaniu z paracetamolem; okresowe przyjmowanie nie wykazuje istotnego efektu.

Paracetamol zmniejsza skuteczność diuretyków.

Nie stosować jednocześnie z alkoholem.

Interakcje związane z kofeiną

W przypadku jednoczesnego stosowania kofeiny z:

‒ lekami przeciwdrgawkowymi [barbituranami (w tym pentobarbital, primidon), pochodnymi hydantoiny (szczególnie fenytoina)] – przyspieszenie metabolizmu i zwiększenie klirensu kofeiny;

‒ fluwoksaminem, metyletyną – zwiększenie stężenia kofeiny we krwi;

‒ nikotyną – przyśpieszenie wydalania kofeiny;

‒ ketokonazolem, disulfiramem, ciprofloksacyną, norfloksacyną, enoksacyną, kwasem pipemidynowym – spowolnienie wydalania kofeiny i zwiększenie jej stężenia we krwi;

‒ metoksalenem – spowolnienie wydalania kofeiny z możliwym nasileniem jej działania i rozwojem działania toksycznego;

‒ cyklotymidyną, hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, izoniazydem – nasilenie działania kofeiny;

‒ β-blokującymi – wzajemne zmniejszenie efektów terapeutycznych leków (patrz sekcja „Przeciwwskazania”);

‒ opioidowymi analgetykami, anksjolitykami (w tym diazepamem), lekami nasennymi i uspokajającymi – zmniejszenie działania leków;

‒ ergotaminą – zwiększenie wchłaniania ergotaminy z przewodu pokarmowego;

‒ klozapinem – zwiększenie stężenia klozapinu we krwi;

‒ preparatami wapnia – zmniejszenie wchłaniania leków;

‒ teofiliną i innymi pochodnymi ksantyny – zmniejszenie klirensu leków, zwiększenie ryzyka addytywnych efektów farmakodynamicznych i toksycznych;

‒ preparatami litu – zwiększenie klirensu litu (jednoczesne stosowanie nie jest zalecane);

‒ α- i β-adrenomimetykami (w tym fenylpropanolaminą), psychostymulantami, lekami tyreotropowymi, analgetykami-antypiretykami – nasilenie działania leków;

‒ glikozydami nasercowymi – nasilenie działania i zwiększenie toksyczności glikozydów nasercowych;

‒ inhibitorami MAO, furazolidonem, prokarbazyną i selegiliną – możliwy rozwój niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca lub wyraźnego podwyższenia ciśnienia tętniczego.

Kofeina może nasilać działanie tachykardyzujące niektórych dekongestantów.

Kofeina może wpływać na działanie idrocylamidu.

Kofeina jest antagonistą środków do znieczwienia, trankwilizatorów i innych leków hamujących OUN, antagonistą konkurencyjnym preparatów adenozyny.

Jednoczesne stosowanie z lekiem Pentalgin IC® innych leków zawierających kofeinę lub jednoczesne spożywanie napojów zawierających kofeinę może prowadzić do nadmiernej stymulacji OUN. Pacjenci powinni unikać nadmiernego spożywania kawy lub herbaty.

Interakcje związane z fenylobarbitalą

Fenylobarbital indukuje enzymy wątrobowe i w ten sposób może przyspieszać metabolizm niektórych leków metabolizowanych za pomocą tych enzymów [w tym paracetamolu, salicylanów, pośrednich przeciwkrzepnych, glikozydów nasercowych (digoksyna), przeciwbakteryjnych (chloramfenikol, doksycyklina, metronidazol, ryfampicyna, sulfonamidy), przeciwwirusowych, przeciwgrzybiczych (griseofulwina, itrakonazol), przeciwpadaczkowych (przeciwdrgawkowe), psychotropowych (trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe), hormonalnych (estrogeny, progestogeny, kortykosteroidy, hormony tarczycy), immunosupresyjnych (glikokortykosteroidy, cyklosporyna, cytotoksyczne), przeciwarytmicznych, przeciwciśnieniowych (β-blokujące, blokery kanałów wapniowych), doustnych leków obniżających poziom cukru we krwi itp.]. Możliwy wpływ fenylobarbitalu na stężenie fenytoiny, karbamazepiny i klonazepamu we krwi. Fenylobarbital może przyspieszać metabolizm doustnych środków antykoncepcyjnych, co prowadzi do utraty ich działania. Fenylobarbital nasila toksyczność metotreksatu. Fenylobarbital nasila działanie analgetyków, narkotyków, neuroleptyków, trankwilizatorów. W przypadku jednoczesnego stosowania fenylobarbitalu z innymi lekami hamującymi OUN możliwe jest wzajemne nasilenie działania (efektu uspokajająco-nasennego), co może towarzyszyć hamowaniu oddychania. Alkohol nasila działanie fenylobarbitalu i może zwiększać jego toksyczność. Leki o właściwościach kwasowych (kwas askorbinowy, chlorek amonu) oraz preparaty zawierające kwas walproinowy nasilają działanie barbituranów. Stan pacjentów otrzymujących jednocześnie leczenie walproatem i fenylobarbitalą należy monitorować pod kątem objawów hiperamoniemii. W połowie zarejestrowanych przypadków hiperamoniemia przebiegała bezobjawowo i niekoniecznie prowadziła do encefalopatii. Inhibitory MAO (w tym furazolidon, prokarbazyna, selegilina) przedłużają działanie fenylobarbitalu. Ryfampicyna może zmniejszać działanie fenylobarbitalu. Przy stosowaniu w połączeniu z preparatami złota zwiększa się ryzyko uszkodzenia nerek. Przy długotrwałym jednoczesnym stosowaniu z NSAID istnieje ryzyko powstania owrzodzenia żołądka i krwawienia. Jednoczesne stosowanie fenylobarbitalu z zydowudyną nasila toksyczność obu leków.

Interakcje związane z kodeiną

Opisywano przypadki zespołu serotonergowego (w tym zaburzenia psychiczne, zaburzenia układu wegetatywnego i zaburzenia nerwowo-mięśniowe) u pacjentów przyjmujących opioidy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami serotonergicznymi (w tym selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi, inhibitorami MAO, patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Nie należy stosować kodeiny w połączeniu z inhibitorami MAO ani przez 2 tygodnie po zakończeniu ich stosowania. Stosowanie inhibitorów MAO w połączeniu z petydyną było związane z ciężkim pobudzeniem/depresją OUN (w tym nadciśnienie tętnicze / hipotensja tętnicza). Mimo że takie zjawiska nie zostały udokumentowane przy stosowaniu kodeiny, nie można wykluczyć, że może dojść do podobnej interakcji (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Kodeina nasila działanie środków depresyjnych OUN. Przy jednoczesnym stosowaniu kodeiny z alkoholem możliwe jest nasilenie hipotensyjnego, uspokajającego działania alkoholu oraz jego hamującego wpływu na oddychanie; z narkotykami (w tym z sodową solą kwasu oksybutynowego), lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym – możliwe nasilenie depresji OUN i/lub hamowania oddychania, i/lub nasilenie hipotensji tętniczej; z neuroleptykami (w tym trankwilizatorami fenantiazynowymi) – nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego; z anksjolitykami, lekami uspokajającymi i nasennymi – nasilenie działania uspokajającego, zwiększenie ryzyka hamowania oddychania.

Stosowanie opioidów w połączeniu z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny lub leki o działaniu podobnym do benzodiazepin, zwiększa ryzyko osłabienia, depresji oddychania, śpiączki lub skutku śmiertelnego z powodu nasilenia hamującego działania na OUN. Dawkę leków oraz czas trwania leczenia wspomocowego należy ograniczyć (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Stosowanie kodeiny w połączeniu z lekami przeciwciśnieniowymi może nasilać działanie hipotensyjne.

Kodeina spowalnia wchłanianie metyletyny, co prowadzi do zmniejszenia jej działania przeciwarytmicznego. Przy jednoczesnym stosowaniu kodeiny i chinidyny działanie przeciwbólowe kodeiny, prawdopodobnie, będzie znacznie zmniejszone z powodu negatywnego wpływu chinidyny na jej metabolizm.

Przy stosowaniu kodeiny w dużych dawkach działanie glikozydów nasercowych (digoksyna i inne) może się nasilać.

Przy stosowaniu kodeiny w połączeniu z chloramfenikolem możliwe jest zwiększenie stężenia kodeiny we krwi z powodu hamowania jej metabolizmu; z analgetykami niemorfinkowymi – nasilenie działania przeciwbólowego; z lekami przeciwwrzodowymi – cyklotymidyna może hamować metabolizm kodeiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia we krwi.

Przy jednoczesnym stosowaniu kodeiny z lekami przeciwbiegom, lekami antycholinergicznymi (np. atropiną) lub lekami o działaniu podobnym do leków antycholinergicznymi zwiększa się ryzyko rozwoju ciężkiego zaparcia, które może prowadzić do niedrożności jelit paralitycznej i/lub zatrzymania moczu.

Kodeina antagonizuje działanie cyzapyrydu, metoklopramidu i domperydonu na perystaltykę przewodu pokarmowego.

Należy unikać premedykacji opioidami, ponieważ zmniejszają one stężenie cyflokfaksacyny we krwi.

Przy stosowaniu z rytonawirem możliwe jest zwiększenie stężenia opioidowych analgetyków (w szczególności kodeiny) we krwi.

Trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe mogą nasilać działanie hamujące opioidowych analgetyków.

Stosowanie kodeiny w połączeniu z antagonistami opioidów (np. buprenorfina, nalokson, nalotrekson) może przyspieszyć rozwój zespołu odstawienia.

Stosowanie opioidów może utrudniać badanie opróżnienia żołądka, ponieważ opioidy opóźniają opróżnianie żołądka, a także wizualizację wątroby i dróg żółciowych przy stosowaniu Technetium Tc 99m Disofenin, ponieważ terapia opioidowa może spowodować zwężenie zwieracza Oddiego i podwyższenie ciśnienia w drógach żółciowych.

Szczególne środki ostrożności.

Nie stosować leku do łagodzenia ostrego bólu brzucha (do ustalenia przyczyny). Ponieważ metamizol sodowy posiada właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe, może maskować objawy infekcji, objawy chorób niezakaźnych oraz powikłań z zespołem bólowym, co może utrudnić ich rozpoznanie.

Ryzyko uszkodzenia wątroby wywołane lekiem

Opisywano przypadki ostrego zapalenia wątroby, głównie o charakterze hepatocelularnym, u pacjentów przyjmujących metamizol sodowy, którego objawy pojawiały się w okresie od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu leczenia. Objawy obejmowały podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych w surowicy, z żółtaczką lub bez, często w kontekście reakcji nadwrażliwości na inne leki (np. wysypki skórne, dyskrazje krwi, gorączkę i eozynofilię) lub w połączeniu z objawami autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Większość pacjentów wyzdrowiała po odstawieniu metamizolu sodowego; jednak znane są pojedyncze przypadki postępującej niewydolności wątroby, aż do konieczności przeszczepienia wątroby.

Mechanizm uszkodzenia wątroby wywołanego przez metamizol sodowy nie jest w pełni poznany, jednak dostępne dane wskazują na mechanizm immunologiczno-alergiczny.

Pacjentów należy poinstruować o konieczności niezwłocznego powiadomienia lekarza o pojawieniu się objawów wskazujących na uszkodzenie wątroby. W przypadku podejrzenia uszkodzenia wątroby należy odstawić metamizol sodowy; u pacjentów należy ocenić wskaźniki funkcji wątroby.

Przypadki uszkodzenia wątroby podczas leczenia metamizolem sodowym są bardzo rzadkie, jednak dokładnej częstości występowania tej niepożądanej reakcji nie można ustalić. U niektórych pacjentów obserwowano nawroty uszkodzenia wątroby po ponownym zastosowaniu metamizolu sodowego. Jeśli u pacjenta wcześniej wystąpiło uszkodzenie wątroby podczas leczenia metamizolem sodowym i nie stwierdzono innych przyczyn uszkodzenia wątroby, nie należy ponownie stosować leków zawierających metamizol sodowy.

Przy stosowaniu metamizolu sodowego możliwe jest rozwinięcie się agranulocytozy. Z tego powodu pacjentów należy uprzedzić przed rozpoczęciem leczenia, że w przypadku pojawienia się bez widocznej przyczyny dreszczy, gorączki, bólu gardła, trudności z połykaniem, krwawienia z dziąseł, bladości skóry, osłabienia, rozwoju zapalenia pochwy lub proktitu, pojawienia się wysypki na skórze i błonach śluzowych należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

U pacjentów z chorobami wątroby zwiększa się ryzyko działania hepatotoksycznego paracetamolu. Ryzyko przedawkowania leku jest większe u pacjentów z alkoholowym uszkodzeniem wątroby bez cyrozy.

Paracetamol należy stosować z szczególną ostrożnością u pacjentów z odwodnieniem, niedoborem glutationu, przewlekłym niedożywieniem, zaburzeniami funkcji nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej, GFR ≤ 50 ml/min), zaburzeniami funkcji wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), u pacjentów z masą ciała < 50 kg oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na funkcję wątroby.

Znane są przypadki zaburzeń funkcji wątroby / niewydolności wątroby u pacjentów z niedoborem glutationu.

U pacjentów ze zmniejszonym poziomem glutationu (w szczególności z ciężkimi infekcjami, takimi jak sepsa) przyjmowanie paracetamolu zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej. Objawami kwasicy metabolicznej są głębokie, przyśpieszone lub trudne oddychanie, nudności, wymioty, utrata apetytu. W przypadku pojawienia się tych objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zaleca się ostrożne stosowanie paracetamolu jednocześnie z flukloksacyliną ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy metabolicznej z wysoką różnicą anionową, szczególnie u pacjentów z sepsą, niedożywieniem i innymi stanami związanymi z niedoborem glutationu, a także u pacjentów przyjmujących maksymalną dawkę dobową paracetamolu. Należy przeprowadzać staranne monitorowanie stanu pacjentów, w tym kontrolę stężenia 5-oksoproliny w moczu.

Lek należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z łagodnymi postaciami artrozy przyjmującym leki przeciwbólowe codziennie oraz pacjentom stosującym warfarynę lub podobne leki o działaniu przeciwkrzepliwym.

Stosowanie leku podczas ostrego napadu astmy jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). U chorych na atopową astmę oskrzelową i polinozę istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Lek należy przyjmować z ostrożnością przy podwyższonej wrażliwości na leki przeciwbólowe i NLPZ, w przypadku obecności chorób alergicznych, w tym w wywiadzie (z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia szoku anafilaktycznego u tej grupy pacjentów).

Z ostrożnością należy stosować lek u pacjentów z wrzodą żołądka i dwunastnicy w fazie remisji, przy zaburzeniach funkcji wątroby i nerek (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), chorobach tarczycy (w tym hipotyreozie, patrz sekcja „Przeciwwskazania”), chorobach dróg moczowych, przy hiperkinezie, przewlekłych infekcjach dróg oddechowych, przy zapaleniu płuc, zaburzeniach funkcji oddechowej, ostrych zatruciach lekami, podczas leczenia lekami cytotoksycznymi (tylko pod kontrolą lekarza). Należy zmniejszyć dawkę leku u pacjentów osłabionych, u pacjentów z hipotensją tętniczą (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), przerośnięciem gruczołu krokowego, hipofunkcją/niewydolnością nadnerczy (np. chorobą Addisona), zapalnymi chorobami jelita, w tym nieswoistym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna (kodeina obniża perystaltykę, zwiększa tonus i segmentację jelita oraz może zwiększać ciśnienie w okrężnicy) (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), przy zwężeniu cewnika moczowego, stanach padaczkowych, pacjentach w stanie wstrząsu. Należy zmniejszyć dawkę leku u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Należy stosować lek z ostrożnością u pacjentów z chorobami nerek w wywiadzie (np. zakażenie nerek, zapalenie kłębuszków nerek), u pacjentów, którzy niedawno przeszli operacje jelita (ze względu na możliwą redukcję motoryki przewodu pokarmowego) lub dróg moczowych (tacy pacjenci są bardziej skłonni do zatrzymania oddawania moczu spowodowanego bezpośrednio skurczem zwieracza cewnika moczowego i zaparciem wynikającym z zastosowania kodeiny). Należy ostrożnie przepisywać lek pacjentom z fochromocytoma (opioidy mogą stymulować uwalnianie katecholamin poprzez indukcję uwalniania endogennego histaminy). Pacjentom z chorobami dróg żółciowych (w szczególności z kamienicą żółciową) należy unikać stosowania opioidowych leków przeciwbólowych lub stosować je w połączeniu ze środkami przeciwbólowymi.

Lek należy przepisywać z ostrożnością pacjentom, u których stan może się pogorszyć w wyniku przyjmowania opioidów, oraz pacjentom przyjmującym leki depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.

Ryzyko wystąpienia zespołu serotoniny

Opisywano przypadki zespołu serotoniny u pacjentów przyjmujących opioidy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami działającymi na układ serotonergiczny, w tym SSRI, IZSSN, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, inhibitorami MAO (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Jeśli jednoczesne leczenie opioidami jest klinicznie uzasadnione, zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu pacjenta. Stosowanie petydyny i być może innych opioidowych leków przeciwbólowych u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO może być związane z bardzo ciężkimi reakcjami, czasem kończącymi się śmiercią. Jeśli zastosowanie kodeiny u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO jest konieczne, należy odstawić inhibitory MAO dwa tygodnie przed rozpoczęciem leczenia kodeiną (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki działające podobnie do benzodiazepin

Jednoczesne stosowanie kodeiny i leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki działające podobnie do benzodiazepin, może prowadzić do sedacji, osłabienia oddychania, śpiączki i skutku śmiertelnego (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Dlatego przepisanie kodeiny w połączeniu z lekami uspokajającymi jest możliwe tylko w przypadku braku alternatywnych metod leczenia. Jeśli jednoczesne stosowanie kodeiny i leków uspokajających jest konieczne, należy zastosować najniższe skuteczne dawki, a czas leczenia powinien być jak najkrótszy. Podczas leczenia skojarzonego należy kontrolować stan pacjenta. Pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone oraz osoby opiekujące się nimi należy poinformować o objawach osłabienia oddychania i sedacji.

Metabolizm z udziałem CYP2D6

Kodeina jest przekształcana w aktywny metabolit – morfinę – w wątrobie z udziałem enzymu CYP2D6. Jeśli pacjent ma niedobór tego enzymu lub jeśli enzym CYP2D6 jest całkowicie nieobecny, odpowiedni efekt przeciwbólowy nie zostanie osiągnięty. Do 7% populacji kaukaskiej może mieć tę cechę metabolizmu. Jednak jeśli pacjent ma nadmiernie szybki metabolizm z udziałem CYP2D6, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia efektów niepożądanych – objawów toksyczności opioidowej – nawet przy stosowaniu dawek standardowych. U takich pacjentów szybkie przekształcanie kodeiny w morfinę prowadzi do osiągnięcia wyższego poziomu morfiny w surowicy krwi niż oczekiwano. Ogólne objawy toksyczności opioidowej: dezorientacja, senność, powierzchowne oddychanie, zwężone źrenice, nudności, wymioty, zaparcia, brak apetytu. W ciężkich przypadkach możliwe są objawy depresji krążeniowej i oddechowej, które mogą być niebezpieczne i bardzo rzadko kończą się śmiercią.

Dane dotyczące częstości występowania pacjentów z nadmiernie szybkim metabolizmem z udziałem CYP2D6 w różnych populacjach podano poniżej:

Stosowanie pooperacyjne dzieciom

Donoszono o przypadkach stosowania kodeiny dzieciom po tonsillektomii i/lub adenoidectomii w celu zapobiegania wystąpieniu obturacyjnego bezdechu sennego, które rzadko prowadziły do zagrażających życiu niepożądanych zdarzeń, w tym zakończonych śmiercią (patrz rozdział „Przeciwwskazania”). Wszystkie dzieci otrzymywały dawki kodeiny w odpowiednim zakresie dawkowania. Istnieją jednak dowody, że te dzieci były albo szybkimi, albo ekstensywnymi metabolizatorami kodeiny.

Dzieci z upośledzoną funkcją oddechową

Stosowanie kodeiny jest przeciwwskazane u dzieci, u których funkcja oddechowa może być upośledzona na skutek zaburzeń nerwowo-mięśniowych, ciężkich chorób serca lub układu oddechowego, infekcji dróg oddechowych górnych lub płuc, wielotraum, lub dużych zabiegów chirurgicznych. Te czynniki mogą nasilać objawy toksyczności morfiny.

Ciężkie reakcje skórne

Podczas leczenia fenobarbitalem odnotowano przypadki wystąpienia zagrażających życiu reakcji skórnych, w tym zespołu Stevensa–Johnsona i toksycznego epidermalnego nekroliozy (zespołu Lyella). Podczas leczenia metamizolem sodu odnotowano ciężkie niepożądane reakcje skórne, w tym zespół Stevensa–Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy oraz indukowaną lekiem reakcję z eozynofilią i objawami systemowymi (zespołu DRESS), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do śmierci. Przed rozpoczęciem terapii lekiem Pentalgin IC® pacjentów należy poinformować o objawach i objawach ciężkich reakcji skórnych. Podczas leczenia należy dokładnie obserwować pacjentów pod kątem pojawienia się tych charakterystycznych objawów. Ryzyko rozwoju zespołu Stevensa–Johnsona lub toksycznego epidermalnego nekroliozy jest największe w pierwszych tygodniach leczenia. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na ciężkie niepożądane reakcje skórne (np. postępujące wysypki skórne, często z pęcherzami, oraz zaangażowanie błon śluzowych), należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i w przyszłości nigdy nie stosować leków zawierających metamizol sodu ani fenobarbitalu (patrz rozdział „Przeciwwskazania”). Wczesna diagnostyka i natychmiastowe przerwanie stosowania leku, który mógł spowodować objawy zespołu Stevensa–Johnsona lub toksycznego epidermalnego nekroliozy, umożliwia osiągnięcie najlepszych wyników leczenia.

Należy unikać długotrwałego stosowania leku ze względu na możliwość kumulacji fenobarbitalu i rozwoju uzależnienia. U pacjentów przyjmujących barbiturany może wystąpić zespół odstawienia. U pacjentów, u których możliwe jest uzależnienie fizyczne, leczenie należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć nasilenia się objawów zespołu odstawienia.

Przy długotrwałym stosowaniu kofeiny możliwe jest rozwinięcie się uzależnienia psychicznego.

Regularne lub długotrwałe stosowanie kodeiny może prowadzić do rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Kodeinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z historią nadużywania substancji psychoaktywnych (w tym w wywiadzie) lub z chorobami psychicznymi (patrz rozdział „Przeciwwskazania”). Nieprawidłowe stosowanie kodeiny może prowadzić do przedawkowania i/lub skutku śmiertelnego (patrz rozdział „Przedawkowanie”). Analgetyki opioidowe obniżają wydzielanie śliny, co może sprzyjać rozwojowi próchnicy i kandydozy błony śluzowej jamy ustnej.

Stosowanie leku może wpływać na wyniki testów antydopingowych u sportowców oraz na wyniki badań laboratoryjnych stężenia glukozy we krwi. Stosowanie kofeiny może być przyczyną fałszywego wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi oznaczanego metodą Bittnera. Kofeina może podnosić stężenia 5-hydroksyindolooctowego kwasu, kwasu wanilinomigdałowego oraz katecholamin w moczu, co może prowadzić do fałszywie pozytywnych wyników diagnostyki fochromocytomu i neuroblastomu.

W okresie leczenia możliwe jest zabarwienie moczu na czerwono (na skutek wydalenia metabolitu metamizolu sodu), co nie ma znaczenia klinicznego.

Lek należy przyjmować w najniższej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas konieczny do kontroli objawów.

Nie należy przekraczać zalecanych dawek. W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, nawet jeśli pacjent czuje się dobrze, ze względu na ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia wątroby (patrz rozdział „Przedawkowanie”).

Nie należy stosować leku dłużej niż ustalony okres bez konsultacji z lekarzem. Przy stosowaniu leku dłużej niż 3 dni konieczne jest monitorowanie morfologii krwi (ze względu na mielotoksyczność metamizolu sodu), a także wskaźników funkcji wątroby i nerek.

Przy długotrwałym stosowaniu, a także przy stosowaniu leku w dawkach znacznie przekraczających zalecane dawki terapeutyczne, możliwe jest nasilenie się objawów niepożądanych.

Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni lub, przeciwnie, stan zdrowia się pogarsza (występuje gorączka lub objawy infekcji wtórnej), lub pojawiają się niepożądane zjawiska, należy przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.

Nie należy przyjmować leku w połączeniu z innymi lekami zawierającymi metamizol sodu, paracetamol, kofeinę, fenobarbital lub kodeinę.

Podczas leczenia lekiem zabrania się spożywania napojów alkoholowych.

Podczas stosowania leku nie zaleca się nadmiernej konsumpcji napojów zawierających kofeinę (w tym herbaty, kawy), ponieważ może to prowadzić do nasilenia się skutków niepożądanych kofeiny, takich jak zawroty głowy, podwyższona pobudliwość, bezsenność, niepokój, uczucie lęku, drażliwość, ból głowy, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, tachykardia.

Długotrwałe stosowanie dowolnego leku przeciwbólowego w celu leczenia bólu głowy może prowadzić do nasilenia bólu głowy. Pacjentów należy poinformować, że w takim przypadku powinni skonsultować się z lekarzem, a terapię lekiem przeciwbólowym należy przerwać. Rozwój bólu głowy spowodowanego nadmierną terapią lekową należy podejrzewać u pacjentów z częstym lub codziennym bólem głowy pomimo regularnego stosowania leków przeciwbólowych (lub z powodu regularnego ich stosowania).

Podczas stosowania leku dzieciom konieczna jest stała kontrola lekarska (patrz rozdziały „Przeciwwskazania”, „Dzieci”).

1 tabletka leku Pentalgin IC® zawiera 1 mmol (lub 23 mg) sodu, co stanowi 1,15% zalecanego przez WHO maksymalnego dziennego spożycia sodu dla dorosłej osoby (2 g). Pacjentom przestrzegającym diety z kontrolowaną zawartością sodu należy stosować ten lek z ostrożnością.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Okres ciąży

Stosowanie leku w okresie ciąży jest przeciwwskazane.

Dzienne spożycie ponad 200 mg kofeiny w czasie ciąży zwiększa ryzyko samoistnego przerwania ciąży lub ryzyko urodzenia dziecka z niską masą ciała.

Barbiturany zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju patologii płodu. Stosowanie fenobarbitalu w III trymestrze ciąży może prowadzić do rozwoju uzależnienia fizycznego u płodu, co skutkuje wystąpieniem zespołu odstawienia u noworodka, objawiającego się drgawkami, pobudzeniem, zaburzeniami krzepnięcia krwi. Stosowanie fenobarbitalu podczas porodu może prowadzić do osłabienia oddychania u noworodka.

Donoszono o możliwym związku między występowaniem u niemowląt wad układu oddechowego i serca a stosowaniem kodeiny w I trymestrze ciąży. Regularne stosowanie kodeiny w okresie ciąży może prowadzić do rozwoju uzależnienia fizycznego u płodu, co skutkuje objawami abstynencji u noworodka. Stosowanie kodeiny podczas porodu może hamować oddychanie u noworodka. Stosowanie analgetyk opioidowych może prowadzić do stazu żołądka podczas porodu, zwiększając ryzyko zapalenia aspiracyjnego u matki.

Okres karmienia piersią

Stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Paracetamol i kofeina wydzielają się w mleku matki, ale w ilościach klinicznie nieistotnych. Choć nie obserwowano wyraźnych objawów toksycznych działania kofeiny u niemowląt karmionych piersią, kofeina może wywierać pobudzający wpływ na niemowlę.

Fenobarbital w dużych ilościach przenika do mleka matki i może hamować OUN u dziecka.

Przy stosowaniu w zwykłych dawkach terapeutycznych kodeina i jej aktywny metabolit mogą występować w mleku matki w bardzo niskich stężeniach, co rzadko może wywierać negatywny wpływ na niemowlę. Jednak jeśli pacjentka jest szybkim metabolizatorem za pośrednictwem CYP2D6, w mleku matki może osiągać się wyższy poziom morfiny, co w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do potencjalnie śmiertelnych objawów toksyczności opioidowej u niemowlęcia.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Podczas leczenia lekiem należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi innych urządzeń ze względu na możliwość wystąpienia takich efektów, jak dezorientacja, senność, zawroty głowy, halucynacje, zaburzenia widzenia lub drgawki. Analgetyki opioidowe nasilają działanie alkoholu.

Sposób stosowania i dawki.

Lek należy przyjmować doustnie.

Zalecana dawka dla dorosłych i dzieci od 12. roku życia – 1 tabletka 1–3 razy na dobę. Maksymalna pojedyncza dawka – 2 tabletki, dobowe – 3 tabletki.

Nie należy przekraczać zalecanej dawki.

Czas ciągłego stosowania leku – nie więcej niż 3 dni. Jeśli objawy nie ustępują, należy skonsultować się z lekarzem. W wyjątkowych przypadkach, na zalecenie i pod kontrolą lekarza, okres leczenia może być wydłużony.

Dzieci.

Lek wskazany jest do stosowania u dzieci w wieku od 12 do 18 lat w celu leczenia ostrego bólu umiarkowanego, który nie ustępuje po zastosowaniu innych środków przeciwbólowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen (jako leki pojedyncze) (patrz sekcja „Wskazania”).

Stosowanie leku jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych i zagrażających życiu działań niepożądanych z powodu zmienności i nieprzewidywalności przemiany kodeiny na morfinę u pacjentów z tej grupy wiekowej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Kodeiny nie należy stosować u dzieci w wieku od 12 do 18 lat, u których przeprowadzono tonsylektomię i/lub adenoidectomię w celu zapobiegania wystąpieniu obturacyjnego bezdechu sennego, ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych i zagrażających życiu działań niepożądanych (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Kodeiny nie należy stosować u dzieci w wieku od 12 do 18 lat z upośledzoną funkcją oddechową ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych i zagrażających życiu działań niepożądanych (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Kodeiny nie należy stosować u dzieci w wieku od 12 do 18 lat, które mają szybki metabolizm za pośrednictwem CYP2D6 (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Przedawkowanie.

W przypadku pierwszych objawów przedawkowania należy natychmiast skontaktować się o pomoc medyczną.

Przedawkowanie metamizolu sodu

Objawy: szum w uszach, senność, zespół drgawkowy, majaczenie, zaburzenia świadomości, osłabienie, hipotermia, znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego, tachykardia, uczucie kołatania serca, ostry agranulocytoza, zespół hemoragiczny, ostra niewydolność nerek, oliguria, anuria, dysfagia, nudności, wymioty, ból brzucha/gastryt, niewydolność wątroby, porażenie mięśni oddechowych, duszność.

Leczenie: indukcja wymiotów, przemywanie żołądka, stosowanie środków przeczyszczających soli, enterosorbentów, przeprowadzenie wymuszonego moczowania, terapii objawowej skierowanej na wspieranie funkcji życiowych. W ciężkich przypadkach możliwe są hemodializa, hemoperfuzja, dializa otnicza. W przypadku wystąpienia zespołu drgawkowego należy wstrzykiwać wewnątrznieżowo diazepan i szybko działające barbiturany.

Przedawkowanie paracetamolu

W przypadku stosowania leku w dawce przekraczającej zalecaną dawkę należy natychmiast skonsultować się z lekarzem ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby. Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do niewydolności wątroby, która może wymagać przeszczepienia wątroby lub mieć skutek śmiertelny.

Objawy. Przyjęcie ponad 12 g paracetamolu lub ponad 150 mg paracetamolu na kilogram masy ciała (w zależności od tego, która wartość liczbową ilości paracetamolu jest mniejsza) może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby. Rozwój uszkodzenia wątroby, o którym świadczy wzrost stężenia transaminaz we krwi, może klinicznie objawić się po 8–36 godzinach od przyjęcia nadmiarowej dawki paracetamolu. Biochemiczne markery uszkodzenia wątroby osiągają swoje maksymalne wartości dopiero po 3–4 dniach po przedawkowaniu, objawy kliniczne uszkodzenia wątroby maksymalnie objawiają się po 4–6 dniach po przedawkowaniu. Przyjęcie 5 g lub więcej paracetamolu może prowadzić do uszkodzenia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka (długotrwałe stosowanie karbamazepiny, fenobarbitalu, fenytoiny, primidony, ryfampicyny, dziurawca lub innych leków indukujących enzymy wątrobowe; regularne spożywanie nadmiarowej ilości alkoholu; niedobór układu glutationowego, np. zaburzenia odżywiania, mukowiscydoza, zakażenie HIV, głodówka, kacheksja).

Objawy przedawkowania paracetamolu w pierwsze 24 godziny: bladość, nudności, wymioty, utrata apetytu, ból brzucha. Objawy kliniczne przedawkowania mogą się nie objawiać. Uszkodzenie wątroby występuje, gdy zwiększa się ilość toksycznego metabolitu paracetamolu (który zazwyczaj jest neutralizowany przez działanie glutationu przy stosowaniu zwykłych dawek paracetamolu), który nieodwracalnie wiąże się z tkankami wątroby. Mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. W ciężkim zatruciu niewydolność wątroby może postępować do encefalopatii, krwawień, hipoglikemii, śpiączki i skutku śmiertelnego. Ostra niewydolność nerek z ostrym martwicą kanalików może objawiać się silnym bólem w lędźwiach, hematurią, białkomoczem i rozwijać się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. Zgłaszano o arytmii serca i zapaleniu trzustki.

Przy długotrwałym stosowaniu paracetamolu w dużych dawkach ze strony układu krwiotwórczego może rozwinąć się anemia aplastyczna, pancytopenia, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia. Przy przyjmowaniu dużych dawek ze strony OUN możliwe są zawroty głowy, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia orientacji; ze strony układu moczowego – nefrotoksyczność (kolka nerkowa, nefryt śródmiąższowy, martwica brodawek).

Leczenie. W przypadku przedawkowania wymagana jest szybka pomoc medyczna! Pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala, nawet jeśli nie ma wczesnych objawów przedawkowania. Objawy mogą być ograniczone do nudności i wymiotów i mogą nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania i ryzyka uszkodzenia narządów. Stężenie paracetamolu we krwi należy zmierzyć po 4 godzinach od przyjęcia leku lub później (wcześniejsze stężenia są niepewne). Efektywne jest wstrzykiwanie wewnątrznieżowe N-acetylocysteiny w ciągu 8 godzin po przyjęciu nadmiarowej dawki paracetamolu. Efektywność antydotu po tym czasie gwałtownie maleje, jednak dalsze stosowanie N-acetylocysteiny aż do 24. godziny po przedawkowaniu, a nawet dłużej, może być w pewnym stopniu skuteczne. Przy braku wymiotów efektywne może być doustne stosowanie metioniny w ciągu 10–12 godzin po przedawkowaniu. Może być wskazane leczenie węglem aktywnym w ciągu 1 godziny po przyjęciu nadmiarowej dawki paracetamolu. Brakuje wystarczających dowodów na skuteczność przemywania żołądka w przypadku przedawkowania spowodowanego wyłącznie paracetamolem.

Przedawkowanie kofeiny

Przyjęcie leku Pentalgin IC® w ilości powodującej klinicznie wyrażone objawy przedawkowania kofeiny prawdopodobnie doprowadzi do uszkodzenia wątroby spowodowanego przedawkowaniem paracetamolu.

Objawy. Przedawkowanie kofeiny może prowadzić do takich stanów jak ból głowy, zawroty głowy, pobudzenie emocjonalne, niespokojność, nerwowość, drażliwość, niepokój, uczucie lęku, pobudzenie psychoruchowe, nielogiczność myśli i mowy, dezorientacja, delirium, bezsenność, zwiększona wrażliwość dotykowa lub bólowa, drżenie, mimowolne skurcze mięśni, napady drgawkowe (przy ostrym przedawkowaniu – drgawki toniczno-kloniczne), dzwonienie w uszach, gorączka, przyspieszone oddychanie, zaczerwienienie twarzy, napływy, arytmia, tachykardia, ekstrasystolia, nudności, wymioty, czasem z domieszką krwi; ból w okolicy nadbrzusza, zaburzenia przewodu pokarmowego, zwiększenie częstości oddawania moczu, zwiększenie diurezy, odwodnienie.

Leczenie. W przypadku przedawkowania kofeiny należy przemyć żołądek. Stosowanie węgla aktywnego może być skuteczne, jeśli zostanie przyjęte w ciągu 1 godziny po przedawkowaniu, jednak możliwość stosowania węgla aktywnego można rozważać w ciągu 4 godzin po przyjęciu nadmiarowej dawki kofeiny. Należy wspierać wentylację płuc, równowagę płynów i elektrolitów, możliwa jest hemodializa; przy napadach drgawkowych – wstrzykiwanie wewnątrznieżowe diazepamu, fenobarbitalu lub fenytoiny. Nie ma specyficznego antydotu, jednak jako środek wspierający można zastosować antagoniści receptorów β-adrenergicznych w celu zmniejszenia efektów kardiotoksycznych.

Przedawkowanie fenobarbitalu

Objawy ostrego zatrucia barbituranami o lekkim lub średnim stopniu ciężkości: zawroty głowy, zwiększona zmęczalność, nawet głęboki sen, z którego nie można obudzić pacjenta. Mogą występować reakcje nadwrażliwości: obrzęk naczynioruchowy, swędzenie, wysypka (w tym pokrzywka).

Objawy ostrego ciężkiego zatrucia barbituranami: depresja OUN aż do głębokiej śpiączki, towarzysząca hipoksji tkaninowej; powierzchowne oddychanie, najpierw przyspieszone, potem zwolnione oddychanie; depresja oddychania aż do jego zatrzymania; depresja czynności sercowo-naczyniowej, w tym zaburzenia rytmu serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, aż do stanu kolapsu; obniżenie temperatury ciała, zmniejszenie diurezy, przyspieszone bicie serca lub bradykardia, osłabienie lub brak odruchów, kinezja, ból głowy, ataksja, nudności, osłabienie.

Jeśli zatrucie nie zostanie leczone, możliwy jest skutek śmiertelny z powodu niewydolności naczyń krwionośnych, porażenia oddechowego lub obrzęku płuc.

Leczenie: terapia objawowa (przede wszystkim monitorowanie podstawowych funkcji życiowych organizmu: oddychanie, puls, ciśnienie tętnicze); intensywna terapia w razie potrzeby. Należy ustabilizować i znormalizować oddychanie i krążenie. W celu leczenia niewydolności oddechowej należy przeprowadzić sztuczne oddychanie, w celu zahamowania szoku – wlewać osocze i środki zastępcze osocza. Jeśli od przyjęcia nadmiarowej ilości fenobarbitalu minęło niewiele czasu (nie więcej niż 6 godzin), należy przeprowadzić przemywanie żołądka z późniejszym wprowadzeniem sorbentu (węgiel aktywny) i siarczanu sodu. W celu szybkiego usunięcia barbituranu z organizmu można przeprowadzać wymuszone moczowanie z zasadowymi roztworami, a także hemodializę i/lub hemoperfuzję.

Przedawkowanie kodeiny

Objawy przedawkowania kodeiny mogą być maskowane przez objawy kliniczne ciężkiego uszkodzenia wątroby spowodowanego przedawkowaniem paracetamolu. W przypadku przedawkowania wymagana jest natychmiastowa pomoc medyczna, nawet jeśli objawy przedawkowania są nieobecne!

Objawy. Pierwszymi objawami przedawkowania kodeiny są nudności i wymioty. Kliniczną triadą przedawkowania opioidów uważa się śpiączkę, źrenice punktowe (miozę) i depresję oddechową, z późniejszym poszerzeniem źrenic w przypadku rozwoju hipoksji. Ostra depresja oddechowa może prowadzić do sinicy, spowolnionego lub utrudnionego oddychania, senności, ataksji, rzadziej – obrzęku płuc. Inne objawy przedawkowania opioidów: apnea, duszność, hipotermia, drgawki (szczególnie u dzieci), dezorientacja, silne zawroty głowy, wyraźna senność; nerwowość, niepokój, pobudzenie emocjonalne, halucynacje, hipotensja tętnicza i tachykardia (możliwe, ale małoprawdopodobne); bradykardia, niewydolność krążenia, kolaps, zatrzymanie oddawania moczu, wyraźne osłabienie. Mogą występować objawy uwalniania histaminy. W przypadku przedawkowania opioidów zgłaszano przypadki rozwoju rabdomiolizy, która postępowała do niewydolności nerek. Przedawkowanie nasila się przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu i środków psychotropowych. Ciężka depresja OUN, w tym depresja oddychania, może rozwinąć się przy jednoczesnym stosowaniu z kodeiną innych środków o działaniu uspokajającym (w tym alkoholu) lub znacznym przekroczeniu dawki.

Leczenie. Terapia przy przedawkowaniu kodeiny obejmuje ogólne środki objawowe i wspierające, w tym środki zapewniające przepływ powietrza i monitorowanie funkcji życiowych organizmu do ustabilizowania stanu pacjenta. Ciężką depresję funkcji układu oddechowego należy leczyć za pomocą sztucznej wentylacji płuc i podawania tlenu. Przyjęcie węgla aktywnego jest wskazane, jeśli minęło nie więcej niż 1 godzina od momentu przyjęcia kodeiny przez dorosłego w dawce przekraczającej 350 mg, przez dziecko – w dawce przekraczającej 5 mg na kilogram masy ciała. Należy zastosować nalokson w przypadku rozwoju śpiączki lub depresji oddychania. Nalokson jest antagonistą konkurencyjnym i ma krótki okres półwydalenia, dlatego może być konieczne powtórne stosowanie dużych dawek u pacjentów z ciężkim zatruciem. Należy obserwować stan pacjenta przez co najmniej 4 godziny po podaniu naloksonu lub 8 godzin w przypadkach stosowania preparatu naloksonu o przedłużonym działaniu.

Efekty uboczne.

Najczęściej efekty uboczne mają charakter tymczasowy i znikają po zakończeniu leczenia.

Zaburzenia psychiczne: zaburzenia poznawcze, obniżona koncentracja uwagi, halucynacje, koszmary sennne, podwyższona pobudliwość, pobudzenie psychomotoryczne i zaburzenia orientacji, uczucie strachu, niepokój, drażliwość, nerwowość, uczucie lęku, nagłe zmiany nastroju, euforia, dysforia, depresja, dezorientacja, uzależnienie lekowe (przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek), rozwój tolerancji.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, ból głowy, nasilenie bólu głowy (przy długotrwałym stosowaniu), zawroty głowy, nasilenie odruchów, zaburzenia koordynacji ruchów, ataksja, drżenie, napady padaczkowe (szczególnie u dzieci), hiperkineza (u dzieci), spowolnienie reakcji, osłabienie, osłabienie ogólne, senność, bezsenność, parestezje.

Zaburzenia ze strony narządu wzroku: zwężenie źrenic, zaburzenia ostrości wzroku, światłowstręt, zaburzenia widzenia (w szczególności rozmazany obraz, podwójne widzenie), miaz, kierunkowe drżenie gałek ocznych, zapalenie spojówek.

Zaburzenia ze strony narządu słuchu i aparatu przedsionkowego: zawroty głowy.

Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej: owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, fotosensybilizacja, zaczerwienienie twarzy, zaczerwienienie skóry, egzfoliatywny zapalenie skóry, reakcje nadwrażliwościowe, takie jak wysyp (zazwyczaj ogólnoustrojowy wysyp; wysyp rumieniowy, wysyp makularny i plackowaty, uznawany za objaw zespołu nadwrażliwościowego związanego z doustnym przyjmowaniem kodeiny; pokrzywka), swędzenie, nadmierne pocenie się, purpura, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy; ciężkie reakcje skórne: toksyczny nekrodermit (zespoł Lyella), zapalenie skóry lekowe, wielopostaciowe wypryski rumieniowe, zespół Stevensa-Johnsona, ostra ogólnoustrojowa pustulopatia egzantematyczna, wywołana lekiem reakcja z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespoł DRESS).

Zaburzenia ze strony układu kostno-mięśniowego: niekontrolowane ruchy mięśni, sztywność mięśni (przy stosowaniu wysokich dawek); przy długotrwałym stosowaniu istnieje ryzyko zaburzeń osteogenezy i rozwoju krzywicy. Opisywano przypadki obniżenia mineralnej gęstości tkanki kostnej, osteopenii, osteoporozy i złamań u pacjentów leczonych długotrwałą terapią fenobarbitalu. Mechanizm wpływu fenobarbitalu na metabolizm tkanki kostnej nie został ustalony.

Zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego: uczucie ucisku w klatce piersiowej, ból w okolicy serca, hipotensja ortostatyczna, obniżenie ciśnienia tętniczego, kolaps, podwyższenie ciśnienia tętniczego, arytmia, tachykardia, bradykardia, ekstrasystolia, kołatanie serca, zaczerwienienie skóry twarzy, obrzęki.

Zaburzenia ze strony układu krwi i limfatycznego: powiększenie węzłów chłonnych, pancytopenia, leukopenia, granulocytopenia (przy długotrwałym stosowaniu), neutropenia, leukocytoza, agranulocytoza, limfocytoza, trombocytopenia, anemia, anemia hemolityczna, anemia megaloblastyczna, siarkohemoglobinemia, metahemoglobinemia (sinica, duszność, ból w okolicy serca), krwawienia, siniaki. Pacjenci powinni natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią objawy lub symptomy niezwykłego lub nadmiernego krwawienia z ran i cięć, lub jeśli pojawią się liczne lub głębokie siniaki.

Zaburzenia ze strony układu odpornościowego: anafilaksja, szok anafilaktyczny, splenomegalia i chłoniakowatość.

Zaburzenia ze strony układu moczowego: kolka nerkowa, skurcz dróg moczowych, trudności z oddawaniem moczu, zatrzymanie moczu, oliguria, dyzuria, efekt antydiuretyczny, zwiększenie częstości oddawania moczu, bezpłodna piuria, zwiększenie klirensu kreatyniny, zwiększenie wydalania sodu i wapnia, zabarwienie moczu na czerwono; u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub przy stosowaniu nadmiernych dawek – anuria, białkomocz, zapalenie nerek śródmiążdżowe.

Zaburzenia ze strony układu rozrodczego: dysfunkcja seksualna, zaburzenia erekcji, zmniejszenie libido i potencji.

Zaburzenia ze strony układu endokrynnego: hipoglikemia, aż do śpiączki hipoglikemicznej, hiper-hiperglikemia.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: anoreksja.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: suchość w ustach, zgaga, uczucie ciężkości lub ból w nadbrzuszu, dyskomfort i ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka lub zaparcia, niestrawność, skurcze żołądka, ostry zapalenie trzustki u pacjentów z przeszłością cholecystektomii, zaostrzenie choroby wrzodowej, rozwój niedrożności jelit paralitycznej.

Zaburzenia ze strony układu wątrobowo-żółciowego: zaburzenia funkcji wątroby, niewydolność wątroby, martwica wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka, skurcz dróg żółciowych, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, zazwyczaj bez rozwoju żółtaczki; uszkodzenie wątroby wywołane lekiem, w tym ostry zapalenie wątroby, żółtaczka, podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych (patrz rozdział „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zaburzenia ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy międzyłojowej: zatkany nos, skurcz oskrzeli (u pacjentów wrażliwych na kwas acetylosalicylowy i inne LNPZ), tachypnea, duszność, trudności z oddychaniem, osłabienie oddychania (przy stosowaniu wysokich dawek leku).

Zaburzenia ogólne: uczucie niedowolności, zwiększona zmęczliwość, obniżenie temperatury ciała, gorączka.

Jeśli stosowanie leku Pentalgin IC® w zalecanych dawkach wiąże się z spożyciem produktów zawierających kofeinę, nadmierna ilość kofeiny dostająca się do organizmu zwiększa ryzyko wystąpienia efektów ubocznych związanych z kofeiną, takich jak bezsenność, niepokój, uczucie lęku, drażliwość, ból głowy, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, kołatanie serca.

Przy długotrwałym stosowaniu kofeiny możliwe jest zmniejszenie jej działania, a także rozwój uzależnienia lekowego.

Przy długotrwałym stosowaniu fenobarbitalu może rozwijać się niedobór folianów, impotencja, uzależnienie lekowe.

Przy długotrwałym stosowaniu kodeiny zazwyczaj rozwijają się niektóre z najczęstszych efektów ubocznych – senność, nudności, wymioty, dezorientacja.

Regularne, długotrwałe stosowanie kodeiny prowadzi do rozwoju uzależnienia i tolerancji oraz do wystąpienia stanu niepokoju i drażliwości po zakończeniu leczenia. Należy pamiętać, że tolerancja szybko maleje po przerwaniu przyjmowania kodeiny, dlatego ponowne zastosowanie dawki, która wcześniej była tolerowana, może okazać się śmiertelne.

Długotrwałe stosowanie leku w celu leczenia bólu głowy może prowadzić do nasilenia bólu (patrz rozdział „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Przy długotrwałym, bezkontrolnym stosowaniu wysokich dawek leku możliwe są napady drgawkowe, osłabienie oddychania, może rozwijać się zaburzenie funkcji wątroby, hipoglikemia aż do śpiączki hipoglikemicznej, przyzwyczajenie (osłabienie działania przeciwbólowego), zespół odstawienia.

Zespół odstawienia

Przy nagłym odstawieniu kofeiny możliwe jest nasilenie hamowania OUN z pojawieniem się uczucia zwiększonego zmęczenia, senności, napięcia mięśniowego, depresji.

Przy nagłym odstawieniu fenobarbitalu zazwyczaj może wystąpić zespół odstawienia, objawiający się koszmarami sennymi, nerwowością.

Nagłe przerwanie leczenia kodeiną może spowodować zespół odstawienia. Możliwe objawy: drżenie, bezsenność, stan niepokoju, drażliwość, uczucie lęku, depresja, brak apetytu, nudności, wymioty, biegunka, nadmierne pocenie się, łzawienie, katar, kichanie, ziewanie, piloerekcja, midriaza, osłabienie, gorączka, skurcze mięśni, odwodnienie, zwiększenie częstości skurczów serca, częstości oddychania oraz ciśnienia tętniczego.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek efektów ubocznych należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, jak również pacjenci lub ich przedstawiciele prawni powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blisterze; po 1 blisterze w puszce.

Po 10 tabletek w blisterze.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

Towarzystwo z dodatkową odpowiedzialnością „INTERCHEM”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 65025, miasto Odesa, 21. km drogi Starokijowskiej, 40-A.