Ovitrel®

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leczniczego leku Ovitrel® (Ovitrelle®)

Skład:

substancja czynna: choriogonadotropina alfa;

1 strzykawka wstępnie nape³niona (0,5 ml roztworu) zawiera 250 µg (6500 JM) choriogonadotropiny alfa;

substancje pomocnicze: manitol (E 421), metionina, poloksameryn 188, kwas fosforowy stê¿ony, sodu wodorotlenek, woda do wstrzykiwañ.

Postaæ leku. Roztwór do wstrzykiwañ.

G³ówne fizykochemiczne w³aœciwoœci: roztwór praktycznie pozbawiony widocznych cz¹stek.

Grupa farmakoterapeutyczna. Hormony œrodowe i modyfikatory uk³adu œrodowego. Gonadotropiny. Choriogonadotropina alfa.

Kod ATC G03G A08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Ovitrel® to lek zawierający rekombinowaną gonadotropinę kosmówkową alfa, wytwarzaną przy użyciu technologii rekombinowanego DNA. Gonadotropina kosmówkowa alfa ma sekwencję aminokwasową identyczną z ludzką gonadotropiną kosmówkową (hCG) wydzielaną w moczu. W komórkach tkanek jajników (i ziarnistych) gonadotropina kosmówkowa wiąże się z transbłonowymi receptorami LH/hCG, które wiążą również hormon luteinizujący (LH).

Głównym działaniem farmakodynamicznym leku u kobiet jest wznowienie mejozy oocytów, pęknięcie pęcherzyka Graafa (owulacja), powstawanie ciałka żółtego oraz produkcja przez ciałko żółte progesteronu i estradiolu. U kobiet gonadotropina kosmówkowa działa analogicznie do gwałtownego wzrostu stężenia LH, inicjując owulację.

Ovitrel® stosuje się w celu zainicjowania końcowego dojrzewania pęcherzyków oraz wczesnej luteinizacji po zastosowaniu leków stymulujących wzrost pęcherzyków. W badaniach klinicznych porównawczych podanie Ovitrel® w dawce 250 µg okazało się równie skuteczne jak podanie 5000 MI lub 10000 MI gonadotropiny kosmówkowej pochodzącej z moczu w indukcji końcowego dojrzewania pęcherzyków oraz wczesnej luteinizacji w ramach stosowania technik wspomaganego rozrodu (ART), jak również jak podanie 5000 MI gonadotropiny kosmówkowej pochodzącej z moczu w indukcji owulacji.

Do chwili obecnej u ludzi nie zaobserwowano żadnych objawów powstawania przeciwciał przeciwko Ovitrel®. Powtarzane stosowanie Ovitrel® badano wyłącznie u mężczyzn. Badania kliniczne stosowania leku u kobiet w ramach technik wspomaganego rozrodu (ART) oraz przy anowulacji ograniczono do jednego cyklu terapeutycznego.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu dożylnym gonadotropina kosmówkowa alfa rozkłada się w płynie międzykomórkowym z okresem półrozpadu wynoszącym około 4,5 godziny. Objętość rozkładu w stanie stacjonarnym oraz całkowity klirens leku wynoszą odpowiednio 6 l i 0,2 l/godz. Nie ma danych wskazujących na to, że gonadotropina kosmówkowa alfa jest metabolizowana i wydalana inaczej niż endogenna hCG.

Po podaniu podskórnie okres końcowego półwydalenia gonadotropiny kosmówkowej alfa z organizmu wynosi około 30 godzin, a biodostępność absolutna – około 40%.

Badania porównawcze formy liofilizowanej i ciekłej leku wykazały bioekwiwalentność obu form.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

• Inicjowanie końcowego dojrzewania pęcherzyków oraz luteinizacji po stymulacji wzrostu pęcherzyków u dorosłych kobiet podczas procedury hiperowulacji przed zastosowaniem technik wspomaganego rozrodu (ART), takich jak zapłodnienie in vitro (IVF);
• inicjowanie owulacji oraz luteinizacji u dorosłych kobiet z anowulacją lub oligoowulacją po stymulacji wzrostu pęcherzyków.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych preparatu.
• Guzy podwzgorza lub przysadki mózgowej.
• Powiększenie jajników lub torbiele, które nie są spowodowane zespołem policystycznych jajników.
• Ginekologiczne krwawienia o nieustalonej etiologii.
• Raki jajników, macicy lub gruczołu piersiowego.
• Aktywne postacie zaburzeń tromboembolicznych.

Ovitrel® nie należy stosować w przypadkach, gdy nie można uzyskać skutecznej odpowiedzi na leczenie, np. przy:

• Pierwotnej niewydolności jajników.
• Wadach rozwojowych narządów płciowych nieprzydatnych do zajścia w ciążę.
• Mięśniakach macicy nieprzydatnych do zajścia w ciążę.
• Nastąpieniu menopauzy.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie przeprowadzono specjalnych badań interakcji lekowych Ovitrel® z innymi lekami, jednak podczas terapii z zastosowaniem lhCG nie zaobserwowano żadnych klinicznie istotnych przypadków takich interakcji.

Właściwości stosowania.

Śledzenie

W celu poprawy śledzenia biologicznych leków leczniczych należy dokładnie dokumentować nazwę handlową i numer serii stosowanego leku.

Ogólne zalecenia

Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić niepłodność pary pod kątem możliwości leczenia oraz wykluczyć przeciwwskazania do zajścia w ciążę. W szczególności pacjentki powinny zostać przebadane pod kątem obecności hipotyreoidyzmu, niewydolności kory nadnerczy, hiperprolaktynemii i odpowiednio leczone.

Nie istnieje doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania leku w innych wskazaniach (takich jak niewydolność ciałka żółte lub choroby męskie), dlatego Ovitrel® nie jest wskazany do leczenia tych stanów.

Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)

Oczekiwanym skutkiem kontrolowanej stymulacji jajników jest pewne zwiększenie ich rozmiarów. To zjawisko, które występuje najczęściej u kobiet z zespołem policystycznych jajników, zazwyczaj ustępuje bez specjalnego leczenia.

W przeciwieństwie do niepowiknanego zwiększenia rozmiarów jajników, OHSS to zespół o stopniowo nasilającej się ciężkości. Objawia się wyraźnym zwiększeniem rozmiarów jajników, wysokimi stężeniami sterydów płciowych w surowicy oraz wzrostem przepuszczalności naczyń krwionośnych, co może prowadzić do gromadzenia się płynu w jamie brzusznej, opłucnej i rzadziej – w osierdziu.

Lekkie objawy OHSS mogą obejmować ból brzucha, dyskomfort brzuszny, uczucie napięcia oraz zwiększenie rozmiarów jajników. Umiarkowany OHSS może dodatkowo objawiać się nudnościami, wymiotami, wodobrzuszem potwierdzonym ultrasonograficznie oraz wyraźnym zwiększeniem rozmiarów jajników.

W przypadku ciężkiego OHSS mogą występować dodatkowo następujące objawy: znaczne zwiększenie rozmiarów jajników, przyrost masy ciała, duszność oraz oliguria. W badaniu klinicznym mogą ujawnić się hipowolemia, zagęszczenie krwi, zaburzenia elektrolitowe, wodobrzusze, wylewy opłucnowe lub ostry zespół ostrej niewydolności oddechowej. W bardzo rzadkich przypadkach ciężki OHSS może być powikłany skrętem jajników oraz powiknaniami zakrzepowo-zatorowymi, takimi jak zator tętnicy płucnej, udar niedokrwienny czy zawał mięśnia sercowego.

Niezależne czynniki ryzyka rozwoju OHSS obejmują młody wiek, niski wskaźnik masy ciała, zespół policystycznych jajników, wysokie dawki egzogennych gonadotropin, wysokie lub szybko rosnące stężenia estradiolu w surowicy, wcześniejsze epizody OHSS oraz dużą liczbę rosnących pęcherzyków jajnikowych lub uzyskanych oocytów w cyklach wspomaganego rozrodu.

Dostosowanie się do zalecanej dawki i schematu podawania Ovitrel® może zminimalizować ryzyko hiperstymulacji jajników. W celu wczesnego wykrywania odpowiednich czynników ryzyka zaleca się monitorowanie cykli stymulacji za pomocą ultrasonografii i oznaczania poziomu estradiolu.

Istnieją podstawy do przypuszczeń, że hCG odgrywa kluczową rolę w inicjowaniu OHSS i że zespół ten może nasilać się i trwać dłużej w przypadku zajścia w ciążę. Dlatego w przypadku objawów hiperstymulacji jajników zaleca się odstąpienie od podawania hCG oraz doradzenie pacjentce unikania stosunków płciowych lub stosowania barierycznych metod antykoncepcji przez co najmniej 4 dni.

OHSS może szybko postępować (w ciągu 24 godzin) i w ciągu kilku dni stać się poważnym powikłaniem medycznym, dlatego pacjentki powinny pozostawać pod opieką medyczną przez co najmniej 2 tygodnie po podaniu hCG.

Zazwyczaj łagodne lub umiarkowane formy OHSS ustępują spontanicznie. W przypadku wystąpienia ciężkiej formy OHSS należy przerwać leczenie gonadotropinami, hospitalizować pacjentkę i rozpocząć odpowiednie leczenie OHSS.

Ciąże wielopłodowe

U pacjentek poddawanych indukcji owulacji częstość ciąży wielopłodowych i urodzeń jest wyższa w porównaniu do zapłodnienia naturalnego. Większość ciąży wielopłodowych to bliźniaki. Ciąża wielopłodowa, szczególnie wyższego rzędu, wiąże się z zwiększonego ryzykiem niekorzystnych wyników porodu i okresu okołoporodowego.

W celu zminimalizowania ryzyka ciąży wielopłodowej wyższego rzędu zaleca się dokładne monitorowanie reakcji jajników. W przypadku procedur wspomaganego rozrodu ryzyko ciąży wielopłodowej jest głównie związane z liczbą przeszczepionych embrionów, ich jakością oraz wiekiem pacjentki.

Przerwanie ciąży

Częstość przypadków przerwania ciąży zarówno u pacjentek z anowulacją, jak i podczas stosowania procedur wspomaganego rozrodu, jest wyższa niż po zapłodnieniu spontanicznym.

Ciąża ektopowa

Kobiety z wywiadem chorób jajowodów mają zwiększone ryzyko ciąży ektopowego niezależnie od tego, czy zajście w ciążę nastąpiło spontanicznie, czy w wyniku leczenia niepłodności. Doniesienia wskazują, że częstość ciąży ektopowego po procedurach wspomaganego rozrodu jest wyższa niż w populacji ogólnej.

Wady wrodzone

Częstość występowania wad wrodzonych po procedurach wspomaganego rozrodu może być nieco wyższa niż po zapłodnieniu spontanicznym. Uważa się, że wynika to z różnic w cechach rodziców (np. wiek matki, jakość nasienia) oraz z większej częstości ciąży wielopłodowych.

Zjawiska zakrzepowo-zatorowe

U kobiet z niedawnymi chorobami zakrzepowo-zatorowymi oraz u kobiet z ogólnie znanymi czynnikami ryzyka rozwoju zjawisk zakrzepowo-zatorowych, takimi jak przypadki w wywiadzie osobistym lub rodzinnym, leczenie gonadotropinami może dalsze zwiększyć ryzyko nasilenia lub pojawienia się takich zaburzeń. U tych kobiet należy ocenić korzyści wynikające ze stosowania gonadotropin w porównaniu do ryzyka rozwoju takich zjawisk. Należy jednak zauważyć, że sama ciąża oraz OHSS również zwiększają ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Nowotwory układu rozrodczego

Istnieją doniesienia o rozwoju zarówno nowotworów łagodnych, jak i złośliwych jajników oraz innych narządów układu rozrodczego u kobiet, które poddawano leczeniu niepłodności za pomocą różnych leków. Nie ustalono jeszcze, czy leczenie gonadotropinami zwiększa podstawowe ryzyko rozwoju takich nowotworów u kobiet niepłodnych.

Wpływ na wyniki badań krwi lub moczu

W ciągu 10 dni po podaniu Ovitrel® może występować wpływ na wyniki immunologicznego oznaczania poziomu hCG w surowicy lub moczu, co może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników testów ciążowych. O tym należy poinformować pacjentki.

Zawartość sodu

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej dawce, co oznacza, że jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Nie ma wskazań do stosowania leku Ovitrel® w czasie ciąży. Dane uzyskane w niewielkiej liczbie przypadków stosowania leku w czasie ciąży wskazują na brak wad wrodzonych lub toksyczności płodowej lub noworodkowej. Nie przeprowadzono badań wpływu choriogonadotropiny alfa na funkcje rozrodcze u zwierząt, dlatego potencjalne ryzyko takiego zastosowania dla człowieka jest nieznane.

Karmienie piersią

Ovitrel® nie jest wskazany do stosowania w czasie karmienia piersią. Brak danych dotyczących wydzielania choriogonadotropiny alfa w mleko matki.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Ovitrel® nie wpływa lub prawie nie wpływa na zdolność pacjentek do prowadzenia samochodu lub obsługiwanie maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Lek należy stosować pod nadzorem lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu niepłodności.

Lek przeznaczony jest do podskórnej iniekcji. Można wprowadzać wyłącznie klarowny roztwór, który nie zawiera zanieczyszczeń.

Maksymalna dawka leku to 250 µg. Należy stosować następujące schematy leczenia.

• Kobiety poddawane superowulacji przed zastosowaniem technik wspomaganego rozrodu, takich jak zapłodnienie in vitro (IVF) *

Zawartość jednej wstępnie wypełnionej strzykawki Ovitrel® (250 µg) podaje się 24–48 godzin po ostatnim wstrzyknięciu leku stymulującego hormon folikulotropowy (FSH) lub ludzki gonadotropin menopauzalny (hMG), czyli po osiągnięciu optymalnej stymulacji wzrostu folikularnego.

• Kobiety z anowulacją lub oligoowulacją *

Zawartość jednej wstępnie wypełnionej strzykawki Ovitrel® (250 µg) podaje się 24–48 godzin po osiągnięciu optymalnej stymulacji wzrostu folikularnego. Pacjentkom zaleca się współżycie w dniu podania Ovitrel® oraz w dniu następnym.

• Pacjentki z uszkodzeniem funkcji nerek lub wątroby *

Bezpieczeństwo, skuteczność oraz parametry farmakokinetyczne Ovitrel® u pacjentek z uszkodzeniem funkcji nerek lub wątroby nie zostały ustalone.

• Dzieci *

Nie ma wskazań do stosowania Ovitrel® u pacjentek z grupy pediatrycznej.

*** Przedawkowanie ***

Efekty przedawkowania Ovitrel® są nieznane. Jednakże w wyniku przedawkowania istnieje możliwość rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Działania niepożądane.

Skrócony opis profilu bezpieczeństwa

W badaniach porównawczych z zastosowaniem różnych dawek Ovitrel® stwierdzono, że zespołem nadreaktywności jajników (ZNJ) związanym z lekiem Ovitrel® charakteryzuje się zależność dawkowa. ZNJ występował u około 4% pacjentek stosujących Ovitrel®. Ciężka postać ZNJ występowała u mniej niż 0,5% pacjentek (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Lista działań niepożądanych

Poniżej stosowane są następujące kategorie częstości działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10); często (od ≥ 1/100 do < 1/10); rzadko (od ≥ 1/1000 do < 1/100); pojedynczo (od ≥ 1/10000 do < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000), częstość nieznana (nie można ustalić na podstawie dostępnych danych).

Zaburzenia ze strony układu odpornościowego

Bardzo rzadko: reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnego do ciężkiego, w tym wysypka, reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego

Często: ból głowy.

Zaburzenia naczyniowe

Bardzo rzadko: zatorowość zakrzepowa (związana i niezwiązana z ZNJ).

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego

Często: ból brzucha, wzdęcia brzucha, nudności, wymioty.

Rzadko: dyskomfort brzuszny, biegunka.

Zaburzenia ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych

Często: łagodny lub umiarkowany ZNJ.

Rzadko: ciężki ZNJ.

Zaburzenia ogólne i w miejscu podania

Często: reakcje w miejscu wstrzyknięcia.

Okres ważności. 2 lata.

Nie stosować po upływie okresu ważności podanego na opakowaniu.

Lek przeznaczony jest do natychmiastowego i jednorazowego użycia po pierwszym otwarciu opakowania. Jednak badania stabilności w warunkach użytkowania wykazały, że lek pozostaje stabilny przez 24 godziny po otwarciu opakowania, pod warunkiem przechowywania w temperaturze 2–8 °C.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze 2–8 °C (w lodówce). Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Przez okres ważności lek można przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C przez okres do 30 dni bez ponownego chłodzenia. Jeśli roztwór nie został użyty w ciągu tych 30 dni, należy go zutylizować.

Opakowanie.

Po 0,5 ml roztworu do wstrzykiwań w strzykawce wstępnie napełnionej (szkło typu I) z tłokiem zatyczkowym (gumą halobutylową), plastikowym tłoczkiem strzykawki oraz stałą igłą ze stali nierdzewnej, zamkniętej kombinowanym kapturkiem (guma/polipropylen). Jedna strzykawka wstępnie napełniona umieszczona w opakowaniu blisterowym, w kartonowym pudełku.

Kategoria recepturowa.

Na receptę.

Producent.

Merck Serono S.p.A./Merck Serono S.p.A.

lub

Merck Serono S.A., oddział w Aubonne/Merck Serono S.A., Succursale d’Aubonne.

Miejsce produkcji oraz adresy siedzib producentów.

Via delle Magnolie 15 (loc. frazione Zona Industriale), 70026 Modugno (Bari), Włochy/

Via delle Magnolie 15 (loc. frazione Zona Industriale), 70026 Modugno (Bari), Italy

lub

Zone Industrielle de l'Ouriettaz, 1170 Aubonne, Szwajcaria/

Zone Industrielle de l'Ouriettaz, 1170 Aubonne, Switzerland.