Opipram

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Opipram (Opipram)

Skład:

substancja czynna: opipramolu dihydrochlorid;

1 tabletka powlekana zawiera 50 mg opipramolu dihydrochloridu;

substancje pomocnicze: krochmal preżelowany, celuloza mikrokryształowa, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, stearynian magnezu, makrogol 6000, hydroksypropylometyloceluloza, talk, dwutlenek tytanu (E 171), tlenek żelaza żółty (E 172).

Postać leku. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizyko-chemiczne: tabletki o kształcie okrągłym, powlekane, żółto-brązowego koloru.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki działające na układ nerwowy. Nieselektywne inhibitory zwrotnego wychwytu monoamin. Kod ATC N06A A05.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Opipramol – ligand sigma, charakteryzuje się wysokim powinowactwem do miejsc wiązania receptorów typu sigma (typ 1 i typ 2) oraz działa antagonistycznie na receptory histaminowe H1. Ma niewielkie powinowactwo do receptorów serotonergicznych 5-HT2A, receptorów dopaminergicznych D2 oraz receptorów adrenergicznych α. W przeciwieństwie do strukturalnie pokrewnych trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji, opipramol wykazuje niewielką aktywność antycholinergiczną i nie hamuje zwrotnego wychwytu serotoniny ani noradrenaliny. Wspomaga regenerację dopaminy.

Opipramol wykazuje działanie modulujące na układ receptorów NMDA poprzez receptory sigma oraz udokumentowaną ochronę neuronów przed ich utratą w hipokampie spowodowaną niedokrwieniem w badaniach doświadczalnych.

Opisano podobne efekty modulujące ligandów sigma w odniesieniu do układów serotonergicznych i noradrenergicznych. Opipramol, podobnie jak bardziej selektywne ligandy sigma, wykazuje działanie w farmakologicznych modelach behawioralnych, wskazujące na zmniejszenie lęku, a także wykazuje stosunkowo mniejszą aktywność w teście pływania szczurów, który jest metodą oceny potencjalnych leków przeciwdepresyjnych.

U ludzi opipramol wykazuje działanie uspokajające, anksjolityczne oraz umiarkowane działanie tymoanaleptyczne.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Po przyjęciu doustnym opipramol jest szybko i całkowicie wchłaniany. W trakcie przejścia przez wątrobę zachodzi częściowy metabolizm do dehydroksyetylo-opipramolu. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 91%, objętość dystrybucji leku – około 10 l/kg. Okres półtrwania (Τ½) wynosi około 11 godzin.

Po jednorazowym przyjęciu doustnym 50 mg opipramolu maksymalne stężenie we krwi osoczowej osiągane jest po 3,3 godziny i wynosi 15,6 ng/ml.

Po jednorazowym przyjęciu doustnym 100 mg opipramolu maksymalne stężenie we krwi osoczowej osiągane jest po 3 godziny i wynosi 33,2 ng/ml.

Metabolizm

Opipramol jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6. U pacjentów z niedoborem CYP2D6 („powolni metabolizatorzy”) maksymalne stężenie opipramolu we krwi osoczowej może przekraczać stężenie u osób o normalnym metabolizmie nawet 2,5-krotnie. Τ½ opipramolu nie wydłuża się przy długotrwałym stosowaniu, dlatego nie przewiduje się jego kumulacji nawet u „powolnych metabolizatorów”.

Wydalanie

Ponad 70% substancji czynnej wydala się przez nerki, z czego do 10% w niezmienionej formie. Reszta wydala się z kałem.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek może istnieć konieczność zmniejszenia dawki.

Dane kliniczne.

Wskazania.

• Uogólnione zaburzenie lękowe.
• Zaburzenia somatoformowe.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub na inne składniki leku;
• ostre zatrucia alkoholem, lekami uspokajającymi, lekami przeciwbólowymi i psychotropowymi;
• ostra zatrzymka moczu;
• ostry delirium;
• nieleczona jaskra zamkniętocięciowa;
• przerośnięcie gruczołu krokowego z obecnością moczu resztkowego;
• niedrożność jelit paralityczna;
• uprzednie bloki przedsionkowo-komorowe wyższego stopnia lub rozsiane zaburzenia przewodnictwa nadkomorowego lub komorowego;
• jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z neuroleptykami, lekami uspokajającymi i tranquilizatorami (np. barbituranami, benzodiazepinami), ponieważ wspólne stosowanie może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. To samo dotyczy sedyacji po zastosowaniu znieczynienia ogólnego.

Może nasilać się działanie silnych blokerów cholinergicznych, takich jak leki przeciwparkinsoniczne i fenotypianiny.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i opipramolu może powodować działanie addytywne na układ serotonergiczny. Fluoksetyna i fluwoksamina mogą powodować wzrost stężenia trójcyklicznych leków psychotropowych w osoczu krwi, co może nasilać działania niepożądane. W razie potrzeby należy zmniejszyć dawkę opipramolu.

Łączenie z alkoholem może powodować senność.

Opipramol jest przeciwwskazany do stosowania razem z inhibitorami MAO. Stosowanie inhibitorów MAO należy przerwać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia opipramolem. Stosowanie opipramolu należy przerwać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorami MAO.

Jednoczesne stosowanie beta-blokatorów (np. propranololu), leków przeciwarhythmicznych klasy IС, trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji oraz leków wpływających na mikrosomalny układ enzymatyczny wątroby (monooksygenazy) może prowadzić do zmian stężeń tych leków oraz opipramolu w osoczu krwi. Barbiturany i leki przeciwdrgawkowe mogą obniżać stężenie opipramolu w osoczu krwi, osłabiając w ten sposób jego działanie terapeutyczne. Jednoczesne stosowanie neuroleptyków (np. haloperidolu, rysperydonu) może zwiększać stężenie opipramolu w osoczu krwi. W razie potrzeby należy odpowiednio skorygować dawkę.

Trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji nie należy stosować w połączeniu z lekami przeciwarhythmicznymi typu chininowym.

Cymetydyna może zwiększać stężenie trójcyklicznych leków w osoczu krwi, dlatego należy zmniejszyć ich dawkę.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania.

Opipramolu nie należy stosować w przypadku przerośnięcia gruczołu krokowego, ciężkich chorób wątroby i nerek, zwiększonej pobudliwości drgawkowej (np. uszkodzenia mózgu o różnej etiologii, padaczka, alkoholizm), niedostateczności mózgowej, a także chorób serca, w szczególności zaburzeń przewodnictwa. Leczenie pacjentów z wcześniejszymi blokami przedsionkowo-komorowymi I stopnia lub innymi zaburzeniami przewodnictwa należy prowadzić pod kontrolą EKG (w odniesieniu do bloków przedsionkowo-komorowych wyższego stopnia – patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Zmiany w obrazie krwi (neutropenia, agranulocytoza) mogą występować bardzo rzadko, jednak podczas leczenia opipramolem należy kontrolować obraz krwi, szczególnie w przypadku wystąpienia gorączki, grypy lub zapalenia gardła.

Z uwagi na możliwość wystąpienia niepożądanych zjawisk ze strony układu sercowo-naczyniowego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z nadczynnością tarczycy lub u pacjentów przyjmujących leki wpływające na funkcję tarczycy (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Dzieci i młodzież

Skuteczność i bezpieczeństwo opipramolu u dzieci i młodzieży nie zostały potwierdzone, dlatego stosowanie leku Opipram u pacjentów w wieku do 18 lat nie jest zalecane.

W trakcie badań leczenia stanów depresyjnych w tej grupie wiekowej leki z grupy trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych, do których należy również opipramol, nie wykazały korzyści terapeutycznej. Badania z udziałem innych leków przeciwdepresyjnych (selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny-noradrenaliny (SNRI)) wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych, samouszkodzeń i wrogości w związku ze stosowaniem tych środków. Dlatego nie można wykluczyć takich ryzyk również w odniesieniu do opipramolu.

Ponadto opipramol wiązany jest z ryzykiem wystąpienia skutków niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego we wszystkich grupach wiekowych. Co więcej, brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu u dzieci i młodzieży, w szczególności co do wpływu na ich wzrost, dojrzewanie oraz rozwój poznawczy i behawioralny.

Ryzyko samobójstwa

W przypadku stanów depresyjnych istnieje ryzyko samobójstwa, które może utrzymywać się aż do znaczącej remisji choroby. W kontekście stosowania opipramolu zgłaszano próby samobójcze, niektóre z nich miały śmiertelny skutek. U pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi (zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży) może dochodzić do nasilenia depresji i/lub ryzyka samobójstwa lub innych objawów psychiatrycznych, niezależnie od przyjmowania leków przeciwdepresyjnych.

Inne zaburzenia psychiatryczne mogą również wiązać się z zwiększonym ryzykiem samobójstwa lub zaburzeń depresyjnych (epizodów depresyjnych). Dlatego u wszystkich pacjentów, niezależnie od wskazań terapeutycznych, stosujących opipramol, należy prowadzić ścisłą kontrolę pod kątem pogorszenia stanu klinicznego, ryzyka samobójstwa oraz innych objawów psychiatrycznych, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki. U takich pacjentów należy rozważyć modyfikację schematu leczenia, w tym możliwe odstawienie leku. Jest to szczególnie istotne, gdy zmiany te są nasilone, występują nagle lub nie były częścią wcześniejszej symptomatologii pacjenta.

Członkom rodziny i personelowi medycznemu opiekującemu się dorosłymi pacjentami oraz pacjentami w wieku dziecięcym, którzy stosują leki przeciwdepresyjne w celu leczenia zaburzeń psychiatrycznych i niepsychiatrycznych, należy zalecać obserwację pacjentów pod kątem ryzyka samobójstwa i innych objawów psychicznych. O takich objawach należy natychmiast powiadomić lekarza.

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych należy przerwać przyjmowanie opipramolu.

Przy długotrwałym stosowaniu zaleca się kontrolowanie wskaźników funkcji wątroby.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Brak danych klinicznych dotyczących stosowania opipramolu u kobiet w ciąży.

Badania na zwierzętach nie pozwalają na wyciągnięcie wniosku na temat bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na rozwój embrionalny lub płodność.

Opipramol należy stosować z ostrożnością w czasie ciąży. W okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze, opipramol należy przepisać tylko wtedy, gdy korzyści z jego stosowania przewyższają ryzyko.

Opipramolu nie należy stosować w czasie karmienia piersią, ponieważ przenika on w niewielkich ilościach do mleka matki. W razie konieczności stosowania opipramolu należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Opipramol ma nieznaczny lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn, szczególnie na początku leczenia, a także przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy (CNS) (lekami przeciwbólowymi, uspokajającymi, psychotropowymi) oraz alkoholem.

Sposób stosowania i dawki.

Leczenie musi odbywać się zawsze pod kontrolą lekarza.

Dozowanie

Dawka opipramolu dla dorosłych wynosi zazwyczaj 50 mg rano i w południe (po 1 tabletce) oraz 100 mg wieczorem (2 tabletki).

W zależności od skuteczności i tolerancji leku, dawkę można zmniejszyć do 50–100 mg opipramolu 1 raz na dobę (najlepiej wieczorem) lub zwiększyć do 100 mg opipramolu 3 razy na dobę.

Sposób stosowania

Tabletki należy przyjmować podczas lub po posiłku, nie żując, popijając wodą.

Czas stosowania

Lek należy przyjmować regularnie przez co najmniej 2 tygodnie, ponieważ działanie opipramolu nie pojawia się natychmiast, a poprawa nastroju następuje stopniowo.

Zalecana średnia długość leczenia wynosi 1–2 miesiące.

Nie należy nagle przerywać leczenia opipramolem, ponieważ nagłe odstawienie długotrwałej terapii wysokimi dawkami może powodować uczucie niepokoju, nasilenie potnienia oraz zaburzenia snu.

Dzieci

Nie stosować u dzieci poniżej 18. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy

Senność, bezsenność, niepokój, śpiączka, stupor, tymczasowe zamieszanie, nasilone uczucie lęku, ataksja, drgawki, oliguria, anuria, tachykardia/arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotonia, wstrząs, niewydolność oddechowa, rzadko – zatrzymanie serca.

Leczenie

Nie istnieje specyficzny antydot. Usunięcie leku z organizmu – poprzez wywołanie wymiotów i/lub przepłukanie żołądka. Zalecenia dotyczące leczenia klinicznego – utrzymanie funkcji życiowych. Stała kontrola stanu układu sercowo-naczyniowego przez co najmniej 48 godzin.

W przypadku przedawkowania należy podjąć następujące działania:

• niewydolność oddechowa: intubacja i sztuczna wentylacja płuc;
• ciężka hipotensja: ułożenie ciała w odpowiedniej pozycji, wstrzykiwanie dożylne środka wypełniającego objętość osocza, kroplówka dożylna z dopaminą lub dobutaminą;
• arytmie: leczenie indywidualne; stymulator serca, korekta niskiego stężenia potasu oraz możliwego kwasicy;
• drgawki: wstrzykiwanie dożylne diazepamu lub innego środka przeciwdrgawkowego, np. fenobarbitalu lub paraaldehydu (z ostrożnością ze względu na możliwość nasilenia istniejącej niewydolności oddechowej, hipotensji lub śpiączki wywołanej przez te substancje);
• dializa i hemodializa nie są skuteczne w eliminacji opipramolu.

Ponieważ dzieci są bardziej wrażliwe na ostre przedawkowanie trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi/przeciwlękowymi niż dorośli, a biorąc pod uwagę opisane poważne zdarzenia, należy podjąć wszystkie możliwe środki ostrożności w celu zapobiegania przedawkowaniu; jeśli do niego jednak dojdzie, objawy należy traktować poważnie, a leczenie prowadzić z należytą ostrożnością.

Niepożądane działania.

Niepożądane działania pogrupowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), rzadko (od ≥1/1000 do <1/100), nieczęsto (od ≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000).

Ze strony krwi i układu limfatycznego: rzadko – zmiany obrazu krwi, w tym leukopenia; bardzo rzadko – agranulocytoza.

Ze strony układu nerwowego: często – osłabienie (szczególnie na początku leczenia); rzadko – zawroty głowy, senność, zaburzenia mikcji, zaburzenia akomodacji, drżenie, przyrost masy ciała, pragnienie; nieczęsto – ból głowy, parestezje (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku), dezorientacja i delirium (szczególnie w przypadku nagłego odstawienia długotrwałej terapii wysokimi dawkami), niepokój, nasilone pocenie się i zaburzenia snu; bardzo rzadko – drgawki mózgowe, zaburzenia ruchowe (akatyzja, dyskineza), ataksja, polineuropatie, przypadki glaukomu, stany lękowe.

Ze strony narządów wzroku: rzadko – nieadekwatna refrakcja; bardzo rzadko – napady glaukomu.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często – hipotensja i ortostatyczna dysregulacja (szczególnie na początku leczenia); rzadko – tachykardia, kołatanie serca; nieczęsto – stan kolapsu, zaburzenia przewodnictwa, pogorszenie istniejącej niewydolności serca.

Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy piersiowej: często – zatkany nos.

Ze strony układu pokarmowego: często – suchość w ustach; rzadko – zaparcia; nieczęsto – dyskomfort w żołądku, zaburzenia smaku, niedrożność paralityczna (szczególnie przy nagłym odstawieniu długotrwałej terapii wysokimi dawkami), nudności i wymioty.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: rzadko – przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”); bardzo rzadko – ciężkie zaburzenia funkcji wątroby, żółtaczka oraz przewlekłe uszkodzenie wątroby po długotrwałym leczeniu (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: rzadko – reakcje alergiczne ze strony skóry (egzantema, pokrzywka) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”); nieczęsto – obrzęki; bardzo rzadko – wypadanie włosów.

Ze strony nerek i układu moczowego: rzadko – trudności z mikcją; nieczęsto – zatrzymanie moczu.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: rzadko – zaburzenia ejakulacji, dysfunkcja erektilna; nieczęsto – galaktoреja.

Złamania kości

Badania epidemiologiczne, przeprowadzone głównie na pacjentach w wieku powyżej 50 lat, wskazują na zwiększony ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących SSRI oraz trójcykliczne leki przeciwdziałające depresji. Mechanizm powstawania tego ryzyka jest obecnie nieznany.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania.

Lek nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletów w blisterze; po 3 blistery w pudełku z tektury.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

Dregenopharm Apotheker Pueschl GmbH.

Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Goellstrasse 1, Tittmoning, Bayern, 84529, Niemcy / Goellstrasse 1, Tittmoning, Bayern, 84529, Germany.