Fentanil-Farmak

INSTRUKCJA dotyczÄ cza stosowania leku FENTANYL-FARMAK (FENTANYL-FARMAK)

SkÅ ad:

substancja czynna: fentanyl;

1 ml roztworu zawiera cytrynianu fentanylu 0,0785 mg, co odpowiada fentanylowi 0,05 mg;

substancje pomocnicze: wodorotlenek sodu lub kwas chlorowodorowy rozcieńczony, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne cechy fizykochemiczne: przeńroczysta, bezbarwna ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki Šdo stosowania w znieczuleniu ogólnym. Anestetyki opioidowe.

Kod ATC N01AH01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Cytrynian fentanylu jest agonistą opioidowym, którego głównymi działaniami terapeutycznymi są działanie przeciwbólowe i uspokajające.

Działanie na ośrodkowy układ nerwowy

Fentanylu powoduje osłabienie oddychania poprzez bezpośredni wpływ na ośrodki oddechowe w mózgowiu. Osłabienie oddychania obejmuje zmniejszenie reakcji ośrodków oddechowych w pniu mózgu zarówno na wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla, jak i na stymulację prądem elektrycznym.

Fentanylu powoduje zwężenie źrenic nawet w całkowitej ciemności. Zwężone źrenice są objawem przedawkowania opioidów, ale nie są objawem patognomonicznym (np. uszkodzenie mostu mózgowego o pochodzeniu hemoragijnym lub niedokrwiennym może również prowadzić do podobnych skutków). Wyraźne rozszerzenie, a nie zwężenie źrenic może występować w przypadku hipoksji spowodowanej przedawkowaniem.

Wpływ na układ pokarmowy i inne mięśnie gładkie

Fentanylu powoduje osłabienie perystaltyki związane ze zwiększeniem napięcia mięśni gładkich w odcinku antralnym żołądka i dwunastnicy. Trawienie pokarmu w jelicie cienkim jest opóźnione, a skurcze propulsywne zmniejszają się. Skurcze perystaltyczne w jelicie grubym zmniejszają się, podczas gdy napięcie mięśni może wzrosnąć do poziomu skurczu, co prowadzi do zaparć. Inne efekty wywołane przez opioidy mogą obejmować zmniejszenie wydzielania żółci i trzustki, skurcz zwieracza Oddiego oraz tymczasowy wzrost stężenia amylazy w surowicy.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Fentanylu powoduje rozszerzenie naczyń obwodowych, co może prowadzić do hipotensji ortostatycznej lub omdlenia.

Objawy uwalniania histaminy i/lub rozszerzenia naczyń obwodowych mogą obejmować świąd, zaczerwienienie, zaczerwienienie oczu, pocenie się i/lub hipotensję ortostatyczną.

Wpływ na układ endokrynny

Opioidy hamują wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), kortyzolu i hormonu люteinizującego (LH) u ludzi. Stymulują również wydzielanie prolaktyny, hormonu wzrostu (GH) oraz wydzielanie insuliny i glukagonu przez trzustkę.

Długotrwałe stosowanie opioidów może wpływać na oś hipotalamus–przysadka–gonady, co prowadzi do niedoboru androgenów, który może objawiać się obniżonym libidem, impotencją, zaburzeniami erekcji, amenoreą lub bezpłodnością. Rola przyczynowa opioidów w klinicznym zespole hipogonadyzmu nie jest znana, ponieważ różne czynniki stresowe medyczne, fizyczne, życiowe i psychiczne, które mogą wpływać na poziom hormonów płciowych, nie zostały odpowiednio rozpatrzone w przeprowadzonych dotychczas badaniach (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”).

Wpływ na układ odpornościowy

Opioidy wykazywały różnorodny wpływ na składniki układu odpornościowego in vitro oraz w badaniach na zwierzętach. Znaczenie kliniczne tych wyników jest nieznane. Ogólnie działanie opioidów wydaje się mieć umiarkowany charakter immunosupresyjny.

Zależność stężenie–efekt

Dawka 100 µg (0,1 mg) (2 ml) roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jest mniej więcej równoważna pod względem działania przeciwbólowego 10 mg morfiny lub 75 mg meperydyny.

Minimalna skuteczna stężenie środka przeciwbólowego będzie znacznie się różnić u pacjentów, szczególnie u tych, którzy wcześniej otrzymywali leczenie silnym agonistą receptorów opioidowych. Minimalne skuteczne stężenie przeciwbólowe fentanylu dla każdego pacjenta może z czasem wzrastać wskutek nasilenia bólu, rozwoju nowego zespołu bólowego i/lub rozwoju tolerancji na środki przeciwbólowe (patrz „Sposób stosowania i dawki”).

Początek działania fentanylu po podaniu dożylnym jest praktycznie natychmiastowy, jednak maksymalny efekt przeciwbólowy może nie pojawiać się przez kilka minut. Standardowy czas trwania działania przeciwbólowego po jednorazowym podaniu dożylnym dawki do 100 µg (0,1 mg) (2 ml) wynosi od 30 do 60 minut. Po podaniu domięśniowym początek działania występuje po 7–8 minutach, a czas trwania działania wynosi 1–2 godziny.

Zależność stężenie–objawy reakcji niepożądanych

Istnieje związek między wzrostem stężenia fentanylu w osoczu a częstotliwością reakcji niepożądanych zależnych od dawki, związanych z opioidami, takimi jak nudności, wymioty, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i osłabienie oddychania. U pacjentów z tolerancją na opioidy sytuacja może się zmienić z powodu rozwoju tolerancji na reakcje niepożądane związane z opioidami (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Po podaniu dożylnym fentanylu działanie rozpoczyna się praktycznie natychmiast; jednak maksymalny efekt osłabienia oddychania może nie pojawiać się przez kilka minut. Podobnie jak w przypadku opioidowych środków przeciwbólowych o dłuższym czasie działania, czas trwania efektu osłabienia oddychania przez fentanylu może być dłuższy niż czas trwania działania przeciwbólowego. Opisywano takie obserwacje dotyczące zmiany reakcji oddechowej na stymulację CO₂ po podaniu cytrynianu fentanylu:

• Zmniejszenie wrażliwości na stymulację CO₂ może utrzymywać się dłużej niż osłabienie częstości oddychania (zmianę wrażliwości na stymulację CO₂ obserwowano przez 4 godziny po jednorazowym podaniu 600 µg (0,6 mg) (12 ml) cytrynianu fentanylu zdrowym ochotnikom). Fentanylu często spowalnia częstość oddychania, a czas trwania i stopień osłabienia oddychania zależą od dawki.
• Szczytowy efekt osłabienia oddychania po podaniu jednej dawki dożylnie cytrynianu fentanylu występuje 5–15 minut po podaniu (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Farmakokinetyka.

Roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu podaje się dożylnie lub domięśniowo.

Rozkład

Zdolność fentanylu do wiązania się z białkami osocza zmniejsza się wraz ze wzrostem jonizacji leku. Zmiany pH mogą wpływać na jego rozkład w osoczu krwi i OUN. Ksenobiotyk ten gromadzi się w mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej oraz powoli uwalniany jest do krwi. Objętość rozkładu fentanylu wynosi 4 l/kg. Czas rozkładu wynosi 1,7 minuty, a czas przejrzewania – 13 minut.

Wydalanie

Okres półtrwania końcowego wynosi 219 minut.

Fentanylu, który metabolizowany jest głównie w wątrobie, charakteryzuje się wysokim kliremsem pierwszego przejścia. Około 75 % dawki dożylnej wydala się z moczem, głównie w formie metabolitów, w postaci niezmienionej – mniej niż 10 %. Około 9 % dawki wydala się z kałem, głównie w formie metabolitów.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Roztwór do wstrzykiwań Fentanil-Farmak stosuje się:

• jako krótkodziałający lek przeciwbólowy w okresie znieczulenia: przedlekowania, indukcji i utrzymania znieczulenia oraz w wczesnym okresie pooperacyjnym (w sali pooperacyjnej) w razie potrzeby;
• jako narkotyczny lek przeciwbólowy podczas znieczulenia ogólnego lub regionalnego;
• w połączeniu z neuroleptykami do przedlekowania, indukcji znieczulenia oraz jako lek wspomagający w utrzymaniu znieczulenia ogólnego lub regionalnego;
• jako lek przeciwbólowy z tlenem u wybranych pacjentów z czynnikami wysokiego ryzyka, np. podczas operacji na otwartym sercu, przy niektórych skomplikowanych zabiegach neurochirurgicznych lub ortopedycznych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na fentanil (np. anafilaksja) [patrz sekcja «Reakcje niepożądane»].

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Klinicznie istotne interakcje leków z fentanilem

Inhibitory CYP3A4 [antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna), leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (np. ketokonazol), inhibitory proteazy (np. rytonawir), sok grejpfrutowy]

Jednoczesne stosowanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i inhibitorów CYP3A4 może zwiększyć stężenie fentanylu w osoczu, co prowadzi do nasilenia lub wydłużenia działania opioidów, szczególnie jeśli inhibitor podaje się po osiągnięciu stabilnej dawki roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu (patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»).

Po zakończeniu stosowania inhibitora CYP3A4, w miarę osłabiania jego działania, stężenie fentanylu w osoczu krwi będzie się obniżać (patrz sekcja «Właściwości farmakologiczne»), co prowadzi do zmniejszenia efektu opioidów lub wystąpienia zespołu abstynencyjnego u pacjentów, u których rozwinęła się uzależnienie fizyczne od fentanylu.

W razie konieczności jednoczesnego stosowania inhibitora CYP3A4 należy zmniejszyć dawkę roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu do minimalnej możliwej wartości, zapewniającej stabilny efekt leku. Należy monitorować stan pacjentów pod kątem przygnębienia oddychania i sedyacji w krótkich odstępach czasu.

Po zakończeniu stosowania inhibitora CYP3A4 należy zwiększyć dawkę cytrynianu fentanylu w celu osiągnięcia stabilnego efektu. Należy obserwować objawy zespołu abstynencyjnego od opioidów.

Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina)

Jednoczesne stosowanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i induktorów CYP3A4 może obniżyć stężenie fentanylu w osoczu krwi (patrz sekcja «Właściwości farmakologiczne»), co prowadzi do zmniejszenia skuteczności lub wystąpienia zespołu abstynencyjnego u pacjentów, u których rozwinęło się uzależnienie fizyczne od fentanylu (patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»).

Po zakończeniu stosowania induktora CYP3A4, w miarę osłabiania jego działania, stężenie fentanylu w osoczu krwi wzrasta (patrz sekcja «Właściwości farmakologiczne»), co może nasilić lub wydłużyć zarówno działanie terapeutyczne, jak i reakcje niepożądane, a także może spowodować ciężkie przygnębienie oddychania.

Jeśli istnieje potrzeba jednoczesnego stosowania induktora CYP3A4, należy zwiększyć dawkę roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu w celu osiągnięcia stabilnego efektu klinicznego. Należy obserwować objawy zespołu abstynencyjnego od opioidów. W przypadku zakończenia stosowania induktora CYP3A4 należy zmniejszyć dawkę roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i monitorować objawy przygnębienia oddychania.

Benzodiazepiny lub inne depresanty OUN (np. benzodiazepiny lub inne leki uspokajające/przeciwlękowe, anksjolityki, środki uspokajające, miorelaksanta, znieczulające działające ogólnie, gabapentynoidy (gabapentyna i pregabalina), neuroleptyki, inne opioidy, alkohol)

Jednoczesne stosowanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu z depresantami OUN może prowadzić do obniżenia ciśnienia w tętnicy płucnej i spowodować hipotensję. Nawet niewielkie dawki diazepamu mogą powodować przygnębienie układu sercowo-naczyniowego po dodaniu do wysokich lub dawek znieczulających roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu. Jednoczesne stosowanie depresantów OUN z roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jako środka przeciwbólowego pooperacyjnego zwiększa ryzyko hipotensji, przygnębienia oddychania, ciężkiej sedyacji, śpiączki i śmierci.

Podczas stosowania fentanylu jako środka przeciwbólowego pooperacyjnego należy rozpocząć od mniejszej dawki roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i obserwować pacjentów pod kątem objawów przygnębienia oddychania, sedyacji i hipotensji. Należy zapewnić dostępność roztworów dożylnych lub innych środków przeciwdziałających hipotensji (patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»).

Leki serotonergiczne [np. selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TCA), triptany, antagoniści receptorów serotoniny 5-HT3, leki wpływające na serotonergiczny układ neuroprzekaźnikowy (np. mirtazapina, trazodon, tramadol), niektóre miorelaksanta (np. cyklobenzapryna, metaksalon), inhibitory monoaminooksydazy (przepisywane w leczeniu zaburzeń psychicznych, a także inne, np. linezolid i dożylne metylenowe niebieskie)]

Jednoczesne stosowanie opioidów z innymi lekami wpływającymi na serotonergiczny układ neuroprzekaźnikowy prowadzi do rozwoju zespołu serotoniny (patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»).

Jeśli jednoczesne stosowanie leków serotonergicznych jest konieczne i uzasadnione, należy dokładnie monitorować stan pacjenta, szczególnie w okresie rozpoczęcia leczenia i korekty dawki. W przypadku podejrzenia zespołu serotoniny należy przerwać stosowanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu.

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) [np. fenelzyna, tranilcypromina, linezolid]

Interakcja inhibitorów MAO z opioidami może objawiać się zespołem serotoniny lub toksycznością opioidową (np. przygnębienie oddychania, śpiączka) [patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»].

Nie zaleca się stosowania roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu, gdy pacjent przyjmuje inhibitory MAO oraz w ciągu 14 dni po zakończeniu takiego leczenia.

Mieszane agonisty/antagoniści i częściowe agonisty receptorów opioidowych [np. butorfanol, nalbufina, pentazocyna, buprenorfina]

Te leki mogą zmniejszać działanie przeciwbólowe roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i/lub przyspieszać pojawienie się objawów abstynencji. Należy unikać jednoczesnego stosowania.

Miorelaksanta

Fentanil może nasilać działanie blokujące nerwowo-mięśniowe relaksantów mięśni szkieletowych i zwiększać przygnębienie oddychania.

Należy obserwować pacjentów pod kątem objawów przygnębienia oddychania, które może być bardziej nasilone niż oczekiwano, i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i/lub relaksanta mięśniowego.

Diuretyki

Opioidy mogą obniżać skuteczność diuretyków, powodując uwalnianie hormonu antydiuretycznego.

Należy obserwować pacjentów pod kątem objawów zmniejszenia diurezy i/lub wpływu na ciśnienie tętnicze i w razie potrzeby zwiększyć dawkę diuretyku.

Leki antycholinergiczne

Wspólne stosowanie leków antycholinergicznych zwiększa ryzyko zatrzymania moczu i/lub ciężkiego zaparcia, co może prowadzić do niedrożności jelit paralitycznej.

Podczas jednoczesnego stosowania roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu z lekami antycholinergicznymi należy obserwować pacjentów pod kątem objawów zatrzymania moczu lub zmniejszenia perystaltyki żołądka.

Neuroleptyki

Po podaniu fentanylu w połączeniu z neuroleptykiem odnotowano przypadki podwyższenia ciśnienia tętniczego, zarówno u pacjentów z istniejącą nadciśnieniem tętniczym, jak i bez niego (patrz sekcja «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności»).

Monitorowanie EKG jest wskazane, gdy lek neuroleptyczny stosuje się razem z roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jako przedlekowanie znieczuleniowe, do indukcji znieczulenia lub jako lek wspomagający w utrzymaniu znieczulenia ogólnego lub regionalnego.

Tlenek azotu

Donoszono, że tlenek azotu powoduje przygnębienie układu sercowo-naczyniowego, jeśli podaje się go wraz z wyższymi dawkami roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu.

Należy obserwować pacjentów pod kątem objawów przygnębienia układu sercowo-naczyniowego, które może być bardziej nasilone niż oczekiwano.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Uzależnienie

Roztwór do wstrzykiwań zawiera fentanil, substancję o wysokim ryzyku nadużyć, podobną do innych opioidów, w tym hydrokodonu, hydromorfonu, metadonu, morfiny, oksykodonu, oksymorfonu i tapentadolu. Preparat może być przedmiotem nadużyć, nieprawidłowego stosowania, uzależnienia i przestępczego przywłaszczenia.

Uzależnienie narkotykowe to zespół zachowań, kognitywnych i fizjologicznych zjawisk rozwijających się po wielokrotnym przyjmowaniu substancji psychoaktywnych i obejmujących: silne pragnienie przyjmowania narkotyku, trudności w kontrolowaniu jego stosowania, uporczywe kontynuowanie przyjmowania mimo szkodliwych skutków, nadanie wyższego priorytetu przyjmowaniu narkotyku w porównaniu z innymi rodzajami działalności i obowiązkami, zwiększoną tolerancję oraz czasem fizyczną abstynencję.

Cytrynian fentanylu, podobnie jak inne opioidy, może trafić do nielegalnego obiegu w celu niemedycznego użytkowania. Zaleca się staranne dokumentowanie informacji o przepisaniu leku, w tym ilości, częstotliwości stosowania i wniosków o przedłużenie leczenia, zgodnie z wymogami prawnymi.

Tolerancja i zaburzenia związane z przyjmowaniem opioidów (nadużycia i uzależnienie)

Tolerancja, uzależnienie fizyczne i psychiczne mogą się rozwijać po powtarzalnym stosowaniu opioidów.

Powtarzalne przyjmowanie opioidów może prowadzić do zaburzeń związanych z przyjmowaniem opioidów (ZWO). Nadużywanie lub celowe nieprawidłowe stosowanie leku może prowadzić do przedawkowania i/lub śmierci. Ryzyko rozwoju ZWO zwiększa się u pacjentów z zaburzeniami związanymi z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych (w tym zaburzeniem używania alkoholu) w wywiadzie osobistym lub rodzinnym, u palaczy tytoniu oraz u pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie (np. depresją, lękiem, zaburzeniami osobowości).

Nadużywanie leków zastrzykowych wiąże się zazwyczaj z rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych, takich jak zapalenie wątroby i HIV.

Uzależnienie

Podczas długotrwałej terapii opioidami może rozwijać się zarówno tolerancja, jak i uzależnienie fizyczne. Tolerancja to konieczność zwiększania dawek opioidów w celu utrzymania określonego efektu, np. przeciwbólowego (w przypadku braku postępu choroby lub innych czynników zewnętrznych). Tolerancja może dotyczyć zarówno pożądanych, jak i niepożądanych efektów leku i może rozwijać się z różną szybkością dla różnych efektów.

Uzależnienie fizyczne prowadzi do wystąpienia objawów abstynencji po nagłym przerwaniu przyjmowania leku lub istotnym zmniejszeniu jego dawki. Abstynencja może również być spowodowana przez stosowanie leków o działaniu antagonistycznym opioidowym (np. nalokson, nalbifin), mieszanych agonistów/antagonistów opioidowych (np. pentazocyna, butorfanol, nalbufina) lub częściowych agonistów opioidowych (np. buprenorfina). Uzależnienie fizyczne może znacząco się ujawnić dopiero po kilku dniach lub tygodniach ciągłego przyjmowania opioidów.

Ciężkie, zagrażające życiu osłabienie oddychania

Podczas stosowania opioidów, nawet zgodnie z zaleceniami, obserwowano poważne, zagrażające życiu lub śmiertelne przypadki niewydolności oddechowej. Osłabienie oddychania, jeśli nie zostanie szybko rozpoznane i nie zostanie podjęta pomoc, może prowadzić do zatrzymania oddechów i śmierci. W celu monitorowania pooperacyjnego i zapewnienia wentylacji płuc pacjentom, którym podano dawki znieczulające cytrynianu fentanylu, należy zapewnić odpowiednie pomieszczenia. Muszą one być w pełni wyposażone do radzenia sobie z każdym stopniem niewydolności oddechowej. Leczenie osłabienia oddychania może obejmować staranne obserwowanie, środki wspomagające oraz stosowanie antagonistów opioidowych, w zależności od stanu klinicznego pacjenta (patrz sekcja „Przedawkowanie”). Zatrzymanie dwutlenku węgla (CO2) w wyniku niewydolności oddechowej wywołanej przez opioidy może nasilić ich działanie uspokajające.

Aby zmniejszyć ryzyko osłabienia oddychania, należy odpowiednio dozować i dobrać dawkę leku. Podobnie jak w przypadku innych silnych opioidów, działanie hamujące cytrynianu fentanylu może trwać dłużej niż wyraźny efekt przeciwbólowy. Przed przepisaniem opioidowych leków przeciwbólowych podczas wybudzania z znieczulenia lekarz powinien wziąć pod uwagę całkowitą dawkę wszystkich stosowanych agonistów opioidowych.

Niektóre formy znieczulenia przewodowego, takie jak znieczulenie podpajęczynówkowe i stosowanie niektórych znieczuliczników do znieczulenia naczyniowego, mogą zaburzać oddychanie poprzez blokadę nerwów międzyżebrowych za pomocą innych mechanizmów (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). Cytrynian fentanylu może również powodować zaburzenia oddychania. Dlatego, gdy roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jest stosowany jako uzupełnienie tych form znieczulenia, anestezjolog powinien rozumieć naturę odpowiednich zmian fizjologicznych i być przygotowany do ich regulacji u pacjentów, którym stosuje się wybrane formy znieczulenia.

Pacjenci z istotnymi przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub sercem płucnym, a także pacjenci z istotnie obniżonym rezerwem oddechowym, hipoksją, hiperkapnią lub już istniejącą niewydolnością oddechową, mają zwiększone ryzyko osłabienia działania ośrodka oddechowego, w tym apnei, nawet przy stosowaniu zalecanych dawek roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu. U osób starszych, osłabionych lub wyczerpanych pacjentów może występować zmieniona farmakokinetyka lub klirens leku w porównaniu z młodszy i zdrowszymi pacjentami, co zwiększa ryzyko rozwoju niewydolności oddechowej.

Należy starannie monitorować takich pacjentów, w szczególności ich parametry życiowe, szczególnie podczas dozowania roztworu cytrynianu fentanylu na początku wstrzykiwania oraz podczas jednoczesnego stosowania cytrynianu fentanylu z innymi lekami hamującymi oddychanie. Aby zmniejszyć ryzyko osłabienia oddychania, należy odpowiednio dozować i dobrać dawkę roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Opioidy mogą powodować zaburzenia oddychania związane ze snem, w tym centralną apnię snu (CAS) i hipoksemię związaną ze snem. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko CAS w sposób zależny od dawki. Jeśli u pacjenta występuje CAS, należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki opioidów, stosując się do zaleceń dotyczących zmniejszania dawki opioidów (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Ryzyka związane z jednoczesnym stosowaniem lub przerywaniem stosowania inhibitorów i induktorów cytochromu P450 3A4

Inhibitory CYP3A4, takie jak antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna), leki przeciwgrzybicze azolowe (np. ketokonazol) i inhibitory proteazy (np. rytonawir), mogą zwiększać stężenie fentanylu w osoczu i wydłużać reakcje niepożądane opioidów, co może nasilić osłabienie oddychania, szczególnie jeśli inhibitor jest dodawany po ustaleniu stabilnej dawki cytrynianu fentanylu. Podobnie przerywanie stosowania induktorów CYP3A4, takich jak ryfampicyna, karbamazepina i fenytoina, u pacjentów otrzymujących roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu może zwiększyć stężenie fentanylu w osoczu krwi i wydłużyć reakcje niepożądane opioidów. Podczas stosowania cytrynianu fentanylu z inhibitorami CYP3A4 lub w przypadku przerywania stosowania induktorów CYP3A4 u pacjentów otrzymujących cytrynian fentanylu należy starannie monitorować pacjentów i rozważyć możliwość zmniejszenia dawki wstrzykiwanego cytrynianu fentanylu (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

W przypadku jednoczesnego stosowania roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu z induktorami CYP3A4 lub przerywania stosowania inhibitora CYP3A4 stężenia fentanylu w osoczu mogą być niższe niż oczekiwane, co może prowadzić do zmniejszenia jego skuteczności. Dlatego należy starannie monitorować pacjentów i rozważyć możliwość zwiększenia dawki cytrynianu fentanylu (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Ryzyka związane z jednoczesnym stosowaniem z benzodiazepinami lub innymi depresjami układu nerwowego

Podczas stosowania benzodiazepin lub innych depresantów układu nerwowego centralnego (UNC) razem z roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu możliwe jest obniżenie ciśnienia w tętnicy płucnej. Ten fakt należy uwzględnić przez osoby prowadzące zabiegi diagnostyczne i chirurgiczne, w których wyniki pomiaru ciśnienia w tętnicy płucnej mogą decydować o dalszym postępowaniu z pacjentem. Podczas stosowania wysokich lub przeciwbólowych dawek cytrynianu fentanylu nawet stosunkowo niewielkie dawki diazepamu mogą powodować osłabienie układu sercowo-naczyniowego.

Stosowanie cytrynianu fentanylu z depresantami UNC może prowadzić do hipotensji. W przypadku jej wystąpienia należy ocenić prawdopodobieństwo hipowolemii i przeprowadzić odpowiednią terapię płynową dożylną. Jeśli warunki przeprowadzania zabiegu to pozwalają, należy zmienić pozycję pacjenta w celu poprawy odpływu żylnego do serca. Należy zachować ostrożność podczas przemieszczania i zmiany pozycji pacjentów ze względu na możliwość rozwoju hipotensji ortostatycznej. Jeśli zwiększenie objętości płynu i inne środki nie likwidują hipotensji, należy rozważyć możliwość zastosowania leków wazopresyjnych, z wyjątkiem adrenaliny. Adrenalina może paradoksalnie obniżać ciśnienie tętnicze u pacjentów przyjmujących neuroleptyki blokujące aktywność alfa-adrenergiczną.

Podczas jednoczesnego stosowania cytrynianu fentanylu z benzodiazepinami lub innymi środkami hamującymi UNC (np. niebenzodiazepinowymi lekami uspokajającymi/przeciwbólowymi, anksjolitykami, tranquilizatorami, miorelaksantami, ogólnymi znieczulicznikami, neuroleptykami, innymi opioidami, alkoholem) może wystąpić silne uspokojenie, osłabienie oddychania, śpiączka i śmierć.

Jeśli podjęto decyzję o łagodzeniu bólu pooperacyjnego za pomocą roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jednoczesnie z benzodiazepiną lub innym depresantem UNC, należy rozpocząć od minimalnej skutecznej dawki i dobrać ją w zależności od reakcji klinicznej. Należy starannie monitorować pacjentów pod kątem objawów i oznak osłabienia oddychania, uspokojenia i hipotensji. Należy zapewnić dostępność płynów lub innych środków do usuwania hipotensji (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Ryzyka związane z sztywnością mięśni i niekontrolowanymi ruchami mięśni szkieletowych

Cytrynian fentanylu może powodować sztywność mięśni, w tym mięśni oddechowych. Częstość i nasilenie sztywności mięśni zależy od dawki. Te efekty są związane z dawką i szybkością podania. Rzadko zgłaszano również sztywność mięśni szkieletowych pojawiającą się lub powtarzającą się w późnym okresie pooperacyjnym, zazwyczaj po podaniu wysokich dawek. Ponadto zgłaszano ruchy różnych grup mięśni szkieletowych w kończynach, szyi i zewnętrznej części oka podczas indukcji znieczulenia roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu; w rzadkich przypadkach te ruchy były wystarczająco silne, aby utrudnić postępowanie z pacjentem.

Te efekty są związane z dawkowaniem i szybkością podania, a częstość ich występowania może być zmniejszona poprzez: 1) podanie do 1/4 pełnej dawki progowej miorelaksantu niepolaryzującego bezpośrednio przed wstrzyknięciem cytrynianu fentanylu; 2) podanie pełnej dawki progowej miorelaksantu po utracie odruchu zamknięcia powiek, gdy roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jest stosowany w dawkach znieczulających, dozowanych przez powolną infuzję dożylną; 3) jednoczesne podanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu i pełnej dawki progowej miorelaksantu, gdy roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jest stosowany przez szybkie podanie w dawkach znieczulających. Stosowany miorelaksant musi być zgodny ze stanem układu sercowo-naczyniowego pacjenta.

Ciężkie osłabienie układu sercowo-naczyniowego

Cytrynian fentanylu może powodować ciężką bradykardię, ciężką hipotensję, w tym hipotensję ortostatyczną, i omdlenia. Zwiększone ryzyko występuje u pacjentów, których zdolność do utrzymania ciśnienia tętniczego jest już zaburzona z powodu zmniejszonej objętości krwi lub jednoczesnego przyjmowania niektórych leków hamujących UNC (np. fenytozyn lub ogólnych znieczuliczników) [patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”]. U pacjentów z szokiem krążeniowym roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu może powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych, co może prowadzić do dalszego obniżenia rzutu serca i ciśnienia tętniczego. Po podaniu lub dozowaniu cytrynianu fentanylu należy obserwować takich pacjentów pod kątem objawów hipotensji.

Zespół serotoniny podczas jednoczesnego stosowania z lekami serotonergicznymi

Zgłaszano przypadki zespołu serotoniny, stanu potencjalnie zagrażającego życiu, podczas jednoczesnego stosowania fentanylu z lekami serotonergicznymi. Leki serotonergiczne obejmują inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), trójcykliczne antydepresanty (TCA), triptany, antagoniści receptorów serotoniny 5-HT3, leki wpływające na serotonergiczny układ neuroprzekaźnikowy (np. mirtazapinę, trazodon, tramadol), niektóre miorelaksanty (np. cyklobenzaprynę, metakzalon) i leki wpływające na metabolizm serotoniny (w tym inhibitory MAO, zarówno przepisywane w celu leczenia zaburzeń psychicznych, jak i inne, np. linezolid i dożylowy błękit metylenowy) [patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”]. Takie przypadki są możliwe nawet przy stosowaniu leków w zakresie zalecanych dawek.

Zespół serotoniny może obejmować zmiany stanu psychicznego (np. pobudzenie, halucynacje, śpiączkę), niestabilność układu autonomicznego (np. tachykardię, niestabilne ciśnienie tętnicze, hipertermię), zaburzenia funkcji nerwowo-mięśniowej (np. nasilenie odruchów, zaburzenia koordynacji, sztywność) i/lub objawy ze strony układu pokarmowego (np. nudności, wymioty, biegunkę). Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu kilku godzin lub kilku dni po jednoczesnym stosowaniu, ale mogą pojawić się również później. W przypadku podejrzenia zespołu serotoniny może być konieczne szybkie przerwanie stosowania fentanylu.

Niewydolność nadnerczy

Przypadki niewydolności nadnerczy odnotowano podczas stosowania leków opioidowych, najczęściej po ponad jednym miesiącu ich przyjmowania. Niewydolność nadnerczy może objawiać się niespecyficznymi objawami i oznakami, w tym nudnościami, wymiotami, anoreksją, osłabieniem, wyczerpaniem, zawrotami głowy i obniżeniem ciśnienia tętniczego. W przypadku podejrzenia niewydolności nadnerczy należy jak najszybciej przeprowadzić badania diagnostyczne. Jeśli zdiagnozowano niewydolność nadnerczy, konieczne jest zastępcze leczenie fizjologicznymi dawkami kortykosteroidów. Należy przerwać stosowanie opioidów w celu przywrócenia funkcji nadnerczy i kontynuować leczenie kortykosteroidami do czasu przywrócenia funkcjonowania nadnerczy. Można również spróbować zastosować inne opioidy, ponieważ w niektórych przypadkach zgłaszano stosowanie innego opioidu bez ponownego rozwoju niewydolności nadnerczy. Dostępne informacje nie pozwalają na wyodrębnienie konkretnych opioidów, które z większym prawdopodobieństwem mogą być związane z rozwojem niewydolności nadnerczy.

Stosowanie u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, guzami mózgu lub urazami głowy

U pacjentów, którzy mogą być wrażliwi na wewnątrzczaszkowy efekt zatrzymania CO2 (np. u pacjentów z objawami podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego lub guzami mózgu), roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu może zmniejszyć aktywność ośrodka oddechowego, a zatrzymanie CO2 wynikające z tego może jeszcze bardziej zwiększyć ciśnienie śródczaszkowe. Należy obserwować takich pacjentów pod kątem podwyższenia ciśnienia śródczaszkowego.

Stosowanie u pacjentów z chorobami układu pokarmowego

Fentanil może powodować skurcz zwieracza Oddiego. Opioidy mogą powodować zwiększenie poziomu amylazy w surowicy. Należy obserwować pacjentów z chorobami dróg żółciowych, w tym z ostrym zapaleniem trzustki, pod kątem nasilenia objawów.

Zwiększony ryzyko wystąpienia drgawek u pacjentów z zaburzeniami drgawkowymi

Fentanil może zwiększać częstotliwość drgawek u pacjentów z zaburzeniami drgawkowymi, a także zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek w innych sytuacjach klinicznych związanych z drgawkami. Należy obserwować pacjentów z wywiadem zaburzeń drgawkowych pod kątem nasilenia kontroli drgawek podczas terapii cytrynianem fentanylu.

Ryzyka związane z interakcją z lekami neuroleptycznymi

Wiele leków neuroleptycznych wiąże się z wydłużeniem przedziału QT, napadami tachykardii typu torsade de pointes i zatrzymaniem serca. Leki neuroleptyczne należy przepisywać z szczególną ostrożnością w obecności czynników ryzyka rozwoju zespołu wydłużonego przedziału QT i napadów tachykardii typu torsade de pointes, takich jak: klinicznie istotna bradykardia (mniej niż 50 uderzeń na minutę); wszelkie klinicznie istotne choroby serca, w tym początkowo wydłużony przedział QT; leczenie lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III; leczenie inhibitorami MAO; jednoczesne leczenie innymi lekami wydłużającymi przedział QT; zaburzenia równowagi elektrolitowej, w szczególności hipokaliemię i hipomagnezemię, lub jednoczesne leczenie lekami (np. diuretykami), które mogą powodować zaburzenia równowagi elektrolitowej.

Po zastosowaniu roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu w połączeniu z neuroleptykiem zgłaszano wzrost ciśnienia tętniczego, zarówno u pacjentów z istniejącą nadciśnieniem, jak i bez niego. Może to być związane z niejasnymi zmianami aktywności sympatycznej po przyjęciu dużych dawek; jednak często jest to również wyjaśniane przez stymulację anestezjologiczną i chirurgiczną podczas przeprowadzania lekkiego znieczulenia.

EKG jest zalecane, gdy lek neuroleptyczny jest stosowany razem z roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu jako premedykacja anestezjologiczna, do indukcji znieczulenia lub jako środek wspomagający w utrzymaniu znieczulenia ogólnego lub regionalnego. Jeśli cytrynian fentanylu jest stosowany z neuroleptykiem, a EKG jest stosowane do monitorowania pooperacyjnego, obraz EKG może powoli wracać do normy.

Niewydolność wątroby

Roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby ze względu na intensywny metabolizm. W razie potrzeby należy zmniejszyć dawkę i obserwować objawy osłabienia oddychania, uspokojenia i hipotensji.

Niewydolność nerek

Roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek ze względu na wydalanie cytrynianu fentanylu i jego metabolitów przez nerki. W razie potrzeby należy zmniejszyć dawkę i obserwować objawy osłabienia oddychania, uspokojenia i hipotensji.

Pacjenci w wieku podeszłym

U pacjentów w wieku podeszłym (65 lat i więcej) może występować zwiększona wrażliwość na fentanil. Należy zachować ostrożność przy doborze dawki dla pacjenta w wieku podeszłym, zaczynając zazwyczaj od dolnej granicy zakresu dawkowania, ze względu na częstsze przypadki obniżonej funkcji wątroby, nerek lub serca, a także towarzyszące choroby lub inne leczenie lekami.

Osłabienie oddychania jest głównym ryzykiem dla pacjentów w wieku podeszłym otrzymujących opioidy i występuje po podaniu dużych dawek początkowych pacjentom, którzy nie mają tolerancji opioidowej, lub przy jednoczesnym stosowaniu opioidów z innymi środkami hamującymi oddychanie. W leczeniu pacjentów w wieku podeszłym dawkę cytrynianu fentanylu należy powoli dobrać i starannie monitorować objawy osłabienia układu nerwowego centralnego i oddychania.

Wiadomo, że fentanil jest w znacznym stopniu wydalany przez nerki, dlatego ryzyko reakcji niepożądanych jest wyższe u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Ponieważ u pacjentów w wieku podeszłym częściej występuje obniżona funkcja nerek, należy dobrać dawkę z ostrożnością i warto przeprowadzać kontrolę funkcji nerek.

Fentanil-Farmak zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, czyli jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Dostępne dane dotyczące stosowania roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu u kobiet w ciąży są niewystarczające, aby mówić o ryzyku poważnych wad wrodzonych i poronień związanym z lekiem.

W badaniach nad funkcją rozrodczą przeprowadzonych na zwierzętach podawanie fentanylu ciężarnym szczurom w okresie organogenezy wywołało efekt embrionocydu w dawkach mieszczących się w zakresie dawek zalecanych dla człowieka. W dotychczasowych badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano żadnych objawów wad rozwojowych.

Skutki uboczne u płodu lub noworodka

Długotrwałe stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych w czasie ciąży w celach medycznych lub niemedycznych może prowadzić do uzależnienia fizycznego i zespołu abstynencyjnego od opioidów u noworodków.

Zespół abstynencyjny opioidowy u noworodków objawia się drażliwością, nadaktywnością i nieprawidłowym rytmem snu, wysokim poziomem krzyku, drżeniem, wymiotami, biegunką i niemożnością przybierania na wadze. Początek, trwanie i nasilenie zespołu abstynencyjnego opioidowego u noworodków zależy od konkretnego stosowanego opioidu, długości stosowania, czasu i ilości ostatniego przyjęcia leku przez matkę oraz szybkości wydalania leku u noworodka. Należy obserwować noworodki pod kątem objawów zespołu abstynencyjnego opioidowego u noworodków i przeprowadzać odpowiednie leczenie.

Poród lub porodzenie

Opioidy przenikają przez łożysko i mogą powodować osłabienie oddychania i efekty psychofizjologiczne u noworodków. Aby wyeliminować wywołane opioidami osłabienie oddychania u noworodka, należy mieć dostępny antagonist opioidowy, np. nalokson. Roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży podczas lub bezpośrednio przed porodem, gdy bardziej odpowiednie są inne metody przeciwbólowe. Opioidowe leki przeciwbólowe, w tym cytrynian fentanylu, mogą wydłużać poród, tymczasowo zmniejszając siłę, trwanie i częstotliwość skurczów macicy. Jednak ten efekt nie jest stały i może być zniwelowany przez zwiększenie szybkości rozszerzania się szyjki macicy, co zazwyczaj skraca czas porodu. Należy obserwować noworodki narażone na działanie opioidowych leków przeciwbólowych podczas porodu pod kątem objawów nadmiernej sedyacji i osłabienia oddychania.

Dane uzyskane z badań na zwierzętach

Fentanil powoduje śmierć płodu u ciężarnych szczurów w dawce 30 µg/kg dożylnej (0,05 dawki dla człowieka, która wynosi 100 µg/kg w przeliczeniu na mg/m2 [powierzchnia ciała]) i 160 µg/kg podskórnej (0,26 dawki dla człowieka, która wynosi 100 µg/kg w przeliczeniu na mg/m2). Nie zgłaszano danych dotyczących teratogenności.

W opublikowanym badaniu, w którym ciężarnym szczurom podawano fentanil ciągle za pomocą wszczepionych pod skórę minipomp osmotycznych w dawkach 10, 100 lub 500 µg/kg/dzień, począwszy od 2 tygodni przed zapłodnieniem i przez cały okres ciąży, nie stwierdzono żadnych objawów wad rozwojowych ani niekorzystnego wpływu na płód. Najwyższa dawka odpowiadała 0,81 dawki dla człowieka w 100 µg/kg w przeliczeniu na mg/m2.

Karmienie piersią

Fentanil występuje w mleku matki. W jednym opublikowanym badaniu dotyczącym laktacji podano względną dawkę fentanylu dla niemowlęcia wynoszącą 0,38%. Jednak nie ma wystarczających informacji, aby określić wpływ fentanylu na niemowlę karmione piersią i wpływ fentanylu na produkcję mleka.

Należy wziąć pod uwagę korzyści karmienia piersią dla rozwoju i zdrowia, kliniczną potrzebę matki w roztworze do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu oraz możliwe niekorzystne skutki dla niemowlęcia.

Należy obserwować niemowlęta narażone na działanie fentanylu poprzez mleko matki pod kątem nadmiernej sedyacji i osłabienia oddychania. Objawy abstynencji mogą wystąpić u niemowląt karmionych piersią po przerwaniu przez matkę przyjmowania opioidowego leku przeciwbólowego lub po przerwaniu karmienia piersią.

Plodność

Długotrwałe stosowanie opioidów może powodować obniżenie płodności u kobiet i mężczyzn. Nie wiadomo, czy te efekty są odwracalne.

Wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów.

Roztwór do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu może pogarszać zdolności umysłowe lub fizyczne niezbędne do wykonywania potencjalnie niebezpiecznych rodzajów działalności, takich jak prowadzenie samochodu lub praca z mechanizmami. Po wstrzyknięciu roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu pacjent nie powinien siadać za kierownicą ani pracować z niebezpiecznymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Fentanil-Farmak powinien być stosowany wyłącznie przez osoby, które ukończyły specjalistyczne szkolenie dotyczące stosowania dożylnych środków przeciwbólowych oraz postępowania z efektami oddechowymi silnych opioidów.

• Należy zapewnić dostępność antagonisty opioidowego, sprzętu do resuscytacji i intubacji oraz tlenu.
• Dawkowanie należy dobrać indywidualnie, uwzględniając takie czynniki, jak wiek pacjenta, masa ciała, stan fizyczny, podstawowy proces chorobowy, stosowanie innych leków, rodzaj zastosowanej anestezji oraz zabiegu chirurgicznego.
• Wymagana jest obserwacja podstawowych wskaźników czynności życiowych.

Podobnie jak w przypadku innych silnych opioidów, działanie depresyjne fentanilu na oddychanie może trwać dłużej niż jego działanie przeciwbólowe. Przed przepisaniem opioidowych środków przeciwbólowych w trakcie przebudzenia z anestezji lekarz powinien wziąć pod uwagę całkowitą dawkę wszystkich podanych agonistów opioidowych.

Jeśli Fentanil-Farmak jest stosowany razem ze środkiem depresyjnym CNS, należy zapoznać się z właściwościami każdego leku, szczególnie z czasem ich działania. Ponadto, przy stosowaniu takiej kombinacji, konieczne jest zapewnienie dostępności roztworów dożylnych oraz innych środków do zwalczania hipotensji (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Przed podaniem leków do wstrzykiwania należy wizualnie sprawdzić roztwór pod kątem obecności cząstek stałych i zmiany koloru, o ile pozwala na to rodzaj roztworu i pojemnika.

Dawkowanie

50 μg = 0,05 mg = 1 ml

Przedlekowanie u dorosłych

50–100 μg (0,05–0,1 mg) (1–2 ml) można podać wewnątrzmięśniowo 30–60 minut przed zabiegiem.

Jako środek wspomagający w znieczuleniu ogólnym

Jako środek wspomagający przy znieczuleniu regionalnym

50–100 µg (0,05–0,1 mg) (1–2 ml) leku można podawać do wewnątrzmięśniowo lub powoli do wewnątrznie, w ciągu 1–2 minut, gdy konieczne jest dodatkowe działanie przeciwbólowe.

Okres pooperacyjny (w sali pooperacyjnej)

50–100 µg (0,05–0,1 mg) (1–2 ml) można podawać wewnątrzmięśniowo w celu zmniejszenia nasilenia bólu, wyeliminowania tachypnei oraz wystąpienia delirium. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć po upływie 1–2 godzin.

Stosowanie przy indukcji i utrzymaniu znieczulenia u dzieci w wieku od 2 do 12 lat

Zaleca się obniżenie dawki do 2–3 µg/kg.

Jako środek znieczulający ogólnego działania

W celu osłabienia reakcji na stres chirurgiczny bez stosowania dodatkowych środków znieczulających, dawki od 50 do 100 µg/kg (0,05–0,1 mg/kg) (1–2 ml/kg) mogą być podawane razem z tlenem i lekiem rozkurczowym mięśni. W niektórych przypadkach do osiągnięcia efektu znieczulenia może być potrzebna dawka do 150 µg/kg (0,15 mg/kg) (3 ml/kg). Stosuje się ją przy operacjach na otwartym sercu oraz niektórych innych dużych zabiegach chirurgicznych u pacjentów, u których szczególnie ważne jest ochronienie miokardium przed nadmiernym zapotrzebowaniem na tlen, a także przy niektórych skomplikowanych zabiegach neurologicznych i ortopedycznych.

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu u dzieci poniżej 2. roku życia nie zostało ustalone.

Zgłaszano pojedyncze przypadki klinicznie istotnej methehemoglobinemii o nieustalonej etiologii u noworodków przedwczesnych, u których przeprowadzono nagłe znieczulenie i zabieg chirurgiczny obejmujący jednoczesne stosowanie fentanylu, pancuronium i atropiny. Bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między jednoczesnym stosowaniem tych leków a zarejestrowanymi przypadkami methehemoglobinemii nie został potwierdzony.

Przedawkowanie.

Objawy.

Ostre przedawkowanie roztworu do wstrzykiwań cytrynianu fentanylu może objawiać się osłabieniem oddychania, sennością przechodzącą w stupor lub śpiączkę, osłabieniem mięśni szkieletowych, zimną i lepką skórą, zwężonymi źrenicami, a w niektórych przypadkach — obrzękiem płuc, bradykardią, hipotensją, częściowym lub pełnym obturacją dróg oddechowych, nietypowym chrapaniem i śmiercią. W warunkach hipoksji podczas przedawkowania może występować rozszerzenie źrenic zamiast ich zwężenia (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). Toksyczna leukoenkefalopatia była obserwowana przy przedawkowaniu fentanylu.

Leczenie.

W przypadku przedawkowania priorytetem jest przywrócenie przepływu i bezpieczeństwa dróg oddechowych oraz przeprowadzenie wentylacji wspomaganej lub kontrolowanej, jeśli jest to konieczne. Wskazane są również inne środki wspomagające (w tym podawanie tlenu i leków zwężających naczynia) w leczeniu szoku krążeniowego i obrzęku płuc zgodnie z wskazaniami klinicznymi. W przypadku zatrzymania serca lub zaburzeń rytmu konieczne jest zastosowanie specjalistycznych metod resuscytacyjnych.

Antagoniści opioidowe, nalokson lub nalmeffen, są specyficznymi przeciwjadem przy osłabieniu oddychania spowodowanym przedawkowaniem opioidów. W przypadku klinicznie wyrażonej niewydolności oddechowej lub krążeniowej spowodowanej przedawkowaniem fentanylu należy zastosować antagonistę opioidowego. Antagonistów opioidowych nie należy podawać w przypadku braku klinicznie istotnej niewydolności oddechowej lub krążeniowej spowodowanej przedawkowaniem fentanylu.

Ponieważ oczekuje się, że czas trwania działania przeciwdziałającego opioidom będzie krótszy niż czas działania fentanylu, należy dokładnie obserwować pacjenta aż do skutecznego przywrócenia samodzielnego oddychania. Jeśli odpowiedź na antagonistę opioidowy jest suboptymalna lub krótkotrwała, należy podać dodatkową dawkę antagonisty zgodnie z instrukcją.

U osoby fizycznie uzależnionej od opioidów podanie standardowej zalecanej dawki antagonisty może spowodować ostry zespół abstynencyjny. Ciężkość objawów abstynencyjnych zależy od stopnia uzależnienia fizycznego i dawki podanego antagonisty. Jeśli podjęto decyzję o leczeniu ciężkiej niewydolności oddechowej u pacjenta uzależnionego fizycznie, podawanie antagonisty należy rozpocząć ostrożnie, stosując dawkowanie metodą titracji mniejszymi niż zwykle dawkami antagonisty.

Działania niepożądane.

Poniższe poważne działania niepożądane są szczegółowo opisane w sekcji „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”:

• Uzależnienie, nadużywanie i nielecznicze stosowanie
• Ciężkie osłabienie oddychania
• Interakcja z benzodiazepinami lub innymi lekami depresyjnymi układu nerwowego
• Ciężkie osłabienie układu sercowo-naczyniowego
• Zespół serotoniny
• Niepożądane reakcje ze strony przewodu pokarmowego
• Drżenie mięśniowe (sztywność mięśni)

Poniżej wymienione są działania niepożądane związane ze stosowaniem fentanilu, które wystąpiły w badaniach klinicznych lub o których zgłaszano w raportach po wprowadzeniu na rynek. Jednak uzyskane dane nie zawsze pozwalają wiarygodnie oszacować częstości ich występowania ani ustalić związku przyczynowo-skutkowego z wpływem leku.

Podobnie jak w przypadku innych opioidowych agonistów, najczęściej występującymi poważnymi działaniami niepożądanymi fentanilu są: osłabienie oddychania, apneę, sztywność mięśni i bradykardię; jeśli nie zostaną one wyeliminowane, może dojść do zatrzymania oddychania, zaburzeń krążenia lub zatrzymania serca. Inne zgłaszane działania niepożądane to: nadciśnienie, hipotensja, zawroty głowy, zamazanie widzenia, nudności, wymioty, dysfagia (rzadko), nasilone pocenie się, świąd, pokrzywka, skurcz krtani oraz anafilaksja.

W okresie pooperacyjnym może czasem wystąpić nawracające osłabienie oddychania.

Przy stosowaniu środków uspokajających razem z roztworem do wstrzykiwań cytrynianu fentanilu mogą wystąpić następujące działania niepożądane: dreszcze i/lub drżenie, niepokój oraz halucynacje pooperacyjne (czasem związane z przejściowymi okresami depresji psychicznej); objawy pozapiramidowe (dystonia, akatyzja i kryz oczno-obrotowy) [obserwowane w ciągu 24 godzin po operacji]. Jeśli wystąpią objawy pozapiramidowe, zazwyczaj można je kontrolować za pomocą leków przeciwparkinsonowskich. Po zastosowaniu neuroleptyków z cytrynianem fentanilu często obserwuje się senność pooperacyjną.

Po zastosowaniu cytrynianu fentanilu z neuroleptykami odnotowano przypadki zaburzeń rytmu serca, zatrzymania serca i śmierci.

Zespół serotoniny: zgłaszano przypadki zespołu serotoniny, stanu potencjalnie zagrażającego życiu, podczas jednoczesnego stosowania fentanilu z lekami serotonergicznymi.

Niewydolność nadnerczy: przypadki niewydolności nadnerczy odnotowano przy stosowaniu leków opioidowych, najczęściej po ponad jednym miesiącu ich przyjmowania.

Anafilaksja: przypadki anafilaksji odnotowano przy stosowaniu składników leku.

Niedobór androgenów: przy długotrwałym stosowaniu opioidów obserwowano przypadki niedoboru androgenów (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawieni reprezentanci powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 2 lata.

Nie stosować po upływie okresu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Ampułki przechowywać w opakowaniu zewnętrznym. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. 2 ml w ampułce; 5 ampułek w blisterze; 1 lub 2 blisterów w pudełku.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent. AT „Farmak”.

Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Kyryliwska 74.