Eridon®

Instrukcja lekarska do stosowania leku Eridon® (ERIDON)

Skład:

substancja czynna: rysperydon;

1 ml roztworu zawiera 1 mg rysperydonu;

substancje pomocnicze: kwas winny, kwas benzoesowy (E 210), kwas solny, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do doustnego przyjmowania.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwpadaczkowe. Kod ATC N05A X08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania. Risperidon to selektywny monoaminergiczny antagonist o unikalnych właściwościach. Wykazuje wysoką powinowactwo do serotonergicznych receptorów 5-HT2 i dopaminergicznych receptorów D2. Risperidon wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz, w mniejszym stopniu, z receptorami H1-histaminergicznymi i α2-adrenergicznymi.

Risperidon nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Choć risperidon jest silnym antagonistą receptorów D2, co wiąże się z jego skutecznością wobec objawów pozytywnych schizofrenii, nie powoduje znaczącego hamowania aktywności ruchowej i w mniejszym stopniu indukuje katalapsję w porównaniu do typowych leków przeciwpsychotycznych.

Zrównoważony centralny antagonizm wobec serotoniny i dopaminy zmniejsza ryzyko wystąpienia skutków ubocznych pozapiramidowych i poszerza zakres działania terapeutycznego leku, który może oddziaływać na objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Farmakokinetyka.

Risperidon ulega metabolizmowi do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje podobne działanie farmakologiczne jak risperidon (patrz podrozdział „Biota transformacja i wydalanie” poniżej).

Wchłanianie. Pokarm nie wpływa na absorpcję leku, dlatego risperidon można stosować niezależnie od przyjmowania posiłków. Całkowita biodostępność wynosi 66 % u szybkich metabolizatorów i 82 % u wolnych metabolizatorów. Po doustnym przyjęciu risperidon jest całkowicie wchłaniany i osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1–2 godzin, u pacjentów starszych w ciągu 2–3 godzin. Całkowita biodostępność risperidonu po podaniu doustnym wynosi 70 % (CV = 25 %).

Rozkład. W organizmie zachodzi szybki rozkład risperidonu. Objętość rozkładu wynosi 1–2 l/kg. W osoczu risperidon wiąże się z albuminami i α1-kwasowymi glikoproteinami. Z białkami osocza wiąże się 90 % risperidonu, z czego 77 % przypada na 9-hydroksyrisperidon.

Stężenie równowagowe risperidonu w organizmie osiągane jest u większości pacjentów w ciągu 1 dnia. Stężenie równowagowe 9-hydroksyrisperidonu osiągane jest w ciągu 4–5 dni.

Biota transformacja i wydalanie. Risperidon ulega metabolizmowi przez CYP2D6 do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje działanie farmakologiczne analogiczne do risperidonu. Risperidon i 9-hydroksyrisperidon tworzą tzw. aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Cytochrom CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. Szybkie metabolizatory CYP2D6 szybko przekształcają risperidon do 9-hydroksyrisperidonu, podczas gdy wolne metabolizatory CYP2D6 przekształcają go znacznie wolniej. Choć szybkie metabolizatory mają niższe stężenia risperidonu i wyższe stężenia 9-hydroksyrisperidonu niż wolne metabolizatory, działanie farmakokinetyczne risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu wynika z ich działania łącznego, ponieważ, jak wspomniano powyżej, obie te substancje tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Po podaniu jednej lub wielu dawek aktywna frakcja przeciwpsychotyczna jest taka sama u wolnych i szybkich metabolizatorów CYP2D6. Inną drogą metabolizmu risperidonu jest N-dezalkilacja. Badania in vitro na mikrosomach wątroby człowieka wskazują, że risperidon w klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje istotnie metabolizmu leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 oraz CYP3A5. W ciągu tygodnia po podaniu leku 70 % dawki wydala się z moczem, 14 % — z kałem. Stężenie risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu w moczu wynosi 35–45 % przyjętej dawki. Pozostałą część stanowią metabolity nieaktywne. Okres półwylęgania leku po doustnym przyjęciu u chorych na psychozę wynosi około 3 godzin. Okres półwylęgania 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosi do 24 godzin, a u pacjentów starszych — 34 godziny.

Liniowość. Stężenie risperidonu w osoczu jest proporcjonalne do dawki leku w zakresie dawek terapeutycznych.

Wiek starszy, niewydolność nerek lub wątroby. Badania farmakokinetyczne po jednorazowej dawce risperidonu po doustnym podaniu wykazały u pacjentów starszych średnio o 43 % wyższe stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu, o 38 % dłuższy okres półwylęgania oraz o 30 % niższy klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

U dorosłych pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosił około 48 % wartości klirensu u młodych zdrowych ochotników. U dorosłych pacjentów z ciężką niewydolnością nerek klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosił około 31 % wartości klirensu u młodych zdrowych ochotników. Okres półwylęgania aktywnych metabolitów wynosił 16,7 godziny u dorosłych pacjentów, 24,9 godziny — u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (około 1,5 raza dłużej niż u dorosłych pacjentów) oraz 28,8 godziny — u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (około 1,7 raza dłużej niż u dorosłych pacjentów). Stężenia risperidonu w osoczu były normalne u pacjentów z niewydolnością wątroby, ale średnia frakcja wolna risperidonu w osoczu była zwiększona o 37,1 %.

Klirens po doustnym podaniu oraz okres półwylęgania risperidonu i jego aktywnych metabolitów u dorosłych pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby istotnie nie różnił się od tych parametrów u zdrowych ochotników.

Dzieci. Farmakokinetyka risperidonu, 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u dzieci jest podobna do tej u dorosłych.

Płeć, rasa i palenie. Analiza populacyjna farmakokinetyki nie wykazała wpływu płci, rasy ani palenia na farmakokinetykę risperidonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Leczenie schizofrenii.

Leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia w zaburzeniach dwubiegunowych.

Krótkoterminowe leczenie (do 6 tygodni) nasilonej agresji u pacjentów z demencją Alzheimera o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia, gdy istnieje zagrożenie dla siebie lub innych i brak odpowiedzi na nielikwidacyjne metody leczenia (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” oraz „Szczególne wskazania”).

Objawowe krótkoterminowe leczenie (do 6 tygodni) nasilonej agresji w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5. roku życia oraz u dzieci i młodzieży z poziomem rozwoju umysłowego poniżej średniego lub z upośledzeniem umysłowym, zdiagnozowanym zgodnie z kryteriami DSM-IV, u których nasilenie zachowań agresywnych lub innych zachowań destrukcyjnych wymaga leczenia farmakologicznego. Leczenie farmakologiczne powinno być integralną częścią kompleksowego programu terapeutycznego obejmującego wsparcie psychologiczne i działania wychowawcze. Zaleca się, aby lek Eridon® przepisywał specjalista w dziedzinie neurologii dziecięcej, psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej lub lekarz z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych leku. Demencja oraz objawy choroby Parkinsona (sztywność, bradykinezja i zaburzenia postawy parkinsonowskiej). Demencja oraz podejrzenie demencji z ciałami Lewy’ego (oprócz objawów demencji co najmniej dwa z następujących objawów: parkinsonizm, halucynacje wzrokowe, niestabilność chodu).

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odcinek QT

Podobnie jak przy stosowaniu innych leków przeciwpsychotycznych, należy zachować ostrożność przy przepisywaniu rysperydonu w połączeniu z lekami wydłużającymi odcinek QT, np. z lekami przeciwnatęciowymi (takimi jak chinidyna, dysopyramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowymi lekami przeciwdrgawkowymi (w szczególności amitryptylina), czteropierścieniowymi lekami przeciwdrgawkowymi (w szczególności maproptylin), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, innymi lekami przeciwpsychotycznymi, niektórymi lekami przeciwmalarialnymi (chinina, meflochina), lekami wpływającymi na równowagę elektrolitową (powodującymi hipokaliemię, hipomagnezemię), powodującymi bradykardię lub lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa lista ma charakter orientacyjny i nie jest kompletna.

Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy oraz alkohol

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w połączeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodek, w tym z alkoholem, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi i benzodiazepinami, ze względu na zwiększony ryzyko sedacji.

Levodopa i agonisty dopaminy

Rysperydon może wykazywać działanie antagonistyczne wobec lewodopy i innych agonistów dopaminy. Jeśli takie połączenie jest uznawane za konieczne, szczególnie w końcowym stadium choroby Parkinsona, należy stosować najniższe skuteczne dawki każdego z leków.

Leki obniżające ciśnienie

W okresie pogwarancyjnym obserwowano przypadki klinicznie istotnej hipotensji tętniczej przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu i leków przeciwciśnieniowych.

Psychostymulanty

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (np. metylfenydatu) z rysperydonem może prowadzić do wystąpienia objawów ekstrapiramidowych po korekcie dawki jednego lub obu leków (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Paliperidon

Nie zaleca się jednoczesnego doustnego stosowania rysperydonu z paliperidonom, ponieważ paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich kombinacja może prowadzić do dodatkowego wpływu aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Interakcje farmakokinetyczne

Spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Rysperydon i jego aktywny metabolit, 9-hydroksyrysperydon, są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje wpływające na aktywność CYP2D6 lub działające jako silne inhibitory lub induktory CYP3A4 i/lub aktywności P-gp mogą wpływać na farmakokinetykę aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6

Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z silnymi inhibitorami CYP2D6 możliwe jest zwiększenie stężenia rysperydonu we krwi, jednak stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wzrasta w mniejszym stopniu. Przy stosowaniu wysokich dawek silnego inhibitora CYP2D6 może obserwowane być zwiększenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyna, patrz dalej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, również mogą podobnie wpływać na stężenia rysperydonu we krwi. Na początku lub po zakończeniu jednoczesnego stosowania paroksetyny, chinidyny lub innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w wysokich dawkach, lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu.

Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp

Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub P-gp możliwe jest istotne zwiększenie stężenia we krwi aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Na początku lub po zakończeniu jednoczesnego stosowania itrakonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub P-gp lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu.

Induktory CYP3A4 i/lub P-gp

Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z silnymi induktorami CYP3A4 i/lub P-gp możliwe jest obniżenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku lub po zakończeniu stosowania karbamazepiny lub innych silnych induktorów CYP3A4 i/lub glikoproteiny P lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu. Efekt stosowania induktorów CYP3A4 rozwija się zależnie od czasu, przy czym maksymalny efekt osiągany jest co najmniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia stosowania. Podobnie po zakończeniu leczenia indukcja CYP3A4 może utrzymywać się przez co najmniej 2 tygodnie.

Leki silnie wiążące się z białkami osocza

Przy stosowaniu rysperydonu wraz z lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza nie obserwuje się klinicznie istotnego wypierania jednego leku przez drugi z miejsc wiązania z białkami osocza.

W przypadku jednoczesnego stosowania kilku leków należy zapoznać się z instrukcją do zastosowania medycznego w celu ustalenia dróg ich metabolizmu oraz możliwej potrzeby korekty dawek.

Dzieci

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie wśród dorosłych pacjentów. Nie wiadomo, czy uzyskane wyniki mogą być stosowane u dzieci.

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (w szczególności metylfenydatu) z rysperydonem u dzieci i młodzieży nie zmieniało farmakokinetyki i skuteczności rysperydonu.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę rysperydonu

Związki przeciwbakteryjne

• Erytromycyna, jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani jego aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Ryfampicyna, jako silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, zmniejsza stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Inhibitory cholinesterazy

• Donepezyl i galantamina, oba będące substratami CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe

• Karbamazepina, jako silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, zmniejsza stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Podobny efekt może występować przy stosowaniu np. fenytoiny i fenobarbitalu, które również są induktorami CYP3A4 i P-gp.
• Topiramate umiarkowanie zmniejsza biodostępność rysperydonu, jednak nie wpływa na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Mało prawdopodobne, aby ta interakcja mogła powodować klinicznie istotny efekt.

Związki przeciwgrzybicze

• Itrakonazol, jako silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg/dzień zwiększa stężenie we krwi aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu, podawanego w dawce 2–8 mg/dzień, o około 70%.
• Ketoconazol, jako silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg/dzień zwiększa stężenie rysperydonu we krwi i zmniejsza stężenie 9-hydroksyrysperydonu we krwi.

Leki przeciwpsychotyczne

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, jednak nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Związki przeciwwirusowe

• Inhibitory proteazy: nie ma oficjalnych danych badawczych na ten temat, jednak ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir i inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Blokery beta-adrenergiczne

• Niektóre blokery beta-adrenergiczne mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi bez wpływu na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Blokery kanałów wapniowych

• Werapamil, jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenie we krwi rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Związki stosowane w leczeniu chorób przewodu pokarmowego

• Antagoniści receptora H2: cyklosporyna i ranitydyna, jako słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu z niewielkim zwiększeniem biodostępności aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

ZISZ i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

• Fluoksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi i nieznacznie stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Paroksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, jednak w dawkach do 20 mg/dzień prowadzi do nieznacznego zwiększenia stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi. Jednak wyższe dawki paroksetyny mogą powodować zwiększenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, jednak nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptyna nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Sertalina, jako słaby inhibitor CYP2D6, i fluwoksyamina, jako słaby inhibitor CYP3A4, przy stosowaniu w dawkach do 100 mg/dzień nie powodują klinicznie istotnych zmian stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki sertaliny lub fluwoksyaminy powyżej 100 mg/dzień mogą prowadzić do zwiększenia stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków

Leki przeciwpadaczkowe

• Rysperydon nie wykazał klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę walproinianu ani topiramaty.

Leki przeciwpsychotyczne

• Arypiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: rysperydon w postaci tabletek lub wstrzykiwań nie wpływa na farmakokinetykę aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu, dehydroarypiprazolu.

Glikozydy naparstnicy

• Rysperydon nie wykazał klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę deryzotyny.

Lit

• Rysperydon nie wykazał klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem

Zobacz sekcję „Szczególne wskazania”, w której zawarta jest informacja dotycząca zwiększenia śmiertelności u pacjentów starszych z demencją, którzy jednocześnie przyjmują furosemid.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Pacjenci w podeszłym wieku z demencją.

Zwiększony poziom śmiertelności

W wyniku metaanalizy 17 badań klinicznych atypowych leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, u pacjentów w podeszłym wieku z demencją leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi zaobserwowano zwiększoną śmiertelność w porównaniu z grupą placebo. W badaniu kontrolowanym placebo częstość zgonów u pacjentów przyjmujących rysperydon wyniosła 4,0%, w porównaniu do 3,1% w grupie placebo. Stosunek szans (95% przedział ufności) wyniósł 1,21 (0,7; 2,1). Średni wiek zmarłych pacjentów wyniósł 86 lat (zakres: 67–100 lat). Dane z dwóch obserwacyjnych badań wykazały, że pacjenci w podeszłym wieku z demencją leczeni typowymi lekami przeciwpsychotycznymi również mają nieco zwiększone ryzyko śmiertelności w porównaniu z pacjentami nieleczonymi. Na podstawie dostępnych danych nie można dokładnie określić poziomu tego ryzyka, a przyczyna zwiększonego ryzyka jest nieznana.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z furozepamydem

W badaniu kontrolowanym placebo zwiększenie śmiertelności zaobserwowano u pacjentów w podeszłym wieku z demencją stosujących rysperydon w połączeniu z furozepamydem (7,3%; średni wiek 89 lat, zakres: 75–97 lat) w porównaniu z pacjentami leczonymi wyłącznie rysperydonem (3,1%; średni wiek 84 lat, zakres: 70–96 lat) lub wyłącznie furozepamydem (4,1%; średni wiek 80 lat, zakres: 67–90 lat). Zwiększenie śmiertelności u pacjentów leczonych jednocześnie rysperydonem i furozepamydem zaobserwowano w dwóch spośród czterech badań klinicznych. Mechanizmy patofizjologiczne wyjaśniające ten fakt nie zostały ustalone. Należy zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie rysperydonu i furozepamidu nie było jedyną przyczyną śmiertelności. Ze względu na powyższe należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku w takich przypadkach oraz należy ocenić ryzyko i korzyści wynikające z tej kombinacji lub kombinacji z innymi diuretykami przed przepisaniem leku. U pacjentów, którzy jednocześnie przyjmowali rysperydon i inne diuretyki, nie zaobserwowano zwiększonej śmiertelności. Niezależnie od leczenia odwodnienie było wspólnym czynnikiem ryzyka śmiertelności i należy go dokładnie monitorować u pacjentów z demencją.

Powikłania naczyniowe mózgu

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów z demencją leczonych rysperydonem zaobserwowano trzykrotnie wyższy poziom powikłań naczyniowych mózgu (udar mózgu i przemijające ataki niedokrwienne) zakończonych śmiercią w porównaniu z grupą placebo (średni wiek 85 lat; zakres: 73–97 lat).

Połączone dane sześciu badań kontrolowanych placebo z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z demencją (wiek ≥ 65 lat) wykazały wystąpienie zaburzeń naczyniowych mózgu (poważnych i niepoważnych, łącznie) u 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych rysperydonem w porównaniu do 1,2% (8/712) pacjentów przyjmujących placebo.

Stosunek szans między grupą rysperydonu a placebo (stosunek szans; 95% przedział ufności) wyniósł 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm zwiększonego ryzyka jest nieznany. Nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka wystąpienia powikłań naczyniowych mózgu (PNM) przy stosowaniu innych leków przeciwpsychotycznych lub u innych grup pacjentów. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru mózgu. Ryzyko PNM jest znacznie wyższe u pacjentów z demencją mieszaną lub naczyniową w porównaniu z demencją Alzheimera. Dlatego pacjentom z innymi typami demencji niż demencja Alzheimera nie należy przepisywać leczenia rysperydonem.

Należy dokładnie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści związane z przepisaniem rysperydonu pacjentom w podeszłym wieku z demencją, szczególnie ryzyko udaru mózgu.

Pacjentów oraz osoby opiekujące się nimi należy poinstruować o konieczności natychmiastowego zgłaszania objawów możliwych zaburzeń naczyniowych mózgu, takich jak nagła słabość, mrowienie twarzy, rąk lub nóg, zaburzenia mowy i wzroku.

Należy niezwłocznie rozważyć wszystkie możliwe opcje leczenia, w tym przerwanie terapii rysperydonem. Rysperydon należy stosować wyłącznie w krótkoterminowym leczeniu trwałej agresji u pacjentów z demencją Alzheimera (od umiarkowanego do ciężkiego stopnia), dodatkowo do podejścia nielikwiacyjnego, gdy jego skuteczność jest niewystarczająca lub ograniczona, oraz gdy istnieje potencjalne ryzyko zranienia siebie lub innych. Stan pacjenta należy regularnie oceniać oraz ponownie oceniać konieczność kontynuacji leczenia.

Ortotostatyczna hipotensja

Ze względu na właściwość rysperydonu blokowania receptorów α1-adrenergicznych może wystąpić ortostatyczna hipotensja, szczególnie na początku leczenia. W okresie postmarketingowym klinicznie istotna hipotensja była obserwowana podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu i leków przeciwhypotensyjnych. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodnictwa, odwodnienie, hipowolemia lub choroby naczyniowe mózgu). W takich przypadkach dawkę należy stopniowo dostosować (patrz sekcja „Sposób dawkowania i stosowania”). W przypadku wystąpienia hipotensji należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki.

Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. O przypadkach agranulocytozy donoszono bardzo rzadko (< 1/10000 pacjentów) w okresie postmarketingowym. Pacjentów z istotnym zmniejszeniem liczby białych krwinek w wywiadzie lub z wywołaną lekami leukopenią/neutropenią należy dokładnie monitorować w pierwszych miesiącach leczenia i przerwać stosowanie rysperydonu w przypadku pojawienia się objawów istotnego zmniejszenia liczby białych krwinek w przypadku braku innych przyczyn takiego spadku. U pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy monitorować wystąpienie gorączki i innych objawów infekcji oraz stosować odpowiednie leczenie w przypadku pojawienia się objawów. W przypadku ciężkiej neutropenii (< 1 × 109/l) leczenie rysperydonem należy przerwać i monitorować liczbę białych krwinek aż do ich odbudowy.

Pląsawica późna / objawy pozapiramidowe

Podczas stosowania antagonistów receptorów dopaminowych obserwowano wystąpienie pląsawicy późnej, charakteryzującej się mimowolnymi ruchami rytmicznymi (głównie języka i/lub twarzy). Wystąpienie objawów pozapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju pląsawicy późnej. Jeśli wystąpią objawy i objawy pląsawicy późnej, należy rozważyć możliwość odstawienia wszystkich leków przeciwpsychotycznych.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu psychostymulantów (np. metylfenidatu) i rysperydonu, ponieważ przy zmianie dawkowania jednego lub obu leków mogą wystąpić objawy pozapiramidowe (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Zaleca się stopniowe odstawienie psychostymulantów.

Zespół neuroleptyczny złośliwy (ZNZ)

Podczas stosowania atypowych leków neuroleptycznych rzadko obserwowano przypadki wystąpienia ZNZ, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością czynności autonomicznych, zaburzeniem świadomości oraz podwyższeniem stężenia kreatyniny fosfokinazy. Dodatkowe objawy obejmują mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostre niewydolność nerek. W przypadku rozwoju zespołu neuroleptycznego złośliwego należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon.

Choroba Parkinsona i demencja z ciałami Lewego

Lekarze powinni wziąć pod uwagę niebezpieczeństwo stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, u pacjentów z chorobą Parkinsona lub demencją z ciałami Lewego. Stosowanie rysperydonu może nasilić przebieg choroby Parkinsona. Pacjenci z którąkolwiek z tych chorób mają zwiększone ryzyko ZNZ oraz zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne (np. dezorientację, stępienie wrażliwości bólowej i niestabilność chodu z częstymi upadkami, dodatkowo do objawów pozapiramidowych).

Hyperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia rysperydonem zaobserwowano hiper- i hipoglikemię, cukrzycę oraz nasilenie istniejącej już cukrzycy.

W niektórych przypadkach donoszono o wcześniejszym przyrostu masy ciała, co mogło być czynnikiem ryzyka.

Bardzo rzadko przyjmowanie rysperydonu wiązano z kwasocukrzycą, rzadko – z śpiączką cukrzycową.

Zaleca się odpowiedni monitoring kliniczny zgodnie z zasadami stosowania leków przeciwpsychotycznych.

Pacjentów przyjmujących jakiejkolwiek atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon, należy monitorować pod kątem wystąpienia objawów hiper- i hipoglikemii (np. polipragia, poliuria, polifagia i osłabienie). U pacjentów z cukrzycą zaleca się odpowiedni monitoring kliniczny pod kątem pogorszenia kontroli poziomu glukozy.

Przyrost masy ciała

Podczas stosowania rysperydonu donoszono o przypadkach istotnego przyrostu masy ciała. Zaleca się kontrolę masy ciała.

Hiperprolaktynemia

Hiperprolaktynemia jest reakcją niepożądaną, która często występuje podczas leczenia rysperydonem. Pacjentom z istniejącymi objawami niepożadanymi, które mogą zależeć od stężenia prolaktyny w osoczu (np. ginekomastia, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, anowulacja, zaburzenia płodności, obniżenie libidum, dysfunkcja erekcji i galaktoreja) w przypadku przepisywania rysperydonu zaleca się kontrolę stężenia prolaktyny. Wyniki badań na kulturach tkankowych wskazują, że wzrost komórek w guzach piersi może być stymulowany przez prolaktynę.

Chociaż dotychczas nie stwierdzono jednoznacznego związku z zastosowaniem leków przeciwpsychotycznych w badaniach klinicznych i epidemiologicznych, zaleca się ostrożne przepisywanie rysperydonu pacjentom z odpowiednią patologią w wywiadzie. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hiperprolaktynemią i u pacjentów z guzami zależnymi od prolaktyny.

Wydłużenie odcinka QT

W okresie postmarketingowym bardzo rzadko donoszono o przypadkach wydłużenia odcinka QT. Rysperydon należy stosować z ostrożnością, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardią lub wydłużeniem odcinka QT w wywiadzie rodzinnym, ponieważ zwiększa to ryzyko wpływu arytmogennego. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z innymi lekami wydłużającymi odcinek QT.

Drżenie

Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z drżeniem lub innymi stanami, które potencjalnie obniżają próg drgawkowy, w wywiadzie.

Przetrwały ból erekcji

Istnieje możliwość wystąpienia przetrwałego bólu erekcji podczas leczenia rysperydonem z powodu jego działania blokującego receptory α-adrenergiczne.

Regulacja temperatury ciała

Leki przeciwpsychotyczne mogą zaburzać zdolność organizmu do obniżania temperatury ciała. Zaleca się odpowiedni monitoring pacjentów otrzymujących rysperydon, jeśli będą narażeni na działanie czynników, które mogą powodować podwyższenie temperatury ciała, takich jak intensywne ćwiczenia fizyczne, działanie wysokich temperatur otoczenia, terapia towarzysząca lekami o działaniu antycholinergicznym lub odwodnienie.

Działanie przeciwwymiotne

Donoszono, że w badaniach przedklinicznych właściwości rysperydonu stwierdzono działanie przeciwwymiotne. Ta właściwość może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub takich stanów jak obturacja jelit, zespół Reya i guzy mózgu.

Niewydolność nerek i wątroby

U pacjentów z niewydolnością nerek, w porównaniu z osobami z prawidłową funkcją nerek, obniżona jest zdolność do wydalania aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się zwiększenie stężenia wolnej frakcji rysperydonu w osoczu krwi.

Zakrzepica żylna i zatorowość płucna

Opisano przypadki zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych. Ponieważ pacjenci leczeni lekami przeciwpsychotycznymi często mają nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, wszystkie możliwe czynniki ryzyka rozwinięcia się zatorowości należy zidentyfikować przed i podczas leczenia rysperydonem oraz należy podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Zespół atonii tęczówki podczas operacji (ZATPO)

Donoszono o wystąpieniu ZATPO podczas operacji usunięcia zaćmy u pacjentów leczonych blokerami α1-adrenergicznych, w tym rysperydonem. ZATPO może zwiększać ryzyko powikłań operacyjnych podczas i po zabiegu chirurgicznym. Należy poinformować chirurga okulisty o stosowaniu leków przeciwpsychotycznym w przeszłości lub w czasie operacji. Potencjalne korzyści wynikające z przerwania terapii blokerami α1-adrenergicznymi przed operacją nie zostały ustalone, należy również wziąć pod uwagę ryzyko odstawienia leczenia lekami przeciwpsychotycznymi.

Dzieci

Przed przepisaniem rysperydonu dzieciom lub nastolatkom z zaburzeniami zachowania należy dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ocenić przyczyny fizyczne i społeczne zachowania agresywnego, takie jak bodźce bólowe lub nieadekwatna reakcja na środowisko.

Działanie uspokajające rysperydonu należy dokładnie monitorować u pacjentów pediatrycznych ze względu na możliwe konsekwencje dla zdolności do nauki. Zmiana czasu podawania rysperydonu może poprawić wpływ sedyacji na zdolność dzieci i nastolatków do koncentracji uwagi.

Stosowanie rysperydonu wiąże się ze średnią zwiększoną masą ciała i wskaźnikiem masy ciała (BMI). Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się pomiar początkowej masy ciała i regularny monitoring masy ciała w trakcie leczenia. Zmiany wzrostu w długoterminowych, otwartych badaniach rozszerzonych były w granicach oczekiwanych norm dla wieku. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Ze względu na potencjalny wpływ długotrwałej hiperprolaktynemii na rozwój fizyczny i płciowy dzieci i nastolatków konieczne są regularne kliniczne oceny stanu endokrynologicznego, w tym dane dotyczące wzrostu, masy ciała, oceny dojrzewania płciowego, monitorowania cykli menstruacyjnych i innych potencjalnych efektów prolaktynowych.

Wyniki niewielkiego obserwacyjnego badania po rejestracji wykazały, że pacjenci w wieku od 8 do 16 lat przyjmujący rysperydon byli średnio o 3,0–4,8 cm wyżsi w porównaniu z pacjentami przyjmującymi inne leki przeciwpsychotyczne. Dane z tego badania są niewystarczające, aby określić, czy rysperydon wpływa na ostateczny wzrost w dorosłości, czy wyniki pomiarów bezpośrednio zależą od wpływu rysperydonu na wzrost kości, czy samo schorzenie wpływa na wzrost kości, czy jest to wynik lepszego kontroli choroby i w konsekwencji zarejestrowany większy wzrost.

Podczas leczenia rysperydonem konieczne są regularne badania w celu wykrycia objawów pozapiramidowych i innych zaburzeń ruchowych. Zalecenia dotyczące dawkowania dla dzieci znajdują się w sekcji „Sposób dawkowania i stosowania”.

Substancje pomocnicze.

Preparat zawiera kwas benzoesowy (E 210). Zwiększenie stężenia bilirubiny może prowadzić do wystąpienia żółtaczki noworodkowej, która może przejść w żółtaczkę jądrową (nagromadzenie niezwiązanej bilirubiny w tkance mózgu).

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Nie przeprowadzono kontrolowanych badań z udziałem kobiet w ciąży. Chociaż badania na zwierzętach nie wykazały wpływu teratogennego, obserwowano inne objawy toksyczności rozrodczej. Potencjalne ryzyko dla ludzi jest nieznane.

U noworodków, których matki stosowały leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon) w trzecim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia odwracalnych objawów pozapiramidowych i/lub zespołu odstawienia leku. Objawy te obejmują niepokój, nietypowo zwiększony lub obniżony napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania lub problemy z karmieniem. Te powikłania mogą mieć różny stopień ciężkości. Dlatego należy dokładnie monitorować stan noworodków.

Rysperydon nie jest zalecany w czasie ciąży, z wyjątkiem przypadków konieczności życiowej. Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia rysperydonem w czasie ciąży, nie należy tego robić nagle.

Okres karmienia piersią. W badaniach na zwierzętach rysperydon i 9-hydroksyrysperydon wydzielają się w mleku matki. Dane obserwacyjne wskazują, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon mogą również wydzielac się w mleku matki człowieka. Brak danych dotyczących reakcji niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. Dlatego korzyści z karmienia piersią należy porównać z potencjalnymi ryzykami dla dziecka.

Plodność. Jak i inne antagoniści receptorów dopaminowych D2, rysperydon powoduje zwiększenie stężenia prolaktyny. Hiperprolaktynemia może hamować wydzielanie hormonu uwalniającego gonadotropiny w podwzgórzu i prowadzić do obniżenia wydzielania gonadotropiny przysadki. Może to hamować funkcję rozrodczą poprzez zaburzenie sterydogenezy gonadalnej zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.

W badaniach klinicznych nie zaobserwowano odpowiednich efektów.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów.

Rysperydon może mieć nieznaczny lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W trakcie leczenia zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami, dopóki nie zostanie ustalona indywidualna wrażliwość pacjenta na lek.

Sposób stosowania i dawki.

Dozowanie

Schizofrenia

Odmężali

Eridon® można przyjmować 1 lub 2 razy na dobę.

Należy rozpocząć stosowanie od dawki 2 mg na dobę, w drugim dniu dawkę można zwiększyć do 4 mg. Następnie dawkę można utrzymywać bez zmian lub, w razie potrzeby, kontynuować indywidualną korektę dawki. U większości pacjentów zalecana dawka wynosi 4–6 mg na dobę. Niektórym pacjentom może być wskazane stopniowe zwiększanie dawki lub obniżona dawka początkowa.

Dawki przekraczające 10 mg na dobę nie wykazały wyższej skuteczności w porównaniu z niższymi dawkami, ale mogą powodować wystąpienie objawów ekstrapiramidowych. Bezpieczeństwo dawek przekraczających 16 mg na dobę nie zostało zbadane.

Pacjenci w wieku podeszłym (65 lat i więcej)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg 2 razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg 2 razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg 2 razy na dobę.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Epizody maniakalne w zaburzeniach dwubiegunowych.

Odmężali

Zalecana dawka początkowa leku Eridon® to 2 mg 1 raz na dobę. Dawka może być indywidualnie zwiększana przez dodawanie 1 mg na dobę nie częściej niż co 24 godziny. Zalecany zakres dawek to od 1 do 6 mg na dobę. Stosowanie rysperydonu w dawce przekraczającej 6 mg na dobę u pacjentów z epizodami maniakalnymi nie zostało zbadane.

Tak jak w przypadku innych rodzajów leczenia objawowego, przy długotrwałym stosowaniu leku Eridon® należy okresowo przeglądać i korygować dawki przez cały okres leczenia.

Pacjenci w wieku podeszłym (65 lat i więcej)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg 2 razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg 2 razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg 2 razy na dobę. Ze względu na ograniczone doświadczenie w stosowaniu leku u pacjentów w wieku podeszłym, zaleca się ostrożność.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Krótkoterminowa terapia wyraźnej agresji u pacjentów z demencją typu Alzheimera

Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg 2 razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększać o 0,25 mg 2 razy na dobę nie częściej niż co drugi dzień. Dla większości pacjentów optymalna dawka to 0,5 mg 2 razy na dobę. Jednak u niektórych pacjentów skuteczną dawkę można zwiększyć do 1 mg 2 razy na dobę. Rysperydonu nie należy stosować dłużej niż 6 tygodni u pacjentów z wyraźną agresją w przebiegu choroby Alzheimera.

Tak jak w przypadku innych rodzajów leczenia objawowego, stosowanie leku Eridon® należy okresowo przeglądać i korygować przez cały okres leczenia.

Leczenie objawowe krótkoterminowe (do 6 tygodni) wyraźnej agresji w zaburzeniach zachowania

Dzieci i nastolatkowie w wieku od 5 do 18 lat

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg. Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę należy korygować przez dodawanie 0,5 mg 1 raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 1 mg 1 raz dziennie. Jednak niektórzy pacjenci mogą wymagać nie więcej niż 0,5 mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą potrzebować 1,5 mg 1 raz na dobę.

Pacjenci o masie ciała < 50 kg. Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można korygować przez dodawanie 0,25 mg 1 raz na dobę nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 0,5 mg 1 raz na dobę. Jednak u niektórych pacjentów wystarczy nie więcej niż 0,25 mg 1 raz na dobę, aby osiągnąć pozytywny efekt, podczas gdy inni mogą wymagać 0,75 mg 1 raz na dobę.

Tak jak w przypadku innych rodzajów leczenia objawowego, stosowanie rysperydonu należy okresowo przeglądać i korygować przez cały okres leczenia.

Dzieci poniżej 5 roku życia

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom poniżej 5 roku życia.

Pacjenci z chorobami wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek aktywna frakcja przeciwpsychotyczna jest wydalana wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu we krwi wzrasta.

Niezależnie od wskazań, pacjentom tym należy przepisać połowę dawki początkowej i utrzymującej, a dozowanie powinno być prowadzone powoli.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów.

Sposób stosowania

Lek Eridon® przeznaczony jest do stosowania doustnego. Spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Na zakończenie leczenia zaleca się stopniowe odstawienie leku. Po nagłym zaprzestaniu przyjmowania wysokich dawek leków przeciwpsychotycznych obserwowano pojedyncze przypadki ostrych objawów odstawienia, objawiających się nudnościami, wymiotami, poceniem się i bezsennością (patrz rozdział „Działania niepożądane”). Może również dojść do nawrotu objawów psychicznych, zgłaszano przypadki wystąpienia mimowolnych ruchów (np. akatyzji, dystonii i dyskinezy).

Przejście z terapii innymi lekami przeciwpsychotycznymi

Jeśli jest to klinicznie uzasadnione, zaleca się stopniowe zaprzestanie poprzedniej terapii innymi lekami podczas leczenia rysperydonem. W tym przypadku, jeśli pacjent jest przenoszony z terapii lekami przeciwpsychotycznymi w formie „depot”, leczenie lekiem Eridon® zaleca się rozpocząć zamiast następnego zaplanowanego podania. Należy okresowo oceniać potrzebę kontynuacji obecnej terapii lekami przeciwparkinsonowymi.

Lek Eridon®, roztwór do doustnego stosowania, jest niekompatybilny z większością rodzajów herbaty, w tym z herbatą czarną.

Instrukcja samodzielnego otwarcia butelki i użycia pipety-dozytora

Butelka 30 ml

Aby otworzyć butelkę i użyć pipety-dozytora, należy wykonać następujące czynności (patrz rys. 1–3):

• Dzieci.*

Risperidon stosuje się w leczeniu nasilonej agresji związanej z zaburzeniami zachowania u dzieci od 5. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy. Obserwowane objawy i objawy przedawkowania to znane działania niepożądane leku, które pojawiają się w nasilonej formie: senność i uspokojenie, tachykardia i hipotensja tętnicza, a także objawy pozapiramidowe. W przypadku przedawkowania raportowano wydłużenie interwału QT oraz napady drgawkowe. Opisano migotanie-kołatanie serca związane z przedawkowaniem risperidonu w połączeniu z paroksetyną. W przypadku ostrzego przedawkowania należy rozważyć możliwość przyjęcia kilku leków.

Leczenie. Należy zapewnić i utrzymać przepustowość dróg oddechowych w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i utlenowania. Należy rozważyć podanie węgla aktywowanego wraz ze środkiem przeczyszczającym, jeśli od przyjęcia leku minęło mniej niż godzinę. Wskazane jest monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego, w tym ciągła rejestracja EKG w celu wykrycia możliwych zaburzeń rytmu.

Risperidon nie ma specyficznego antydotum. Należy zatem podjąć odpowiednie działania wspomagające. W przypadku ostrzego przedawkowania należy przeanalizować możliwość interakcji leków. Hipotensję tętniczą i wstrząs naczyniowy należy leczyć środkami takimi jak dożylne wlewy i/lub leki sympatomiimetyczne. W przypadku wystąpienia ostrych objawów pozapiramidowych należy podać leki antycholinergiczne. Należy kontynuować ciągłe leczenie medyczne aż do pełnego wyzdrowienia pacjenta.

Działania niepożądane.

Najczęstsze działania niepożądane, o których donoszono (częstość ≥ 10%), to parkinsonizm, osłabienie/senność, ból głowy i bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja są działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki.

Poniżej wymienione działania niepożądane obejmują te, o których donoszono podczas badań klinicznych oraz w okresie pogwarancyjnym. Częstość występowania działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 — < 1/10), nieczęsto (≥ 1/1000 — < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 — < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz nieznana (częstość nie może być ustalona na podstawie dostępnych danych).

W każdej grupie działania niepożądane są wymienione według malejącego stopnia ciężkości.

Zakażenia i inwazje: często — zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, infekcje dróg oddechowych górnych, zapalenie zatok, infekcje dróg moczowych, infekcje ucha, grypa; nieczęsto — infekcje dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, infekcje oka, zapalenie migdałków, onychomikozę, zapalenie tkanki podskórnej, zlokalizowane infekcje, infekcje wirusowe, akarodermatozę; rzadko — infekcja.

Ze strony układu krwi i chłonnego: nieczęsto — neutropenia, zmniejszenie liczby leukocytów, trombocytopenia, anemia, obniżenie hematokrytu, zwiększenie liczby eozynofili; rzadko — agranulocytoza^c.

Ze strony układu odpornościowego: nieczęsto — nadwrażliwość; rzadko — reakcja anafilaktyczna^c.

Ze strony układu endokrynnego: często — hiperprolaktynemia^a; rzadko — zaburzenia wydzielania hormonu przeciwmoczowego, obecność glukozy w moczu.

Ze strony metabolizmu i trawienia: często — przyrost masy ciała, podwyższone apetyt, obniżony apetyt; nieczęsto — cukrzyca^b, hiperglikemia, polipedia, zmniejszenie masy ciała, anoreksja, podwyższenie poziomu cholesterolu; rzadko — zatrucie wodne^c, hipoglikemia, hiperinsulinemia^c, podwyższenie poziomu trójglicerydów we krwi; bardzo rzadko — ketoacydoza cukrzycowa.

Ze strony psychiki: bardzo często — bezsenność^d; często — zaburzenia snu, niepokój, depresja, lęk; nieczęsto — mania, dezorientacja, obniżenie libidu, pobudzenie, koszmary senne; rzadko — katatonia, somnambulizm, zaburzenia odżywiania związane ze snem, stępione uczucia, anorgazmia.

Ze strony układu nerwowego: bardzo często — osłabienie/senność, parkinsonizm^d, ból głowy; często — akatyzja^d, dystonia^d, zawroty głowy, dyskineza^d, drżenie; nieczęsto — późna dyskineza, niedokrwienie mózgu, brak reakcji na bodźce, utrata przytomności, stłumienie przytomności, drgawki^d, omdlenia, nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia równowagi, zaburzenia koordynacji, zawroty głowy ortostatyczne, zaburzenia uwagi, dysartria, zaburzenia wrażliwości smakowej, hipestezja, parestezja; rzadko — ZUN, zaburzenia naczyniowe mózgu, śpiączka cukrzycowa, rytmiczne kołysanie głową.

Ze strony narządu wzroku: często — rozmycie widzenia, zapalenie spojówek; nieczęsto — fotofobia, suchość oczu, zwiększone wydzielanie łez, zaczerwienienie oczu; rzadko — jaskra, zaburzenia ruchu gałek ocznych, rotacyjny kierunkowy, skorupiaste zmiany na brzegach powiek, operacyjny zespół atonii tęczówki^c.

Ze strony narządu słuchu: nieczęsto — zawroty głowy, szumy w uszach, ból w uchu.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często — tachykardia; nieczęsto — migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy, zaburzenia przewodnictwa serca, wydłużenie odcinka QT w EKG, bradykardia, zmiany w EKG, uczucie kołatania serca; rzadko — arytmia zatokowa; nieznana — zespół ortostatycznej tachykardii zatokowej.

Ze strony układu naczyniowego: często — nadciśnienie tętnicze; nieczęsto — hipotensja tętnicza, hipotensja ortostatyczna, napoty cieplne; rzadko — zakrzepica płucna, zakrzepica żył.

Ze strony układu oddechowego: często — duszność, ból gardła i krtani, kaszel, epistaksja, zatkany nos; nieczęsto — zapalenie płuc aspiracyjne, stasis płucny, pogorszenie przewodnictwa dróg oddechowych, chrypka, świsty, dysfonia, zaburzenia oddychania; rzadko — zespół bezdechu sennego, hiperalgulacja.

Ze strony układu pokarmowego: często — ból brzucha, dyskomfort brzucha, wymioty, nudności, zaparcia, biegunka, dyspepsja, suchość w ustach, ból zębów; nieczęsto — nietrzymanie stolca, kałozastój, zapalenie żołądka i jelit, dysfagia, wzdęcia; rzadko — zapalenie trzustki, obturacja przewodu pokarmowego, obrzęk języka, zapalenie warg; bardzo rzadko — niedrożność jelita.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: nieczęsto — podwyższenie poziomu transaminaz, podwyższenie poziomu gamma-glutamylotransferazy, podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych; rzadko — żółtaczka.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: często — wysypka, rumień; nieczęsto — pokrzywka, świąd, łysienie, hiperkeratoza, egzema, suchość skóry, zmiana koloru skóry, trądzik, seborheiczny zapalenie skóry, choroby skóry, uszkodzenia skóry; rzadko — wysypki lekowe, łupież; bardzo rzadko — obrzęk naczynioruchowy; nieznana — zespół Stevensa-Johnsona / toksyczny epidermalny nekroliz.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: często — skurcze mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból pleców, artreagia; nieczęsto — podwyższenie poziomu kreatynofosfokinazy, zaburzenia postawy, sztywność stawów, obrzęk stawów, osłabienie mięśni, ból szyi; rzadko — rabdomioliza.

Ze strony układu moczowego: często — nietrzymanie moczu; nieczęsto — polakiuria, zatrzymanie moczu, dysuria.

Ciąża, okres poporodowy i stan noworodka: bardzo rzadko — zespół odstawienia leku u noworodków^c.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: nieczęsto — zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji, amenorrea, zaburzenia cyklu menstruacyjnego^d, ginekomastia, galaktoreja, zaburzenia seksualne, ból gruczołów mlekowych, wydzielanie z piersi; rzadko — zaburzenia menstruacyjne^c, opóźnienie menstruacji, zaczerwienienie gruczołów mlekowych, powiększenie gruczołów mlekowych, wydzielanie z piersi.

Ogólne zaburzenia: często — obrzęk^d, gorączka, ból klatki piersiowej, osłabienie, zmęczenie, ból; nieczęsto — obrzęk twarzy, dreszcze, podwyższenie temperatury ciała, zaburzenia chodu, pragnienie, dyskomfort w klatce piersiowej, gorączka, nietypowe uczucia, dyskomfort; rzadko — hipotermia, obniżenie temperatury ciała, uczucie zimna w kończynach, zespół odstawienia leku, zgrubienie^c.

Urazy i zatrucia: często — upadki; nieczęsto — ból po zabiegach chirurgicznych.

a Hiperprolaktynemia w niektórych przypadkach może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń cyklu menstruacyjnego, amenorrei, galaktorei, anowulacji, zaburzeń płodności, dysfunkcji erekcyjnej, obniżonego libidu.

b W badaniach kontrolowanych placebo cukrzyca występowała u 0,18% pacjentów przyjmujących rysperydon, w porównaniu do 0,11% w grupie placebo. Ogólna częstość w wszystkich badaniach klinicznych wynosiła 0,43% u pacjentów przyjmujących rysperydon.

c Stwierdzono w okresie pogwarancyjnym.

d Zaburzenia ekstrapiramidowe obejmują: parkinsonizm (nadmierna sekrecja śliny, sztywność mięśni, parkinsonizm, ślinotok, fenomen „koła zębatego”, bradykinezję, hipokinezję, twarz maskowatą, napięcie mięśni, akinezję, sztywność mięśni potylicznych, sztywność mięśni, chód parkinsonowski, zaburzenia refleksu glabellarnego, drżenie parkinsonowskie), akatyzję (akatyzja, niepokój, hiperkinezja, zespół niespokojnych nóg), drżenie, dyskinezę (dyskineza, mimowolne skurcze mięśni, choreoatezjoza, atetozę, mioklonus), dystonię. Dystonia obejmuje dystonię, nadciśnienie tętnicze, skrzywienie szyi, mimowolne skurcze mięśni, kontraktury miogenne, blefarospazm, ruch gałki ocznej, porażenie języka, tiki (w okolicy twarzy), laryngospazm, miotonię, opistotonus, skurcz gardła i jamy ustnej, pleurotonus, skurcz języka, trizm. Wymieniono szerszy zakres objawów, które niekoniecznie mają pochodzenie ekstrapiramidowe. Bezsenność obejmuje: trudności z zaśnięciem, wewnątrzsnemne zaburzenia. Drgawki obejmują: wielki napad padaczkowy. Zaburzenia menstruacyjne obejmują: nieregularne miesiączkowanie, oligomenoreę. Obrzęk obejmuje: obrzęk ogólny, obrzęk obwodowy, obrzęk „punktowy”.

Działania niepożądane paliperidonu

Paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile działań niepożądanych tych substancji są podobne. Dodatkowo do powyższych działań niepożądanych, o których donoszono przy stosowaniu paliperidonu, zauważono zespół ortostatycznej tachykardii zatokowej, który prawdopodobnie może również występować przy stosowaniu rysperydonu.

Działania niepożądane charakterystyczne dla leków przeciwpsychotycznych

Wydłużenie odcinka QT. Tak jak przy stosowaniu innych leków przeciwpsychotycznych, w okresie pogwarancyjnym donoszono o wydłużeniu odcinka QT przy stosowaniu rysperydonu. Ponadto przy stosowaniu leków przeciwpsychotycznych donoszono o innych działaniach niepożądanych ze strony serca, które wydłużają odcinek QT, takich jak arytmia komorowa, migotanie przedsionków, tachykardia komorowa, nagła śmierć, zatrzymanie krążenia, trzepotanie-merdanie.

Zakrzepica żylna. Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki wystąpienia zakrzepicy żył głębokich, w tym zakrzepicy płucnej i zakrzepicy żył głębokich.

Przyrost masy ciała. Porównanie liczby pacjentów przyjmujących rysperydon i placebo, u których masa ciała wzrosła o 7%, w badaniach kontrolowanych placebo wykazało istotną statystycznie różnicę w częstości przypadków przyrostu masy ciała w grupie pacjentów przyjmujących rysperydon (18%) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (9%). W trwających 3 tygodnie badaniach kontrolowanych placebo u dorosłych pacjentów z ostrym maniakalnym epizodem częstość przyrostu masy ciała o ≥7% była porównywalna w grupie przyjmującej rysperydon (2,5%) i w grupie przyjmującej placebo (2,4%), a była nieco wyższa w grupie aktywnego kontroli (3,5%).

U dzieci z zaburzeniami zachowania w trakcie badań masa ciała pacjentów wzrastała średnio o 7,3 kg po 12 miesiącach leczenia. Oczekiwany przyrost masy ciała u dzieci o normalnej masie ciała w wieku 5–12 lat to od 3 do 5 kg rocznie. Począwszy od 12 roku życia przyrost masy ciała u dziewcząt pozostaje na poziomie 3–5 kg rocznie, podczas gdy chłopcy przybierają średnio 5 kg rocznie.

Osobliwe kategorie pacjentów

Działania niepożądane u pacjentów starszych z demencją lub u dzieci, o których donoszono częściej niż u dorosłych pacjentów, opisano poniżej.

Pacjenci starsi z demencją. Przejściowy atak niedokrwienny i zaburzenia naczyniowe mózgu to działania niepożądane, o których donoszono w badaniach klinicznych z częstością 1,4% i 1,5% odpowiednio u pacjentów starszych z demencją. Ponadto takie działania niepożądane występowały z częstością ≥ 5% u pacjentów starszych z demencją i co najmniej dwukrotnie wyższą częstością niż u innych grup dorosłych pacjentów: infekcje dróg moczowych, obrzęk obwodowy, odrętwienie i kaszel.

Dzieci. Oczekiwane działania niepożądane u dzieci są podobne do tych u dorosłych pod względem częstości występowania, rodzaju i stopnia ciężkości.

Działania niepożądane, które obserwowano u dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) z częstością ≥ 5% i co najmniej dwukrotnie wyższą niż u dorosłych pacjentów: senność/osłabienie, zmęczenie, ból głowy, podwyższone apetyt, wymioty, infekcje dróg oddechowych górnych, zatkany nos, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka i enureza.

Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka przy stosowaniu tego leku. Pracownikom medycznym i farmaceutycznym, a także pacjentom lub ich opiekunom prawnym należy zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych i braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua/.

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub pytań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania leku, prosimy o kontakt z działem nadzoru farmakologicznego spółki „ASINO UKRAINE” pod adresem: bulwar Wacława Havla 8, miasto Kijów, 03124, tel/fax: +38 044 281 2333.

Okres ważności.

3 lata.

Okres ważności po pierwszym otwarciu fiolki — 4 miesiące.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Nie zamrażać.

Opakowanie.

Po 30 ml w fiolce; po 1 fiolce z dawkującym pipetką w kartonowej paczce.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

Chanel Medical Unlimited Company

Miejsce produkcji i adres siedziby producenta.

Dublin Road, Lochrea, Co. Galway, H62 FH90, Irlandia