Vanstaf
Ukraina
Spis treści
INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU VANSTAF (VANSTAPH)
Skład:
substancja czynna: vancomycin hydrochloride;
1 fiolka zawiera chlorowodorek wancomycyny odpowiadający 1000 mg wancomycyny;
substancje pomocnicze: brak.
Postać leku. Liofilizat do roztworu do wlewu.
Główne właściwości fizykochemiczne: biały lub od niemal białego do jasnożółtobrunatnego proszek liofilizowany lub masa w przezroczystej szklanej fiolce, zamkniętej gumową zawulką do liofilizacji szarego koloru z dwiema nóżkami, uszczelnioną aluminiową pokrywką z polipropylenowym krążkiem ciemnoniebieskiego koloru.
Grupa farmakoterapeutyczna.
Środki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Glikopeptydowe antybiotyki.
Kod ATX J01X A01.
Właściwości farmakologiczne.
Farmakodynamika.
Wankomycyna – tricykliczny glikopeptydowy antybiotyk, otrzymywany z Amycolatopsis orientalis (dawniej Nocardia orientalis).
Działanie bakteriobójcze wankomycyny wynika głównie z hamowania biosyntezy ścian komórkowych. Ponadto wankomycyna wpływa na przepuszczalność błon komórkowych bakterii oraz na syntezę RNA. Nie występuje krzyżowa oporność między wankomycyną a innymi antybiotykami. Wankomycyna nie wykazuje aktywności in vitro wobec bakterii Gram-ujemnych, mikobakterii oraz grzybów.
Synergia
Kombinacja wankomycyny i aminoglikozydu działa in vitro synergistycznie wobec wielu szczepów Staphylococcus aureus, Streptococcus bovis, enterokoków oraz grupy paciorkowców zielonejących.
Udowodniono, że wankomycyna wykazuje aktywność wobec większości szczepów poniższych mikroorganizmów zarówno in vitro, jak i w zakażeniach klinicznych (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawka”).
Mikroorganizmy Gram-dodatnie tlenowe
Korynebakterie.
Enterokoki (np. Enterococcus faecalis).
Grupa paciorkowców, w tym Staphylococcus aureus i Staphylococcus epidermidis (włącznie z heterogenicznymi szczepami opornymi na metycylinę).
Streptococcus bovis.
Grupa paciorkowców zielonejących.
Mimo dostępności poniższych danych in vitro, ich znaczenie kliniczne jest nieznane.
Wankomycyna wykazuje in vitro minimalne stężenie hamujące (MIC) równe 1 μg/ml lub niższe wobec większości (≥ 90%) szczepów paciorkowców wymienionych poniżej oraz MIC równe 4 μg/ml lub niższe wobec większości (≥ 90%) szczepów innych wymienionych mikroorganizmów. Jednak bezpieczeństwo i skuteczność wankomycyny w leczeniu zakażeń klinicznych wywołanych przez te mikroorganizmy nie zostały potwierdzone wynikami odpowiednich i dobrze kontrolowanych badań klinicznych.
Mikroorganizmy Gram-dodatnie tlenowe
Listeria monocytogenes.
Streptococcus pyogenes.
Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy oporne na penicylinę).
Streptococcus agalactiae.
Mikroorganizmy Gram-dodatnie beztlenowe
Gatunki Actinomyces.
Gatunki Lactobacillus.
Metody badania wrażliwości
Jeśli to możliwe, kliniczne laboratoria mikrobiologiczne powinny dostarczać lekarzom okresowe raporty podsumowujące wyniki badań wrażliwości in vitro na środki przeciwbakteryjne stosowane w lokalnych szpitalach i innych placówkach opieki zdrowotnej, zawierające opis profilu wrażliwości patogenów szpitalnych i pozaszpitalnych. Wyniki te powinny wspomagać lekarzy w wyborze najskuteczniejszych środków przeciwbakteryjnych.
Metody rozcieńczeń
Do oznaczenia minimalnego stężenia hamującego (MIC) stosuje się metody ilościowe. Wartości MIC są wskaźnikiem wrażliwości bakterii na środek przeciwbakteryjny. MIC należy oznaczać z wykorzystaniem standaryzowanej metodyki testu (pożywka w postaci bulionu, agar lub mikrorozcieńczenia). Wartości MIC należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w Tabeli 1.
Metody dyfuzji
Jakościowe metody pomiaru średnic stref hamowania pozwalają również na uzyskanie wskaźników wrażliwości bakterii na środki przeciwbakteryjne; rozmiar strefy należy oznaczać za pomocą standaryzowanej metody. W tej procedurze stosuje się dyski papierowe nasączone 30 μg wankomycyny w celu oznaczenia wrażliwości mikroorganizmów na wankomycynę. Punkty kontrolne dyfuzji dla dysków przedstawiono w Tabeli 1.
Tabela 1
Kryteria interpretacji wyników testu wrażliwości na wankomycynę
| Wzbudnik |
ŚMK (μg/ml) |
Średnica dyfuzji dośrodkowej (mm) |
||||
| Czuły (C) |
Przejściowy (P) |
Odporność (R) |
Czuły (C) |
Przejściowy (P) |
Odporność (R) |
|
| Enterokoki |
≤ 4 |
8–16a |
≥ 32 |
≥ 17b |
15–16b |
≤ 14b |
| Staphylococcus aureus c,d |
≤ 2 |
4–8 |
≥ 16 |
- |
- |
- |
| Koagulazo-negatywne stafilokokid,e |
≤ 4 |
8–16 |
≥ 32 |
- |
- |
- |
| Szczepy Streptococci, z wyjątkiem S. pneumoniae |
≤ 1f,g |
- |
- |
≥ 17f,h |
- |
- |
a Izolaty o wyższości MIC wancomycyny w zakresie od 8 do 16 μg/ml należy dodatkowo zbadać pod kątem oporności na wancomycynę, stosując ujednolicone procedury.
b Płytki należy inkubować przez pełnych 24 godziny i ocenić w świetle przechodzącym. Odczytać średnicę stref całkowitego hamowania wzrostu (gołym okiem), włączając średnicę dysku. Za krawędź strefy uważa się obszar bez widocznego wzrostu, który można dostrzec gołym okiem. Należy zignorować słaby wzrost drobnych kolonii, które można dostrzec jedynie za pomocą lupy, na krawędzi strefy hamowania wzrostu. Każde widoczne oczymu ludzkiemu wzrost w obrębie strefy hamowania wskazuje na oporność na wancomycynę. Mikroorganizmy z pośrednimi strefami należy zbadać metodą rozcieńczeń.
c Testy rozcieńczeniowe należy wykonywać w celu określenia wrażliwości wszystkich kultur stafilokoków. Testy dyfuzyjne nie są wiarygodne w przypadku badania wancomycyny, ponieważ nie pozwalają na różnicowanie izolatów S. aureus wrażliwych na wancomycynę od izolatów pośrednich pod względem wrażliwości na wancomycynę, ani na odróżnienie wrażliwych, pośrednich i opornych izolatów stafilokoków koagulazo-ujemnych.
d Każdy izolat S. aureus, dla którego MIC wancomycyny wynosi ≥ 8 μg/ml, należy wysłać do laboratorium referencyjnego.
e Każdy izolat koagulazo-ujemnego Staphylococcus, dla którego MIC wancomycyny wynosi ≥ 32 μg/ml, należy wysłać do laboratorium referencyjnego.
f Rzadkie oporne izolaty nie pozwalają na określenie innych kategorii wyników poza „Wrażliwy”. Jeżeli wyniki badania izolatu odpowiadają kryteriom kategorii mikroorganizmów opornych, należy potwierdzić identyfikację mikroorganizmu oraz wyniki testu wrażliwości na wancomycynę. Po potwierdzeniu należy wysłać wyizolowane izolaty do laboratorium referencyjnego.
g Kryteria interpretacyjne dotyczą wyłącznie testów wykonywanych metodą mikro-rozcieńczeń w bulionie odżywczym, przy użyciu bulionu Müllera-Hintona o odpowiednim składzie kationowym, z dodatkiem 2–5 % lizowanej krwi koniejskiej.
h Kryteria interpretacyjne dotyczą wyłącznie testów wykonywanych metodą dyfuzyjno-krążkową, przy użyciu agaru Müllera-Hintona z dodatkiem 5 % odwłóknionej krwi owczej, inkubowanych w 5 % CO₂.
Zarządzanie jakością
Ujednolicone procedury testów wrażliwości wymagają stosowania laboratoryjnych mikroorganizmów kontrolnych w celu monitorowania i zapewnienia dokładności oraz zgodności materiałów i odczynników koniecznych do analizy, a także kwalifikacji personelu wykonującego test. Podczas wykonywania testu z użyciem odpowiednich szczepów kontrolnych jakości, standardowy proszek wancomycyny powinien dawać wartości MIC podane w Tabeli 2. W przypadku testu dyfuzyjnego z użyciem szczepów kontrolnych jakości, krążek z 30 μg wancomycyny powinien dawać średnice stref podane w Tabeli 2.
Tabela 2
Zakresy kontroli jakości testów wrażliwości in vitro
| Organizm mikrobiologiczny (nr ATCC (American Type Culture Collection)) |
Zakres stężeń hamujących (skg/ml) |
Zakres dyfuzji na płytce (mm) |
| Enterococcus faecalis (29212) |
1-4 |
Nie dotyczy |
| Staphylococcus aureus (29213) |
0,5-2 |
Nie dotyczy |
| Staphylococcus aureus (25923)a |
Nie dotyczy |
17-21 |
| Streptococcus pneumoniae (49619)b,c |
0,12-0,5 |
20-27 |
a Szczep kontrolny i kryteria interpretacji do badania wrażliwości szczepów enterokoków na wancomycynę.
b Kryteria interpretacji stosuje się wyłącznie do testów przeprowadzanych z użyciem bulionu Mullera-Hintona o odpowiednim składzie kationowym, z dodatkiem 2–5 % konnej krwi lizowanej. Kryteria interpretacji stosuje się wyłącznie do testów przeprowadzanych z użyciem agaru Mullera-Hintona z dodatkiem 5 % defibrynowanej owczej krwi i inkubowanych w 5 % CO₂.
c Szczep kontrolny i kryteria interpretacji do badania wrażliwości szczepów Streptococci, z wyjątkiem S. pneumoniae, na wancomycynę.
Farmakokinetyka.
Wancomycyna słabo wchłania się po doustnym podaniu.
U pacjentów z prawidłową funkcją nerek wielokrotne dożylne podawanie 1 g wancomycyny (15 mg/kg) w formie infuzji trwającej 60 minut zapewnia średnią stężenie w osoczu około 63 μg/ml bezpośrednio po zakończeniu infuzji, średnie stężenie w osoczu około 23 μg/ml po 2 godzinach od zakończenia infuzji oraz średnie stężenie w osoczu około 8 μg/ml po 11 godzinach od zakończenia infuzji. Wielokrotne podawanie 500 mg w formie infuzji trwającej 30 minut zapewnia średnie stężenie w osoczu około 49 μg/ml bezpośrednio po zakończeniu infuzji, średnie stężenie w osoczu około 19 μg/ml po 2 godzinach od zakończenia infuzji oraz średnie stężenie w osoczu około 10 μg/ml po 6 godzinach od zakończenia infuzji. Stężenie w osoczu przy wielokrotnym podawaniu leku jest zbliżone do stężenia po pojedynczej dawce.
Średni okres półwydalania wancomycyny z osocza krwi u osób z prawidłową funkcją nerek wynosi od 4 do 6 godzin. W ciągu pierwszych 24 godzin około 75 % podanej dawki wancomycyny wydala się z moczem drogą filtracji kłębuszkowej. Średni klirens osocza wynosi około 0,058 l/kg/godz., a średni klirens nerkowy – około 0,048 l/kg/godz. Upośledzenie funkcji nerek prowadzi do spowolnienia wydalenia wancomycyny. U pacjentów z anurią średni okres półwydalania leku wynosi 7,5 dnia. Współczynnik podziału wynosi 0,3–0,43 l/kg. Jawny metabolizm leku nie występuje. Oколо 60 % dawki wancomycyny podanej do jamy otniczej podczas sesji dializy otniczej wchłania się układowo w ciągu 6 godzin. Stężenie w surowicy około 10 μg/ml osiąga się po podaniu do jamy otniczej 30 mg/kg wancomycyny. Jednakże bezpieczeństwo i skuteczność dożylnej aplikacji wancomycyny nie zostały dotąd potwierdzone w wynikach odpowiednich i dobrze kontrolowanych badań (patrz rozdział „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
U osób starszych ogólny układowy i nerkowy klirens wancomycyny może być obniżony. Wancomycyna wiąże się z białkami surowicy krwi w przybliżeniu w 55 %, jak określono metodą ultrafiltracji przy stężeniach surowicy od 10 do 100 μg/ml. Po dożylnej aplikacji wancomycyny stężenia hamujące są obecne w płynie opłucnowym, osierdziowym, ascetycznym i stawowym, w moczu, w płynie uzyskanym w wyniku dializy otniczej oraz w tkance ucha przedsionkowego. Wancomycyna słabo przenika przez zdrowe opony mózgowe do płynu mózgowo-rdzeniowego, jednak w przypadku stanu zapalnego opon mózgowych przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego.
Dane kliniczne.
Wskazania.
- Leczenie ciężkich lub poważnych infekcji wywołanych szczepami gronkowców opornymi na metycylinę (oporne na β-laktamy).
- Leczenie pacjentów z uczuleniem na penicyliny, w tym przypadkach, gdy stosowanie innych środków, w tym penicylin lub cephalosporyn, nie przyniosło pozytywnych rezultatów.
- Leczenie infekcji wywołanych mikroorganizmami wrażliwymi na wancomycynę, opornymi na inne środki przeciwbakteryjne.
- Leczenie endokardytu gronkowcowego wywołanego przez S. viridans lub S. bovis. W przypadku endokardytu wywołanego przez enterokoki (np. E. faecalis) wancomycyna jest skuteczna jedynie w połączeniu z aminoglikozydami.
- Leczenie endokardytu difteroidalnego.
- Leczenie wczesnego endokardytu zastawki protezowej wywołanego przez S. epidermidis lub difteroidy, w połączeniu z ryfampicyną, aminoglikozydem lub oboma lekami.
- Leczenie innych infekcji wywołanych przez gronkowce, w tym sepsy, infekcji kości, infekcji dolnych dróg oddechowych, infekcji skóry i struktur skórnych.
- Leczenie lokalizowanych ropnych infekcji gronkowcowych jako uzupełnienie odpowiednich zabiegów chirurgicznych.
- Leczenie pseudomembranowego zapalenia okrężnicy spowodowanego przez Clostridioides difficile, związane z przyjmowaniem antybiotyków (dawkowanie doustne).
Przeciwwskazania.
Wancomycyny chlorowodorek do wstrzykiwań jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ten antybiotyk.
Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Jednoczesne stosowanie wancomycyny i środków znieczulających wiązano z rumieniem i hiperemią przypominającą działanie histaminy (zob. sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”) oraz reakcjami anafilaktycznopodobnymi (zob. sekcja „Efekty uboczne”).
Zaleca się monitorowanie funkcji nerek u pacjentów, którzy jednocześnie i/lub kolejno przyjmują wancomycynę oraz inne potencjalnie neurotoksyczne i/lub nefrotoksyczne leki działające ogólnie lub miejscowo, takie jak piperacylina/tazobaktam, amfoterycyna B, aminoglikozydy, bacytracyna, polimixyna B, kolistyna, wiomycyna lub cisplatyna (zob. sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Szczególne środki ostrożności.
Ostrzeżenia
Reakcje infuzyjne
Szybkie wewnętrzne podanie wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny może być związane z tzw. „reakcją infuzyjną wancomycyny”, objawiającą się świądem oraz rumieniem obejmującym twarz, szyję i górną część tułowia.
Wstrzykiwalny chlorek wancomycyny należy podawać w postaci rozcieńczonego roztworu przez co najmniej 60 minut, aby zapobiec wystąpieniu reakcji infuzyjnych. Reakcje niepożądane związane z infuzją są zależne zarówno od stężenia, jak i szybkości podania wancomycyny. Jednak reakcje niepożądane związane z infuzją mogą wystąpić przy każdej szybkości i każdym stężeniu.
Przerywanie infuzji zwykle prowadzi do szybkiego ustąpienia tych reakcji.
Ciężkie reakcje skórne
Zgłaszano ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze zapalenie skóry (TEN), reakcje skórne związane z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, które mogą zagrozić życiu lub prowadzić do śmierci, u pacjentów leczonych wancomycyną (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Większość takich reakcji pojawiała się po kilku dniach do 8 tygodni od rozpoczęcia leczenia wancomycyną.
Podczas stosowania wancomycyny pacjentów należy poinformować o objawach reakcji skórnych i dokładnie monitorować rozwój tych objawów. W przypadku podejrzenia lub wystąpienia takich reakcji, wancomycynę należy natychmiast odstawić i rozważyć leczenie alternatywne. Jeśli pacjent miał wcześniej ciężkie reakcje skórne po stosowaniu wancomycyny, leczenie wancomycyną nie powinno być przepisywane nigdy.
Nefrotoksyczność
Wancomycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek, w tym z anurią, ponieważ ryzyko wystąpienia efektów toksycznych jest znacznie większe przy długotrwałym utrzymywaniu wysokiego stężenia leku we krwi. Ryzyko toksyczności wzrasta przy wysokich stężeniach leku we krwi lub przy długotrwałym leczeniu.
Regularne monitorowanie stężenia wancomycyny we krwi jest wskazane przy stosowaniu wysokich dawek oraz przy długotrwałym leczeniu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub pogorszeniem słuchu, a także przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (np. piperycyliny/tazobaktamu) (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” oraz „Interakcje z innymi lekami”).
Ekspozycja systemowa na wancomycynę może prowadzić do ostrych uszkodzeń nerek (AKI). Ryzyko AKI wzrasta wraz ze wzrostem ekspozycji systemowej/stężenia surowicy leku. Należy monitorować funkcję nerek u wszystkich pacjentów, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek, pacjentów z chorobami współistniejącymi zwiększającymi podatność na niewydolność nerek oraz u pacjentów jednoczesnie przyjmujących leki nefrotoksyczne.
Ototoksyczność
Ototoksyczność obserwowano u pacjentów otrzymujących wstrzykiwalny chlorek wancomycyny. Ototoksyczność może być przejściowa lub trwała. Ototoksyczność występowała u większości pacjentów, którzy otrzymali zbyt wysokie dawki, mieli już istniejące zaburzenia słuchu lub jednocześnie przyjmowali inne leki ototoksyczne (np. aminoglikozydy). Wancomycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka toksyczności przy wysokich stężeniach we krwi przez dłuższy czas.
Dawkowanie wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny należy dostosować u pacjentów z dysfunkcją nerek (patrz niżej „Środki ostrożności” oraz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).
Biegunka związana z Clostridioides difficile
Zarejestrowano przypadki biegunki związanej z Clostridioides difficile (CDAD) podczas stosowania niemal wszystkich środków przeciwbakteryjnych, w tym wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny, o różnym nasileniu – od łagodnej biegunki po zapalenie okrężnicy zakończone śmiercią. Leczenie antybiotykami wpływa na normalną mikroflorę jelita grubego, co prowadzi do nadmiernego wzrostu Clostridioides difficile.
Clostridioides difficile wytwarza toksyny A i B, które powodują rozwój CDAD. Szczepy Clostridioides difficile wytwarzające hiper-toksyny powodują zwiększoną zachorowalność i śmiertelność, ponieważ te infekcje mogą być oporne na leczenie przeciwbakteryjne i wymagać kolektomii. CDAD należy podejrzewać u wszystkich pacjentów z biegunką rozwijającą się po zastosowaniu antybiotyków. Należy dokładnie zbadać wywiad medyczny, ponieważ CDAD według doniesień może występować nawet do dwóch miesięcy po leczeniu antybiotykami.
Jeśli podejrzewa się lub potwierdza CDAD, należy rozważyć odstawienie kontynuowanego leczenia antybiotykiem, z wyjątkiem leczenia skierowanego przeciwko Clostridioides difficile. Należy przepisać odpowiednią korektę równowagi wodno-elektrolitowej, wsparcie białkowe, leczenie antybiotykiem przeciwko Clostridioides difficile oraz badanie chirurgiczne, jeśli występują wskazania kliniczne.
Zaburzenia oczu
Wancomycyna nie jest wskazana do stosowania wewnątrzkameralnego ani wewnątrzwitrealnego.
Hemoragiczny okluzyjny retinalny waskularyt (HORV)
Hemoragiczny okluzyjny retinalny waskularyt, w tym trwała utrata wzroku, wystąpił u pacjentów po wewnątrzkameralnym lub wewnątrzwitrealnym podaniu wancomycyny podczas lub po operacji zaćmy. Wancomycyna nie jest wskazana do profilaktyki endoftalmii.
Środki ostrożności
U niektórych pacjentów leczonych z powodu pseudomembranousowego zapalenia okrężnicy wywołanego przez Clostridioides difficile, obserwowano klinicznie istotne stężenia surowicy po wielokrotnym doustnym podaniu wancomycyny.
Długotrwałe stosowanie wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny może prowadzić do wzrostu mikroorganizmów opornych. Dokładna obserwacja pacjenta jest krytycznie ważna. W przypadku rozwoju superinfekcji należy podjąć odpowiednie działania. Rzadko zgłaszano rozwój pseudomembranousowego zapalenia okrężnicy wywołanego przez Clostridioides difficile u pacjentów leczonych wstrzykiwalnym chlorkiem wancomycyny dożylnie.
Aby zminimalizować ryzyko ototoksyczności, może być pomocne okresowe badanie funkcji słuchu.
Zgłaszano przypadki odwracalnej neutropenii u pacjentów otrzymujących wstrzykiwalny chlorek wancomycyny (patrz sekcja „Działania niepożądane”). U pacjentów, u których planuje się długotrwałe stosowanie wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny, lub u pacjentów jednoczesnie przyjmujących leki mogące powodować neutropenię, należy okresowo kontrolować liczbę leukocytów.
Wstrzykiwalny chlorek wancomycyny drażni tkanki, dlatego należy go podawać bezpiecznym drogą dożylną. Ból, bolesność i martwica są obserwowane w miejscu wstrzyknięcia w mięśni (i.m.) wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny lub przypadkowej ekstrawazacji. Może dojść do rozwoju zatoru żył głębokich, którego częstość i nasilenie można zminimalizować poprzez powolne podawanie leku w postaci rozcieńczonego roztworu (2,5–5 g/l) oraz zmianę miejsc dostępu do żył.
Stwierdzono, że częstość niepożądanych zjawisk związanych z infuzją (w tym hipotensji tętniczej, hiperemii, rumienia, pokrzywki i świądu) wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu środków znieczulenia. Niepożądane zjawiska związane z infuzją można zminimalizować poprzez podanie wancomycyny w formie 60-minutowej infuzji przed rozpoczęciem podawania środków znieczulenia. Bezpieczeństwo i skuteczność wancomycyny podawanej drogą intratekalną (intrałumbalnie lub intrawentrikularnie) lub drogą dootrzewnową nie zostały potwierdzone wynikami odpowiednich i dobrze kontrolowanych badań.
Doniesienia wskazują, że podanie sterylnego wancomycyny drogą dootrzewnową podczas ciągłego ambulatoryjnego dializy otrzewnowej (CAPD) prowadziło do rozwoju zespołu chemicznego zapalenia otrzewnej. Stwierdzono, że nasilenie tego zespołu waha się od mętnego dializatu po mętny dializat towarzyszący bólowi różnego stopnia w brzuchu i podwyższonej temperaturze ciała. Ten zespół szybko ustępuje po odstawieniu dootrzewnowego podania wancomycyny.
Przepisywanie wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny bez potwierdzonej lub uzasadnionego podejrzenia infekcji bakteryjnej lub w celach profilaktycznych prawdopodobnie nie przyniesie korzyści pacjentowi i zwiększy ryzyko rozwoju oporności bakterii na lek.
Stosowanie u pacjentów starszych
Naturalny spadek filtracji kłębuszkowej z wiekiem może prowadzić do podwyższenia stężenia wancomycyny w surowicy, jeśli nie dostosuje się dawki. Należy dostosować schematy dawkowania wancomycyny u pacjentów starszych (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).
Informacja dla pacjentów
Pacjenci powinni wiedzieć, że leki przeciwbakteryjne, w tym wstrzykiwalny chlorek wancomycyny, należy stosować wyłącznie do leczenia infekcji bakteryjnych. Nie leczą one infekcji wirusowych (np. przeziębienia). Jeśli lek Vanstaf został przepisany do leczenia infekcji bakteryjnej, pacjentów należy poinformować, że mimo że zwykle czują się lepiej już na początku leczenia, lek należy kontynuować dokładnie zgodnie z zaleceniem. Pomijanie dawek lub nieukończenie pełnego cyklu leczenia może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia i zwiększenia prawdopodobieństwa rozwoju oporności bakterii, które w przyszłości nie będą poddawać się leczeniu wstrzykiwalnym chlorkiem wancomycyny ani innymi lekami przeciwbakteryjnymi.
Biegunka wywołana antybiotykami zwykle ustępuje po odstawieniu leku. Czasem u pacjentów po rozpoczęciu leczenia antybiotykami mogą wystąpić wodniste stolce z domieszką krwi (towarzyszone skurczami żołądka z/nad podwyższeniem temperatury ciała), nawet dwa lub więcej miesięcy po przyjęciu ostatniej dawki antybiotyku. W takim przypadku pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.
Ciąża
Kategoria C* w stosowaniu w okresie ciąży
Nie przeprowadzono badań wpływu wancomycyny na funkcję rozrodczą u zwierząt. Nie wiadomo, czy wancomycyna może wpływać na płodność. W kontrolowanym badaniu klinicznym oceniano potencjalne efekty ototoksyczne i nefrotoksyczne wancomycyny na noworodki po podaniu leku ciężarnym kobietom w celu leczenia ciężkich infekcji stafilokokowych, które rozwinęły się jako powikłanie nadużywania narkotyków z podaniem dożylnym. Wancomycyna została wykryta w krwi pępowinowej. Nie zaobserwowano przewodnikowej utraty słuchu ani nefrotoksyczności spowodowanej przez wancomycynę. U jednego niemowlęcia, którego matka otrzymywała wancomycynę w trzecim trymestrze ciąży, rozwinęła się przewodnikowa utrata słuchu, która nie była związana ze stosowaniem wancomycyny. Ponieważ liczba pacjentek, które otrzymywały leczenie wancomycyną w tym badaniu, była ograniczona, a wancomycynę podawano tylko w drugim i trzecim trymestrze ciąży, nie wiadomo, czy wancomycyna powoduje szkodę dla płodu. Wancomycynę należy przepisywać ciężarnym kobietom tylko w przypadku wyraźnej konieczności.
* – W badaniach funkcji rozrodczych u zwierząt zaobserwowano niepożądane efekty na płód. Brak wystarczających i dobrze kontrolowanych badań u ludzi. Stosowanie możliwe tylko w przypadku przewagi potencjalnej korzyści nad ryzykiem (FDA Pregnancy Categories).
Okres karmienia piersią
Wstrzykiwalny chlorek wancomycyny wydzielany jest z mlekiem matki. Wstrzykiwalny chlorek wancomycyny należy przepisywać z ostrożnością kobietom karmiącym piersią. Decyzję o odstawieniu karmienia piersią lub odstawieniu leku należy podjąć, biorąc pod uwagę znaczenie leku dla matki.
Płodność
Chociaż nie przeprowadzono długotrwałych badań u zwierząt w celu oceny potencjału kancerogennego, wyniki standardowych testów laboratoryjnych wskazują na brak potencjału mutagennego wstrzykiwalnego chlorku wancomycyny. Specjalnych badań wpływu na płodność nie przeprowadzono.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.
Brak danych.
Sposób stosowania i dawki
Niepożądane zjawiska związane z infuzją zależą zarówno od stężenia, jak i szybkości podawania wancomycyny. U dorosłych zaleca się podawanie leku w stężeniu nie większym niż 5 mg/ml oraz z szybkością nie przekraczającą 10 mg/min (zob. także zalecenia dotyczące dawkowania w zależności od wieku poniżej). U niektórych pacjentów, u których konieczne jest ograniczenie ilości płynu, można stosować stężenie do 10 mg/ml; zastosowanie takich wyższych stężeń może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia niepożądanych zjawisk związanych z infuzją. Szybkość infuzji 10 mg/min lub mniejsza wiąże się z niższą częstością występowania niepożądanych zjawisk związanych z infuzją (zob. sekcję „Reakcje niepożądane”). Jednak niepożądane reakcje związane z infuzją mogą występować przy każdej szybkości podawania lub stężeniu.
Pacjenci z prawidłową funkcją nerek
Dorośli
Zwykła dobową dawkę do podania dożylnego wynosi 2 g, podawana jako 500 mg co 6 godzin lub 1 g co 12 godzin. Każdą dawkę należy podawać z szybkością nie większą niż 10 mg/min lub przez co najmniej 60 minut, w zależności od tego, co trwa dłużej. Inne czynniki związane z pacjentem, takie jak wiek lub otyłość, mogą wymagać modyfikacji standardowej dobowej dawki do podania dożylnego.
Dzieci
Zwykła dawka wancomycyny do podania dożylnego wynosi 10 mg/kg masy ciała na dawkę, podawana co 6 godzin. Jedną dawkę należy podawać przez co najmniej 60 minut. U tych pacjentów może być konieczna staranna kontrola stężenia wancomycyny w surowicy.
Noworodki
U dzieci w wieku do 1 miesiąca całkowita dobową dawkę do podania dożylnego może być niższa. U noworodków zaleca się dawkę początkową 15 mg/kg, a następnie 10 mg/kg co 12 godzin u noworodków w pierwszym tygodniu życia oraz co 8 godzin później, aż do osiągnięcia przez nich wieku 1 miesiąca. Jedną dawkę należy podawać przez 60 minut. U przedwcześnie urodzonych noworodków klirens wancomycyny jest tym niższy, im mniejszy jest wiek poczęcia. W związku z tym u przedwcześnie urodzonych noworodków mogą być konieczne dłuższe odstępy między dawkami. U tych pacjentów zaleca się staranne monitorowanie stężenia wancomycyny w surowicy.
Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek konieczna jest korekta dawkowania. U przedwcześnie urodzonych noworodków oraz u osób starszych może być konieczne większe zmniejszenie dawki niż oczekiwano, ze względu na gorszą funkcję nerek. Oznaczanie stężenia wancomycyny w surowicy pomaga zoptymalizować terapię, szczególnie u ciężko chorych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Stężenie wancomycyny w surowicy można oznaczać metodą mikrobiologiczną, radioimmunologiczną, fluorescencyjno-polarizacyjną, immunofluorymetryczną lub metodą wysokosprężonej chromatografii cieczowej. Jeżeli możliwe jest dokładne zmierzenie lub obliczenie klirensu kreatyniny, dawkowanie dla większości pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek można obliczyć na podstawie poniższej tabeli. Dawka dobową wancomycyny hydrochloranu do wstrzykiwania w miligramach wynosi w przybliżeniu piętnaście-krotność szybkości filtracji kłębuszkowej wyrażonej w ml/min (zob. Tabela 3).
Tabela 3
Dawkowanie wancomycyny pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek
| Klirens kreatyniny, ml/min |
Dawka wancomycyny, mg/24 godziny |
| 100 |
1545 |
| 90 |
1390 |
| 80 |
1235 |
| 70 |
1080 |
| 60 |
925 |
| 50 |
770 |
| 40 |
620 |
| 30 |
465 |
| 20 |
310 |
| 10 |
155 |
Początkowa dawka powinna wynosić co najmniej 15 mg/kg, nawet u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek. Tabela 3 nie dotyczy pacjentów z nerek niefunkcjonalnych. U takich pacjentów należy zastosować dawkę początkową 15 mg/kg masy ciała w celu szybkiego osiągnięcia terapeutycznej stężenia w osoczu. Dawka konieczna do utrzymania stężenia ustalonego wynosi 1,9 mg/kg/24 godziny. U pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek może być wygodniejsze stosowanie dawek utrzymania w zakresie od 250 do 1000 mg raz na kilka dni, niż codzienne podawanie leku. W przypadku anurii zaleca się dawkę 1000 mg co 7–10 dni. Jeśli znany jest jedynie poziom kreatyniny w surowicy, można skorzystać z poniższego wzoru (z uwzględnieniem płci, masy ciała i wieku pacjenta), aby obliczyć klirens kreatyniny. Obliczony klirens kreatyniny (ml/min) jest jedynie przybliżonym wskaźnikiem. Klirens kreatyniny należy dokładnie zmierzyć.
| Mężczyźni: |
[Masa ciała (kg) x (140 – wiek w latach)] 72 x stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dl) |
| Kobiety: |
0,85 x wartość obliczona według wzoru powyżej |
Poziom kreatyniny w surowicy powinien odzwierciedlać stan równowagi czynności nerek. W przeciwnym razie obliczona wartość klirensu kreatyniny jest nieważna. Obliczony klirens kreatyniny jest wyższy niż rzeczywisty klirens u pacjentów w stanach takich jak: stany charakteryzujące się obniżoną czynnością nerek, np. wstrząs, ciężka niewydolność serca lub oliguria; stany, w których normalna zależność między masą mięśniową a całkowitą masą ciała jest zaburzona, np. u pacjentów z otyłością, chorobami wątroby, obrzękami lub wodobrzuszem; oraz stany towarzyszące wyczerpaniu, zaburzeniom odżywiania lub bezruchowi. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania Vanstafu drogą wewnątrzoponową (intra-lumbalnie lub intra-wentrikularnie) nie zostały ustalone. Zalecaną metodą podania leku są przerywane wlewy.
Zgodność z innymi lekami i płynami do wstrzykiwania dożylnej
Następujące rozpuszczalniki są fizycznie i chemicznie zgodne (z 4 g/l chlorowodorem vancomycyny):
5 % roztwór dekstrozy do wstrzykiwań
5 % roztwór dekstrozy do wstrzykiwań oraz 0,9 % roztwór chlorku sodu do wstrzykiwań
Roztwór Ringerowsko-laktanowy do wstrzykiwań
5 % roztwór dekstrozy oraz roztwór Ringerowsko-laktanowy do wstrzykiwań
0,9 % roztwór chlorku sodu do wstrzykiwań
Zgodnie z właściwą praktyką zawodową, przygotowane mieszaniny należy podawać natychmiast po ich przygotowaniu.
Roztwór vancomycyny ma niskie pH i może powodować niestabilność fizyczną innych związków.
Przygotowanie roztworu i stabilność
Podczas stosowania zawartość fiolki z chlorkiem vancomycyny do wstrzykiwań należy rozpuścić w wodzie do wstrzykiwań w celu uzyskania stężenia 50 mg vancomycyny/ml (patrz tabela 4, w której podano objętość rozpuszczalnika).
Tabela 4
| Stężenie/szyfon |
Objętość rozpuszczalnika |
| 1 g |
20 ml |
Po rozcieńczeniu fiolki można przechowywać w lodówce przez 14 dni bez istotnego zmniejszenia aktywności leku.
Odtworzony roztwór wancomycyny (1 g/20 ml) należy dodatkowo rozcieńczyć w co najmniej 200 ml odpowiedniego roztworu do wlewu. Odpowiednią dawkę, rozcieńczoną w ten sposób, należy podawać w formie przerywanych wlewu dożylnych przez co najmniej 60 minut.
Zgodność z roztworami do wstrzykiwań dożylnych
Roztwory rozcieńczone 5 % roztworem dekstrozy do wstrzykiwań lub 0,9 % roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań można przechowywać w lodówce przez 14 dni bez istotnego zmniejszenia aktywności leku. Roztwory rozcieńczone wymienionymi poniżej roztworami do wlewów można przechowywać w lodówce przez 96 godzin:
5 % roztwór dekstrozy do wstrzykiwań i 0,9 % roztwór chlorku sodu do wstrzykiwań
Roztwór Ringera z laktem do wstrzykiwań
Roztwór Ringera z laktem i 5 % roztwór dekstrozy do wstrzykiwań
Roztwór Ringera z octanem do wstrzykiwań.
Roztwór wancomycyny ma niskie pH i może powodować niestabilność chemiczną lub fizyczną innych związków podczas mieszania.
Udowodniono, że roztwory wancomycyny i antybiotyków beta-laktamowych są fizycznie niezgodne. Prawdopodobieństwo wytrącania osadu wzrasta wraz ze wzrostem stężenia wancomycyny. Zaleca się dokładne przemywanie zestawów do wstrzykiwań dożylnych pomiędzy podawaniem tych antybiotyków. Zaleca się również rozcieńczanie roztworów wancomycyny do stężenia 5 mg/ml lub niższego.
Chociaż wstrzyknięcie do ciała szklistego nie jest zatwierdzoną metodą podawania wancomycyny, donoszono o przypadkach wytrącania osadu po wstrzyknięciu do ciała szklistego wancomycyny i ceftauksymu w leczeniu zapalenia wnętrza gałki ocznej, przy użyciu różnych strzykawek i igieł. Osady stopniowo się rozpuszczały, przy pełnym oczyszczeniu ciała szklistego w ciągu dwóch miesięcy i poprawie ostrości widzenia.
Lekarstwa do podawania dożylne należy sprawdzić wizualnie pod kątem obecności cząstek stałych i zmiany koloru przed podaniem, o ile pozwala na to roztwór i pojemnik.
Roztwór do stosowania doustnego
Wancomycyna do stosowania doustnego jest stosowana w leczeniu pseudobłoniastego zapalenia okrężnicy wywołanego przez Clostridioides difficile, związanego z antybiotykoterapią. W innych typach infekcji podawanie wancomycyny doustnie nie jest skuteczne. Typowa dawka dzienna dla dorosłych wynosi od 500 mg do 2 g w 3 lub 4 dawkach przez 7–10 dni. Całkowita dzienna dawka dla dzieci wynosi 40 mg/kg masy ciała w 3 lub 4 dawkach przez 7–10 dni. Całkowita dzienna dawka nie powinna przekraczać 2 g. Odpowiednią dawkę można rozcieńczyć w 1 uncji wody i podać pacjentowi do wypicia. Aby poprawić smak przy doustnym przyjmowaniu, do roztworu można dodawać typowe syropy aromatyzujące. Rozcieńczony roztwór można podawać przez sondę nosowo-żołądkową.
Dzieci.
Typowa dawka wancomycyny do podawania dożylnego wynosi 10 mg/kg na dawkę, podawaną co 6 godzin. Jedną dawkę należy podawać przez co najmniej 60 minut. U takich pacjentów może być konieczna staranna kontrola stężeń wancomycyny w surowicy.
Całkowita dzienna dawka dla dzieci przy stosowaniu doustnym wynosi 40 mg/kg masy ciała w 3 lub 4 dawkach przez 7–10 dni.
Noworodki
U dzieci poniżej 1 miesiąca życia całkowita dzienna dawka do podawania dożylnego może być niższa. U noworodków zaleca się dawkę początkową 15 mg/kg, a następnie 10 mg/kg co 12 godzin u noworodków w pierwszym tygodniu życia i co 8 godzin później, aż do osiągnięcia wieku 1 miesiąca. Jedną dawkę należy podawać przez 60 minut. U noworodków przedwczesnych klirens wancomycyny jest tym niższy, im mniejszy jest wiek po poczęciu. W związku z tym u noworodków przedwczesnych mogą być potrzebne dłuższe odstępy między dawkami. U takich pacjentów zaleca się staranną kontrolę stężeń wancomycyny w surowicy.
Przedawkowanie.
Zaleca się leczenie wspomagające, w szczególności wspieranie filtracji kłębuszkowej. Wancomycyna słabo wydala się podczas dializy. Stwierdzono, że hemofiltraция i hemoperfuzja z zastosowaniem żywicy polisulfonowej pozwalają zwiększyć klirens wancomycyny. Śmiertelna dawka średnia (LD50) po podaniu dożylnym wynosi 319 mg/kg u szczurów i 400 mg/kg u myszy.
W leczeniu przedawkowania należy wziąć pod uwagę możliwość przedawkowania kilkoma lekami, interakcje między nimi oraz nietypową kinetykę leków u danego pacjenta.
Działania niepożądane.
Działania niepożądane związane z wlewem
Podczas lub wkrótce po szybkim wlewie wankomycyny chlorowodorku do wstrzykiwań u pacjentów mogą występować reakcje anafilaktyczne, w tym hipotensja tętnicza, świsty w krtani, duszność, pokrzywka lub świąd. Szybki wlew może również powodować zaczerwienienie górnej części ciała („reakcja infuzyjna wankomycyny”, patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”) lub ból i skurcze mięśni w klatce piersiowej i w plecach. Te reakcje zazwyczaj ustępują w ciągu 20 minut, ale mogą trwać kilka godzin. Zjawiska te występują rzadziej, gdy wankomycynę chlorowodorku do wstrzykiwań podaje się powoli w ciągu 60 minut. W badaniach przeprowadzonych na zdrowych ochotnikach nie obserwowano działań niepożądanych związanych z wlewem, gdy wankomycynę chlorowodorku do wstrzykiwań podawano z prędkością 10 mg/min lub mniejszą.
Nefrotoksyczność
Systematyczne narażenie na wankomycynę może prowadzić do rozwoju uszkodzenia nerek (ANG). Ryzyko ANG wzrasta wraz ze zwiększonym narażeniem systemowym/stężeniem surowicy leku. Dodatkowymi czynnikami ryzyka ANG u pacjentów leczonych wankomycyną są jednoczesne stosowanie leków znanych jako nefrotoksyczne, zaburzenia czynności nerek u pacjenta oraz choroby współistniejące sprzyjające zaburzeniom czynności nerek. Zanotowano również przypadki zapalenia nerek typu międzypłytkowego u pacjentów leczonych wankomycyną.
Układ pokarmowy
Podczas leczenia antybiotykami lub po jego zakończeniu mogą wystąpić objawy pseudobłoniastego zapalenia okrężnicy (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
Ototoxiczność
Zanotowano dużą liczbę przypadków utraty słuchu związanych ze stosowaniem wankomycyny. Większość z tych pacjentów cierpiała na zaburzenia czynności nerek lub wcześniej miała problemy z utratą słuchu, albo otrzymywała jednocześnie leczenie lekami ototoksycznymi. Rzadko obserwowano zawroty głowy, głowę i szum w uszach.
Hematopoeza
U wielu pacjentów obserwowano odwracalną neutropenię, pojawiającą się zwykle po tygodniu lub dłużej od rozpoczęcia terapii wankomycyną lub po podaniu całkowitej dawki przekraczającej 25 g leku. Neutropenia szybko ustępuje po odstawieniu wankomycyny. Rzadko obserwowano trombocytopenię. Chociaż związek przyczynowo-skutkowy nie został potwierdzony, rzadko obserwowano odwracalny agranulocytozę (liczba granulocytów <500/mm3).
Zapalenie żył
Zgłaszano zapalenie w miejscu wstrzyknięcia.
Inne
Rzadko u pacjentów obserwowano anafilaksję, gorączkę lekową, nudności, dreszcze, eozynofilię, wysypkę (w tym odłuszczeniowy zapalenie skóry), liniowy bąblowy zespoł IgA, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze zapalenie nabłonka oraz zapalenie naczyń związane ze stosowaniem wankomycyny.
Zanotowano przypadki zapalenia otrzewnej chemicznego po podaniu leku do jamy otrzewnowej (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
Doniesienia z okresu po rejestracji
Istnieją dane, że podczas stosowania wankomycyny zaobserwowano poniższe działania niepożądane. Nie można wiarygodnie oszacować ich częstości ani ustalić związku przyczynowo-skutkowego z lekiem.
Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej
O ciężkich działaniach niepożądanych ze strony skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (częstość – bardzo rzadko), lekowe reakcje skórne z eozynofilią i objawami ogólnymi, które mogą zagrozić życiu lub być śmiertelne, zgłaszano u pacjentów w trakcie leczenia wankomycyną (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
Okres ważności.
2 lata.
Odtworzony roztwór przechowywać w temperaturze 2-8°C przez 96 godzin.
Warunki przechowywania.
Przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 25°C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Niezgodność.
Niniejszego leku nie należy mieszać z innymi lekami, z wyjątkiem tych wskazanych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.
Opakowanie.
Liofilizat do roztworu do wlewu dożylnego w fiolce. Po 1 fiolce z proszkiem w opakowaniu.
Kategoria receptury.
Na receptę.
Producent.
Eugia Pharma Specialities Limited, Unit-III.
Miejsce produkcji i adres siedziby.
Plot No`s: 4, 34 to 48, EPZP, TSIIC, IDA, Pashamylaram Village, Patancheru Mandal, Sanga Reddy District, Telangana state, 502307, India.