INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Sulfasalazyna (Sulfasalazin)

Sk³ad:

substancja czynna: sulfasalazyna;

1 tabletka zawiera 500 mg sulfasalazyny;

substancje pomocnicze: povidon, skrobiê pra¿elatynizowan¹, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, hipromeloza, glikol propylenowy.

Postaæ leku. Tabletki powlekane.

G³ówne właœciwoœci fizykochemiczne: okr¹g³e, jasnożó³te, nieco dwuwypuk³e tabletki o skoœnych krawêdziach, powlecane przezroczyst¹, bezbarwn¹ otoczk¹ filmow¹.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwzapalne stosowane w chorobach przewodu pokarmowego. Kwas aminosalicylowy i pokrewne œrodki.

Kod ATC A07EC01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Sulfasalazyna jest lekiem przeciwwespolnym. Wykazuje działanie immunosupresyjne, szczególnie w tkance łącznej, ścianie jelita i płynie surowiczym, gdzie jej stężenie jest najwyższe. Dzięki florze jelitowej sulfasalazyna rozkłada się na sulfapirydynę i kwas 5-aminosalicylowy. Sulfapirydyna hamuje proliferację komórek typu killer oraz transformację limfocytów. Działanie przeciwzapalne kwasu 5-aminosalicylowego (mesalazyna) ma największe znaczenie w leczeniu chorób zapalnych jelita grubego. Głównie działając lokalnie, hamuje cyklooksygenazę i lipoksygenazę w ścianie jelita, zapobiegając w ten sposób powstawaniu prostaglandyn, leukotrienów i innych mediatorów zapalenia. Prawdopodobnie wiąże również wolne rodniki tlenu.

Farmakokinetyka.

Około 30 % przyjętej dawki sulfasalazyny jest wchłaniane w jelicie cienkim, pozostałe 70 % ulega metabolizmowi przez florę jelitową w jelicie grubym do sulfapirydyny i kwasu 5-aminosalicylowego. Maksymalne stężenia sulfasalazyny i jej metabolitów we krwi znacznie różnią się u poszczególnych pacjentów – przy niskim poziomie acetylowania są one znacznie wyższe i związane z częstszym występowaniem działań niepożądanych. Lek ten dobrze wiąże się z białkami osocza i tkanką łączną. Największa część wchłanianej ilości sulfasalazyny dostaje się z żółcią do jelita; niewielka ilość wydostaje się w niezmienionej postaci z moczem. Okres półwydalenia sulfasalazyny wynosi od 5 do 10 godzin.

Większość uwolnionej sulfapirydyny jest wchłaniana i osiąga maksymalne stężenie w osoczu krwi po 12–24 godzinach od przyjęcia leku. Metabolizowana jest w wątrobie (poprzez acetylowanie, hydroksylację i koniugację z kwasem glukuronkowym) i wydalana przez nerki. Okres półwydalenia wynosi od 6 do 14 godzin, w zależności od szybkości acetylowania. Tylko około 30 % kwasu 5-aminosalicylowego jest wchłaniane, acetylowane w wątrobie i wydalane przez nerki z moczem. Reszta jest wydalana w niezmienionej postaci z kałem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie indukcyjne i utrzymywanie remisji przy wrzodziejącym zapaleniu jelita; leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna w fazie aktywnej.
Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych w przypadku niewystarczającej skuteczności niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).
Leczenie młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów wielostawowego lub oligoartycznego.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na sulfasalazynę, jej metabolity, sulfonamidy lub salicylanie.
Przyzębność jelitowa lub obturacja dróg moczowych.
Porfiria, ponieważ donoszono o wytrącaniu się osadu przez sulfonamidy w ostrym ataku porfirii.
Ciężkie uszkodzenie nerek (szybkość filtracji kłębuszkowej < 30 ml/min/1,73 m²) i/lub ciężkie uszkodzenie wątroby.
Pacjenci z wywiadem ciężkich napadów astmy, pokrzywki, kataru siennego lub innych reakcji alergicznych wywołanych kwasem acetylosalicylowym lub innymi NLPZ. U takich pacjentów odnotowano reakcje anafilaktyczne zakończone śmiercią.
Dzieci poniżej 6. roku życia.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Stwierdzono obniżenie wchłaniania kwasu foliowego i digoksyny przy jednoczesnym stosowaniu z sulfasalazyną.

Zanotowano supresję szpiku kostnego i białaczkę przy jednoczesnym stosowaniu tiopuryny 6-merkaptopuryny lub jej proleków, azatiopryny, z sulfasalazyną (stosowanie doustne).

Jednoczesne stosowanie dawek dobowych sulfasalazyny 2 g i dawek tygodniowych metotreksatu 7,5 mg u 15 pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (w badaniu interakcji leków) nie prowadziło do zmian parametrów farmakokinetycznych tych leków.

Dawki dobowe sulfasalazyny 2 g (maksymalnie 3 g) i dawki tygodniowe metotreksatu 7,5 mg (maksymalnie 15 mg) stosowano jako monoterapię lub w kombinacji u 310 pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów w dwóch kontrolowanych 52-tygodniowych badaniach klinicznych. W ogólnym profilu toksyczności tej kombinacji stwierdzono zwiększoną częstość niepożądanych działań ze strony przewodu pokarmowego, szczególnie nudności, w porównaniu z częstością obserwowaną przy stosowaniu tych leków oddzielnie.

Wskaźniki laboratoryjne. Było kilka doniesień o możliwym wpływie na wyniki badań laboratoryjnych (chromatografia cieczowa) normetanefryny w moczu, prowadzącym do fałszywie dodatniego wyniku u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę lub jej metabolit, mesalaminy/mesalazyny.

Właściwości stosowania.

Sulfasalazyna jest szczególnie wskazana u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, którzy nie mogą przyjmować tabletek sulfasalazyny bez powłoki ze względu na nietolerancję ze strony przewodu pokarmowego oraz u których występują objawy wskazujące, że ta nietolerancja nie jest głównie związana z wysokim stężeniem sulfapirydyny i jej metabolitów we krwi, np. u pacjentów z nudnościami i wymiotami po przyjęciu pierwszych kilku dawek leku lub u pacjentów, u których zmniejszenie dawki nie zmniejszyło skutków ubocznych ze strony przewodu pokarmowego. Pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów lub młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów powinni kontynuować zalecany tryb odpoczynku i procedury fizjoterapeutyczne. W przeciwieństwie do leków przeciwzapalnych, działanie sulfasalazyny nie jest natychmiastowe. Zaleca się stosowanie leczenia wspomagającego analgetykami i/lub NLPZ przynajmniej do czasu wystąpienia efektu leku.

Zgłaszano przypadki niewydolności wątroby oraz podwyższenia stężenia enzymów w surowicy krwi podczas leczenia kwasem 5-aminosalicylowym/preparatami mesalazyny u pacjentów z chorobą wątroby w wywiadzie. Dlatego sulfasalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z uszkodzeniem wątroby o umiarkowanym do średniego stopnia nasilenia i stosować lek wyłącznie wtedy, gdy korzyści z jego stosowania znacznie przewyższają ryzyko dla pacjenta. Należy monitorować funkcje wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz okresowo w trakcie leczenia. Zgłaszano przypadki uszkodzenia nerek, w tym nefropatii z minimalnymi zmianami i przewlekłego zapalenia śródmiąższowego, związane z zastosowaniem mesalaminy i jej leków prolekowych. Sulfasalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem nerek (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z uszkodzeniem nerek o umiarkowanym do średniego stopnia nasilenia i stosować lek wyłącznie wtedy, gdy korzyści z jego stosowania znacznie przewyższają ryzyko dla pacjenta. Należy monitorować funkcje nerek przed rozpoczęciem terapiy oraz okresowo w trakcie leczenia. Zgłaszano śmiertelne przypadki związane z zastosowaniem sulfasalazyny, spowodowane reakcjami nadwrażliwości, agranulocytozą, anemią aplastyczną, innymi dyskrazjami krwi, uszkodzeniem wątroby i nerek, nieodwracalnymi zmianami układu nerwowo-mięśniowego i ośrodkowego układu nerwowego oraz włókniste zapalenie oskrzelików. Obecność takich objawów klinicznych jak ból gardła, podwyższona temperatura ciała, bladość, purpura lub żółtaczka może wskazywać na poważne zaburzenia krwi lub hepatotoksyczność. Pacjentom przyjmującym sulfasalazynę należy wykonać morfologię krwi oraz badanie moczu z dokładnym badaniem mikroskopowym. W okresie oczekiwania na wyniki badań krwi należy przerwać leczenie sulfasalazyną.

Oligospermia i bezpłodność mogą występować u mężczyzn podczas terapii sulfasalazyną. Po odstawieniu leku efekty te są odwracalne w ciągu 2–3 miesięcy.

Zgłaszano poważne infekcje, w tym sepsę zakończoną śmiercią i zapalenie płuc. Niektóre infekcje były związane z agranulocytozą, neutropenią lub mielosupresją. W przypadku wystąpienia u pacjenta ciężkiej infekcji należy przerwać stosowanie leku. W trakcie i po leczeniu sulfasalazyną należy dokładnie monitorować pacjentów pod kątem objawów i oznak infekcji. Pacjentowi, u którego podczas leczenia rozwinęła się nowa infekcja, należy natychmiast przeprowadzić kompleksowe badanie diagnostyczne w celu wykrycia infekcji i mielosupresji. Należy zachować ostrożność przy rozważaniu możliwości stosowania sulfasalazyny u pacjentów z nawracającymi lub przewlekłymi infekcjami w wywiadzie, współistniejącymi chorobami lub jednoczesnym stosowaniem leków, które mogą powodować rozwój infekcji u pacjentów.

Ciężkie reakcje nadwrażliwości mogą wpływać na stan narządów wewnętrznych, powodując zapalenie wątroby, zapalenie nerek, zapalenie mięśnia sercowego, zespół mononukleozopodobny (pseudomononukleozę), zmiany patologiczne krwi (w szczególności histiocytosis hemofagocytica) i/lub zapalenie płuc, w tym eozynofilową infiltrację.

Zgłaszano poważne reakcje skórne związane ze stosowaniem sulfasalazyny, niektóre zakończone śmiercią, w tym odłuszczeniowe zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze zapalenie nabłonka. Pacjenci są najbardziej narażeni na rozwój tych zjawisk na wczesnych etapach terapii, większość z nich pojawia się w pierwszym miesiącu leczenia.

Sulfasalazynę należy odstawić przy pierwszych objawach wysypki skórnej, zmian patologicznych błony śluzowej lub innych objawach nadwrażliwości.

Zgłaszano ciężkie, zagrażające życiu reakcje systemowe nadwrażliwości u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę, takie jak wypady lekowe z eozynofilią i objawami systemowymi. Nawet w przypadku braku wysypki mogą wystąpić wczesne objawy nadwrażliwości, takie jak podwyższona temperatura ciała lub limfadenopatia. W przypadku wystąpienia takich objawów lub symptomów należy natychmiast przebadać pacjenta. Jeśli nie można ustalić innej przyczyny tych objawów lub symptomów, leczenie sulfasalazyną należy przerwać.

Należy monitorować pacjentów z nadwrażliwością na furosemid, diuretyki tiazydowe lub inhibitory karboanhydrazy pod kątem objawów wysypki skórnej, uszkodzenia błon śluzowych lub innych objawów reakcji alergicznych ze względu na możliwą nadwrażliwość takich pacjentów na sulfasalazynę.

Ostrożność.

Zasady ogólne. Lek należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z ciężką alergią lub astmą oskrzelową. Aby zapobiec kryształom w moczu i powstawaniu kamieni, należy zapewnić odpowiednią podaż płynów. Pacjentów z niedoborem glukozo-6-fosforanodehydrogenazy należy dokładnie monitorować pod kątem objawów anemii hemolitycznej. Reakcja ta zazwyczaj zależy od dawki. W przypadku wystąpienia reakcji toksycznych lub nadwrażliwości leczenie lekiem należy natychmiast przerwać.

Informacja dla pacjentów.

Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia skutków ubocznych i konieczności dokładnego monitorowania medycznego. Pojawienie się bólu gardła, podwyższonej temperatury ciała, bladości, purpury lub żółtaczki może wskazywać na poważne zaburzenia krwi. W przypadku wystąpienia dowolnej z tych reakcji pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.

Pacjentów należy poinstruować, aby przyjmować lek w dwóch równych dawkach. Tabletki należy połykać całe, najlepiej podczas posiłku. Sulfasalazyna może powodować zmianę koloru moczu lub skóry na pomarańczowo-żółty.

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy. Pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy powinni wiedzieć, że rzadko dochodzi do całkowitego ustąpienia choroby, a ryzyko nawrotu może być znacząco zmniejszone po długotrwałym stosowaniu sulfasalazyny w dawce utrzymującej.

Reumatoidalne zapalenie stawów. Reumatoidalne zapalenie stawów rzadko ustępuje całkowicie. Dlatego wskazane jest długotrwałe stosowanie leku. Lekarze powinni kontynuować obserwację pacjentów wymagających przyjmowania sulfasalazyny, aby określić potrzebę długotrwałego stosowania leku.

Badania laboratoryjne. Przed rozpoczęciem stosowania sulfasalazyny oraz co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii należy wykonać morfologię krwi z rozmazem leukocytów oraz badania funkcji wątroby. W kolejnych 3 miesiącach te same badania należy wykonywać raz na miesiąc, a następnie co 3 miesiące i zgodnie z wskazaniami klinicznymi. Ponadto należy okresowo wykonywać morfologię moczu oraz oceniać funkcję nerek podczas leczenia sulfasalazyną (patrz sekcja „Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych” poniżej).

Może być wskazane oznaczenie stężenia sulfapirydyny w surowicy krwi, ponieważ stężenia powyżej 50 μg/ml są prawdopodobnie związane ze zwiększonym występowaniem reakcji niepożądanych.

Sulfasalazyna stosowana doustnie hamuje wchłanianie i metabolizm kwasu foliowego, co może prowadzić do jego niedoboru w organizmie (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”) i potencjalnie wpływać na rozwój poważnych zaburzeń układu krwiotwórczego, takich jak makrocytoza i pancytopenia.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Zgłoszono kilka doniesień o możliwym wpływie sulfasalazyny lub jej metabolitu mesalaminy/mesalazyny na oznaczanie normetanefryny w moczu metodą chromatografii cieczowej, co prowadzi do fałszywie dodatniego wyniku testu.

Sulfasalazyna lub jej metabolity mogą wpływać na pochłanianie promieniowania ultrafioletowego, szczególnie przy 340 nm, i mogą zakłócać niektóre badania laboratoryjne wykorzystujące NAD(H) lub NADP(H) do pomiaru pochłaniania promieniowania ultrafioletowego w pobliżu tej długości fali. Przykładami takich badań mogą być oznaczenia mocznika, amoniaku, LDH, α-HBDH i glukozy. Podczas leczenia sulfasalazyną w wysokich dawkach możliwy jest wpływ na alaninotransferazę (ALT), asparginianotransferazę (AST), kinazę kreatynową mięśnie/mózg (CK-MB), glutaminianodehydrogenazę (GLDH) lub tyroksynę. Należy skonsultować się z laboratorium w sprawie stosowanej metodologii. Jeśli pacjent przyjmuje sulfasalazynę, należy to uwzględnić przy ocenie wyników badań laboratoryjnych. Wyniki należy interpretować w połączeniu z danymi klinicznymi.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Opublikowane dane dotyczące stosowania sulfasalazyny u ciężarnych nie wskazują na ryzyko działania teratogennego. Prawdopodobieństwo negatywnego wpływu na płód podczas stosowania sulfasalazyny w czasie ciąży jest niskie. Po doustnym podaniu sulfasalazyna hamuje wchłanianie i metabolizm kwasu foliowego i może prowadzić do jego niedoboru. Ponieważ szkodliwy wpływ nie jest całkowicie wykluczony, sulfasalazynę należy stosować w czasie ciąży tylko w razie konieczności.

Okres karmienia piersią

Sulfasalazyna i sulfapirydyna przenikają do mleka matki. Lek należy stosować z ostrożnością u kobiet karmiących piersią, szczególnie podczas karmienia wcześniaków lub niemowląt z niedoborem glukozo-6-fosforanodehydrogenazy. Decyzję o karmieniu piersią podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę stosunek korzyści do ryzyka dla matki i dziecka.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Wpływ sulfasalazyny na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami nie był systematycznie oceniany.

Sposób stosowania i dawki

Dawkę należy dobrać odpowiednio do ciężkości choroby i możliwych działań niepożądanych. Tabletki należy przyjmować podczas posiłku, popijając szklanką płynu. Pominiętą dawkę należy przyjąć jak najszybciej, zanim nadejdzie czas przyjęcia następnej dawki. W takim przypadku pacjent powinien przyjąć tylko następną dawkę według harmonogramu.

Tabletki należy połykać całe, nie łamiąc ani nie krusząc.

Pacjenci w wieku podeszłym: nie ma szczególnych ostrzeżeń.

Colitis ulcerosa

Dorośli

Ciężki przebieg: 2–4 tabletki leku Sulfasalazyna 4 razy dziennie, możliwe stosowanie w połączeniu ze steroidami jako część intensywnej terapii. Przy szybkim przejściu tabletek przez przewód pokarmowy skuteczność leku może się zmniejszać.

Nocny okres między dawkami nie powinien przekraczać 8 godzin.

Przebieg umiarkowany: 2–4 tabletki 4 razy dziennie, możliwe stosowanie w połączeniu ze steroidami.

Lekki przebieg: 2 tabletki 4 razy dziennie ze steroidami lub bez nich.

Terapia utrzymująca: po osiągnięciu remisji dawkę leku należy stopniowo zmniejszać do 4 tabletek dziennie. W tej dawce lek należy przyjmować stale, ponieważ po przerwaniu leczenia nawet kilka lat po ostrym zaostrzeniu ryzyko nawrotu wzrasta 4-krotnie.

Dzieci

Dawkę należy zmniejszać proporcjonalnie do masy ciała.

W przypadku ostrego zaostrzenia lub nawrotu: 40–60 mg/kg masy ciała dziennie.

Terapia utrzymująca: 20–30 mg/kg masy ciała dziennie.

Choroba Crohna

W przypadku choroby Crohna lek należy przyjmować według tej samej schemy, co przy colitis ulcerosa (patrz wyżej).

Reumatoidalne zapalenie stawów

Dorośli

U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz u pacjentów stosujących leki przeciwwąsko-bolowe przez dłuższy czas może występować wrażliwy żołądek, dlatego w przypadku tej choroby lek Sulfasalazyna należy stosować zgodnie z poniższymi zaleceniami. Leczenie należy rozpocząć od 1 tabletki dziennie, stopniowo zwiększając dawkę o 1 tabletę dziennie co tydzień, aż do osiągnięcia dawki 1 tabletka 4 razy dziennie lub 2 tabletki 3 razy dziennie, w zależności od skuteczności i tolerancji leku. Działanie rozwija się powoli i wyraźnego efektu może nie być przez 6 tygodni. Poprawa ruchomości stawów powinna iść w parze ze spadkiem szybkości osiadania erytrocytów i poziomu białka C-reaktywnego. Możliwe jest jednoczesne stosowanie leków przeciwbólowych i leku Sulfasalazyna.

młodzieńcze zapalenie stawów wielostawowe lub oligoartylarne.

Dzieci w wieku od 6 lat.

30–50 mg/kg masy ciała dziennie, podzielone na 4 równe dawki. Zazwyczaj maksymalna dawka dzienna wynosi 2000 mg/dzień. Aby zmniejszyć możliwe niepożądane działanie ze strony przewodu pokarmowego, leczenie należy rozpocząć od ¼ zaplanowanej dawki utrzymującej, zwiększając ją o ¼ co tydzień, aż do osiągnięcia dawki utrzymującej.

Dzieci.

Opisano badania dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności sulfasalazyny w leczeniu objawów i objawów młodzieńczego zapalenia stawów wielostawowego u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów w wieku od 6 do 16 lat. Ekstrapolacja danych z dorosłych pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów na dzieci z młodzieńczym zapaleniem stawów wielostawowego opiera się na podobieństwie choroby i skuteczności terapii w obu tych grupach pacjentów. Opublikowane wyniki badań potwierdzają możliwość ekstrapolacji danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności sulfasalazyny w młodzieńczym zapaleniu stawów wielostawowym (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Zarejestrowano wysoką częstość działań niepożądanych u pacjentów z systemowym przebiegiem młodzieńczego zapalenia stawów. Stosowanie leku u dzieci z systemowym przebiegiem młodzieńczego zapalenia stawów często prowadziło do wystąpienia reakcji przypominającej chorobę surowiczą. Reakcja ta była często ciężka i objawiała się podwyższeniem temperatury ciała, nudnościami, wymiotami, bólem głowy, wysypką oraz odchyleniem wyników badań funkcji wątroby od normy. Leczenie sulfasalazyną w przypadku systemowego przebiegu młodzieńczego zapalenia stawów nie jest zalecane.

Przedawkowanie.

Istnieją dowody, że częstość i ciężkość reakcji toksycznych przy przedawkowaniu są bezpośrednio związane z całkowitą stężeniem sulfapirydyny w osoczu. Objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, zaburzenia żołądka i ból brzucha. W cięższych przypadkach mogą występować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, drgawki itp. W celu monitorowania procesu wychodzenia po przedawkowaniu można wykorzystać oznaczenie stężenia sulfapirydyny w osoczu.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek mają zwiększony ryzyko wystąpienia ciężkiej toksyczności.

Nie ma udokumentowanych doniesień o przypadkach śmiertelnych spowodowanych przyjęciem dużych jednorazowych dawek sulfasalazyny. Nie można określić LD50 u zwierząt laboratoryjnych, w szczególności u myszy, ponieważ najwyższa doustna dawka dobową sulfasalazyny, jaką można było podać (12 g/kg), nie prowadziła do skutku śmiertelnego. Regularne stosowanie sulfasalazyny w dawce 16 g dziennie w postaci tabletek nie prowadziło do skutku śmiertelnego u pacjentów.

Instrukcje w przypadku przedawkowania. W razie potrzeby – przemywanie żołądka lub wywołanie wymiotów oraz stosowanie środków przeczyszczających. Alkalinizacja moczu. Przy prawidłowej funkcji nerek należy stosować intensywne nawadnianie organizmu. W przypadku oligurii należy ograniczyć ilość podanych płynów i roztworów soli oraz zastosować odpowiednie leczenie. W przypadku pełnej blokady nerek kryształami można przeprowadzić kateteryzację moczowodów. Niska masa cząsteczkowa sulfasalazyny i jej metabolitów może sprzyjać ich wydalaniu podczas dializy.

Pacjentów należy przebadać pod kątem objawów rozwoju methe-moglobinemii lub siarko-hemoglobinemii. W przypadku wystąpienia tych stanów należy zastosować odpowiednią terapię.

Efekty uboczne.

Najczęstsze działania niepożądane związane z zastosowaniem sulfasalazyny w przypadku zapalenia jajników wrzodziejącego to anoreksja, ból głowy, nudności, wymioty, dolegliwości żołądkowe oraz odwracalna oligospermia. Reakcje te wystąpiły u około jednej trzeciej pacjentów. Rzadziej pojawiały się takie działania niepożądane jak swędzenie, pokrzywka, wysypka, podwyższenie temperatury ciała, anemia z ciałkami Heinekena, anemia hemolityczna i cyjanowatość (1 na 30 pacjentów lub mniej). Doświadczenie wskazuje, że przy dawce dobowej 4 g lub wyższej, a także przy stężeniach sułfapirydyny w surowicy powyżej 50 μg/ml, częstość działań niepożądanych wzrasta.

Zastosowanie sulfasalazyny u dorosłych z reumatoidalnym zapaleniem stawów wiązało się z występowaniem podobnych działań niepożądanych, choć częstotliwość niektórych z nich była wyższa. W badaniach nad reumatoidalnym zapaleniem stawów często odnotowywano następujące działania niepożądane: nudności (19%), niestrawność (13%), wysypkę (13%), ból głowy (9%), ból brzucha (8%), wymioty (8%), podwyższenie temperatury ciała (5%), zawroty głowy (4%), stomatytę (4%), swędzenie (4%), odchylenia wyników badań funkcji wątroby (4%), leukopenię (3%) i trombocytopenię (1%). Zanotowano jedno zgłoszenie dotyczące 10% stężenia immunoglobuliny. Reakcja ta rozwijała się powoli i rzadko towarzyszyły jej objawy kliniczne.

Ogólnie działania niepożądane u pacjentów z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów są podobne do tych obserwowanych u dorosłych z reumatoidalnym zapaleniem stawów, z wyjątkiem wysokiej częstości zespołu przypominającego chorobę surowiczą w przebiegu systemowym młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów. W jednym badaniu klinicznym zaobserwowano 10% stężenie immunoglobuliny.

Chociaż poniżej wymieniono jedynie niewielką liczbę działań niepożądanych zgłaszanych przy stosowaniu tego konkretnego leku, farmakologiczna podobność sulfonamidów sugeruje, że należy brać pod uwagę wszystkie te reakcje przy stosowaniu sulfasalazyny.

Działania niepożądane występujące rzadko lub bardzo rzadko

Zakażenia i inwazje: oponowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kolit pseudobłoniasty.

Ze strony układu krwiotwórczego i limfatycznego: pancytopenia, anemia aplastyczna, agranulocytoza, anemia megaloblastyczna (makrocytarna), purpura, hipoprotrombinemia, metahemoglobinemia, makrocytoza, wrodzona neutropenia i zespół mielodysplastyczny.

Ze strony układu odpornościowego: czerwienie wielopostaciowe (zespoł Stevensa-Johnsona), odłuszczeniowe zapalenie skóry, martwica nabłonka (zespoł Lyella) z uszkodzeniem rogówki, lekowe wysypki z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), anafilaksja, zespół choroby surowiczej, choroba międzywątrobowa płuc, zapalenie płuc z lub bez eozynofilii, zapalenie naczyń, włókniste zapalenie pęcherzyków, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia z lub bez zastoinu, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, poliarteriopatia guzowata, zespół napodobujący toczeń, zapalenie wątroby i martwica wątroby z lub bez udziału kompleksów immunologicznych, fulminantne zapalenie wątroby, które czasem prowadzi do przeszczepienia wątroby, ostra odmiana parapsoriazyzu (zespoł Muchy-Habermanna), rabdomioliza, fotouczulenie, reakcje nadwrażliwości.

Ze strony przewodu pokarmowego: zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, zapalenie trzustki, biegunka krwista, zaburzenia wchłaniania kwasu foliowego, zaburzenia wchłaniania derywatu, stomatytę, biegunkę, bóle brzucha oraz enterokolitę neutropeniczną, nasilenie zapalenia jajników wrzodziejącego.

Zaburzenia psychiczne: depresja.

Ze strony układu nerwowego: zaburzenia węchu, mielit poprzeczny, drgawki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, poprzeczne uszkodzenie tylnej wiązki rdzenia kręgowego, zespół ogona końskiego, zespół Guillaina-Barré, encefalopatia, neuropatia obwodowa, osłabienie funkcji psychicznych, zawroty głowy, utrata słuchu, zaburzenia węchu, bezsenność, ataksja, halucynacje, szumy w uszach i senność.

Ze strony nerek: toksyczna nefropatia z oligurią i anurią, zapalenie nerek, zespół nerczycowy, infekcje dróg moczowych, krwiomocz, kryształomocz, białkomocz i zespół hemolityczno-mocznicowy, zapalenie nerek międzywątrobowych.

Inne reakcje: zmiana koloru moczu i zmiana koloru skóry.

Sulfonamidy wykazują określoną podobność chemiczną do niektórych leków przeciwdziaurycznych (np. acetazolamid i tiazydy) oraz doustnych leków hipoglikemizujących. U pacjentów przyjmujących sulfonamidy rzadko występuje powiększenie tarczycy, hipoglikemia i działanie moczopędne.

Może występować krzyżowa wrażliwość. Wydaje się, że szczury są szczególnie wrażliwe na działanie przeciwdziauryczne sulfonamidów, a długotrwałe stosowanie tych związków u zwierząt tego gatunku prowadziło do złośliwych nowotworów tarczycy.

Doniesienia po rejestracji

Poniżej wymieniono zjawiska, które zostały zidentyfikowane podczas stosowania po rejestracji w praktyce klinicznej leków zawierających mesalazynę (lub metabolizujących się do jej powstania). Ponieważ zgłoszenia były przesyłane dobrowolnie z nieznanej liczby osób, niemożliwe jest oszacowanie ich częstości. Zawarto je ze względu na kombinację takich czynników, jak poważność, częstość zgłaszania lub potencjalny związek przyczynowy z mesalazyną.

Ze strony układu krwiotwórczego i limfatycznego: pseudomononukleoza.

Ze strony serca: zapalenie mięśnia sercowego.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: doniesienia o toksyczności wątroby, w tym podwyższenie wskaźników funkcji wątroby (AST/GOT, ALT/GPT, GGTP, LDH, fosfataza alkaliczna, bilirubina), żółtaczkę, żółtaczkę cholestatyczną, marskość wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, cholestazę oraz możliwe uszkodzenie hepatocytów, w tym martwicę wątroby i niewydolność wątroby. Niektóre z tych przypadków prowadziły do śmiertelnego skutku. Zgłoszono jeden przypadek zespołu przypominającego zespół Kawasaki, obejmujący zmiany funkcji wątroby.

Ze strony układu odpornościowego: anafilaksja.

Ze strony przemiany materii i metabolizmu: utrata apetytu, niedobór folianów.

Ze strony układu moczowego: kamica nerkowa.

Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i przepony: kaszel, duszność, ból gardła i jamy ustnej.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: obrzęk naczynioruchowy, purpura, egzantem, toksyczna pustuloderma, rumień płaski, fotouczulenie, zespół Gougerot-Carteaud.

Ze strony układu naczyniowego: bladość.

Używanie i uzależnienie od leku: nie zgłaszano.

Badania laboratoryjne: podwyższenie enzymów wątroby, indukcja autoantyciał.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blisterze; po 5 blisterów w tece kartonowej.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Ново место/KRKA, d.d., Novo mesto.

Miejsce produkcji i adres działalności.

Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Smarjeska cesta 6, 8501 Novo mesto, Slovenia.