Risperdal®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Risperdal® (RISPOLEPT®)

Skład:

substancja czynna: risperidon;

1 ml roztworu zawiera 1 mg risperidonu;

substancje pomocnicze: kwas winny, kwas benzoesowy (E 210), wodorotlenek sodu, woda oczyszczona.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do doustnego przyjmowania.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwpadaczkowe. Kod ATX N05A X08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Risperdal® to selektywny antagonist monoaminowy o unikalnych właściwościach. Wykazuje wysoką powinowactwo do receptorów serotonergicznych 5-HT2 i dopaminergicznych D2. Risperdal® wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz, w mniejszym stopniu, z receptorami histaminowymi H1 i receptorami α2-adrenergicznymi. Risperdal® nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Choć risperidon jest silnym antagonistą D2, co wiąże się z jego skutecznością wobec objawów pozytywnych schizofrenii, nie powoduje znacznego hamowania aktywności ruchowej i w mniejszym stopniu wywołuje katalapsję w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami. Zrównoważony centralny antagonizm wobec serotoniny i dopaminy zmniejsza skłonność do występowania skutków ubocznych pozapiramidowych i poszerza wpływ terapeutyczny leku, obejmując objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Farmakokinetyka.

Risperdal® w postaci tabletek rozpuszczalnych w jamie ustnej oraz Risperdal® w postaci tabletek powlekanych są bioekwiwalentne do Risperdal® w postaci roztworu doustnego.

Risperidon ulega metabolizmowi do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje działanie farmakologiczne podobne do risperidonu.

Wchłanianie.

Po podaniu doustnym risperidon jest całkowicie wchłaniany i osiąga stężenia szczytowe w osoczu w ciągu 1–2 godzin, u pacjentów w wieku podeszłym – w ciągu 2–3 godzin. Bezpośrednia biodostępność po podaniu doustnym wynosi 70% (CV = 25%). Pożywienie nie wpływa na wchłanianie leku, dlatego risperidon można przyjmować niezależnie od posiłków. Bezpośrednia biodostępność wynosi 66% u szybkich metabolizatorów i 82% u wolnych metabolizatorów.

Rozkład.

Risperidon szybko rozkłada się w organizmie. Objętość rozkładu wynosi 1–2 l/kg. W osoczu risperidon wiąże się z albuminą i kwasowym α1-glikoproteiną. Risperidon wiąże się z białkami osocza w 90%, 9-hydroksyrisperidon – w 77%. Stężenie równowagowe risperidonu w organizmie osiągane jest u większości pacjentów w ciągu 1 dnia. Stężenie równowagowe 9-hydroksyrisperidonu osiągane jest w ciągu 4–5 dni.

Biotransformacja i wydalanie.

Risperidon ulega metabolizmowi przez cytochrom CYP2D6 do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje działanie farmakologiczne analogiczne do risperidonu. Risperidon i 9-hydroksyrisperidon tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Cytochrom CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. U szybkich metabolizatorów CYP2D6 risperidon szybko przekształca się w 9-hydroksyrisperidon, natomiast u wolnych metabolizatorów przemiana ta zachodzi znacznie wolniej. Choć stężenia risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu u szybkich metabolizatorów są niższe niż u wolnych metabolizatorów, farmakokinetyka risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu łącznie (tj. aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej) po dawce pojedynczej i wielokrotnych dawkach u szybkich i wolnych metabolizatorów cytochromu CYP2D6 jest podobna.

Inną drogą metabolizmu risperidonu jest N-dezalkilacja. Badania in vitro na mikrosomach wątroby człowieka wykazały, że risperidon w klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje istotnie metabolizmu leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 i CYP3A5. W ciągu tygodnia po podaniu leku 70% dawki wydala się z moczem, 14% – z kałem. Stężenie risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu w moczu wynosi 35–45% przyjętej dawki. Resztę stanowią metabolity nieaktywne. Okres półtrwania po podaniu doustnym u chorych na psychozy wynosi około 3 godziny. Okres półtrwania 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosi 24 godziny, a u pacjentów w wieku podeszłym – 34 godziny.

Linowość.

Stężenia risperidonu w osoczu są proporcjonalne do dawki leku (w zakresie dawek terapeutycznych).

Pacjenci w wieku podeszłym oraz pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby.

W trakcie badań farmakokinetycznych z udziałem pacjentów w wieku podeszłym po przyjęciu dawki pojedynczej wykazano, że u tych pacjentów stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej było o 43% wyższe, okres półtrwania – o 38% dłuższy, a klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej – o 30% niższy.

U dorosłych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek wartość klirensu aktywnej frakcji wynosiła ~48% wartości obserwowanej u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. U dorosłych pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu wynosiła ~31% wartości obserwowanej u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. Okres półtrwania aktywnej frakcji wynosił 16,7 godziny u młodych dorosłych, 24,9 godziny u dorosłych z umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek (czyli o około 1,5 raza dłuższy niż u młodych dorosłych) oraz 28,8 godziny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek (czyli o około 1,7 raza dłuższy niż u młodych dorosłych). U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwowano normalne stężenia risperidonu w osoczu, ale średnia wartość frakcji wolnej risperidonu w osoczu była zwiększona o 37,1%.

Po podaniu doustnym wartości klirensu i okresu półtrwania risperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u pacjentów z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby istotnie nie różniły się od wartości u młodych zdrowych ochotników.

Dzieci.

Farmakokinetyka risperidonu, 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u dzieci jest podobna do tej obserwowanej u dorosłych.

Płeć, pochodzenie rasowe i palenie.

Analiza populacyjna farmakokinetyki nie wykazała istotnego wpływu płci, wieku ani nawyku palenia na farmakokinetykę risperidonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie schizofrenii;
• leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia w zaburzeniach dwubiegunowych;
• krótkoterminowe leczenie (do 6 tygodni) nasilonej agresji u pacjentów z otępieniem Alzheimera o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia, gdy istnieje zagrożenie dla siebie lub innych oraz brak odpowiedzi na nielikowe metody leczenia (patrz sekcje „Sposób dawkowania i dawka” oraz „Szczególne środki ostrożności”);
• krótkoterminowe leczenie objawowe (do 6 tygodni) nasilonej agresji w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5 roku życia i u dorastających o upośledzeniu umysłowym lub niskim poziomie rozwoju intelektualnego, zdiagnozowanym zgodnie z kryteriami DSM-IV, gdy nasilenie zachowania agresywnego lub innego zachowania destrukcyjnego wymaga leczenia farmakologicznego. Leczenie farmakologiczne powinno być integralną częścią kompleksowego programu terapeutycznego obejmującego wsparcie psychologiczne i działania wychowawcze. Zaleca się, aby Risperdal® był przepisywany przez specjalistę w dziedzinie neurologii dziecięcej, psychiatrii dziecięcej i młodzieńczej lub lekarza z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych.

Otępienie oraz objawy choroby Parkinsona (sztywność, bradykinezja i zaburzenia postawy parkinsonowskiej).

Otępienie oraz podejrzenie otępienia z ciałami Lewego (oprócz objawów otępienia, co najmniej dwa z następujących objawów: parkinsonizm, wizualne halucynacje, niestabilność chodu).

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne.

Leki wydłużające odcinek QT.

Tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, należy zachować ostrożność przy stosowaniu rysperydonu z lekami wydłużającymi odcinek QT, np. z lekami przeciwarytmicznymi (chinidyna, dysopyryd, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi (amitryptylina), tetracyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi (maproptylin), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, innymi lekami przeciwpsychotycznymi, niektórymi lekami przeciwmalarialnymi (chinina, meflochina) oraz lekami powodującymi zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa lista jest orientacyjna i nie jest kompletna.

Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy oraz alkohol.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w połączeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi i benzodiazepinami, ze względu na zwiększony ryzyko osłabienia.

Levodopa i agonisty dopaminy.

Risperdal® może wykazywać efekty antagonistyczne wobec lewodopy i innych antagonistów dopaminy. Jeśli takie połączenie jest uznawane za konieczne, szczególnie w terminalnym stadium choroby Parkinsona, należy stosować najniższe skuteczne dawki każdego z leków.

Leki z działaniem hipotensyjnym.

W okresie pogwarancyjnym obserwowano przypadki klinicznie istotnej hipotensji przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze.

Psychostymulanty.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z psychostymulantami (np. metylfenydatem) może prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych po dostosowaniu dawki jednego lub obu leków (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Paliperidon.

Jednoczesne stosowanie doustnego Risperdalu® z paliperidonom nie jest zalecane, ponieważ paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich kombinacja może prowadzić do dodatkowego wpływu aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Interakcje farmakokinetyczne.

Jedzenie nie wpływa na wchłanianie Risperdalu®.

Rysperydon jest głównie metabolizowany przy udziale CYP2D6 i w mniejszym stopniu CYP3A4. Rysperydon oraz jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami białka glikoproteinowego P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność CYP2D6 lub silne inhibitory lub induktory aktywności CYP3A4 i/lub P-gp mogą wpływać na farmakokinetykę aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6.

Przy jednoczesnym stosowaniu Risperdalu® z silnym inhibitorem CYP2D6 może wzrosnąć stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Wyższe dawki silnego inhibitora CYP2D6 mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyna, patrz poniżej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą wpływać na stężenie rysperydonu we krwi podobnie. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia paroksetyny, chinidyny lub innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w wysokich dawkach, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdalu®.

Inhibitory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie Risperdalu® z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub P-gp może istotnie zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia itrakonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub glikoproteiny P, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdalu®.

Induktory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie Risperdalu® z silnymi induktorami CYP3A4 i/lub P-gp może obniżyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku terapii, a także w przypadku odstawienia karbamazepiny lub innych silnych induktorów CYP3A4/P-glikoproteiny, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdalu®. Efekt stosowania induktorów CYP3A4 zależy od czasu, maksymalny wpływ może być osiągnięty co najmniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. W związku z tym po zakończeniu stosowania indukcja CYP3A4 może trwać co najmniej 2 tygodnie.

Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami.

Przy stosowaniu rysperydonu razem z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza nie obserwowano klinicznie istotnego wypierania żadnego z leków z frakcji białkowej. Przy jednoczesnym stosowaniu takiego leku należy zapoznać się z instrukcją dotyczącą jego metabolizmu i konieczności dostosowania dawki.

Dzieci.

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie na dorosłych pacjentach. Nie wiadomo, czy uzyskane wyniki mogą być stosowane u dzieci.

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (np. metylfenydatu) z Risperdalem® u dzieci nie wpływało na farmakokinetykę i skuteczność Risperdalu®.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę rysperydonu.

Leki przeciwbakteryjne

• Erytromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, obniża stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Inhibitory cholinesterazy

• Donepezyl i galantamina, substraty CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe

• Karbamazepina, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, wykazała wpływ na obniżenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Podobny efekt może występować przy stosowaniu fenytoiny i fenylobutyrazolu, które są również induktorami enzymów wątrobowych CYP3A4 i glikoproteiny P.
• Topiramate umiarkowanie obniża biodostępność rysperydonu i nie wpływa na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Mało prawdopodobne, aby ta interakcja mogła spowodować klinicznie istotny efekt.

Leki przeciwgrzybicze

• Itrakonazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg dziennie zwiększa stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi o około 70% przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem w dawkach od 2 do 8 mg dziennie.
• Ketoconazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg dziennie zwiększa stężenie rysperydonu i obniża stężenie 9-hydroksyrysperydonu we krwi.

Leki przeciwpsychotyczne

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwwirusowe

• Inhibitory proteazy: brak danych badań; ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir oraz inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Blokery beta-adrenergiczne

• Niektóre blokery beta-adrenergiczne mogą zwiększać stężenie rysperydonu, ale nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Blokery kanałów wapniowych

• Werapamil, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenie rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Leki stosowane w leczeniu chorób przewodu pokarmowego

• Antagoniści receptora H2: cyklosporyna i ranitydyna, słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu i minimalnie wpływają na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwdrgawkowe SSRI i trójcykliczne antydepresanty

• Fluoksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale (w dawce do 20 mg dziennie) mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Jednak wyższe dawki paroksetyny mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Trójcykliczne antydepresanty mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptyna nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Sertalina, słaby inhibitor CYP2D6, oraz fluwoksamina, słaby inhibitor CYP3A4, w dawkach do 100 mg dziennie nie powodują klinicznie istotnych zmian stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki sertaliny lub fluwoksaminy przekraczające 100 mg dziennie mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków.

Leki przeciwpadaczkowe

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę walproinianu ani topiramatu.

Leki przeciwpsychotyczne

• Arypiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: doustne lub wstrzykowe formy leku rysperydonu nie wpływają na farmakokinetykę aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu dehydroaripiprazolu.

Glikozydy naparstnicy

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę digoksyny.

Lit

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem.

Zobacz sekcję „Szczególne środki ostrożności” dotyczącą zwiększonego ryzyka śmiertelności u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem przy jednoczesnym stosowaniu z furosemidem.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Pacjenci w podeszłym wieku z demencją.

Zwiększona śmiertelność.

W metaanalizie 17 kontrolowanych badań dotyczących atypowych leków przeciwwszczolnych, w tym Risperdal®, u pacjentów w podeszłym wieku z demencją leczonych atypowymi lekami przeciwwszczolnymi zaobserwowano zwiększoną śmiertelność w porównaniu z grupą placebo. W badaniu z udziałem pacjentów tej kategorii leczonych Risperdal® częstość zgonów wyniosła 4,0% w porównaniu z 3,1% w grupie placebo. Stosunek szans (95% przedział ufności) wyniósł 1,21 (0,7; 2,1). Średni wiek pacjentów, którzy zmarli, wynosił 86 lat (zakres – 67–100 lat).

Dane z dwóch dużych badań obserwacyjnych wskazują, że u osób w podeszłym wieku z demencją leczonych typowymi (klasycznymi) lekami przeciwwszczolnymi ryzyko śmiertelności było nieco wyższe w porównaniu z pacjentami nie przyjmującymi leków przeciwwszczolnych. Na podstawie dostępnych danych nie można dokładnie określić poziomu tego ryzyka, a przyczyna zwiększonego ryzyka nie jest znana.

Jednoczesne stosowanie z furosemidem.

W badaniu kontrolowanym placebo zaobserwowano zwiększoną śmiertelność u pacjentów w podeszłym wieku z demencją stosujących jednocześnie rysperydon i furosemid (7,3%; średni wiek – 89 lat, zakres – 75–97 lat) w porównaniu z pacjentami leczonymi wyłącznie rysperydonem (3,1%; średni wiek – 84 lata, zakres – 70–96 lat) lub wyłącznie furosemidem (4,1%; średni wiek – 80 lat, zakres – 67–90 lat). Zwiększenie śmiertelności u pacjentów leczonych jednocześnie rysperydonem i furosemidem zaobserwowano w dwóch spośród czterech badań klinicznych. Nie zaobserwowano zwiększonej śmiertelności u pacjentów stosujących rysperydon jednocześnie z innymi diuretykami.

Nie ustalono patofizjologicznych mechanizmów wyjaśniających ten fakt. Przyczyna zgonów również nie była jednolita. Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku w takich przypadkach oraz należy ocenić ryzyko i korzyści z tej kombinacji lub kombinacji z innymi potencjalnymi diuretykami przed przepisaniem leku. U pacjentów stosujących rysperydon w połączeniu z innymi diuretykami nie zaobserwowano zwiększonej śmiertelności. Należy jednak pamiętać, że odwodnienie, niezależnie od leczenia, było powszechnym czynnikiem ryzyka śmiertelności i należy go starannie kontrolować u pacjentów z demencją.

Cerwowe działania niepożądane (CZN).

W trakcie placebo-kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów z demencją leczonych Risperdal® zaobserwowano wyższy poziom (około 3 razy) występowania cerebrowaskularnych działań niepożądanych (udarów i przemijających ataków niedokrwiennych) z letalnym skutkiem w porównaniu z grupą placebo (średni wiek – 85 lat; zakres – 73–97 lat).

Połączone dane sześciu badań kontrolowanych placebo z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z demencją (w wieku co najmniej 65 lat) wykazały wystąpienie zaburzeń cerebrowaskularnych (poważnych i niepoważnych, łącznie) u 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych Risperdal®, w porównaniu do 1,2% (8/712) pacjentów przyjmujących placebo. Stosunek ryzyka między grupą Risperdal® a placebo (stosunek szans; 95% CI) wyniósł 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm zwiększonego ryzyka nie jest znany. Nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka wystąpienia CZN dla innych leków przeciwwszczolnych lub innych grup pacjentów. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru.

Ryzyko cerebrowaskularnych działań niepożądanych jest znacznie wyższe u pacjentów z demencją mieszaną lub naczyniową w porównaniu z demencją Alzheimera. Dlatego leczenie rysperydonem nie powinno być przepisywane pacjentom z innymi typami demencji niż demencja Alzheimera.

Należy dokładnie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści związane z przepisaniem Risperdal® pacjentom w podeszłym wieku z demencją, szczególnie ryzyko udaru. Pacjentów i osoby opiekujące się nimi należy poinstruować, aby natychmiast zgłaszały objawy możliwych zaburzeń cerebrowaskularnych, takie jak nagła słabość, mrowienie twarzy, rąk lub nóg, zaburzenia mowy i wzroku. Należy niezwłocznie rozważyć wszystkie możliwe opcje leczenia, w tym przerwanie terapii Risperdal®.

W przypadku trwałej agresji u pacjentów z chorobą Alzheimera w stopniu od umiarkowanego do ciężkiego, Risperdal® należy stosować wyłącznie krótkoterminowo jako uzupełnienie niefarmakologicznych metod, które okazały się nieskuteczne lub mało skuteczne, pod warunkiem braku potencjalnego ryzyka dla siebie lub innych.

Podczas leczenia należy regularnie oceniać stan pacjentów i ponownie rozważać konieczność kontynuacji terapii.

Ortotostatyczna hipotensja.

Ze względu na aktywność α1-adrenergiczną rysperydonu, szczególnie na początku leczenia, może występować ortostatyczna hipotensja. W okresie postmarketingowym zaobserwowano klinicznie istotną hipotensję podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu z lekami przeciwnadciśnieniowymi. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodnictwa, odwodnienie, hipowolemia lub choroby naczyniowe mózgu). W takich przypadkach dawkę należy stopniowo dostosować (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W przypadku wystąpienia hipotensji należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki.

Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza.

Podczas stosowania leków przeciwwszczolnych, w tym rysperydonu, obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. W okresie postmarketingowym agranulocytoza występowała bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów).

Pacjentów z wyraźnym zmniejszeniem liczby leukocytów w wywiadzie lub z wywołaną lekami leukopenią/neutropenią należy starannie monitorować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia i przerwać stosowanie rysperydonu w przypadku pojawienia się objawów istotnego zmniejszenia liczby leukocytów i braku innych przyczyn takiego spadku.

U pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy obserwować wystąpienie gorączki i innych objawów infekcji oraz leczyć odpowiednio po stwierdzeniu objawów. W przypadku ciężkiej neutropenii (< 1 × 10⁹/l) leczenie rysperydonem należy przerwać i monitorować liczbę leukocytów aż do odzyskania normy.

Pląsawica późna/zaburzenia pozapiramidowe.

Podczas stosowania leków o właściwościach antagonistów receptorów dopaminergicznych obserwowano występowanie późnej pląsawicy, charakteryzującej się mimowolnymi ruchami rytmicznymi (głównie języka i/lub twarzy). Występowanie zaburzeń pozapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju późnej pląsawicy. Jeśli wystąpią objawy i objawy późnej pląsawicy, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwwszczolnych.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu psychostymulantów (np. metylfenydatu) i rysperydonu, ponieważ przy dostosowywaniu dawek jednego lub obu leków mogą wystąpić zaburzenia pozapiramidowe. Zaleca się stopniowe odstawienie leczenia psychostymulantami (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Zespół neuroleptyczny złośliwy.

Podczas stosowania klasycznych leków neuroleptycznych rzadko obserwowano przypadki wystąpienia zespołu neuroleptycznego złośliwego, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością funkcji autonomicznych, zaburzeniami świadomości i podwyższeniem stężenia kreatynofosfokinazy. Dodatkowe objawy obejmują mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwoju zespołu neuroleptycznego złośliwego należy odstawić wszystkie leki przeciwwszczolne, w tym Risperdal®.

Choroba Parkinsona i demencja z ciałami Lewy’ego.

Lekarze powinni rozważyć ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwwszczolnych, w tym Risperdal®, u pacjentów z chorobą Parkinsona lub demencją z ciałami Lewy’ego (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Stosowanie rysperydonu może nasilić przebieg choroby Parkinsona. Pacjenci z wymienionymi chorobami mogą mieć zwiększone ryzyko zespołu neuroleptycznego złośliwego oraz zwiększoną wrażliwość na leki przeciwwszczolne (np. dezorientację, stępienie odczuwania bólu, niestabilność postawy z częstymi upadkami, dodatkowo do zaburzeń pozapiramidowych).

Hyperglikemia i cukrzyca.

Podczas leczenia Risperdal® zgłaszano przypadki rozwoju hiperglikemii, cukrzycy i nasilenia istniejącej cukrzycy.

W niektórych przypadkach zgłaszano wcześniejszą nadmierną masę ciała, która mogła być czynnikiem wyzwalającym. W związku z tym bardzo rzadko zgłaszano przypadki kwasicy ketonowej i rzadko rozwój śpiączki cukrzycowej. Zaleca się odpowiednie monitorowanie kliniczne zgodnie z zasadami stosowania leków przeciwwszczolnych. Pacjentów przyjmujących jakiejkolwiek atypowe leki przeciwwszczolne, w tym Risperdal®, należy monitorować pod kątem wystąpienia objawów hiperglikemii (np. polipragia, poliuria, polifagia i osłabienie), a pacjentów z cukrzycą należy regularnie badać pod kątem pogorszenia kontroli poziomu glukozy.

Zwiększenie masy ciała.

Podczas stosowania Risperdal® zgłaszano przypadki istotnego przyrostu masy ciała. Zaleca się kontrolę masy ciała.

Hiperprolaktynemia.

Hiperprolaktynemia jest częstym działaniem niepożądany podczas leczenia Risperdal®. Pacjentom z istniejącymi działaniami niepożądanymi, które mogą zależeć od poziomu prolaktyny w osoczu (np. z ginekomastią, zaburzeniami miesiączkowania, anowulacją, zaburzeniami płodności, obniżonym libidą, dysfunkcją erektilną i galaktoreą), zaleca się kontrolę poziomu prolaktyny.

Badania na kulturach tkanek wskazują, że wzrost komórek w guzach piersi może być stymulowany przez prolaktynę. Choć dotychczas nie stwierdzono jednoznacznego związku z zastosowaniem leków przeciwwszczolnych w badaniach klinicznych i epidemiologicznych, zaleca się ostrożne przepisywanie rysperydonu pacjentom z odpowiednią patologią w wywiadzie. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hiperprolaktynemią i pacjentów z guzami zależnymi od prolaktyny.

Wydłużenie interwału QT.

W okresie postmarketingowym wydłużenie interwału QT obserwowano bardzo rzadko. Podobnie jak inne leki przeciwwszczolne, rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z znanymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem interwału QT w wywiadzie rodzinnym, bradykardią lub zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), ponieważ może to zwiększyć ryzyko wpływu arytmogennego. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z innymi lekami wydłużającymi interwał QT.

Drżenie.

Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z drżeniem lub innymi stanami, które potencjalnie obniżają próg drgawkowy, w wywiadzie.

Przepięcie.

Istnieje możliwość wystąpienia przepięcia podczas leczenia Risperdal® z powodu jego działania blokującego α-adrenergiczne.

Regulacja temperatury ciała.

Leki przeciwwszczolne mogą zaburzać zdolność organizmu do obniżania podstawowej temperatury ciała. Zaleca się odpowiednią opiekę nad pacjentami leczonymi Risperdal®, którzy będą narażeni na warunki mogące powodować podwyższenie podstawowej temperatury ciała, takie jak intensywne ćwiczenia fizyczne, narażenie na wysokie temperatury otoczenia, leczenie wspomagające lekami o działaniu antycholinergicznym lub odwodnienie.

Działanie przeciw wymiotne.

W badaniach przedklinicznych właściwości rysperydonu zaobserwowano działanie przeciw wymiotne. Ta właściwość może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub stanów, takich jak obturacja jelita, zespół Reya czy guzy mózgu.

Naruszenie funkcji wątroby i nerek.

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek obserwuje się zmniejszoną zdolność do wydalania aktywnej frakcji antypsychotycznej w porównaniu z dorosłymi pacjentami z normalną funkcją nerek. U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby obserwuje się podwyższenie stężenia wolnej frakcji rysperydonu w osoczu (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Zatorowość żylna.

Opisano przypadki zatorowości żylnej podczas stosowania leków przeciwwszczolnych. Ponieważ pacjenci leczeni lekami przeciwwszczolnymi często mają nabyte czynniki ryzyka zatorowości żylnej, wszystkie możliwe czynniki rozwoju zatorowości należy zidentyfikować przed i podczas leczenia Risperdal® oraz podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Zespół atonii tęczówki w trakcie operacji (ZAT).

Podczas operacji usuwania zaćmy zaobserwowano zespół atonii tęczówki w trakcie operacji u pacjentów leczonych antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, w tym Risperdal®.

ZAT może zwiększać ryzyko powikłań operacji oka podczas i po zabiegu chirurgicznym. Należy poinformować okulisty o wcześniejszym lub aktualnym stosowaniu leków przeciwwszczolnych. Potencjalne korzyści z odstawienia leków z działaniem blokującym α1 przed operacją nie są ustalone, należy rozważyć ryzyko odstawienia leczenia lekami przeciwwszczolnymi.

Dzieci.

Przed przepisaniem Risperdal® dzieciom lub nastolatkom z zaburzeniami zachowania należy dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ocenić przyczyny fizyczne i społeczne zachowania agresywnego, takie jak bodźce bólowe lub nieadekwatna reakcja na środowisko.

Działanie uspokajające rysperydonu należy starannie monitorować u pacjentów pediatrycznych z uwagi na możliwe konsekwencje dla zdolności do nauki. Zmiana czasu podawania rysperydonu może poprawić wpływ sedyacji na zdolność dzieci i nastolatków do koncentracji uwagi.

Stosowanie rysperydonu wiąże się ze średnią przyrostem masy ciała i wskaźnika masy ciała (BMI). Zaleca się pomiar początkowej masy ciała przed rozpoczęciem leczenia i regularne monitorowanie masy ciała podczas leczenia. Zmiany wzrostu w długotrwałych, otwartych badaniach rozszerzonych były w granicach oczekiwanych norm dla wieku. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Ze względu na potencjalne skutki długotrwałej hiperprolaktynemii na wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci i nastolatków, należy rozważyć konieczność regularnej kontroli klinicznej statusu endokrynologicznego pacjenta, w tym pomiaru wzrostu, masy ciała, kontroli dojrzewania płciowego, cyklu menstruacyjnego i innych zjawisk zależnych od prolaktyny.

Wyniki małego postmarketingowego badania obserwacyjnego wykazały, że pacjenci w wieku 8–16 lat przyjmujący rysperydon byli średnio o 3,0–4,8 cm wyżsi niż ci, którzy przyjmowali inne leki przeciwwszczolne. Dane z tego badania są niewystarczające, aby określić, czy rysperydon wpływa na ostateczny wzrost w dorosłym wieku, czy wyniki pomiarów bezpośrednio zależą od wpływu rysperydonu na wzrost kości, czy samo schorzenie wpływa na wzrost kości, czy jest to wynik lepszego kontroli choroby i w rezultacie zapisania większego wzrostu.

Podczas leczenia rysperydonem należy regularnie monitorować występowanie zaburzeń pozapiramidowych i innych zaburzeń ruchu.

Wskazówki dotyczące dawkowania dla dzieci znajdują się w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.

Substancje pomocnicze.

Risperdal®, roztwór doustny, zawiera kwas benzoesowy (E 210). Zwiększenie stężenia bilirubiny może prowadzić do wystąpienia żółtaczki noworodkowej, która może przejść w żółtaczkę jądrową (osadzanie się nieprzekonjugowanej bilirubiny w tkance mózgu).

Stosowanie w okresie ciąży i laktacji.

Ciąża.

Nie przeprowadzono kontrolowanych badań z udziałem kobiet w ciąży. Choć badania na zwierzętach nie wykazały wpływu teratogennego, obserwowano inne objawy toksyczności rozrodczej. Potencjalne ryzyko dla ludzi jest nieznane.

U noworodków, których matki stosowały leki przeciwwszczolne (w tym rysperydon) w trzecim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia odwracalnych zaburzeń pozapiramidowych i/lub zespołu odstawienia leku. Objawy te obejmują niepokój, nietypowo podwyższony lub obniżony napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania lub trudności z karmieniem. Te powikłania mogą mieć różny stopień ciężkości. Dlatego należy starannie monitorować stan noworodków.

Risperdal® nie jest zalecany w okresie ciąży, z wyjątkiem przypadków absolutnej konieczności. Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia Risperdal® w czasie ciąży, nie należy tego robić nagle.

Laktacja.

W badaniach na zwierzętach rysperydon i 9-hydroksyrysperydon wydzielane są do mleka matki. Istnieją obserwacje, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon mogą również wydzielac się do mleka matki człowieka. Brak danych dotyczących działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. Dlatego należy rozważyć korzyści z karmienia piersią i potencjalne ryzyko dla dziecka.

Fekundność.

Podobnie jak inne leki będące antagonistami receptorów dopaminergicznych D2, Risperdal® zwiększa poziom prolaktyny.

Hiperprolaktynemia może hamować wydzielanie hormonu uwalniającego gonadotropiny w podwzgórzu, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania gonadotropin przez przysadkę. Może to negatywnie wpływać na funkcję rozrodczą zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn z powodu zaburzeń sterydogenezy gonadalnej.

W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano odpowiednich efektów.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Risperdal® może mieć niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W trakcie leczenia zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów i pracy z innymi mechanizmami, dopóki nie zostanie ustalona indywidualna wrażliwość pacjenta na lek.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie

Schizofrenia

Dorośli

Risperdal® można przyjmować jeden lub dwa razy na dobę.

Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg Risperdal® na dobę, a dnia drugiego dawkę można zwiększyć do 4 mg. Następnie dawkę można utrzymywać bez zmian lub, w razie potrzeby, kontynuować indywidualną korektę dawki.

Zalecana dawka dla większości pacjentów wynosi 4**–**6 mg na dobę. Niektórzy pacjenci mogą wymagać stopniowego zwiększania dawki lub obniżonej dawki początkowej i utrzymującej.

Dawki przekraczające 10 mg rysperydonu na dobę nie wykazały wyższej skuteczności w porównaniu z niższymi dawkami, ale mogą powodować wystąpienie objawów pozapiramidowych.

Bezpieczeństwo dawek przekraczających 16 mg na dobę nie zostało zbadane.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia).

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1**–**2 mg dwa razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg dwa razy na dobę.

Dzieci.

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Epizody maniakalne w zaburzeniach dwubiegunowych

Dorośli

Zalecana dawka początkowa Risperdal® to 2 mg jeden raz na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać o 1 mg/ dobę nie częściej niż co 24 godziny. Zalecany zakres dawek to od 1 do 6 mg na dobę. Stosowanie rysperydonu w dawce przekraczającej 6 mg na dobę u pacjentów z epizodami maniakalnymi nie zostało zbadane.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, długotrwałe stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia).

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1**–**2 mg dwa razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg dwa razy na dobę. Ze względu na ograniczone doświadczenie w stosowaniu u pacjentów w wieku podeszłym, zaleca się ostrożność.

Dzieci.

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Krótkoterminowa terapia wyraźnej agresji u pacjentów z demencją Alzheimera

Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększać o 0,25 mg dwa razy na dobę nie częściej niż co drugi dzień. Dla większości pacjentów optymalna dawka to 0,5 mg dwa razy na dobę. Jednak u niektórych pacjentów skuteczną dawką jest 1 mg dwa razy na dobę.

Risperdal® nie powinien być stosowany dłużej niż przez 6 tygodni u pacjentów z wyraźną agresją w przebiegu choroby Alzheimera. Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Leczenie objawowe krótkoterminowe (do 6 tygodni) wyraźnej agresji w zaburzeniach zachowania

Dzieci i nastolatkowie w wieku od 5 do 18 lat

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę należy korygować, dodając 0,5 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 1 mg jeden raz dziennie. Jednak u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,5 mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 1,5 mg jeden raz dziennie.

Pacjenci o masie ciała < 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę można korygować, dodając 0,25 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 0,5 mg jeden raz dziennie. Jednak u niektórych pacjentów wystarcza nie więcej niż 0,25 mg jeden raz na dobę do osiągnięcia pozytywnego efektu, podczas gdy inni mogą wymagać 0,75 mg jeden raz dziennie.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Dzieci.

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom w wieku do 5 lat.

Pacjenci z chorobami wątroby i nerek.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek aktywna frakcja antypsychotyczna jest wydalana wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu w osoczu krwi wzrasta.

Niezależnie od wskazania, tym pacjentom należy przepisać połowę dawki początkowej i utrzymującej, a dozowanie powinno być powolniejsze.

Risperdal® należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów.

Sposób stosowania

Risperdal® przeznaczony jest do doustnego stosowania. Przyjmowanie posiłku nie wpływa na wchłanianie Risperdal®.

Na zakończenie leczenia zaleca się stopniowe odstawienie leku. Po nagłym zaprzestaniu przyjmowania wysokich dawek leków antypsychotycznych obserwowano pojedyncze przypadki ostrych objawów odstawienia, w tym nudności, wymioty, pocenie się i bezsenność (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Może również dojść do nawrotu objawów psychicznych oraz zgłaszano przypadki wystąpienia mimowolnych ruchów (np. akatyzji, dystonii i dyskinezie).

Przejście z terapii innymi lekami antypsychotycznymi.

Jeśli jest to klinicznie uzasadnione, zaleca się stopniowe odstawienie poprzedniej terapii innymi lekami podczas leczenia Risperdal®. W przypadku przejścia z terapii lekami antypsychotycznymi w formie „depot”, leczenie Risperdal® zaleca się rozpocząć zamiast następnej zaplanowanej iniekcji. Należy okresowo oceniać potrzebę kontynuacji obecnej terapii lekami przeciwparkinsonowymi.

Risperdal®, roztwór, jest niespoisty z większością rodzajów herbaty, w tym z herbatą czarną.

Instrukcja samodzielnego otwarcia butelki i użycia pipety-dozytora

Butelka 30 ml

Aby otworzyć butelkę i użyć pipety-dozytora, należy wykonać następujące czynności (patrz rys. 1–4):

Butelka po 100 ml

Aby otworzyć butelkę i użyć pipety, należy wykonać następujące czynności (patrz rys. 1–3):

Dzieci.

Risperidon stosuje się w leczeniu nasilonej agresji związanej z zaburzeniami zachowania u dzieci od 5. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy.

Objawy przedawkowania to znane działania niepożądane leku, które występują w nasilonej formie: senność i uspokojenie, tachykardia i hipotensja tętnicza, a także objawy pozapiramidowe. W przypadku przedawkowania opisywano wydłużenie interwału QT oraz napady drgawkowe. Zgłaszano migotanie/trzepotanie serca związane z przedawkowaniem leku Risperdal® w połączeniu z paroksetyną.

W przypadku ostrego przedawkowania należy wziąć pod uwagę możliwość przyjęcia kilku leków.

Leczenie.

Należy zapewnić i utrzymać drożność dróg oddechowych w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i utlenienia. Należy rozważyć podanie węgla aktywowanego wraz ze środkiem przeczyszczającym nie później niż godzinę po przyjęciu leku. Wskazane jest monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego, w tym ciągła rejestracja EKG w celu wykrycia możliwych zaburzeń rytmu. Risperidon nie ma specyficznego antydotum. Dlatego należy podjąć odpowiednie działania wspierające. W przypadku ostrego przedawkowania należy przeanalizować możliwość interakcji kilku leków. Hipotensję tętniczą i wstrząs naczyniowy należy leczyć środkami takimi jak wlewy dożylne i/lub środki sympatomietyczne. W przypadku wystąpienia ostrych objawów pozapiramidowych należy podać leki antycholinergiczne. Należy kontynuować stałą opiekę medyczną aż do pełnego wyzdrowienia pacjenta.

Niepożądane działania.

Najczęstsze działania niepożądane, o których zgłaszano (częstość ≥ 10%), to parkinsonizm, osłabienie/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja są działaniami niepożadanymi zależnymi od dawki.

Poniżej wymienione działania niepożądane to te, o których zgłaszano podczas badań klinicznych oraz w okresie posprzedażowym. Częstość występowania działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), rzadko (≥ 1/1000 do < 1/100), niezwykle rzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10000) oraz nieznana (częstość nie może być ustalona na podstawie dostępnych danych).

W każdej grupie działania niepożądane są wymienione w kolejności zmniejszającego się nasilenia.

a Hiperprolaktynemia w niektórych przypadkach może prowadzić do gruczolakowatości piersi, zaburzeń cyklu menstruacyjnego, amenorii, anowulacji, galaktorii, zaburzeń płodności, obniżenia libidum, dysfunkcji erektilnej.

b Podczas badań kontrolowanych placebo donoszono o cukrzycy u 0,18 % pacjentów przyjmujących rysperydon, w porównaniu do 0,11 % w grupie placebo. Ogólna częstość w wszystkich badaniach klinicznych wynosiła 0,43 % u pacjentów przyjmujących rysperydon.

c Nie odnotowano w badaniach klinicznych Risperdal®, jednak zaobserwowano w czasie obserwacji pogwarancyjnej.

d Zaburzenia pozapiramidowe obejmują: parkinsonizm (nadmierna sekrecja śliny, sztywność mięśni, parkinsonizm, ślinotok, fenomen „zębatego koła”, bradykinezja, hipokinezja, maskowata twarz, napięcie mięśni, akinezja, sztywność mięśni potylicznych, sztywność mięśni, chód parkinsonowski, zaburzenia odruchu nadbrwiowego, drżenie parkinsonowskie), akatyzję (akatyzja, niepokój, hiperkinezja, zespół niespokojnych nóg), drżenie, dyskinezie (dyskinezie, mimowolne skurcze mięśni, choreoateozoza, atetoza, mioklonus), dystonię.

Dystonia obejmuje dystonię, hipertonię, kręcz szyi, mimowolne skurcze mięśni, kontrakty mięśniowe, blefarospazm, ruch gałki ocznej, porażenie języka, tik (w obszarze twarzy), krukospazm, miotonię, opistotonus, skurcz gardła i gardła, plewrotonus, skurcz języka, trzask. Wymieniono szerszy zestaw objawów, które niekoniecznie mają pozapiramidowe pochodzenie. Bezsenność obejmuje: trudności zasypiania, przerywany sen. Napady drgawkowe obejmują wielki napad epileptyczny. Zaburzenia menstruacyjne obejmują: nieregularne miesiączkowanie, oligomenoreę. Obrzęk obejmuje: obrzęk ogólny, obrzęk obwodowy, obrzęk „punktowy”.

Efekty niepożądane paliperidonu

Paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile efektów niepożądanych tych substancji (w tym form doustnych i wstrzykiwanych) są podobne. Ponadto, oprócz wymienionych powyżej efektów niepożądanych, przy stosowaniu paliperidonu donoszono o zespole ortostatycznej tachykardii posturalnej, który może również występować przy stosowaniu Risperdal®.

Efekty niepożądane charakterystyczne dla leków przeciwdziałań psychicznych

Wydlężenie odcinka QT

Tak jak przy stosowaniu innych leków przeciwdziałań psychicznych, w okresie pogwarancyjnym donoszono o wydłużeniu odcinka QT przy stosowaniu rysperydonu. Ponadto, przy stosowaniu leków przeciwdziałań psychicznych donoszono o innych efektach niepożądanych ze strony serca wydłużających odcinek QT, takich jak arytmia komorowa, migotanie komór, tachykardia komorowa, nagła śmierć, zatrzymanie krążenia, trzepotanie/ migotanie przedsionków.

Zakrzepica żylna

W kontekście stosowania leków przeciwdziałań psychicznych odnotowano przypadki wystąpienia zakrzepicy żył głębokich, w tym zatorowości płucnej i zakrzepicy żył głębokich.

Zwiększenie masy ciała

Porównanie liczby pacjentów przyjmujących Risperdal®, z pacjentami przyjmującymi placebo i mającymi przyrost masy ciała o 7 % w badaniach kontrolowanych placebo trwających od 6 do 8 tygodni, wykazało istotną statystycznie różnicę w częstości przypadków przyrostu masy ciała w grupie pacjentów przyjmujących Risperdal® (18 %) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (9 %). W trwających 3 tygodnie badaniach kontrolowanych placebo u dorosłych pacjentów z ostrym maniakizmem częstość przyrostu masy ciała o ≥ 7 % była porównywalna w grupie przyjmującej Risperdal® (2,5 %) i w grupie przyjmującej placebo (2,4 %), a była nieco wyższa w grupie kontroli aktywnej (3,5 %).

W populacji dzieci z zaburzeniami zachowania, w długotrwałych badaniach masa ciała pacjentów zwiększała się średnio o 7,3 kg po 12 miesiącach leczenia. Oczekiwany przyrost masy ciała u dzieci o normalnej masie ciała w wieku 5–12 lat to od 3 do 5 kg rocznie. Od 12 roku życia przyrost masy ciała u dziewcząt pozostaje na poziomie 3–5 kg rocznie, podczas gdy chłopcy średnio przybierają 5 kg rocznie.

Dodatkowe informacje dotyczące szczególnych kategorii pacjentów

Efekty niepożądane u pacjentów starszych z demencją lub u dzieci, o których donoszono częściej niż u dorosłych, opisano poniżej.

Pacjenci starsi z demencją

Przejściowy stan niedokrwenny i zaburzenia naczyniowo-mózgowe – efekty niepożądane, o których donoszono w trakcie badań klinicznych z częstością odpowiednio 1,4 % i 1,5 % u pacjentów starszych z demencją. Ponadto, o następujących efektach niepożądanych donoszono z częstością ≥ 5 % u pacjentów starszych z demencją i co najmniej dwukrotnie wyższą częstością niż u innych kategorii dorosłych pacjentów: infekcje dróg moczowych, obrzęk obwodowy, letargia i kaszel.

Dzieci

Ogólnie oczekiwane efekty niepożądane u dzieci są podobne do tych u dorosłych pod względem częstości występowania, rodzaju i stopnia nasilenia.

Efekty niepożądane obserwowane u dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) z częstością ≥ 5 % i co najmniej dwukrotnie wyższą niż u dorosłych pacjentów: senność/sedacja, zmęczenie, ból głowy, zwiększone poczucie głodu, wymioty, infekcje górnych dróg oddechowych, kongestia nosa, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka oraz enureza.

Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności przed zastosowaniem”).

Okres ważności. 3 lata. Okres ważności po otwarciu fiolki – 3 miesiące.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 30 °C, w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie zamrażać.

Niezgodność. Niezgodny z większością rodzajów herbaty, w tym z herbatą czarną.

Opakowanie.

Roztwór doustny w fiolkach o pojemności 30 ml i 100 ml razem z dozownikiem-pipetą, zawarty w tekturowym opakowaniu.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

Janssen Pharmaceutica NV / Janssen Pharmaceutica NV

Miejsce produkcji oraz adres siedziby.

Turnhoutseweg 30, Beerse, 2340, Belgia /
Turnhoutseweg 30, Beerse, 2340, Belgium.