Poltech MDP

INSTRUKCJA stosowania leku Poltech MDP (PoltechMDP)

Skład:

substancja czynna: kwas metylenodifosfonowy;

1 fiolka zawiera 5 mg kwasu metylenodifosfonowego w postaci 6,25 mg metylenodifosfonianu sodu;

substancje pomocnicze: chlorek cyny(II) dwuwodny; kwas askorbinowy; azot.

Radioizotopy nie są częścią zestawu.

Postać leku. Zestaw do przygotowania leku radiofarmaceutycznego.

Główne właściwości fizykochemiczne: biały proszek.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Radiofarmaceutyki diagnostyczne. Leki stosowane w diagnostyce chorób układu kostnego.

Kod ATC V09B A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

99mTc-MDP oraz substancje pomocnicze w dawkach stosowanych w diagnostyce nie wykazują żadnego działania farmakodynamicznego.

Farmakokinetyka.

W ciągu pierwszych 3 minut po podaniu 99mTc-MDP następuje jego wychwyt przez tkanki miękkie oraz gromadzenie się w nerkach. W miarę wzrostu klirensu z tych tkanek obserwuje się progresywne gromadzenie się środka w układzie kostnym, początkowo w kręgach lędźwiowych i okolicy miednicy.

Oczyszczanie krwi odbywa się w trzech fazach:

1. Faza szybka (t½ = 3,5 min)
2. Faza średnia (t½ = 27 min)
3. Faza powolna (t½ = 144 min)

Faza szybka polega na przeniesieniu substancji radioaktywnej z krwiobiegu do przestrzeni pozanaczyniowej, faza średnia obejmuje gromadzenie się środka w kościach. Faza powolna jest najprawdopodobniej związana z uwolnieniem 99mTc-MDP z kompleksu związanego z białkami. Około 50% dawki wchłania się do układu kostnego.

Maksymalne gromadzenie się środka w kościach osiąga się po 1 godzinie od podania i pozostaje praktycznie niezmienione do 72 godzin. Eliminacja nieswiązanych kompleksów odbywa się przez nerki. Szczyt aktywności w nerkach osiągany jest około 20 minut po podaniu.

Przy prawidłowej funkcji nerek w ciągu 1 godziny około 32% całkowitej ilości nieswiązanych kompleksów wydala się przez odcinki kłębuszkowe, w ciągu 2 godzin – 47,5%, a w ciągu 6 godzin – 60%.

Stopień gromadzenia się środka w układzie kostnym zależy od ukrwienia oraz intensywności regeneracji podstawowej tkanki kostnej. Zachowanie w organizmie: 31,6 ± 5% u osób zdrowych, 38,2 ± 7% u osób z dużymi przerzutami, 49 ± 11% w pierwotnym hiperparatytoidzie oraz 45% w osteoporozie.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Ten lek przeznaczony jest wyłącznie do diagnostyki.

Lek radiofarmaceutyczny 99mTc-MDP przeznaczony jest do scyntygrafii układu kostnego z wykorzystaniem właściwości promieniotwórczych technetu-99m oraz powinowactwa kwasu metylenodifosfonowego do kryształów hydroksyapatytu, które tworzą nieorganiczną strukturę tkanki kostnej.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych.

Środki ostrożności.

W przypadku wystąpienia podwyższonej wrażliwości lub reakcji anafilaktycznych należy natychmiast przerwać stosowanie leku i w razie potrzeby rozpocząć leczenie dożylne. W celu zapewnienia szybkiej pomocy w nagłych przypadkach należy z góry przygotować niezbędne leki i wyposażenie, takie jak tuba intubacyjna i aparat do sztucznej wentylacji płuc.

Uzasadnienie indywidualnych korzyści/ryzyka

Dla każdego pacjenta napromienienie promieniowaniem jonizującym musi być uzasadnione oczekiwaną korzyścią. Dawka aktywności promieniotwórczej musi być zawsze jak najmniejsza, aby uzyskać niezbędną informację diagnostyczną.

Przygotowanie pacjenta

Pacjent nie wymaga specjalnego przygotowania do badania.

W celu uzyskania obrazów odpowiedniej jakości zaleca się opróżnienie pęcherza moczowego przed rozpoczęciem badania.

Zawartość fiolki przeznaczona jest wyłącznie do przygotowania leku radiofarmaceutycznego 99mTc-MDP i może być podana pacjentowi tylko po zakończeniu procedury znakowania.

Podczas podejmowania decyzji o badaniu należy uwzględnić podwyższoną wrażliwość apofiz kостей w okresie wzrostu na promieniowanie jonizujące.

W celu zminimalizowania napromienienia pęcherza moczowego pacjent powinien wypić dużo płynów i jak najczęściej opróżniać pęcherz moczowy.

U pacjentów z niewydolnością nerek możliwe jest zwiększenie poziomu napromienienia. Należy to uwzględnić przy obliczaniu aktywności do podania.

Szczególne ostrzeżenia

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa
Lek nie jest przeznaczony do regularnego lub ciągłego podawania.

Bardzo niska toksyczność leku (LD50 = 190 mg/kg) pozwala na bezpieczne podawanie dawek diagnostycznych. Nie zaobserwowano efektów immunizacji.

Szczególne ostrzeżenie

Leki radiofarmaceutyczne mogą być uzyskiwane, stosowane i przepisywane wyłącznie przez upoważnione osoby posiadające zezwolenie na pracę z lekami radiofarmaceutycznymi w odpowiednich warunkach klinicznych. Ich uzyskiwanie, przechowywanie, stosowanie, przekazywanie i utylizacja są regulowane przepisami i/lub odpowiednimi licencjami wydanymi przez właściwe lokalne instytucje.

Leki radiofarmaceutyczne muszą być przygotowywane przez użytkownika w sposób zapewniający odpowiednie warunki bezpieczeństwa radiologicznego i jakości farmaceutycznej.

Należy zachować odpowiednie środki ostrożności aseptyczne.

Zawartość zestawu przed wstępnym przygotowaniem nie jest radioaktywna. Jednak po dodaniu nadmanganianu sodu (99mTc) należy zachować odpowiednią ochronę przygotowanego leku.

Podawanie leków radiofarmaceutycznych wiąże się z ryzykiem napromienienia jonizującego lub zanieczyszczenia innych osób przez wylewanie moczu, wymioty i inne płyny biologiczne. W przypadku kontaktu z promieniowaniem jonizującym należy podjąć środki ostrożności związane z ochroną radiologiczną zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Każdy nieużywany lek lub odpady należy utylizować zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.

Dozymetria

Technet (99mTc) uzyskuje się za pomocą generatora nuklidów (99Mo/99mTc) i ulega rozpadowi z emisją promieniowania gamma o energii 140 keV i czasie połowicznego wyprowadzenia 6,02 godziny do technetu (99Tc), który ze względu na długi czas połowicznego rozpadu (2,13 × 105 lat) można uznać za quasi-stały.

Określone dawki promieniowania dla narządów i tkanek pacjenta po podaniu dożylnej 99mTc-MDP przedstawiono w tabelach 1, 2.

Dane zawarte w tabeli 1 pochodzą z publikacji 80 MKRZ (Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej, dawki promieniowania otrzymywane przez pacjentów od leków radiofarmaceutycznych, Pergamon Press, 1998).

Tabela 1

Pacjenci z normalnym wychwytem przez tkankę kostną.

Efektywna dawka równoważna uzyskana po podaniu aktywności 740 MBq dla pacjenta o masie ciała 70 kg wynosi 4,22 mSv.

W tabeli 2 przedstawiono dозymetrię obliczoną zgodnie z publikacją 53 MKRZ (Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej, dawki promieniowania otrzymywane przez pacjentów od leków radiofarmaceutycznych, Pergamon Press, 1987).

Tabela 2

Pacjenci z wysokim wychwytem przez tkankę kostną i/lub poważnymi zaburzeniami funkcji nerek

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Donoszono o zwiększonym pozakomórkowym gromadzeniu się radioizotopów podczas jednoczesnego stosowania związków żelaza, jednorazowego podania difosfonianu, niektórych leków cytotoksycznych i immunosupresyjnych, leków przeciwwstrętnych zawierających glin, środków kontrastowych rentgenowskich, antybiotyków, substancji przeciwzapalnych, zastrzyków glukonianu wapnia, heparyny wapniowej i kwasu γ-aminokapronowego.

Szczególne ostrożności.

Środek leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na fiolkę, co oznacza, że jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym

Podczas stosowania leków radiofarmaceutycznych u kobiet w wieku rozrodczym ważne jest ustalenie, czy dana kobieta jest w ciąży. Każdą kobietę z opóźnioną menstruacją należy traktować jako ciężarną, dopóki nie zostanie to wykluczone.

Badania z zastosowaniem leków radiofarmaceutycznych u kobiet w wieku rozrodczym należy przeprowadzać w pierwszych 10 dniach cyklu menstruacyjnego.

W przypadku wątpliwości co do możliwości zajścia w ciążę (np. opóźnienie menstruacji przy bardzo nieregularnym cyklu itp.) pacjentce należy zaproponować alternatywne metody diagnostyczne (jeśli są dostępne), niezwiązane z napromienianiem.

Ciąża

Procedury z zastosowaniem radioizotopów przeprowadzane u kobiet w ciąży wiążą się również z napromienieniem płodu. Dlatego należy przeprowadzać jedynie istotne badania w trakcie ciąży, gdy oczekiwana korzyść znacznie przewyższa potencjalne ryzyko dla kobiety i płodu.

Podanie 700 MBq 99mTc-MDP pacjentowi z normalnym wychwytem w tkance kostnej prowadzi do dawki pochłoniętej przez macicę wynoszącej 4,27 mGy. Dawka ta zmniejsza się do 2,03 mGy u pacjentów z wysokim wychwytem przez tkankę kostną i/lub ciężkim zaburzeniem funkcji nerek. Dawki powyżej 0,5 mGy należy traktować jako potencjalne zagrożenie dla płodu.

Karmienie piersią

Przed podaniem leku radiofarmaceutycznego kobietom karmiącym piersią należy rozważyć możliwość odroczenia podania radioizotopu do czasu zakończenia karmienia piersią, a także starannie dobrać lek radiofarmaceutyczny, biorąc pod uwagę wydzielanie radioaktywności z mlekiem matki.

Jeśli zastosowanie leku jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać na 4 godziny, a zmilkowane mleko należy wylać.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Brak danych.

Sposób stosowania i dawki

Preparat przeznaczony jest do wstrzykiwania dożylnego.

Ten lek radiofarmaceutyczny może być stosowany wyłącznie przez osoby upoważnione do pracy z lekami radiofarmaceutycznymi. Należy ściśle przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas pracy z tym lekiem radiofarmaceutycznym.

Radioaktywny 99mTc-MDP podaje się dożylnie po znakowaniu roztworem nadtechnetanu-99mTc sodu, uzyskanym z generatora radionuklidów 99Mo/99mTc zgodnie z instrukcjami przygotowania.

Do znakowania jednego fiolki należy użyć 5 ml roztworu nadtechnetanu sodu (99mTc) o aktywności 1100–18500 MBq.

Otrzymywanie obrazów

Wysoką jakość obrazów scyntygraficznych (np. w scyntygrafii trójfazowej) uzyskuje się za pomocą tzw. scyntygrafii statycznej w późnej fazie, tj. wykonując badanie nie wcześniej niż po 2 godzinach od podania dożylnego leku radiofarmaceutycznego. Wczesniejsze wykonanie badania może prowadzić do obrazów jedynie częściowo odzwierciedlających metaboliczną aktywność kości. Zaleca się powolne podawanie preparatu w ciągu około 30 sekund.

Dawki

Dorośli

Aktywność zalecana do jednego badania układu kostnego u dorosłych pacjentów mieści się w zakresie od 370 do 740 MBq, jednak w zależności od wskazań, inne wartości aktywności mogą być uzasadnione.

Dzieci i młodzież

Aktywność stosowaną u dzieci i młodzieży można obliczyć zgodnie z zaleceniami pediatrycznej karty dawkowania Europejskiego Stowarzyszenia Medycyny Nuklearnej (EANM); aktywność stosowaną u dzieci i młodzieży oblicza się poprzez pomnożenie aktywności podstawowej (do celów obliczeń) przez współczynnik wagowy:

Minimalna dawka 40 MBq jest wymagana do uzyskania obrazu o wystarczającej jakości u bardzo małych dzieci (do 1 roku).

Instrukcja przygotowania leku radiolabelowanego

Leki radiolabelowane powinny być przygotowywane przez specjalistę w sposób spełniający zarówno wymagania dotyczące bezpieczeństwa radiologicznego, jak i farmakologiczne. Należy podjąć odpowiednie środki ostrożności aseptyczne. Jak w przypadku każdego leku farmaceutycznego, jeśli w dowolnym momencie przygotowywania tego leku zostanie naruszona integralność fiolki, nie należy go stosować. Dlatego przed procedurą znakowania radioaktywnego należy dokładnie sprawdzić fiolkę pod kątem uszkodzeń, w szczególności pęknięć.

Poltech MDP przeznaczony jest do znakowania roztworem nadmanganianu-99mTc sodu uzyskanym z generatora radionuklidów 99Mo/99mTc. Procedura znakowania musi zapewniać sterylność leku i obejmować środki bezpieczeństwa minimalizujące napromienienie poprzez stosowanie odpowiedniego ekranowania.

Procedura znakowania

Fiolkę napełnia się roztworem nadmanganianu-99mTc sodu o aktywności 1100–18500 MBq.

1. Umieścić fiolkę zawierającą proszek w odpowiednim ołowianym pojemniku ochronnym.
2. Za pomocą strzykawki wprowadzić (przez nakłucie gumowego zawleczki) około 5 ml eluatów nadmanganianu-99mTc sodu (lub eluat o wymaganej aktywności, uprzednio rozcieńczony sterylnym roztworem fizjologicznym w fiolce).
3. Używając tej samej strzykawki, usunąć nadmiar ciśnienia w fiolce, odprowadzając równoważny objętościowo powietrza.
4. Wstrząsnąć zawartością fiolki do całkowitego rozpuszczenia proszku (około 1–2 min). Fiolkę należy trzymać stale w pojemniku ołowianym. Pozostawić fiolkę na 15 minut.
5. Otrzymany roztwór – gotowy do użycia roztwór do wstrzykiwań.

99mTc-MDP należy zastosować w ciągu 8 godzin od zakończenia procedury znakowania.

Podczas pracy z lekiem i jego podawania należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących bezpieczeństwa w warunkach oddziaływania promieniowania jonizującego.

Przed podaniem pacjentowi należy sprawdzić czystość radiochemiczną leku metodą TLC.

Instrukcja kontroli jakości leku radiolabelowanego 99mTc-MDP

Pomiar czystości radiochemicznej metodą chromatografii cienkowarstwowej: dwie systemy chromatograficzne zgodnie z Farmakopeą Europejską, Monografia 0641.

Zanieczyszczenie A

1. Płytki ITLC SG (folie szkłoplastikowe z krzemionką).

2. Przygotowanie roztworu: 136 g/l octanu sodu.

3. Naniesienie próbki na płytkę: nanosi się około 2 μl badanego roztworu (o aktywności od 50 MBq/ml do 200 MBq/ml) w odległości około 1,5 cm od dolnej krawędzi płytki chromatograficznej o wymiarach 1,5 cm × 12 cm.

4. Rozwój: natychmiastowo, aż do osiągnięcia czoła rozpuszczalnika około 4/5 wysokości płytki.

5. Suszenie: w powietrzu.

6. Wykrywanie: odpowiedni detektor promieniowania.

Warunki:

• niezwiązany, zredukowany 99mTc oraz koloidalne formy 99mTc (zanieczyszczenie A) pozostają na starcie (Rf = 0,0–0,1);
• zestaw 99mTc-MDP oraz wolny jon nadmanganianu 99mTcO4- migruje z czołem rozpuszczalnika (Rf = 0,9–1,0).

Zanieczyszczenie B

1. Płytki ITLC-SG (folie szkłoplastikowe z krzemionką).
2. Przygotowanie roztworu: metyletyloketon (MEK).
3. Naniesienie próbki na płytkę: nanosi się około 2 μl badanego roztworu (o aktywności od 50 MBq/ml do 200 MBq/ml) w odległości około 1,5 cm od dolnej krawędzi płytki chromatograficznej o wymiarach 1,5 cm × 12 cm.
4. Rozwój: natychmiastowo, aż do osiągnięcia czoła rozpuszczalnika około 4/5 wysokości płytki.
5. Suszenie: w powietrzu.
6. Wykrywanie: odpowiedni detektor promieniowania.

Warunki:

• wolny jon nadmanganianu 99mTcO4- (zanieczyszczenie B) migruje z czołem rozpuszczalnika (Rf = 0,9–1,0);
• zestaw 99mTc-MDP oraz koloidalna forma 99mTc pozostają na starcie (Rf = 0,0–0,1).

Czystość radiochemiczna zestawu 99mTc-MDP: nie mniej niż 95% całkowitego technetu-99m.

Obliczyć % radioaktywności zestawu 99mTc-MDP jako:

100 - (A + B),

gdzie:

A = procent radioaktywności zanieczyszczenia A, określony w badaniu zanieczyszczenia A;

B = procent radioaktywności zanieczyszczenia B, określony w badaniu zanieczyszczenia B.

Dzieci

Stosowanie u dzieci i nastolatków należy starannie rozważyć, biorąc pod uwagę potrzeby kliniczne oraz ocenę stosunku ryzyka do korzyści dla tej grupy pacjentów, ponieważ dawka skuteczna na MBq jest wyższa niż u dorosłych.

Przedawkowanie.

W przypadku przedawkowania radiacyjnego 99mTc-MDP, dawkę pochłoniętą należy, jeśli to możliwe, zmniejszyć poprzez defekację, wymuszoną diurezę oraz częste opróżnianie pęcherza moczowego.

Niepożądane działania.

Niepożądane działania zgłaszane po podaniu leku przedstawiono w tabeli 3.

Tabela 3

Czasami (około 1 na 200000 badań) po wstrzyknięciu dożylnym 99mTc-MDP mogą występować reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadkie, zagrażające życiu przypadki anafilaksji. Zanotowano przypadki lokalnego lub ogólnego wysypki z świądem i podrażnieniem skóry. Reakcje zazwyczaj zaczynają się kilka godzin po podaniu i mogą trwać do 48 godzin. Efektywnym leczeniem jest podawanie niesedatycznego antagonisty histaminy H1.

Inne zgłaszane reakcje obejmują obniżenie ciśnienia tętniczego i związane z nim objawy, nudności, wymioty, rozszerzenie naczyń skóry, ból głowy, osłabienie, obrzęk kończyn oraz ból stawów.

Dla każdego pacjenta wpływ promieniowania jonizującego musi być uzasadniony oczekiwaną korzyścią. Podawaną aktywność należy dobrać tak, aby dawka promieniowania była jak najniższa, przy zachowaniu możliwości uzyskania pożądanego wyniku diagnostycznego.

Wpływ promieniowania jonizującego wiąże się z ryzykiem indukcji nowotworów oraz możliwością wystąpienia defektów genetycznych. Dane z badań diagnostycznych medycyny nuklearnej wskazują, że prawdopodobieństwo takich działań niepożądanych jest niskie.

W przypadku większości badań diagnostycznych stosujących procedury medycyny nuklearnej, dawka promieniowania (dawka efektywna) wynosi poniżej 20 mSv. Wyższe dawki mogą być uzasadnione w niektórych sytuacjach klinicznych.

Zgodnie z opublikowanymi danymi, po wstrzyknięciu dożylnym radiofarmaceutyku 99mTc-MDP obserwowano następujące działania niepożądane: dreszcze, ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączkę, nudności, wymioty, zaczerwienienie, ból pleców, ból brzucha, ból głowy, zawroty głowy, potliwość, reakcje nadwrażliwości, zmęczenie, światłowstręt, rumień, wysypkę skórną, świąd, drgawki, metaliczny smak w ustach, zatrzymanie akcji serca (zgłoszono jeden przypadek śmiertelny z powodu wtórnej arytmi serca).

Okres ważności.

Zestaw – 1 rok.

Po znakowaniu radioaktywnym roztworem nadperrenianu sodu (99mTc) – 8 godzin.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w lodówce w temperaturze od 2 °C do 8 °C.

Podczas transportu (nie dłużej niż 7 dni) w temperaturze nie wyższej niż 35 °C.

Po znakowaniu radioaktywnym roztworem nadperrenianu sodu (99mTc) przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w odpowiednim pojemniku ołowianym.

Opakowanie.

Fiolka szklana o pojemności 10 ml, 6 fiol w opakowaniu tekturowym.

Warunki wydawania.

Wyłącznie w warunkach szpitalnych.

Dostarczane wyłącznie do wyspecjalizowanych placówek medycznych posiadających zezwolenie na pracę z lekami radiologicznymi.

Producent.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych /
National Centre for Nuclear Research.

Siedziba producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock, 05-400, Polska /
ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock, 05-400, Poland.