Ovitrel®

INSTRUKCJA dotyczÄ cza zastosowania leku Ovitrel® (Ovitrelle®)

SkÅ ad:

substancja czynna: choriogonadotropina alfa;

1 wypeÅ niona strzykawka (0,5 ml roztworu) zawiera 250 µg (6500 JM) choriogonadotropiny alfa;

substancje pomocnicze: manitol (E 421), metionina, fosforan sodu dwuhydrat, fosforan sodu dwuhydrotlenek monohydrat, poloksymer 188, kwas fosforowy stÄ ¿ony, wodorotlenek sodu, woda do wstrzykiwaÅ .

PostaÄ leku. Roztwór do wstrzykiwaÅ .

GÅ ówne wÅ asnoÅ ci fizykochemiczne: roztwór praktycznie wolny od widocznych czÄ stek.

Grupa farmakoterapeutyczna. Hormony pÅ ociowe i modyfikatory ukÅ adu rozrodczego. Gonadotropiny. Choriogonadotropina alfa.

Kod ATC G03G A08.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Ovitrel® to lek zawierający rekombinowaną ludzką gonadotropinę kosmówkową alfa (hCG), wyprodukowaną przy użyciu technologii rekombinowanego DNA. Gonadotropina kosmówkowa alfa ma taką samą sekwencję aminokwasową, jak ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG) izolowana z moczu. Na komórkach tkanki ziarnistej (i granuloznych) gonadotropina kosmówkowa wiąże się z transbłonowymi receptorami LH/hCG, które wiążą również hormon luteinizujący (LH).

Głównym działaniem farmakodynamicznym leku u kobiet jest wznowienie mejozy oocytów, pęknięcie pęcherzyka Graafa (owulacja), powstawanie ciałka żółtego oraz produkcja przez ciałko żółte progesteronu i estradiolu. Działanie gonadotropiny kosmówkowej u kobiet jest podobne do ostrej fali wzrostu stężenia LH, która inicjuje owulację.

Ovitrel® stosuje się w celu zainicjowania końcowego dojrzewania pęcherzyków oraz wczesnej luteinizacji po zastosowaniu leków stymulujących wzrost pęcherzyków. W badaniach klinicznych porównawczych, podanie Ovitrel® w dawce 250 µg okazało się równie skuteczne jak podanie 5000 j.m. lub 10000 j.m. gonadotropiny kosmówkowej pochodzącej z moczu w celu indukcji końcowego dojrzewania pęcherzyków i wczesnej luteinizacji w ramach stosowania technik wspomaganego rozrodu (ART), jak również jak podanie 5000 j.m. gonadotropiny kosmówkowej pochodzącej z moczu w celu indukcji owulacji.

Do chwili obecnej u ludzi nie stwierdzono żadnych objawów rozwoju przeciwciał przeciwko Ovitrel®. Powtarzane stosowanie Ovitrel® badano wyłącznie u mężczyzn. Badania kliniczne stosowania leku u kobiet w ramach technik wspomaganego rozrodu (ART) oraz przy anowulacji ograniczały się do jednego cyklu leczenia.

Farmakokinetyka.

Po podaniu dożylnej gonadotropina kosmówkowa alfa rozprowadza się do płynu międzykomórkowego z okresem półrozkładu wynoszącym około 4,5 godziny. Objętość rozprowadzenia w stanie równowagi oraz całkowity klirens leku wynoszą odpowiednio 6 l i 0,2 l/godz. Nie ma danych wskazujących, że gonadotropina kosmówkowa alfa jest metabolizowana i wydalana w inny sposób niż endogenna hCG.

Po podaniu podskórnej okres końcowego półwydalenia gonadotropiny kosmówkowej alfa z organizmu wynosi około 30 godzin, a bio dostępność absolutna – około 40%.

Badania porównawcze form liofilizowanej i ciekłej leku wykazały bioekwiwalentność obu form.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

• Inicjowanie końcowego dojrzewania pęcherzyków oraz luteinizacji po stymulacji wzrostu pęcherzyków u dorosłych kobiet poddawanych procedurze hiperowulacji przed zastosowaniem technik reprodukcji wspomaganej (ART), takich jak zapłodnienie in vitro (IVF);
• inicjowanie owulacji oraz luteinizacji u dorosłych kobiet z anowulacją lub oligoowulacją po stymulacji wzrostu pęcherzyków.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub dowolny z substancji pomocniczych leku.
• Guzy podwzgorza lub przysadki mózgowej.
• Zwiększony rozmiar jajników lub torbiaczki, niezwiązane z zespołem policystycznych jajników.
• Ginekologiczne krwawienia o nieznanej etiologii.
• Rak jajników, macicy lub gruczołu piersiowego.
• Aktywne formy zaburzeń zakrzepowo-zatorowych.

Ovitrel® nie należy stosować w przypadkach, gdy nie można uzyskać skutecznej odpowiedzi na leczenie, np.:

• Pierwotna niewydolność jajników.
• Wady rozwojowe narządów płciowych nieprzydatne do zajścia w ciążę.
• Mięsaki macicy nieprzydatne do zajścia w ciążę.
• Nadejście menopauzy.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie przeprowadzono specjalnych badań interakcji lekowych Ovitrelu® z innymi lekami, jednak podczas terapii z zastosowaniem lhCG nie obserwowano żadnych klinicznie istotnych przypadków takich interakcji lekowych.

Właściwości stosowania.

Śledzenie

W celu poprawy śledzenia leków biologicznych należy dokładnie dokumentować nazwę handlową oraz numer serii stosowanego leku.

Ogólne zalecenia

Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić niepłodność pary pod kątem wskazań do leczenia oraz wykluczyć przeciwwskazania do zajścia w ciążę. W szczególności pacjentki powinny zostać przebadane pod kątem występowania hipotyreozu, niewydolności kory nadnerczy, hiperprolaktynemii i otrzymać odpowiednie specyficzne leczenie.

Obecnie brak jest doświadczenia klinicznego w zakresie stosowania leku w innych wskazaniach (takich jak niedostateczność ciałka żółte lub choroby męskie), dlatego Ovitrel® nie jest wskazany do leczenia tych chorób.

Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)

Oczekiwanym skutkiem kontrolowanej stymulacji jajników jest pewne zwiększenie ich rozmiarów. To zjawisko, które występuje najczęściej u kobiet z zespołem policystycznych jajników, zazwyczaj ustępuje samoistnie bez specjalnego leczenia.

W przeciwieństwie do niepowikłanego zwiększenia rozmiarów jajników, OHSS to zespół o nasilającym się nasileniu objawów. Charakteryzuje się wyraźnym zwiększeniem rozmiarów jajników, wysokimi stężeniami w surowicy steroidów płciowych oraz wzrostem przepuszczalności naczyń krwionośnych, co może prowadzić do gromadzenia się płynu w jamie brzusznej, opłucnej i rzadziej – w osierdziu.

Lekkie objawy OHSS mogą obejmować ból brzucha, dyskomfort brzuszny, uczucie rozciągania oraz zwiększenie rozmiarów jajników. Umiarkowany OHSS może dodatkowo objawiać się nudnościami, wymiotami, stwierdzonym ultrasonograficznie wodobrzuszem oraz wyraźnym zwiększeniem rozmiarów jajników.

W przypadku ciężkiego OHSS mogą występować dodatkowo następujące objawy: znaczne zwiększenie rozmiarów jajników, przyrost masy ciała, duszność i oliguria. W badaniu klinicznym mogą występować objawy hipowolemii, zagęszczenia krwi, zaburzenia równowagi elektrolitowej, wodobrzusze, wycieki do opłucnej lub ostry zespół napięcia oddechowego (ARDS). W bardzo rzadkich przypadkach ciężki OHSS może być powikłany skrętem jajnika oraz powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi, takimi jak zator tętnicy płucnej, udar niedokrwienny czy zawał mięśnia sercowego.

Niezależne czynniki ryzyka rozwoju OHSS to młody wiek, szczupła budowa ciała, zespół policystycznych jajników, wysokie dawki egzogennych gonadotropin, wysokie lub szybko rosnące stężenia estradiolu w surowicy, wcześniejsze epizody OHSS oraz duża liczba rosnących folikuli jajnikowych lub uzyskanych w cyklach Eko oocytów.

Dokładne przestrzeganie zalecanej dawki i schematu podawania leku Ovitrel® może zminimalizować ryzyko hiperstymulacji jajników. W celu wczesnego wykrycia odpowiednich czynników ryzyka zaleca się monitorowanie cykli stymulacji za pomocą badania ultrasonograficznego oraz oznaczania poziomu estradiolu.

Istnieją podstawy do przypuszczenia, że hCG odgrywa kluczową rolę w inicjowaniu OHSS i że zespół ten może być cięższy i dłuższy w przypadku zajścia w ciążę. Dlatego przy wystąpieniu objawów hiperstymulacji jajników zaleca się odstąpienie od podawania hCG oraz doradzenie pacjentce unikania stosunków seksualnych lub stosowania barierycznych metod antykoncepcji przez co najmniej 4 dni.

OHSS może szybko postępować (w ciągu 24 godzin) i w ciągu kilku dni stać się poważnym powikłaniem medycznym, dlatego pacjentki powinny pozostawać pod opieką medyczną przez co najmniej 2 tygodnie po podaniu hCG.

Zazwyczaj lekkie lub umiarkowane formy OHSS ustępują samoistnie. W przypadku wystąpienia ciężkiej formy OHSS należy przerwać leczenie gonadotropinami, hospitalizować pacjentkę i rozpocząć odpowiednie leczenie OHSS.

Ciąże wielopłodowe

W trakcie indukcji owulacji częstość ciąż i porodów wielopłodowych jest zwiększona w porównaniu do zapłodnienia naturalnego. Większość ciąż wieloowulacyjnych to bliźniaki. Ciąża wielopłodowa, szczególnie wyższego rzędu, wiąże się z zwiększonym ryzykiem niekorzystnych wyników porodu i okresu okołoporodowego.

W celu zminimalizowania ryzyka ciąży wielopłodowej wyższego rzędu zaleca się dokładne monitorowanie odpowiedzi jajników. W procedurach Eko ryzyko ciąży wielopłodowej wiąże się głównie z liczbą przeszczepionych embrionów, ich jakością oraz wiekiem pacjentki.

Przerwanie ciąży

Częstość przypadków przerwania ciąży zarówno u pacjentek z anowulacją, jak i w trakcie stosowania Eko, jest wyższa niż po zapłodnieniu spontanicznym.

Ciąża ektopiczna

Kobiety z wywiadem chorób jajowodów mają zwiększone ryzyko ciąży ektopowego, niezależnie od tego, czy ciąża powstała w wyniku zapłodnienia spontanicznego, czy leczenia niepłodności. Donoszono, że częstość ciąży ektopowego po procedurach Eko jest wyższa niż w populacji ogólnej.

Wady wrodzone

Częstość występowania wad wrodzonych po procedurach Eko może być nieco wyższa niż po zapłodnieniu spontanicznym. Uważa się, że jest to spowodowane różnicami w cechach rodziców (np. wiek matki, jakość nasienia) oraz większą częstością ciąży wielopłodowych.

Zjawiska zakrzepowo-zatorowe

U kobiet z niedawnymi chorobami zakrzepowo-zatorowymi oraz u kobiet, u których ogólnie występują czynniki ryzyka rozwoju zjawisk zakrzepowo-zatorowych, takich jak przypadki indywidualne lub rodzinne, leczenie gonadotropinami może prowadzić do dalszego zwiększenia ryzyka nasilenia lub pojawienia się takich zaburzeń. U takich kobiet należy ocenić korzyści wynikające ze stosowania gonadotropin w porównaniu do ryzyka rozwoju takich zjawisk. Należy jednak zauważyć, że sama ciąża oraz OHSS również zwiększają ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Nowotwory układu rozrodczego

Istnieją doniesienia o rozwoju zarówno nowotworów łagodnych, jak i złośliwych jajników oraz innych narządów układu rozrodczego u kobiet, które stosowały różne leki w celu leczenia niepłodności. Nie ustalono jeszcze, czy leczenie gonadotropinami zwiększa podstawowe ryzyko rozwoju takich nowotworów u kobiet niepłodnych.

Wpływ na wyniki badań krwi lub moczu

W okresie do 10 dni po podaniu Ovitrel® może wpływać na wyniki immunologicznego oznaczania poziomu hCG w surowicy lub moczu, co może prowadzić do fałszywie pozytywnych wyników testów ciążowych. Pacjentki należy o tym poinformować.

Zawartość sodu

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej dawce, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Nie ma wskazań do stosowania leku Ovitrel® w czasie ciąży. Dane uzyskane dla niewielkiej liczby przypadków stosowania leku w czasie ciąży wskazują na brak wad wrodzonych lub toksyczności płodowej lub noworodkowej. Nie przeprowadzono badań wpływu chorionogonadotropiny alfa na funkcje rozrodcze u zwierząt, dlatego potencjalne ryzyko takiego zastosowania dla człowieka jest nieznane.

Karmienie piersią

Ovitrel® nie jest wskazany do stosowania w czasie karmienia piersią. Brak danych dotyczących wydzielania chorionogonadotropiny alfa w mleko matki.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Ovitrel® nie wpływa lub prawie nie wpływa na zdolność pacjentek do prowadzenia samochodu lub obsługiwanie innych urządzeń.

Sposób stosowania i dawki.

Lek należy stosować pod nadzorem lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu niepłodności.

Maksymalna dawka leku to 250 µg. Należy stosować niżej wymienione schematy leczenia.

Kobiety poddawane stymulacji owulacji przed zastosowaniem technik rozrodu wspomaganego, takich jak zapłodnienie in vitro (IVF)

Zawartość jednej wstępnie wypełnionej dawki Ovitrel® (250 µg) podaje się 24–48 godzin po ostatniej iniekcji leku stymulującego wzrost folikuli (FSH) lub ludzkiego menopauzalnego gonadotropiny (hMG), czyli w momencie osiągnięcia optymalnej stymulacji wzrostu folikularnego.

Kobiety z anowulacją lub oligoowulacją

Zawartość jednej wstępnie wypełnionej dawki Ovitrel® (250 µg) podaje się 24–48 godzin po osiągnięciu optymalnej stymulacji wzrostu folikularnego. Pacjentkom zaleca się współżycie w dniu podania Ovitrel® oraz w dniu następnym.

Pacjentki z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby

Bezpieczeństwo, skuteczność oraz parametry farmakokinetyczne Ovitrel® u pacjentek z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby nie zostały ustalone.

Jeśli samodzielnie podajesz lek Ovitrel®, proszę dokładnie przeczytaj i postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami.

Ovitrel® przeznaczony jest do podania podskórnie. Wstępnie wypełniona dawka Ovitrel® przeznaczona jest wyłącznie do jednorazowego użytku. Dawkę oraz/lub igłę nie wolno przekazywać innym osobom.

Każda opakowanie wstępnie wypełnionej dawki Ovitrel® zawiera jedną igłę do iniekcji oraz jedną zapasową igłę.

Lek Ovitrel® można stosować tylko po przeszkoleniu przez lekarza w zakresie poprawnego użytkowania wstępnie wypełnionej dawki.

Należy zawsze przestrzegać wszystkich wskazówek udzielonych przez lekarza podczas szkolenia oraz zaleceń zawartych w niniejszej ulotce: mogą one różnić się od wcześniejszych doświadczeń. Zapobiegnie to nieprawidłowemu leczeniu lub zakażeniu spowodowanemu igłą lub odpryskami szkła.

Lek należy przechowywać w lodówce. Nie zamrażać.

Wstępnie wypełnionej dawki Ovitrel® nie wolno używać, jeśli upadła, pękła lub jest uszkodzona, ponieważ może to spowodować uraz.

Zapoznanie się z wstępnie wypełnioną dawką do podania Ovitrel®

1. Etap przygotowawczy.
2. 1. Przygotuj czystą, płaską powierzchnię, np. stół, z dobrą oświetleniem.
3. 2. Będziesz również potrzebować waty nasączonej alkoholem oraz pojemnika do utylizacji przedmiotów ostrych, które nie są zawarte w opakowaniu.
4. 3. Umij ręce mydłem i wysusz je.
5. 4. Wyjmij dawkę z opakowania, nie stosując żadnych dodatkowych narzędzi, które mogłyby ją uszkodzić.
6. 5. Sprawdź nazwę leku oraz termin ważności na etykiecie dawki. Jeśli termin ważności upłynął, wstępnie wypełnionej dawki Ovitrel® nie wolno stosować.
7. Przygotowanie wstępnie wypełnionej dawki do iniekcji.

1. Przyłącz igłę.
2. 1. Weź nową igłę. Używaj wyłącznie jednorazowych igieł zawartych w opakowaniu z lekiem.
3. 2. Sprawdź, czy zewnętrzny kaptur igły nie jest uszkodzony.
4. 3. Trzymając w ręku zewnętrzny kaptur igły, sprawdź, czy etykieta kontrolująca pierwsze otwarcie zewnętrznego kaptura igły jest obecna i nieuszkodzona oraz czy data ważności igły nie upłynęła.
5. 4. Usuń etykietę kontrolującą pierwsze otwarcie.

Nie używaj igły, jeśli jest uszkodzona, upłynął jej termin ważności lub jeśli zewnętrzny kaptur igły lub etykieta kontrolująca pierwsze otwarcie są uszkodzone lub nieobecne. Użycie takiej igły może prowadzić do rozwoju infekcji. Usuń taką igłę, umieszczając ją w pojemniku na ostre przedmioty, i użyj innej igły zawartej w opakowaniu z lekiem.

Jeśli nie widzisz małych kropelek cieczy na końcu igły:

• Ostrożnie obróć pokrętło dawkownika do przodu, aż pojawi się oznaczenie „∙” na wyświetlaczu. Jeśli minąłeś to oznaczenie, obróć pokrętło dawkownika z powrotem do oznaczenia „∙” (Rys. 7).

Rys. 7

• Trzymając urządzenie igłą do góry, delikatnie stuknij palcem w zbiornik (Rys. 8).
• Naciśnij pokrętło dawkownika całkowicie do oporu. Na końcu igły powinna pojawić się mała kropelka cieczy (Rys. 9).
• Sprawdź, czy na wyświetlaczu pojawia się „0” (Rys. 10).

• Jeśli kropelka cieczy się nie pojawi, spróbuj ponownie tylko jeden raz, zaczynając od punktu „Jeśli nie widzisz małych kropelek cieczy na końcu igły”. Jeśli kropelka cieczy nie pojawi się po raz drugi, skontaktuj się z lekarzem.

1. Ustaw dawkę 250.

1. Wprowadź dawkę.

Ważne: zastrzyk należy wykonywać zgodnie z instrukcjami udzielonymi przez lekarza lub pielęgniarkę.

1. Usuwanie igły po zastrzyku.

1. Po podaniu zastrzyku.

1. Utylizacja długopisu do podania Ovitrel®.

Ważne: Wstępnie napełniony długopis do podania Ovitrel® oraz igły przeznaczone są do jednorazowego użycia.

1. 1. Zamknij długopis nakrywką.
2. 2. Ostrożnie utylizuj igły i długopis.

Dzieci.

Nie ma wskazań do stosowania Ovitrel® u pacjentek z grupy pediatrycznej.

Przedawkowanie.

Efekty przedawkowania Ovitrel® są nieznane. Jednakże w wyniku przedawkowania leku istnieje możliwość rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników (ZHSJ) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności postępowania”).

Działania niepożądane.

Skrócony opis profilu bezpieczeństwa

W badaniach porównawczych z zastosowaniem różnych dawek Ovitrel® stwierdzono, że zespołem nadreaktywności jajników (ZNJ) powiązany z lekiem Ovitrel® charakteryzuje się zależnością dawkową. ZNJ występował u około 4% pacjentek stosujących Ovitrel®. Ciężki przebieg ZNJ obserwowano u mniej niż 0,5% pacjentek (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Lista działań niepożądanych

Kategorie częstości działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10); często (od ≥ 1/100 do < 1/10); rzadko (od ≥ 1/1000 do < 1/100); pojedyncze przypadki (od ≥ 1/10000 do < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000), częstość nieznana (nie można ustalić na podstawie dostępnych danych).

Układ odpornościowy

Bardzo rzadko: reakcje nadwrażliwości od łagodnego do ciężkiego stopnia, w tym wysypka, reakcje anafilaktyczne i wstrząs.

Układ nerwowy

Często: ból głowy.

Choroby układu krążenia

Bardzo rzadko: zakrzepica i zatorowość, związane lub niezwiązane z ZNJ.

Choroby układu pokarmowego

Często: ból brzucha, wzdęcia brzucha, nudności, wymioty.

Rzadko: dyskomfort brzucha, biegunka.

Układ rozrodczy i gruczoły mlekowe

Często: łagodny lub umiarkowany ZNJ.

Rzadko: ciężki ZNJ.

Stan ogólny i miejsce wstrzyknięcia

Często: reakcje w miejscu wstrzyknięcia.

Okres ważności. 2 lata.

Do natychmiastowego użycia po pierwszym otwarciu.

Nie stosować po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze 2–8 °C (w lodówce). Nie zamarzać.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 0,5 ml roztworu do wstrzykiwań w strzykawce o pojemności 3 ml z tłokiem i aluminiową nakrętką zabezpieczającą z uszczelką gumową, umieszczonej w długopisie do wstrzykiwania. Długopis do wstrzykiwania wstępnie napełniony oraz 2 igły do wstrzykiwań w pudełku kartonowym.

Kategoria recepturowa. Na receptę.

Producent. Merk Serono S.p.A./Merck Serono S.p.A.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Via delle Magnolie 15 (loc. frazione Zona Industriale), 70026 Modugno (Bari), Włochy /
Via delle Magnolie 15 (loc. frazione Zona Industriale), 70026 Modugno (Bari), Italy.