Omeprazol

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU OMEPRAZOL (OMEPRASOL)

Skład:

substancja czynna: omeprazol;

1 kapsułka zawiera granulki omeprazolu odpowiadające omeprazolowi – 10 mg lub 20 mg, lub 40 mg;

substancje pomocnicze w składzie granulek: kulki cukrowe (sacharoza, skrobia kukurydziana), sodu laurylosiarczan, sodu fosforan dwuwodny, sorbitol, hydroksypropylometyloceluloza, makrogol 6000, talk, polisorbat 80, dyspersja kopolimeru metakrylanowego, tlenek tytanu (E 171);

skład powłoki kapsułki:

10 mg – żelatyna, tlenek żelaza czerwony (E 172), tlenek tytanu (E 171);

20 mg – żelatyna, azorubina (karmin cynowy) (E 122), tlenek żelaza czarny (E 172), tlenek żelaza czerwony (E 172), tlenek tytanu (E 171);

40 mg – żelatyna, tlenek żelaza żółty (E 172), tlenek tytanu (E 171), tlenek żelaza czerwony (E 172).

Postać lekowa. Kapsułki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

10 mg. Twarda żelatynowa kapsułka. Korpus i pokrywka kapsułki jasnoróżowego koloru. Zawartość kapsułki – granulki od białego do niemal biało-krémowego koloru, kuliste, bez widocznych wad;

20 mg. Twarda żelatynowa kapsułka. Korpus białego koloru i pokrywka kapsułki różowego koloru. Zawartość kapsułki – granulki od białego do niemal biało-krémowego koloru, kuliste, bez widocznych wad;

40 mg. Twarda żelatynowa kapsułka. Korpus białego koloru i pokrywka kapsułki beżowego koloru. Zawartość kapsułki – granulki od białego do niemal biało-krémowego koloru, kuliste, bez widocznych wad.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki stosowane w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy oraz choroby refluksowej przełyku. inhibitory pompy protonowej. Kod ATC A02BC01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Omeprazol – racemiczna mieszanina dwóch enancjomerów, która obniża sekrecję kwasu żołądkowego dzięki docelowemu mechanizmowi działania. Jest specyficznym inhibitorem pompy protonowej (IPP) w komórkach okładzinowych żołądka. Działa szybko i powoduje kontrolowane, odwracalne hamowanie sekrecji kwasu żołądkowego po podaniu raz na dobę.

Omeprazol to słaba zasada, która koncentruje się i przekształca się w formę aktywną w kwaśnym środowisku kanałków wewnątrzkomórkowych w komórkach okładzinowych, gdzie hamuje enzym H+/K+-ATPazę – pompę kwasową. Takie działanie na końcowym etapie procesu produkcji kwasu żołądkowego jest zależne od dawki i zapewnia skuteczne hamowanie zarówno sekrecji podstawowej, jak i stymulowanej, niezależnie od rodzaju bodźca.

Właściwości farmakodynamiczne

Wszystkie obserwowane efekty farmakodynamiczne można wyjaśnić wpływem omeprazolu na sekrecję kwasu.

Wpływ na sekrecję kwasu żołądkowego

Doustne podawanie omeprazolu raz na dobę powoduje szybkie i skuteczne hamowanie dobowej i nocnej sekrecji kwasu żołądkowego, maksymalny efekt osiągany jest w ciągu 4 dni leczenia. U pacjentów z wrzodą dwunastnicy średnie obniżenie kwasowości żołądka (około 80%) występuje w ciągu 24 godzin po podaniu 20 mg omeprazolu, średnie obniżenie szczytowego wydzielania kwasu po stymulacji pentagastryną wynosi około 70% po 24 godzinach od podania omeprazolu.

Doustne podawanie 20 mg omeprazolu utrzymuje u pacjentów z wrzodą dwunastnicy wartość pH w żołądku ≥ 3 średnio przez 17 godzin na 24-godzinnym okresie.

W wyniku obniżonej sekrecji kwasu i kwasowości w żołądku, zależnie od dawki, omeprazol zmniejsza/normalizuje działanie kwasu na przełyk u pacjentów z chorobą refluksową przełyku.

Hamowanie sekrecji kwasu koreluje z polem pod krzywą „stężenie w osoczu – czas” (AUC) omeprazolu, a nie z rzeczywistym stężeniem w osoczu krwi w danej chwili.

Podczas leczenia omeprazolem nie zaobserwowano żadnej tachyfilaksji.

Wpływ na Helicobacter pylori (H. pylori)

Choroba wrzodowa, w tym wrzoda dwunastnicy i wrzoda żołądka, jest związana z H. pylori. H. pylori jest uważany za główny czynnik w rozwoju zapalenia żołądka, a w połączeniu z kwasem żołądkowym stanowi decydujące czynniki w rozwoju choroby wrzodowej. H. pylori jest również głównym czynnikiem w rozwoju zapalenia żołądka atroficznego, które wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka żołądka.

Eradykacja H. pylori za pomocą omeprazolu i antybiotyków wiąże się z wysokim poziomem wyleczenia i długotrwałą remisją wrzodów.

Przeanalizowano różne schematy terapii podwójnej i stwierdzono, że są one mniej skuteczne niż terapia potrójna. Ich zastosowanie może jednak być uzasadnione w przypadkach, gdy znana podwyższona wrażliwość wyklucza zastosowanie jakiejkolwiek kombinacji potrójnej.

Inne efekty związane z hamowaniem kwasu

Podczas długotrwałego leczenia donoszono o nieco zwiększonym występowaniu torbieli gruczołowych w żołądku. Te zmiany są fizjologicznym skutkiem hamowania sekrecji kwasu, torbiele są łagodne i odwracalne.

Obniżona kwasowość żołądka spowodowana przez dowolne środki, w tym IPP, zwiększa liczbę bakterii w żołądku, które normalnie występują w przewodzie pokarmowym. Leczenie lekami obniżającymi kwasowość nieco zwiększa ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, np. spowodowanych przez Salmonella i Campylobacter, a u hospitalizowanych pacjentów – być może również przez Clostridium difficile.

Podczas leczenia lekami antysekrecyjnymi stężenie gastryny w osoczu krwi wzrasta w wyniku obniżenia sekrecji kwasu solnego. W wyniku obniżenia sekrecji kwasu solnego wzrasta poziom chromograniny A (CgA). Zwiększenie stężenia CgA może wpływać na wyniki badań wykrywania guzów neuroendokrynnych. Ze względu na dostępne opublikowane dane przyjmuje się, że przyjmowanie IPP powinno zostać przerwane w okresie od 5 do 14 dni przed zaplanowanym pomiarem poziomu CgA. Pozwala to na normalizację poziomu CgA, który może być fałszywie podwyższony po przyjmowaniu IPP, do wartości odniesienia.

Podczas długotrwałej terapii omeprazolem u niektórych pacjentów (wśród nich byli zarówno dzieci, jak i dorośli) obserwowano zwiększenie liczby komórek ECL (enterochromafinopodobnych), co może być spowodowane podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy. Uważa się, że te dane nie mają znaczenia klinicznego.

Dzieci

Podczas niekontrolowanego badania u dzieci (w wieku od 1 do 16 lat) z ciężkim przełykowym zapaleniem przełyku omeprazol w dawkach od 0,7 do 1,4 mg/kg poprawiał przebieg zapalenia przełyku w 90% przypadków i znacząco zmniejszał objawy refluksu. Podczas badania dzieci w wieku od 0 do 24 miesięcy z klinicznie ustalonym rozpoznaniem „choroby refluksowej przełyku” otrzymywały leczenie omeprazolem w dawce 0,5, 1,0 lub 1,5 mg/kg masy ciała. Częstotliwość epizodów wymiotów/regurgitacji, niezależnie od dawki, zmniejszyła się o 50% po 8 tygodniach leczenia.

Eradykacja H. pylori u dzieci

Według danych z badań omeprazol w połączeniu z dwoma antybiotykami (amoksycyliną i klarotromycyną) był bezpieczny i skuteczny w leczeniu infekcji H. pylori u dzieci w wieku od 4 lat z zapaleniem żołądka. Poziom eradykacji H. pylori wyniósł 74,2% przy stosowaniu omeprazolu + amoksycyliny + klarotromycyny w porównaniu do 9,4% przy stosowaniu amoksycyliny + klarotromycyny. Jednak nie uzyskano żadnych dowodów na korzyści kliniczne w odniesieniu do objawów dyspepsji. Brak informacji dotyczących dzieci poniżej 4 roku życia.

Farmakokinetyka.

Absorpcja

Omeprazol i sól magnezowa omeprazolu są wrażliwe na działanie kwasu, dlatego należy je stosować doustnie w postaci granulek z powłoką opóźniającą uwalnianie w kapsułkach lub tabletach. Absorpcja omeprazolu jest szybka, maksymalne stężenia w osoczu osiągane są około 1–2 godziny po podaniu dawki. Absorpcja omeprazolu zachodzi w jelicie cienkim i zazwyczaj kończy się w ciągu 3–6 godzin. Jednoczesne spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność. Systemowa dostępność (biodostępność) jednorazowej dawki omeprazolu wynosi około 40%. Po powtarzanym podawaniu dawki raz na dobę biodostępność wzrasta do około 60%.

Rozkład

Udawany wolumen rozkładu u zdrowych ochotników wynosi około 0,3 l/kg masy ciała. Omeprazol wiąże się z białkami osocza krwi w 97%.

Biotransformacja

Omeprazol jest całkowicie metabolizowany przez system cytochromu P450 (CYP). Główna część jego metabolizmu zależy od polimorficznie wyrażanego CYP2C19, odpowiedzialnego za powstawanie hydroksyomeprazolu – głównego metabolitu w osoczu krwi. Inna część zależy od innej specyficznej izoformy, CYP3A4, odpowiedzialnej za powstawanie omeprazolu sulfonu. Ze względu na wysoką powinowactwo omeprazolu do CYP2C19 możliwe są konkurencyjne hamowanie i interakcje metaboliczne między lekami, które są substratami CYP2C19. Jednakże z powodu niskiego powinowactwa do CYP3A4 omeprazol nie jest w stanie hamować metabolizmu innych substratów CYP3A4. Ponadto omeprazol nie wykazuje działania hamującego na główne enzymy CYP.

Około 3% przedstawicieli rasy europejskiej i 15–20% przedstawicieli rasy azjatyckiej ma niedostateczność funkcjonalnego enzymu CYP2C19, dlatego określa się ich jako „powolnych metabolizatorów”. U takich osób metabolizm omeprazolu jest najprawdopodobniej katalizowany głównie przez CYP3A4. Po powtarzanym podawaniu dawki 20 mg omeprazolu raz na dobę wartość AUC u „powolnych metabolizatorów” była 5–10 razy wyższa niż u podmiotów z funkcjonalnym enzymem CYP2C19 („szybkich metabolizatorów”). Średnie maksymalne stężenia w osoczu były również 3–5 razy wyższe. Te dane nie wpływają na dawkowanie omeprazolu.

Eliminacja

Okres półtrwania omeprazolu w osoczu krwi wynosi zazwyczaj mniej niż 1 godzinę zarówno po dawce jednorazowej, jak i po powtarzanym podawaniu dawki raz na dobę. Omeprazol jest całkowicie usuwany z osocza krwi w okresie między dawkami bez tendencji do kumulacji przy podawaniu raz na dobę. Prawie 80% doustnej dawki omeprazolu wydala się z moczem w postaci metabolitów, reszta – z kałem drogą żółciową.

Linowość/nieliniowość

AUC omeprazolu wzrasta po powtarzanym podawaniu. Takie zwiększenie zależy od dawki i prowadzi do nieliniowej zależności AUC od dawki po powtarzanym podawaniu. Taka zależność od czasu i dawki wynika z obniżonego metabolizmu pierwszego przejścia i ogólnoustrojowego klirensu, prawdopodobnie spowodowanego hamowaniem enzymu CYP2C19 przez omeprazol i/lub jego metabolity (np. sulfon).

Nie wykazano wpływu metabolitów omeprazolu na sekrecję kwasu w żołądku.

Grupy specjalne pacjentów

Zaburzenia funkcji wątroby

Metabolizm omeprazolu u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby jest zaburzony, co prowadzi do zwiększenia AUC. Omeprazol nie wykazał tendencji do kumulacji przy stosowaniu raz na dobę.

Zaburzenia funkcji nerek

Farmakokinetyka omeprazolu, w tym biodostępność systemowa i szybkość eliminacji, nie zmienia się u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.

Pacjenci w wieku podeszłym

Szybkość metabolizmu omeprazolu u pacjentów w wieku podeszłym (75–79 lat) jest nieco zmniejszona.

Dzieci

Podczas leczenia dzieci w wieku od 1 roku z zastosowaniem zalecanych dawek obserwowano takie same stężenia w osoczu, jak u dorosłych pacjentów. U dzieci poniżej 6 miesiąca życia klirens omeprazolu jest obniżony z powodu niskiej zdolności do metabolizmu omeprazolu.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Dorośli

• Leczenie wrzodów dwunastnicy;
• zapobieganie nawrotom wrzodów dwunastnicy;
• leczenie wrzodów żołądka;
• zapobieganie nawrotom wrzodów żołądka;
• w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami w celu eliminacji Helicobacter pylori (H. pylori) w chorobie wrzodowej;
• leczenie wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z NLPZ;
• zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastnicy związanych z NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka;
• leczenie przełykowego refluksu kwasowego;
• długotrwałe leczenie pacjentów z wyleczonym przełykowym refluksowym zapaleniem przełyku w celu zapobiegania nawrotom;
• leczenie objawowego gastroezofagorefluksu;
• leczenie zespołu Zollingera–Ellisona.

Dzieci

Dzieci w wieku od 1 roku życia i z masą ciała ≥ 10 kg

• Leczenie przełykowego refluksu kwasowego;
• leczenie objawowego zgagi i kwasowego odbijania w chorobie refluksowej przełyku.

Dzieci w wieku od 4 lat i młodzież

• W połączeniu z antybiotykami w leczeniu wrzodu dwunastnicy spowodowanego H. pylori.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną, pochodne benzimidazolu lub którykolwiek ze składników pomocniczych leku.

Omeprazol, podobnie jak inne inhibitory pompy protonowej (IPP), nie powinien być stosowany jednocześnie z nelfinawirem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Wpływ omeprazolu na farmakokinetykę innych leków

Leki, których wchłanianie zależy od pH żołądka

Zahamowanie sekrecji żołądka podczas leczenia omeprazolem może obniżać lub zwiększać wchłanianie leków, których wchłanianie zależy od pH żołądka.

Nelfinawir, atazanawir

Poziomy nelfinawiru i atazanawiru w osoczu obniżają się przy jednoczesnym stosowaniu z omeprazolem.

Jednoczesne stosowanie omeprazolu i nelfinawiru jest przeciwwskazane, ponieważ zastosowanie omeprazolu (40 mg raz dziennie) obniżało średnią AUC nelfinawiru o około 40 %, a średnią AUC farmakologicznie aktywnego metabolitu M8 o 75–90 %. Interakcja może również wynikać z hamowania aktywności CYP2C19.

Jednoczesne stosowanie omeprazolu z atazanawirem nie jest zalecane. Wspólne stosowanie omeprazolu (40 mg raz dziennie) i atazanawiru w dawce 300 mg lub rytonawiru w dawce 100 mg u zdrowych ochotników prowadziło do obniżenia AUC atazanawiru o 75 %. Zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensowało wpływu omeprazolu na AUC atazanawiru. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (20 mg raz dziennie) z atazanawirem w dawce 400 mg lub rytonawirem w dawce 100 mg u zdrowych ochotników prowadziło do obniżenia AUC atazanawiru o około 30 % w porównaniu z atazanawirem w dawce 300 mg lub rytonawirem w dawce 100 mg raz dziennie.

Digoksyna

Jednoczesne leczenie omeprazolem (20 mg dziennie) i digoksyną u zdrowych ochotników zwiększało biodostępność digoksyny o 10 %. Rzadko odnotowano przypadki toksyczności spowodowanej stosowaniem digoksyny. Należy jednak zachować ostrożność przy przepisywaniu wysokich dawek omeprazolu osobom starszym. Konieczne jest wzmocnienie monitorowania terapeutycznego digoksyny.

Klopidogrel

U zdrowych ochotników zaobserwowano interakcję farmakokinetyczną (FK)/farmakodynamiczną (FD) między klopidogrelem (dawka załadunkowa 300 mg/dawka utrzymaniowa 75 mg dziennie) a omeprazolem (80 mg dziennie doustnie), co prowadziło do zmniejszenia AUC aktywnego metabolitu klopidogrelu średnio o 46 % oraz zmniejszenia maksymalnego działania hamującego (ADP-indukowanej) agregacji płytek krwi średnio o 16 %.

Otrzymano sprzeczne dane dotyczące klinicznych przejawów tej interakcji FK/FD pod względem głównych chorób układu sercowo-naczyniowego w trakcie przeprowadzania badań obserwacyjnych i klinicznych. Jako środek ostrożności należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.

Inne leki

Wchłanianie posakonazolu, erlotynibu, ketokonazolu i itrakonazolu znacznie się zmniejsza, a tym samym skuteczność kliniczna może być osłabiona. Należy unikać jednoczesnego stosowania z posakonazolem i erlotynibem.

Leki metabolizowane za pomocą CYP2C19

Omeprazol wywiera umiarkowane działanie hamujące na CYP2C19 (główny enzym odpowiedzialny za metabolizm omeprazolu). W związku z tym metabolizm współadministracyjnych leków, które również są metabolizowane przez CYP2C19, może być zmniejszony, a ekspozycja systemowa na te leki – zwiększona. Przykładami takich leków są R-warfaryna i inne antagoniści witaminy K, cylostatol, diazepam i fenytoina.

Cylostatol

U zdrowych ochotników stosowanie omeprazolu w dawce 40 mg zwiększało maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) i AUC cylostatolu odpowiednio o 18 % i 26 %, a jednego z jego aktywnych metabolitów – odpowiednio o 29 % i 69 %.

Fenytoina

Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu krwi w pierwszych dwóch tygodniach po rozpoczęciu leczenia omeprazolem. Jeśli była korygowana dawka fenytoiny, monitorowanie i dalszą korektę dawki należy prowadzić po zakończeniu leczenia omeprazolem.

Nieznany mechanizm

Sakwinawir

Jednoczesne stosowanie omeprazolu z sakwinawirem/rytonawirem prowadziło do zwiększenia stężenia sakwinawiru w osoczu o około 70 %, co wiązało się z odpowiednią tolerancją u pacjentów zakażonych HIV.

Takrolimus

Przy jednoczesnym stosowaniu omeprazolu donoszono o zwiększeniu stężenia takrolimusu w surowicy krwi. Konieczne jest wzmocnione monitorowanie stężenia takrolimusu oraz funkcji nerek (klirens kreatyniny), a w razie potrzeby należy skorygować dawkowanie takrolimusu.

Metotreksat

Donoszono o zwiększeniu stężenia metotreksatu u niektórych pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu z IPP. W razie konieczności stosowania metotreksatu w wysokich dawkach należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę omeprazolu

Inhibitory CYP2C19 i/lub CYP3A4

Ponieważ omeprazol jest metabolizowany za pomocą enzymów CYP2C19 i CYP3A4, leki hamujące aktywność CYP2C19 lub CYP3A4 (takie jak klaritromycyna i worykonazol) mogą prowadzić do wzrostu stężenia omeprazolu w surowicy krwi w wyniku spowolnienia tempa jego metabolizmu. Jednoczesne stosowanie worykonazolu prowadziło do ponad dwukrotnego wzrostu AUC omeprazolu. Ponieważ wysokie dawki omeprazolu były dobrze tolerowane, korekta dawki omeprazolu zazwyczaj nie jest konieczna. Należy jednak rozważyć korektę dawki u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz w przypadku długotrwałego leczenia.

Induktory CYP2C19 i/lub CYP3A4

Leki indukujące aktywność CYP2C19 lub CYP3A4 lub obu enzymów (takie jak ryfampicyna i dziurawiec) mogą prowadzić do obniżenia stężenia omeprazolu w surowicy krwi w wyniku przyspieszenia tempa jego metabolizmu.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

W przypadku występowania jakichkolwiek alarmujących objawów (np. znaczna utrata masy ciała nieuzasadniona dietą; częste wymioty; dysfagia; wymioty z domieszką krwi lub melena) oraz przy rozpoznanej lub podejrzewanej wrzodzie żołądka należy wykluczyć chorobę nowotworową, ponieważ przyjmowanie leku może maskować jej objawy i opóźnić prawidłową diagnozę.

Jednoczesnego stosowania atazanawiru z IPP nie zaleca się. Jeśli połączenia atazanawiru z IPP nie można uniknąć, zaleca się dokładne monitorowanie kliniczne (np. obciążenie wirusem) w połączeniu ze zwiększeniem dawki atazanawiru do 400 mg na 100 mg rytonawiru; dawka omeprazolu nie powinna przekraczać 20 mg.

Omeprazol, podobnie jak wszystkie leki hamujące wydzielanie kwasu solnego soku żołądkowego, może zmniejszać wchłanianie witaminy B12 (cyjanokobalaminy) poprzez hipochlorhydrię lub achlorhydrię. Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów o niskiej masie ciała lub z czynnikami ryzyka zmniejszonego wchłaniania witaminy B12 podczas długotrwałej terapii.

Omeprazol jest inhibitorem CYP2C19. Na początku lub na zakończenie leczenia omeprazolem należy rozważyć możliwość interakcji z lekami metabolizowanymi przy udziale CYP2C19. Obserwowano interakcję między klopidogrelem a omeprazolem. Kliniczne znaczenie tej interakcji pozostaje niejasne. Jako środek ostrożności należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.

U pacjentów, którzy przyjmowali IPP, w tym omeprazol, przez co najmniej 3 miesiące, wystąpiła ciężka hipomagnezemia (w większości przypadków hipomagnezemia występowała u pacjentów przyjmujących lek przez około rok). Hipomagnezemia może objawiać się poważnymi objawami takimi jak osłabienie, tetania, delirium, drgawki, zawroty głowy, arytmia komorowa. Hipomagnezemia może również przebiegać bezobjawowo i może nie być w porę zdiagnozowana. U większości pacjentów objawy hipomagnezemii ustępują i stan wraca do normy po podaniu preparatów magnezu i odstawieniu IPP.

U pacjentów, u których planowane jest długotrwałe stosowanie IPP lub jednoczesne stosowanie digoksyny lub innych leków, które mogą powodować zmniejszenie stężenia magnezu (np. diuretyki), należy oznaczyć stężenie magnezu w surowicy przed rozpoczęciem stosowania IPP oraz okresowo podczas leczenia.

IPP, szczególnie przy stosowaniu w wysokich dawkach i przez dłuższy czas (> 1 rok), nieco zwiększają ryzyko złamań kręgosłupa, kości nadgarstka i kości udowej, szczególnie u osób starszych i przy obecności sprzyjających czynników. Zgodnie z badaniami obserwacyjnymi IPP zwiększają ogólne ryzyko złamań o 10–40%. Częściowe zwiększenie ryzyka może być związane z innymi czynnikami. Pacjenci z ryzykiem rozwoju osteoporozy powinni otrzymywać pomoc zgodnie z obowiązującymi zaleceniami klinicznymi oraz spożywać odpowiednią ilość witaminy D i wapnia.

Podostre łupieżowe rumieńcze skórne (PLRS)

Stosowanie IPP może czasem powodować wystąpienie PLRS. W przypadku pojawienia się objawów skórnych, szczególnie w obszarach narażonych na działanie promieniowania słonecznego, oraz gdy towarzyszą im bóle stawów, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem i rozważyć możliwość odstawienia omeprazolu. Występowanie w wywiadzie przypadków PLRS, które rozwinęły się po stosowaniu IPP, zwiększa ryzyko wystąpienia PLRS przy stosowaniu innych IPP.

Upośledzenie funkcji nerek

Ostre zapalenie kanalików nerkowych (AZKN) obserwowano u pacjentów przyjmujących omeprazol i może wystąpić w dowolnym momencie podczas terapii omeprazolem (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Ostre zapalenie kanalików nerkowych może postępować do niewydolności nerek. W przypadku podejrzenia AZKN należy przerwać przyjmowanie omeprazolu i natychmiast rozpocząć odpowiednie leczenie.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Podwyższone stężenie chromograniny A (CgA) może wpływać na wyniki badań mających na celu wykrycie nowotworów neuroendokrynnych. Aby uzyskać dokładne wyniki, należy tymczasowo przerwać przyjmowanie omeprazolu 5 dni przed wykonaniem badania stężenia CgA. Jeśli po po raz pierwszy zmierzonych poziomach CgA i gastryny nie wróciły do zakresu wartości odniesienia, pomiar tych parametrów należy powtórzyć 14 dni po odstawieniu IPP.

Niektóre dzieci z przewlekłymi chorobami wymagają długotrwałego leczenia, choć takie leczenie nie jest zalecane.

Leczenie IPP nieco zwiększa ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, np. wywołanych przez Salmonella i Campylobacter, a u hospitalizowanych pacjentów – również, prawdopodobnie, wywołanych przez Clostridium difficile.

Pacjenci, którzy stosują lek przez dłuższy okres (szczególnie jeśli okres leczenia trwa dłużej niż 1 rok), wymagają regularnej opieki medycznej.

Nie należy stosować u pacjentów z alergią na omeprazol. Omeprazol może powodować poważne reakcje skórne. Objawy mogą obejmować zaczerwienienie skóry, pęcherze, wysypkę. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy przerwać stosowanie leku i natychmiast skonsultować się z lekarzem.

Omeprazol, kapsułki 20 mg, zawiera czerwień azową (E 122), która może powodować reakcje alergiczne.

Lek zawiera sacharozę, dlatego jeśli u pacjenta stwierdzono nietolerancję niektórych cukrów, należy skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol/ dawkę sodu, czyli jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Wyniki uzyskane w trakcie prospektywnych badań epidemiologicznych wskazują na brak niepożądanego wpływu omeprazolu na ciążę lub zdrowie płodu/noworodka. Omeprazol można stosować w okresie ciąży.

Karmienie piersią

Omeprazol przenika do mleka matki, jednak prawdopodobieństwo wpływu na dziecko jest małe, jeśli stosuje się go w dawkach terapeutycznych.

Plodność

Doustne stosowanie racemicznej mieszaniny omeprazolu podczas badań na zwierzętach nie wpływało na funkcję rozrodczą.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Mało prawdopodobne, że omeprazol wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z maszynami. Mogą występować takie niepożądane reakcje po zastosowaniu leku jak zawroty głowy i zaburzenia wzroku. Jeśli takie zaburzenia występują, pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani pracować z maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawki

Dorośli

Leczenie wrzodu dwunastniczycy

Zalecana dawka dla pacjentów z aktywnym wrzodem dwunastniczycy wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U większości pacjentów wrzód dwunastniczy goi się w ciągu 2 tygodni. Pacjentom, u których nie nastąpiło pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalszą terapię przez kolejne 2 tygodnie. U pacjentów źle reagujących na leczenie zalecana dawka wynosi 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym gojenie wrzodu zwykle następuje w ciągu 4 tygodni.

Profilaktyka nawrotu wrzodu dwunastniczycy

W celu zapobiegania nawrotom wrzodu dwunastniczycy u pacjentów z negatywnym wynikiem testu na H. pylori zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka dzienna 10 mg. W przypadku niewystarczającej skuteczności terapii dawkę można zwiększyć do 40 mg.

Leczenie wrzodu żołądka

Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U większości pacjentów wrzód żołądka goi się w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie nastąpiło pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalszą terapię przez kolejne 4 tygodnie. W przypadkach ciężkich lub nawrotowych zaleca się dawkę 40 mg omeprazolu raz na dobę, przy czym gojenie zwykle następuje w ciągu 8 tygodni.

Profilaktyka nawrotu wrzodu żołądka

W celu zapobiegania nawrotom u pacjentów z wrzodem żołądka i słabej odpowiedzi na leczenie zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 40 mg omeprazolu raz na dobę.

Eradykacja H. pylori w przypadku choroby wrzodowej

W celu eradykacji H. pylori przy doborze leków przeciwbakteryjnych należy uwzględnić indywidualną tolerancję leku, obowiązujące lokalne i krajowe wytyczne oraz zalecenia terapeutyczne:

• omeprazol 20 mg + klarotromycyna 500 mg + amoksycylina 1000 mg, 2 razy na dobę przez 1 tydzień, lub
• omeprazol 20 mg + klarotromycyna 250 mg (w razie potrzeby – 500 mg) + metronidazol 400 mg (w razie potrzeby – 500 mg lub tinidazol 500 mg) 2 razy na dobę przez 1 tydzień, lub
• omeprazol 40 mg raz na dobę + (amoksycylina 500 mg + metronidazol 400 mg (w razie potrzeby – 500 mg lub tinidazol 500 mg)) 3 razy na dobę przez 1 tydzień.

W każdym z tych schematów, jeśli u pacjenta nadal stwierdza się obecność H. pylori, terapię można powtórzyć.

Leczenie wrzodów żołądka i dwunastnicy spowodowanych NSAID

W leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy wywołanych niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NSAID) zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie nastąpiło pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalszą terapię przez kolejne 4 tygodnie.

Profilaktyka wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem NSAID u pacjentów z grupy ryzyka

W celu zapobiegania wrzodom żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem NSAID u pacjentów z grupy ryzyka (wiek > 60 lat, wrzód żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego w wywiadzie) zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę.

Leczenie zapalenia przełyku spowodowanego refluks

Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie nastąpiło pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalszą terapię przez kolejne 4 tygodnie.

U pacjentów z ciężkim zapaleniem przełyku zalecana dawka wynosi 40 mg omeprazolu raz na dobę, przy czym gojenie zwykle następuje w ciągu 8 tygodni.

Długotrwałe leczenie pacjentów z wyleczonym zapaleniem przełyku spowodowanym refluks

W długotrwałym leczeniu pacjentów z wyleczonym zapaleniem przełyku spowodowanym refluks zalecana dawka wynosi 10 mg omeprazolu raz na dobę. W razie potrzeby dawkę omeprazolu można zwiększyć do 20–40 mg raz na dobę.

Leczenie objawowego schorzenia refluksowego przełyku

Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka dzienna 10 mg, dlatego dawkę należy dobrać indywidualnie.

Jeśli po 4 tygodniach leczenia omeprazolem w dawce 20 mg na dobę objawy nie ustępują, należy przeprowadzić dodatkowe badania pacjenta.

Leczenie zespołu Zollingera–Ellisona

U pacjentów ze zespołem Zollingera–Ellisona dawkę należy dobrać indywidualnie. Leczenie trwa aż do ustąpienia objawów klinicznych. Zalecana dawka początkowa omeprazolu wynosi 60 mg raz na dobę. Obserwacje ponad 90 % pacjentów z ciężkimi chorobami i słabej odpowiedzią na inne formy leczenia wykazały skuteczność terapii utrzymującej omeprazolem w dawkach od 20 do 120 mg na dobę. Dawkę dzienną omeprazolu powyżej 80 mg należy podzielić i podawać w dwóch dawkach.

Dzieci

Dzieci w wieku od 1 roku życia i masie ciała ≥ 10 kg

Leczenie zapalenia przełyku spowodowanego refluks

Objawowe leczenie oparzenia i kwasowego cofania się treści żołądka w chorobie refluksowej przełyku

Zalecenia dotyczące dawkowania:

Refluxowe zapalenie przełyku: leczenie trwa 4–8 tygodni.

Leczenie objawowe zgagi i kwasowego refluksu w przebiegu choroby refluksowej przełyku: leczenie trwa 2–4 tygodnie. Jeśli po 2–4 tygodniach nie uzyskano pożądanego efektu, pacjenta należy dodatkowo przebadać.

Młodzież i dzieci od 4. roku życia

Leczenie wrzodu dwunastnicy spowodowanego H. pylori.

Leczenie skojarzone należy dobierać z uwzględnieniem krajowych i lokalnych wzorców oporności bakterii. Należy również wziąć pod uwagę długość trwania leczenia (od 7 do 14 dni) oraz odpowiednie zastosowanie leków przeciwbakteryjnych.

Leczenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza.

Rekomendacje dawkowania:

Oсобliwe populacje

Zaburzenia funkcji nerek

Nie jest wymagana korekta dawki u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.

Zaburzenia funkcji wątroby

U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby wystarczająca jest dawka dobową 10–20 mg.

Pacjenci w wieku podeszłym

Pacjenci w wieku podeszłym nie wymagają korekty dawki.

Sposób stosowania

Zaleca się przyjmowanie kapsułek Omeprazol rano, połykając całe kapsułki i popijając pół szklanki wody. Kapsułek nie należy żuć ani miażdżyć.

Dla pacjentów z trudnościami w połykaniu oraz dla dzieci, które mogą pić lub połykać pokarm półstały

Kapsułki można otworzyć i bezpośrednio połknąć ich zawartość, popijając pół szklanki wody, albo rozpuścić w słabo kwasnym płynie, np. w dowolnym soku owocowym, w muszli jabłkowej lub w niesolonej wodzie. Taką mieszaninę należy wypić natychmiast po przygotowaniu lub w ciągu 30 minut. Przed przyjęciem należy wymieszać zawartość i popić pół szklanki wody.

Alternatywnie, same kapsułki można rozgryźć, a następnie połknąć zawartość z pół szklanki wody. Nie należy żuć granulek odpornych na działanie soku żołądkowego.

Należy przyjąć kapsułkę natychmiast po otwarciu indywidualnego blistera. Nie należy przechowywać kapsułek poza blisterem w celu późniejszego użycia.

Dzieci.

Lek stosuje się dzieciom od 1 roku życia i o masie ciała powyżej 10 kg na pisemne polecenie lekarza wskazane w przypadku refluksoesofagitu oraz leczenia objawowego pieczenia i kwasowego cofania się treści żołądkowej przy chorobie refluksowej przełyku, a także dzieciom od 4 roku życia w celu leczenia wrzodu dwunastnicy spowodowanego obecnością H. pylori, pod kontrolą lekarza.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące skutków przedawkowania omeprazolu u ludzi są bardzo ograniczone. W literaturze naukowej opisano dawkowanie do 560 mg omeprazolu, a także pojedyncze doniesienia o przyjęciu jednorazowej dawki doustnej 2400 mg omeprazolu (120-krotnie wyższej niż zwykła zalecana dawka kliniczna). Opisywano nudności, wymioty, zawroty głowy, ból brzucha, biegunkę i ból głowy. W pojedynczych przypadkach zgłaszano również apatię, depresję i dezorientację.

Wszystkie wymienione objawy miały charakter przejściowy, nie odnotowano poważnych skutków. Szybkość eliminacji leku nie zmieniała się (kinetyka rzędu pierwszego) wraz ze wzrostem dawki. W razie potrzeby należy przeprowadzić leczenie objawowe.

Skutki uboczne.

Najczęstsze działania niepożądane (u 1–10 % pacjentów): ból głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia i nudności/wymioty.

Poniżej wymieniono działania niepożądane, które wystąpiły lub podejrzewano ich wystąpienie podczas badań klinicznych lub stosowania po wprowadzeniu na rynek leku omeprazolu. Jak stwierdzono, nie są one zależne od dawki. Działania niepożądane są pogrupowane według układów narządów. Częstotliwość występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100, < 1/10); rzadko (≥ 1/1000, < 1/100); niezbyt często (≥ 1/10000, < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000); częstotliwość nieznana (nie można określić na podstawie dostępnych danych).

Dzieci

Bezpieczeństwo stosowania omeprazolu oceniano u 310 dzieci w wieku od 0 do 16 lat z chorobami zależnymi od kwasu. Istnieją pewne dane dotyczące długoterminowego badania bezpieczeństwa leku u 46 dzieci, które otrzymywały leczenie поддерживающее omeprazolem w trakcie terapii ciężkiego, erozyjnego zapalenia przełyku przez 749 dni. Profil reakcji niepożądanych jest podobny do profilu u dorosłych zarówno przy leczeniu krótkotrwałym, jak i długotrwałym. Brak danych dotyczących wpływu omeprazolu na wzrost i dojrzewanie płciowe na podstawie długoterminowej obserwacji.

Zgłaszanie podejrzewanych reakcji niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych reakcji niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to prowadzenie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawowi przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych reakcji niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 2 lata.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności wskazanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Kapsułki 10 mg: po 7 kapsułek w blisterze; po 2 lub 4 blisterach w opakowaniu.

Kapsułki 20 mg lub 40 mg: po 7 kapsułek w blisterze; po 1 lub 4 blisterach w opakowaniu; po 10 kapsułek w blisterze; po 1 lub 3 blisterach w opakowaniu.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. AT „Farmak”.

Lokalizacja producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Kirylowska 74.