Omeprazol Ananta

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Omeprazol Ananta (Omeprazoleananta)

Sk³ad:

substancja czynna: omeprazol;

1 kapsu³ka zawiera omeprazolu (w postaci otoczonych enteroszczelnych pelet) 20 mg;

substancje pomocnicze:

w sk³adzie enteroszczelnych pelet omeprazolu: manitol (E 421), wêglan wapnia, fosforan sodu dwuwodny, laurylosiarczan sodu, cukier, powidon, metylosiarczan sodu (E 219), propylosiarczan sodu (E 217), hydroksypropylometyloceluloza, dyspersja kopolimeru metakrylanowego, wodorotlenek sodu, ftalan dietylu, talk, tlenek tytanu (E 171), polisorbat 80, woda oczyszczona;

w sk³adzie obojêtnych pelet: skrobiê kukurydzian¹, cukier, bezwodn¹ laktozê; ¿elatynê.

Postaæ leku. Kapsu³ki z modyfikowanym uwalnianiem.

G³ówne w³aœciwoœci fizykochemiczne: twarde ¿elatynowe kapsu³ki z ró¿owym kapturkiem i przezroczystym korpusem, zawieraj¹ce bia³e pelety.

Grupa farmakoterapeutyczna. œrodki do leczenia choroby œrodawicy i refluksowej choroby prze³yku. Inhibitory pompy protonowej. Kod ATC A02BC01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania.

Omeprazol, mieszanina racemiczna dwóch enancjomerów, zmniejsza wydzielanie kwasu żołądkowego dzięki docelowemu mechanizmowi działania. Jest to specyficzny inhibitor pompy protonowej komórek okładzinowych. Działa szybko i skutecznie hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego przy dawkowaniu raz na dobę.

Omeprazol to słaba zasada, która koncentruje się i przekształca w formę aktywną w kwaśnym środowisku kanałków wewnątrzkomórkowych w komórkach okładzinowych, gdzie hamuje enzym H⁺K⁺-ATPazę – pompę kwasową. Takie działanie na końcowym etapie procesu tworzenia kwasu żołądkowego jest zależne od dawki i zapewnia wysoką skuteczność hamowania zarówno wydzielania kwasu podstawowego, jak i stymulowanego, niezależnie od rodzaju bodźca.

Skutki farmakodynamiczne.

Wszystkie obserwowane efekty farmakodynamiczne można wyjaśnić wpływem omeprazolu na wydzielanie kwasu.

Wpływ na wydzielanie kwasu żołądkowego.

Dawkowanie doustne 20 mg omeprazolu raz na dobę powoduje szybkie i skuteczne hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego w ciągu dnia i nocy, maksymalny efekt osiągany jest w ciągu 4 dni leczenia. U pacjentów z wrzodem dwunastnicy średnie zmniejszenie kwasowości żołądka o około 80% zachodzi w ciągu 24 godzin po przyjęciu 20 mg omeprazolu, średnie zmniejszenie szczytowego wydzielania kwasu po stymulacji pentagastryną wynosi około 70% po 24 godzinach od przyjęcia omeprazolu.

Doustne przyjmowanie 20 mg omeprazolu utrzymuje u pacjentów z wrzodem dwunastnicy śródżołądkowe pH ≥3 średnio przez 17 godzin w ciągu 24-godzinnego okresu. W wyniku zmniejszonego wydzielania kwasu i kwasowości w żołądku, zależnie od dawki, omeprazol zmniejsza/normalizuje ekspozycję kwasową przełyku u pacjentów z chorobą refluksową przełyku. Hamowanie wydzielania kwasu jest skorelowane z polem pod krzywą „stężenie w osoczu – czas” (AUC) omeprazolu, a nie z rzeczywistym stężeniem w osoczu krwi w danej chwili.

Podczas leczenia omeprazolem nie obserwowano żadnej tachyfilaksji.

Wpływ na Helicobacter pylori (H. pylori).

Wrzód peptyczny jest związany z H. pylori, w tym wrzód dwunastnicy i wrzód żołądka. H. pylori uznaje się za główny czynnik rozwoju zapalenia żołądka. H. pylori razem z kwasem żołądkowym są głównymi czynnikami rozwoju choroby wrzodowej. H. pylori jest głównym czynnikiem rozwoju zapalenia żołądka atroficznego, które wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka żołądka.

Eradykacja H. pylori z zastosowaniem omeprazolu i środków przeciwbakteryjnych wiąże się z szybszym ustąpieniem objawów, wysokim odsetkiem gojenia się zmian śluzówki oraz długotrwałą remisją choroby wrzodowej.

Inne efekty związane z hamowaniem kwasu.

Podczas długotrwałego leczenia zgłaszano nieco częstsze występowanie grudkowatości w żołądku. Te zmiany są fizjologicznym skutkiem hamowania wydzielania kwasu, są łagodne i odwracalne.

Zmniejszenie kwasowości w żołądku za pomocą wszelkich środków, w tym inhibitorów pompy protonowej, zwiększa liczbę bakterii w żołądku, które normalnie występują w przewodzie pokarmowym. Leczenie lekami obniżającymi kwasowość może prowadzić do nieco zwiększonego ryzyka infekcji przewodu pokarmowego, np. spowodowanych przez Salmonella, Campylobacter oraz Clostridium difficile u pacjentów hospitalizowanych.

Zastosowanie w pediatrii.

W niekontrolowanym badaniu z udziałem dzieci (w wieku od 1 do 16 lat) z ciężkim, erozyjnym zapaleniem przełyku omeprazol w dawkach 0,7–1,4 mg/kg poprawił stan pacjentów z zapaleniem przełyku w 90% przypadków i znacząco zmniejszył objawy refluksu. W ślepej próbie bez leku porównawczego z udziałem dzieci w wieku od 0 do 24 miesięcy z rozpoznaną chorobą refluksową przełyku, leczenie dawkami 0,5 mg/kg, 1,0 mg/kg oraz 1,5 mg/kg omeprazolu spowodowało zmniejszenie częstości epizodów wymiotów/odrzutów o 50% po 8 tygodniach leczenia niezależnie od dawki.

Eradykacja bakterii H. pylori u dzieci.

W randomizowanym, podwójnie ślepych badaniu klinicznym (badanie Héliot) stwierdzono, że omeprazol w połączeniu z dwoma antybiotykami (amoksycylina i klaritromycyna) był bezpieczny i skuteczny w leczeniu infekcji spowodowanej przez H. pylori u dzieci w wieku od 4 lat z zapaleniem żołądka: poziom eradykacji H. pylori wyniósł 74,2% (23/31 pacjentów) w grupie przyjmującej kombinację omeprazol + amoksycylina + klaritromycyna w porównaniu do 9,4% (3/32 pacjentów) w grupie przyjmującej kombinację amoksycylina + klaritromycyna. Jednak nie stwierdzono żadnych dowodów korzyści klinicznej w odniesieniu do objawów dyspeptycznych. Badanie to nie dostarcza informacji dotyczących dzieci poniżej 4. roku życia.

Farmakokinetyka.

Absorpcja.

Absorpcja omeprazolu jest szybka, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest około 1–2 godziny po przyjęciu dawki. Absorpcja omeprazolu zachodzi w jelicie cienkim i zazwyczaj kończy się w ciągu 3–6 godzin. Jednoczesne spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność. Dostępność ogólnoustrojowa (biodostępność) omeprazolu po przyjęciu pojedynczej dawki doustnej wynosi około 40%. Po wielokrotnym stosowaniu raz na dobę biodostępność zwiększa się do około 60%.

Rozkład.

Objętość rozkładu u zdrowych ochotników wynosi około 0,3 l/kg masy ciała. Wiązanie omeprazolu z białkami osocza krwi wynosi 97%.

Metabolizm.

Omeprazol jest całkowicie metabolizowany przez układ cytochromu P450. Większość metabolizmu omeprazolu zależy od izoenzymu CYP2C19, odpowiedzialnego za powstawanie hydroksyomeprazolu, głównego metabolitu w osoczu krwi. Pozostała część zależy od innej specyficznej izoformy CYP3A4, odpowiedzialnej za powstawanie sulfonu omeprazolu. Ze względu na wysoką powinowactwo omeprazolu do CYP2C19 istnieje potencjał konkurencyjnego hamowania i interakcji metabolicznych między lekami a innymi substratami CYP2C19. Jednak z uwagi na niskie powinowactwo do CYP3A4 omeprazol nie ma potencjału hamowania metabolizmu innych substratów CYP3A4. Ponadto omeprazol nie hamuje głównych enzymów CYP.

Około 3% przedstawicieli rasy europejskiej oraz 15–20% przedstawicieli rasy azjatyckiej nie posiada funkcjonalnego enzymu CYP2C19. U takich osób metabolizm omeprazolu prawdopodobnie katalizowany jest głównie przez CYP3A4. Po wielokrotnym stosowaniu raz na dobę 20 mg omeprazolu średnia AUC była 5–10 razy wyższa u wolnych metabolizatorów niż u osób z funkcjonalnym enzymem CYP2C19 (szybkimi metabolizatorami). Średnie maksymalne stężenia w osoczu krwi były również wyższe o 3–5 razy. Te obserwacje nie mają znaczenia dla dawkowania omeprazolu.

Eliminacja.

Okres półtrwania eliminacji omeprazolu z osocza krwi wynosi zazwyczaj mniej niż 1 godzinę zarówno po pojedynczym, jak i wielokrotnym doustnym dawkowaniu raz na dobę. Omeprazol jest całkowicie usuwany z osocza krwi między dawkami bez tendencji do kumulacji przy stosowaniu raz na dobę. Około 80% doustnej dawki omeprazolu wydzielane jest w postaci metabolitów z moczem, a reszta – z kałem, głównie z żółcią.

Przy powtarzalnym dawkowaniu zwiększa się AUC omeprazolu. To zwiększenie zależy od dawki i prowadzi do nieliniowej zależności między dawką a AUC po powtarzalnym dawkowaniu. Taka zależność czasu i dawki wiąże się ze zmniejszeniem metabolizmu przedsystemowego i klirensu ogólnoustrojowego, prawdopodobnie spowodowanym hamowaniem enzymu CYP2C19 przez omeprazol i/lub jego metabolity (np. sulfon).

Nie wykazano wpływu metabolitu na wydzielanie kwasu żołądkowego.

Osobliwe populacje.

Uszkodzenie funkcji wątroby.

U pacjentów z uszkodzeniem funkcji wątroby zmienia się metabolizm omeprazolu, prowadząc do zwiększenia AUC. Omeprazol nie wykazał tendencji do kumulacji przy stosowaniu raz na dobę.

Uszkodzenie funkcji nerek.

Farmakokinetyka omeprazolu, w tym biodostępność ogólnoustrojowa i szybkość eliminacji, nie zmienia się u pacjentów z obniżoną funkcją nerek.

Pacjenci w podeszłym wieku.

Szybkość metabolizmu omeprazolu jest nieco obniżona u pacjentów w podeszłym wieku (75–79 lat).

Dzieci.

Podczas leczenia zalecanymi dawkami u dzieci od 1 roku życia stężenia w osoczu krwi były podobne do stężeń u dorosłych. U dzieci poniżej 6. miesiąca życia klirens omeprazolu jest obniżony z powodu niskiej zdolności do metabolizmu omeprazolu.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Dorośli:

• leczenie i zapobieganie nawrotom wrzodów dwunastnicy i łagodnych wrzodów żołądka, w tym związanych z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ);
• zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym z zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentów z grupy ryzyka;
• eradykacja Helicobacter pylori (H. pylori) w przypadku wrzodu peptycznego w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami;
• leczenie choroby refluksowej przełyku, w tym przełyku refluksowego;
• leczenie zespołu Zollingera–Ellisona.

Dzieci

Dzieci w wieku od 1 roku życia, o masie ciała powyżej 10 kg:

• leczenie przełyku refluksowego;
• leczenie objawowe zgagi i kwasowego cofania się treści żołądka przy chorobie refluksowej przełyku.

Dzieci w wieku od 4 lat:

• w połączeniu z antybiotykami leczenie wrzodu dwunastnicy spowodowanego H. pylori.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na omeprazol, pochodne benzimidazolu lub którykolwiek z substancji pomocniczych. Omeprazol, podobnie jak inne inhibitory pompy protonowej (IPP), nie powinien być stosowany jednocześnie z nelfinawirem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Wpływ omeprazolu na farmakokinetykę innych leków.

Leki, których wchłanianie zależy od pH żołądka.

Zahamowanie sekrecji żołądka podczas leczenia omeprazolem i innymi lekami z grupy IPP może obniżać lub zwiększać absorpcję leków, których wchłanianie zależy od pH żołądka. Podobnie jak w przypadku stosowania innych leków zmniejszających kwasowość soku żołądkowego, absorpcja takich leków jak ketoconazol, itrakonazol, a także erlotynib może się zmniejszać, natomiast wchłanianie takich leków jak cyklosporyna może wzrastać podczas leczenia omeprazolem. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (20 mg na dobę) i cyklosporyny u zdrowych ochotników zwiększało biodostępność cyklosporyny o 10% (u dwóch z dziesięciu badanych osób – do 30%).

Nelfinawir, atazanawir.

Stężenia nelfinawiru i atazanawiru w osoczu obniżają się przy jednoczesnym stosowaniu z omeprazolem.

Jednoczesne stosowanie omeprazolu i nelfinawiru jest przeciwwskazane. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (40 mg 1 raz na dobę) obniżało średnią ekspozycję na nelfinawir o około 40%, a średnią ekspozycję farmakologicznie aktywnego metabolitu M8 obniżano o około 75–90%. Interakcja może również wynikać z hamowania aktywności CYP2C19.

Jednoczesne stosowanie omeprazolu z atazanawirem nie jest zalecane. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (40 mg 1 raz na dobę) i atazanawiru w dawce 300 mg/rytonawir w dawce 100 mg u zdrowych ochotników prowadziło do obniżenia ekspozycji atazanawiru o 75%. Zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensowało wpływu omeprazolu na ekspozycję atazanawiru. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (20 mg 1 raz na dobę) z kombinacją atazanawir 400 mg/rytonawir 100 mg u zdrowych ochotników prowadziło do obniżenia ekspozycji atazanawiru o około 30% w porównaniu ze stosowaniem kombinacji atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg.

Digoksyna.

Jednoczesne leczenie omeprazolem (20 mg 1 raz/dobę) i digoksyną u zdrowych ochotników zwiększało biodostępność digoksyny o 10%. Rzadko odnotowano przypadki toksyczności wywołanej przez digoksynę. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu wysokich dawek omeprazolu pacjentom starszym. W przypadku jednoczesnego stosowania z digoksyną pacjenci powinni być pod ścisłym nadzorem lekarza.

Klopidogrel.

Na podstawie badań klinicznych z udziałem zdrowych ochotników stwierdzono interakcję farmakokinetyczną/farmakodynamiczną (FK/FD) między klopidogrelem (dawka załadunkowa 300 mg, następnie dawka 75 mg/dobę) a omeprazolem (80 mg na dobę), co prowadziło do zmniejszenia ekspozycji na aktywny metabolit klopidogrelu o 46% oraz do zmniejszenia maksymalnego hamowania (indukowanego przez ADP) agregacji płytek krwi średnio o 16%.

Sprzeczne dane dotyczące klinicznych przejawów tej interakcji FK/FD pod kątem głównych chorób układu sercowo-naczyniowego zostały zgłoszone w trakcie przeprowadzania badań obserwacyjnych i klinicznych. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.

Inne leki.

Wchłanianie posakonazolu, erlotynibu, ketoconazolu i itrakonazolu znacznie się zmniejsza i w związku z tym skuteczność kliniczna może być osłabiona. Należy unikać jednoczesnego stosowania z posakonazolem i erlotynibem.

Leki metabolizowane przy udziale CYP2C19.

Omeprazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C19, głównego enzymu metabolizującego omeprazol. W związku z tym metabolizm współadministracyjnych leków, które również są metabolizowane przy udziale CYP2C19, może być zmniejszony, a ekspozycja systemowa na te leki – zwiększona. Przykładami takich leków są R-warfaryna i inne antagoniści witaminy K, cylostatol, diazepan i fenytoina.

U zdrowych ochotników zaobserwowano interakcję farmakokinetyczną/farmakodynamiczną między klopidogrelem (dawka załadunkowa 300 mg/dawka utrzymaniowa 75 mg/dobę) a omeprazolem (80 mg na dobę doustnie, czyli dawka czterokrotnie przekraczająca standardową dawkę dzienną), co prowadziło do zmniejszenia ekspozycji na aktywny metabolit klopidogrelu średnio o 46% oraz do zmniejszenia maksymalnego działania hamującego (indukowanego przez ADP) na agregację płytek krwi średnio o 16%. Kliniczna istotność tej interakcji pozostaje niejasna. Jako środek ostrożności należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.

Cylostatol.

U zdrowych ochotników podanie omeprazolu w dawce 40 mg zwiększało Cmax i AUC cylostatolu odpowiednio o 18% i 26%, a jednego z jego aktywnych metabolitów – odpowiednio o 29% i 69%.

Fenytoina.

Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu krwi w pierwszych dwóch tygodniach od rozpoczęcia leczenia omeprazolem oraz w przypadku, gdy była korygowana dawka fenytoiny. Monitorowanie i dalszą korektę dawki leku należy prowadzić po zakończeniu leczenia omeprazolem.

Nieznany mechanizm interakcji.

Sakwinawir.

Jednoczesne stosowanie omeprazolu z sakwinawirem/rytonawirem prowadziło do zwiększenia stężenia sakwinawiru w osoczu krwi o około 70%, co wiązało się z odpowiednią tolerancją u pacjentów zakażonych HIV.

Takrolimus.

Przy jednoczesnym stosowaniu omeprazolu zgłaszano zwiększenie stężenia takrolimusu w surowicy krwi. Należy prowadzić wzmocniony monitoring stężenia takrolimusu, a także funkcji nerek (klirens kreatyniny), i w razie potrzeby – dostosować dawkowanie takrolimusu.

Metotreksat.

Zgłoszono zwiększenie stężenia metotreksatu u niektórych pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami pompy protonowej. W razie potrzeby stosowania metotreksatu w wysokich dawkach należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę omeprazolu.

Inhibitory CYP2C19 i/lub CYP3A4.

Ponieważ omeprazol jest metabolizowany przy udziale enzymów CYP2C19 i CYP3A4, leki, które jak wiadomo hamują aktywność CYP2C19 lub CYP3A4, lub obu enzymów (takie jak klaritromycyna i worykonazol), mogą prowadzić do wzrostu stężenia omeprazolu w surowicy krwi w wyniku spowolnienia tempa jego metabolizmu. Jednoczesne stosowanie worykonazolu prowadziło do ponad dwukrotnego wzrostu ekspozycji na omeprazol. Ponieważ wysokie dawki omeprazolu były dobrze tolerowane, korekta dawki omeprazolu zazwyczaj nie jest wymagana. Należy jednak rozważyć korektę dawki u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz w przypadku, gdy wskazane jest długotrwałe leczenie.

Omeprazol jest częściowo metabolizowany również przez CYP3A4, ale nie hamuje tego enzymu. W związku z tym omeprazol nie wpływa na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak cyklosporyna, lidokaina, chinidyna, estradiol, erytromycyna i budezonid.

Induktory CYP2C19 i/lub CYP3A4.

Leki, które jak wiadomo indukują aktywność CYP2C19 lub CYP3A4, lub obu enzymów (takie jak ryfampicyna i ziele św. Jana), mogą prowadzić do obniżenia stężenia omeprazolu w surowicy krwi w wyniku przyśpieszenia tempa jego metabolizmu.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

W przypadku występowania jakichkolwiek niepokojących objawów (np. znacznego spadku masy ciała nieuzasadnionego dietą, częstego wymiotowania, dysfagii, wymiotów z domieszką krwi lub meliny) oraz gdy rozpoznano wrzód żołądka lub istnieje podejrzenie jego obecności, należy wykluczyć chorobę nowotworową, ponieważ przyjmowanie leku może maskować jej objawy i opóźnić prawidłową diagnozę.

Jednoczesnego stosowania atazanawiru z inhibitorem pompy protonowej nie zaleca się (patrz dział „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Jeśli nie można uniknąć połączenia atazanawiru z inhibitorem pompy protonowej, zaleca się staranne monitorowanie kliniczne (np. obciążenie wirusem) w połączeniu ze zwiększeniem dawki atazanawiru do 400 mg razem z 100 mg rytonawiru; dawka omeprazolu nie powinna przekraczać 20 mg.

Omeprazol, podobnie jak wszystkie leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w soku żołądkowym, może zmniejszyć wchłanianie witaminy B12 (cyjanokobalaminy) z powodu hipochlorhydrii lub achlorhydrii. Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów z kacheksją lub z czynnikami ryzyka zmniejszonego wchłaniania witaminy B12 w przypadku długotrwałej terapii.

Omeprazol jest inhibitorem CYP2C19. Na początku lub na zakończenie leczenia omeprazolem należy rozważyć możliwość interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19. Obserwuje się interakcję między klopidogrelem a omeprazolem (patrz dział „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Kliniczne znaczenie tej interakcji pozostaje niejasne. Z powodu środków ostrożności należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.

U pacjentów przyjmujących inhibitory pompy protonowej, w tym omeprazol, przez co najmniej trzy miesiące może wystąpić istotna hipomagnezemia (w większości przypadków hipomagnezemia występowała u pacjentów stosujących lek około roku). Hipomagnezemię można podejrzewać na podstawie takich poważnych objawów jak osłabienie, skurcze mięśni, delirium, zawroty głowy, arytmia komorowa. Należy jednak pamiętać, że objawy mogą być maskowane, co utrudnia wczesne rozpoznanie tego powikłania. U większości pacjentów objawy hipomagnezemii ustępują, a stan normalizuje się po podaniu związków magnezu i odstawieniu inhibitorów pompy protonowej.

U pacjentów, którym przepisano długotrwałą terapię lub którzy przyjmują IPP w połączeniu z doustnym digoksyną lub lekami mogący powodować hipomagnezemię (np. diuretykami), należy, jeśli to możliwe, zmierzyć poziom magnezu przed rozpoczęciem terapii IPP oraz okresowo podczas leczenia.

Omeprazol może powodować ciężkie reakcje skórne. Objawy mogą obejmować zaczerwienienie skóry, pęcherze i wysypkę. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.

Podczas stosowania omeprazolu zgłaszano ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy (TEN), reakcję lekową z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS) oraz ostrą ogólnoustrojową egzantematyczną pustulozę (AGEP), które mogą być zagrażające życiu lub śmiertelne.

Długotrwałe zmniejszenie kwasowości soku żołądkowego może prowadzić do wzrostu liczby bakterii obecnych w przewodzie pokarmowym.

Leczenie inhibitorami pompy protonowej może prowadzić do nieco zwiększonego ryzyka rozwoju infekcji przewodu pokarmowego wywołanych przez Salmonella, Campylobacter oraz Clostridium difficile u pacjentów hospitalizowanych.

Terapia inhibitorem pompy protonowej, szczególnie w wysokich dawkach i długotrwałe (> 1 rok), może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka złamania kręgosłupa, kości nadgarstka i kości udowej, głównie u osób starszych i przy obecności dodatkowych czynników ryzyka. Zgodnie z badaniami obserwacyjnymi IPP zwiększają ogólne ryzyko złamań o 10–40%. Pacjentom z ryzykiem postępującej osteoporozy lub złamania osteoporotycznego należy zalecić odpowiednie monitorowanie kliniczne zgodnie z obowiązującymi wytycznymi klinicznymi dla tego stanu oraz stosowanie odpowiedniej ilości witaminy D i wapnia.

Upośledzenie funkcji nerek

Ostre zapalenie nerek typu kanalikowo-śródbłonkowe (OSTN) obserwowano u pacjentów przyjmujących omeprazol i może wystąpić w dowolnym momencie podczas terapii omeprazolem (patrz dział „Efekty niepożądane”). Ostre zapalenie nerek typu kanalikowo-śródbłonkowe może postępować do niewydolności nerek.

W przypadku podejrzenia OSTN należy przerwać przyjmowanie omeprazolu i natychmiast rozpocząć odpowiednie leczenie.

Podostre zaczynające się rumieńcze łupieżowate (PZŁ)

Stosowanie inhibitorów pompy protonowej może wiązać się z bardzo rzadkimi przypadkami PZŁ. Jeśli wystąpią uszkodzenia skóry, szczególnie w miejscach narażonych na działanie promieni słonecznych, i jeśli towarzyszą im ból stawów, pacjent powinien natychmiast skonsultować się z lekarzem, który powinien rozważyć możliwość odstawienia omeprazolu. W przypadku wystąpienia PZŁ po wcześniejszej terapii inhibitorem pompy protonowej zwiększa się ryzyko wystąpienia PZŁ przy stosowaniu innych inhibitorów pompy protonowej.

Wpływ na wyniki badań diagnostycznych

Podczas leczenia lekami antysekretorycznymi poziom gastryny w surowicy może wzrosnąć w wyniku zmniejszenia wydzielania kwasu solnego. Zmniejszenie wydzielania kwasu solnego prowadzi do wzrostu poziomu chromograniny A (CgA). Zwiększenie stężenia CgA może wpływać na wyniki badań służących wykrywaniu nowotworów neuroendokrynnych.

Dostępne opublikowane dane wskazują, że przyjmowanie IPP należy przerwać 5–14 dni przed oznaczeniem CgA. Zapobiega to fałszywej interpretacji poziomu CgA po zastosowaniu IPP i umożliwia powrót wartości do zakresu kontrolnego. Jeśli poziom chromograniny A i gastryny nie powróci do normy po wstępnym oznaczeniu, pomiar należy powtórzyć 14 dni po zakończeniu leczenia inhibitorami pompy protonowej.

Zwiększona liczba komórek eozynofilnych (komórek ECL) może być związana ze zwiększonym poziomem gastryny w surowicy, co może występować u niektórych pacjentów (zarówno dorosłych, jak i dzieci) podczas długotrwałej terapii omeprazolem. Uważa się, że te dane nie mają znaczenia klinicznego.

Nie należy stosować leku u dzieci dłużej niż zalecono w leczeniu przewlekłych chorób.

Pacjent poddawany długotrwałej terapii, szczególnie dłużej niż 1 rok, powinien być pod stałą opieką lekarską.

Lek zawiera laktozę i cukier. W przypadku nietolerancji niektórych cukrów należy skonsultować się z lekarzem przed przyjmowaniem tego leku.

Lek zawiera metyloparaben sodowy (E 219), propyloparaben sodowy (E 217), które mogą powodować reakcje alergiczne (może to być reakcja opóźniona).

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Wyniki uzyskane w trzech badaniach epidemiologicznych prospektywnych (ponad 1000 wyników) wskazują na brak niepożądanych oddziaływań omeprazolu na ciążę lub zdrowie płodu/noworodka. Omeprazol może być stosowany w czasie ciąży.

Omeprazol przenika do mleka matki, ale mało prawdopodobne jest, że wpływa na dziecko, jeśli stosuje się go w dawkach terapeutycznych. W razie potrzeby stosowania omeprazolu w czasie karmienia piersią należy skonsultować się z lekarzem.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Najmniejsze prawdopodobieństwo, że lek wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami. Możliwe są takie niepożądane reakcje jak zawroty głowy i zaburzenia wzroku (patrz dział „Efekty niepożądane”). Jeśli takie zaburzenia wystąpią, pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani pracować z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie dla dorosłych.

• Leczenie i profilaktyka wrzodów dwunastnicy i łagodnych wrzodów żołądka, w tym związanych z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NSAID). *

Zalecana dawka dla pacjentów z wrzodem dwunastnicy to 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wrzód dwunastnicy goi się w ciągu 2 tygodni. U pacjentów, u których nie następuje pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 2 tygodnie. W przypadkach ciężkich lub nawrotowych zaleca się 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym gojenie zazwyczaj następuje w ciągu 4 tygodni.

W celu zapobiegania nawrotom wrzodu dwunastnicy u pacjentów z negatywnym wynikiem testu na H. pylori lub w przypadku niemożności wyeliminowania H. pylori zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka dobową 10 mg (stosować lek w odpowiednim dawkowaniu). W przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej dawkę można zwiększyć do 40 mg.

W leczeniu wrzodu żołądka zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wrzód żołądka goi się w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie następuje pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 4 tygodnie. W przypadkach ciężkich lub nawrotowych zaleca się 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym gojenie zazwyczaj następuje w ciągu 8 tygodni.

W zapobieganiu nawrotom u pacjentów z wrzodem żołądka i niewystarczającą odpowiedzią na leczenie zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 40 mg 1 raz na dobę.

W leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie następuje pełne gojenie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 4 tygodnie.

W zapobieganiu wrzodom żołądka i dwunastnicy związanych z zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych u pacjentów z wysokim ryzykiem (wiek >60 lat, wcześniejsze wrzody żołądka i dwunastnicy, krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego) zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę.

• Eradykacja H. pylori w wrzodziejącym zapaleniu żołądka i dwunastnicy. *

W wyborze leków przeciwbakteryjnych w celu eradykacji H. pylori należy uwzględnić indywidualną tolerancję leku oraz przestrzegać krajowych, regionalnych i lokalnych wytycznych dotyczących leczenia.

• Omeprazolu 20 mg + klaritromycyny 500 mg + amoksycyliny 1000 mg 2 razy na dobę przez 1 tydzień lub

• omeprazolu 20 mg + klaritromycyny 250 mg (w razie potrzeby 500 mg) + metronidazolu 400 mg (w razie potrzeby 500 mg lub tinidazolu 500 mg) 2 razy na dobę przez 1 tydzień, lub

• omeprazolu 40 mg 1 raz na dobę + amoksycyliny 500 mg + metronidazolu 400 mg (w razie potrzeby 500 mg lub tinidazolu 500 mg) 3 razy na dobę przez 1 tydzień.

• Leczenie choroby refluksowej przełyku, w tym zapalenia przełyku spowodowanego refluksami. *

Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów uzdrowienie następuje w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie następuje pełne uzdrowienie po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 4 tygodnie. U pacjentów z ciężkim zapaleniem przełyku zaleca się 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym uzdrowienie zazwyczaj następuje w ciągu 8 tygodni.

W długotrwałym leczeniu pacjentów z chorobą refluksową przełyku zalecana dawka wynosi 10 mg (stosować lek w odpowiednim dawkowaniu) omeprazolu 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 20–40 mg omeprazolu 1 raz na dobę.

W leczeniu objawów choroby refluksowej przełyku zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. Niektórym pacjentom może wystarczyć dawka 10 mg (stosować lek w odpowiednim dawkowaniu), dawkę należy dostosować indywidualnie. Jeśli po 4 tygodniach leczenia omeprazolem w dawce 20 mg na dobę nie osiągnięto pożądanego efektu, pacjenta należy dodatkowo przebadać.

• Leczenie zespołu Zollingera-Ellisona. *

U pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona dobór dawki należy przeprowadzać indywidualnie. Leczenie trwa do ustąpienia objawów klinicznych. Zalecana dawka początkowa wynosi 60 mg omeprazolu 1 raz na dobę. Obserwacje u ponad 90% pacjentów z ciężkimi chorobami i niewystarczającą odpowiedzią na inne formy leczenia wykazały skuteczność terapii utrzymującej w dawkach 20–120 mg na dobę. Dawki dobowe powyżej 80 mg należy stosować w 2 dawkach.

Dawkowanie dla dzieci.

Dzieci w wieku od 1 roku, o masie ciała ≥10 kg.

• Leczenie zapalenia przełyku spowodowanego refluksami. *

• Leczenie objawowe oparzenia i kwasowego cofania się w chorobie refluksowej przełyku. *

Tabela 1

Leczenie zapalenia przełyku spowodowanego refluksami: długość leczenia wynosi 4–8 tygodni.

Leczenie objawowe oparzenia i kwasowego odbicia podczas choroby refluksowej przełyku-jelita: długość leczenia – 2–4 tygodnie. Jeśli po 2–4 tygodniach nie osiągnięto pożądanego efektu, pacjenta należy dodatkowo przebadać.

Dzieci od 4. roku życia.

Leczenie wrzodu dwunastoprstniczego wywołanego H. pylori.

Wybór odpowiedniej terapii skojarzonej powinien być prowadzony zgodnie z oficjalnymi krajowymi, regionalnymi i lokalnymi wytycznymi dotyczącymi oporności bakterii. Należy również wziąć pod uwagę długość leczenia (od 7 do 14 dni) oraz odpowiednie zastosowanie leków przeciwbakteryjnych. Leczenie należy prowadzić pod nadzorem lekarza.

Tabela 2

U pacjentów z trudnościami w połykaniu i u dzieci, które potrafią pić lub połykać pokarm półstały. Kapсуły można otworzyć i połykać zawartość bezpośrednio, popijając pół szklanki wody, albo rozprowadzić w słabo kwaśnym napoju, np. w dowolnym soku owocowym lub w puree jabłkowym, albo w niesolonej wodzie. Taką mieszaninę należy wypić natychmiast po przygotowaniu lub w ciągu 30 minut. Przed przyjęciem należy zawiesinę dobrze wstrząsnąć i wypić pół szklanki wody. Nie należy używać mleka ani wody gazowanej. Zawartości kapsuł (tabletek otoczonych powłoką opóźniającą uwalnianie) nie wolno żuć.

Grupy specjalne pacjentów.

Naruszenie funkcji nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek nie jest konieczna korekta dawki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).

Naruszenie funkcji wątroby. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby dawka dobową 10–20 mg jest wystarczająca (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).

Pacjenci w wieku podeszłym (>65 lat). U pacjentów w wieku podeszłym nie jest konieczna korekta dawki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).

Zaleca się przyjmowanie kapsuł rano, najlepiej przed posiłkiem, nie uszkadzając kapsuły (nie należy żuć ani dzielić kapsuł) i popijać niewielką ilością wody.

Dzieci.

Lek można stosować u dzieci od 1. roku życia, których masa ciała przekracza 10 kg, zgodnie z zaleceniem lekarza w przypadku zapalenia przełyku spowodowanego refluksją oraz leczenia objawowego pieczenia i kwasowego cofania się treści żołądkowej przy chorobie refluksowej przełyku, a także u dzieci od 4. roku życia w leczeniu wrzodów dwunastniczaka spowodowanych obecnością H. pylori, pod kontrolą lekarza.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące skutków przedawkowania omeprazolu u ludzi są bardzo ograniczone. W literaturze naukowej opisano przypadki przyjęcia dawki do 560 mg omeprazolu oraz pojedyncze doniesienia o przyjęciu jednorazowej dawki doustnej 2400 mg omeprazolu (120 razy wyższej niż typowa zalecana dawka kliniczna). Opisano nudności, wymioty, zawroty głowy, ból brzucha, biegunkę i ból głowy. W pojedynczych przypadkach zgłaszano obojętność, depresję i dezorientację.

Opisane objawy mają charakter przemijający. Szybkość eliminacji nie zmienia się (kinetyka pierwszego rzędu) mimo zwiększenia dawki. W razie potrzeby leczenie jest objawowe.

Działania niepożądane.

Najczęstsze działania niepożądane (1–10 % pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia i nudności/wymioty.

Podczas stosowania omeprazolu zgłaszano ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), w tym zespół Stevensa–Johnsona, toksyczny epidermalny nekrolyz (TEN), reakcję lekową z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS) oraz ostra ogólnoustrojową egzantematyczną pustulozę (AGEP) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zidentyfikowano lub podejrzewano poniższe działania niepożądane związane z lekiem podczas badań klinicznych omeprazolu lub stosowania po wprowadzeniu na rynek. Działania niepożądane sklasyfikowano według narządów lub układów narządów.

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia.

Ze strony układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwościowe, np. gorączka, obrzęk naczynioruchowy i reakcja anafilaktyczna/szok anafilaktyczny.

Ze strony metabolizmu i trawienia: hiponatremia, hipomagnezemia, ciężka hipomagnezemia, która może prowadzić do hipokalcemii. Hipomagnezemia może być również skojarzona z hipokaliemią.

Ze strony psychiki: bezsenność, pobudzenie, dezorientacja, depresja, agresja, halucynacje.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, parestezje, senność, zaburzenia smaku.

Ze strony narządów wzroku: nieostre widzenie.

Ze strony narządów słuchu i labiryntu: szumy w uszach, zawroty głowy.

Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy opłucnowej: skurcz oskrzeli.

Ze strony przewodu pokarmowego: ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności/wymioty, polipy żołądka typu gruczołowego, suchość w ustach, stomatyt, kandydoza przewodu pokarmowego, kolit mikroskopowy.

Ze strony wątroby i dróg żółciowych: podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby z towarzyszącą żółtaczką lub bez, niewydolność wątroby, encefalopatia u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: zapalenie skóry, świąd, wysypka, pokrzywka, alopecia, nadwrażliwość na światło, ostra ogólnoustrojowa egzantematyczna pustuloza (AGEP), reakcja lekowa z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), erytema wielopostaciowe, zespół Stevensa–Johnsona, toksyczny epidermalny nekrolyz (TEN), podostre łuszczycowe toczeń rumieniowaty (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: artralgia, miotalgia, osłabienie mięśni, złamania kości udowej, nadgarstka lub kręgosłupa.

Ze strony nerek i dróg moczowych: nefryt naczyniowo-śródmiąższowy (może postępować do niewydolności nerek).

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: ginekomastia.

Ogólne zaburzenia: dyskomfort, niedowaga, obrzęki obwodowe, nasilone pocenie się.

Pacjenci w wieku pediatrycznym.

Wiadomo, że bezpieczeństwo stosowania omeprazolu oceniano u 310 dzieci w wieku od 0 do 16 lat. Istnieją ograniczone dane dotyczące długoterminowych badań bezpieczeństwa u 46 pacjentów pediatrycznych, którzy otrzymywali leczenie wspomagające omeprazolem w ramach terapii ciężkiego, erozyjnego zapalenia przełyku przez okres 749 dni. Profil działań niepożądanych jest podobny do profilu u dorosłych przy krótkotrwałym i długotrwałym leczeniu. Brak długoterminowych danych dotyczących wpływu leczenia omeprazolem na dojrzewanie płciowe i wzrost.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich prawni opiekunowie, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 kapsuł w blistrze; po 3 lub 10 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria recepturowa.

Na receptę.

Producent.

Artura Pharmaceuticals Pvt. Ltd.

Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności.

1505 Portia Road, Sri City SEZ, Sityavedu Mandal, Chittoor District – 517 588, stan Andhra Pradesh, Indie.

Wniosek składający.

Ananta Medikear Ltd.

Adres siedziby wnioskodawcy.

Sute 1, 2 Station Court, Imperial Wharf, Townmead Road, Fulham, Londyn, Wielka Brytania.