Omeprazol 20 Ananta
Ukraina
Spis treści
Instrukcja lekarskiego stosowania leku OMEPRAZOL 20 ANANTA (OMEPRAZOLE 20 ANANTA)
Skład:
substancja czynna: omeprazol;
1 kapsułka* zawiera omeprazolu (w postaci granulek odpornej na działanie soku żołądkowego) 20 mg;
substancje pomocnicze: skrobię kukurydzianą, sacharozę, cukier sferyczny, lekki węglan magnezu, talk, fosforan sodu, hydroksypropylocelulozę, hydroksypropylometylocelulozę (hypromeloza), kopolimer metakrylanowy (typ A), polietylenoglikol (makrogol) 6000, bezwodny dwutlenek krzemu, wodorotlenek sodu, dwutlenek tytanu (E 171).
*Otoczka kapsułki zawiera:
korpus: dwutlenek tytanu (E 171), żelatynę, karmazynę (E 122), tartrazynę (E 102), błękit diamentowy (E 133);
czapka: dwutlenek tytanu (E 171), żelatynę, erytrozynę (E 127).
Postać farmaceutyczna. Kapsułki.
Podstawowe właściwości fizykochemiczne. Kapsułki twarde żelatynowe, z szarym korpusem i różową czapką, zawartość kapsułki – białe lub prawie białe granulki (pellety).
Grupa farmakoterapeutyczna. Leki stosowane w leczeniu choroby wrzodowej i choroby refluksowej przełyku. Inhibitory pompy protonowej. Kod ATC A02BC01.
Właściwości farmakodynamiczne.
Farmakodynamika .
Mechanizm działania
Omeprazol – mieszanina racemiczna dwóch enancjomerów, która obniża sekrecję kwasu żołądkowego dzięki docelowemu mechanizmowi działania. Jest specyficznym inhibitorem pompy protonowej (IPP) w komórkach okładzinowych żołądka. Działa szybko i powoduje kontrolowane, odwracalne hamowanie sekrecji kwasu żołądkowego po podaniu raz na dobę.
Omeprazol to słaba zasada, która koncentruje się i przekształca się w formę aktywną w kwaśnym środowisku kanałków wewnątrzkomórkowych komórek okładzinowych, gdzie hamuje enzym H+/K+-ATPazę – pompę kwasową. Taki wpływ na końcowy etap procesu tworzenia kwasu żołądkowego jest zależny od dawki i zapewnia wysoką skuteczność hamowania zarówno sekrecji podstawowej, jak i stymulowanej, niezależnie od rodzaju bodźca.
Właściwości farmakodynamiczne
Wszystkie obserwowane efekty farmakodynamiczne można wyjaśnić wpływem omeprazolu na sekrecję kwasu.
Wpływ na sekrecję kwasu żołądkowego
Dobowa doustna dawka omeprazolu powoduje szybkie i skuteczne hamowanie dobowej i nocnej sekrecji kwasu żołądkowego, maksymalny efekt osiągany jest w ciągu 4 dni leczenia. U pacjentów z wrzodem dwunastnicy średnie obniżenie kwasowości żołądka (około 80%) występuje w ciągu 24 godzin po przyjęciu 20 mg omeprazolu, średnie zmniejszenie szczytowego wydzielania kwasu po stymulacji pentagastryną wynosi około 70% po 24 godzinach od przyjęcia omeprazolu.
Doustne podawanie 20 mg omeprazolu utrzymuje u pacjentów z wrzodem dwunastnicy pH w żołądku ≥ 3 średnio przez 17 godzin w ciągu 24-godzinnego okresu.
W wyniku zmniejszonej sekrecji kwasu i kwasowości w żołądku, zależnie od dawki, omeprazol obniża/normalizuje działanie kwasu na przełyk u pacjentów z chorobą refluksową przełyku.
Hamowanie sekrecji kwasu koreluje z polem pod krzywą „stężenie w osoczu – czas” (AUC) omeprazolu, a nie z rzeczywistym stężeniem w osoczu krwi w danej chwili.
Podczas leczenia omeprazolem nie zaobserwowano żadnej tachyfilaksji.
Wpływ na Helicobacter pylori (H. pylori)
Choroba wrzodowa, w tym wrzody dwunastnicy i żołądka, jest związana z H. pylori. H. pylori jest uważany za główny czynnik w rozwoju zapalenia żołądka, a razem z kwasem żołądkowym stanowi decydujące czynniki w rozwoju choroby wrzodowej. H. pylori jest również głównym czynnikiem w rozwoju zapalenia żołądka atroficznego, które wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka żołądka.
Eradykacja H. pylori za pomocą omeprazolu i leków przeciwbakteryjnych wiąże się z wysokim wskaźnikiem gojenia i długotrwałą remisją wrzodów.
Terapia podwójna została przetestowana i okazała się mniej skuteczna niż terapia potrójna. Można ją jednak rozważyć w przypadkach, gdy znana nadwrażliwość wyklucza zastosowanie jakiejkolwiek kombinacji potrójnej.
Inne efekty związane z hamowaniem kwasu
Podczas długotrwałego leczenia zgłaszano nieco częstsze występowanie torbieli gruczołowych w żołądku. Te zmiany są fizjologicznym skutkiem hamowania sekrecji kwasu, torbiele są łagodne i odwracalne.
Obniżona kwasowość żołądka, spowodowana przez dowolne środki, w tym IPP, zwiększa liczbę bakterii w żołądku, które normalnie występują w przewodzie pokarmowym. Leczenie lekami obniżającymi kwasowość nieco zwiększa ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, np. spowodowanych przez Salmonella i Campylobacter, a u hospitalizowanych pacjentów – również prawdopodobnie spowodowanych przez Clostridium difficile.
Podczas leczenia lekami antysekrecyjnymi stężenie gastryny w osoczu krwi wzrasta w wyniku obniżonej sekrecji kwasu solnego. W wyniku obniżonej sekrecji kwasu solnego wzrasta poziom chromograniny A (CgA). Zwiększone stężenie CgA może wpływać na wyniki badań służących wykrywaniu nowotworów neuroendokrynnych. Na podstawie dostępnych opublikowanych danych przyjmuje się, że przyjmowanie IPP należy przerwać w okresie od 5 do 14 dni przed zaplanowanym pomiarem poziomu CgA. Pozwala to uniknąć fałszywie podwyższonego wyniku, który może być spowodowany przyjmowaniem IPP.
Podczas długotrwałej terapii omeprazolem u niektórych pacjentów (zarówno dzieci, jak i dorosłych) obserwowano zwiększoną liczbę komórek chromochłonnych (ECL), co najprawdopodobniej było spowodowane podwyższonymi stężeniami surowiczymi gastryny. Uważa się, że te dane nie mają znaczenia klinicznego.
Dzieci
Podczas niekontrolowanego badania u dzieci (w wieku od 1 do 16 lat) z ciężkim zapaleniem przełyku spowodowanym refluksiem omeprazol w dawkach od 0,7 do 1,4 mg/kg poprawiał przebieg zapalenia przełyku w 90% przypadków i znacząco zmniejszał objawy refluksu. Podczas badania dzieci w wieku od 0 do 24 miesięcy z klinicznie potwierdzoną chorobą refluksową przełyku poddawano leczeniu omeprazolem w dawkach 0,5, 1,0 lub 1,5 mg/kg masy ciała. Częstotliwość epizodów wymiotów/regurgitacji, niezależnie od dawki, zmniejszyła się o 50% po 8 tygodniach leczenia.
Eradykacja H. pylori u dzieci
Na podstawie danych z randomizowanego, podwójnie ślepego badania klinicznego omeprazol w połączeniu z dwoma antybiotykami (amoksycylina i klarotromycyna) był bezpieczny i skuteczny w leczeniu infekcji H. pylori u dzieci w wieku od 4 lat z zapaleniem żołądka. Wskaźnik eradykacji H. pylori wyniósł 74,2% (23/31 pacjentów) przy stosowaniu omeprazolu + amoksycylina + klarotromycyna w porównaniu z 9,4% (3/32 pacjentów) przy stosowaniu amoksycyliny + klarotromycyna. Jednak nie uzyskano żadnych dowodów na korzyści kliniczne w odniesieniu do objawów dyspeptycznych. Brak informacji dotyczących dzieci poniżej 4. roku życia.
Farmakokinetyka.
Absorpcja
Omeprazol i magnezowa sól omeprazolu są niestabilne w środowisku kwaśnym, dlatego stosuje się je doustnie w postaci granulek z powłoką opóźniającą uwalnianie w kapsułkach lub tabletach. Absorpcja omeprazolu jest szybka, maksymalne stężenia w osoczu osiągane są około 1–2 godziny po podaniu dawki. Absorpcja omeprazolu zachodzi w jelicie cienkim i zazwyczaj kończy się w ciągu 3–6 godzin. Jednoczesne spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność. Dostępność systemowa (biodostępność) pojedynczej dawki omeprazolu wynosi około 40%. Po wielokrotnym podawaniu dawki raz na dobę biodostępność wzrasta do około 60%.
Rozkład
Objętość rozkładu u zdrowych ochotników wynosi około 0,3 l/kg masy ciała. Omeprazol wiąże się z białkami osocza krwi w 97%.
Biortransformacja
Omeprazol jest całkowicie metabolizowany przez układ cytochromu P450 (CYP). Główna część jego metabolizmu zależy od polimorficznie wyrażanego CYP2C19, odpowiedzialnego za tworzenie hydroksyomeprazolu, głównego metabolitu w osoczu krwi. Inna część zależy od innej specyficznej izoformy, CYP3A4, odpowiedzialnej za tworzenie omeprazolu sulfonu. W wyniku wysokiej powinowactwa omeprazolu do CYP2C19 możliwe jest konkurencyjne hamowanie i interakcje metaboliczne między lekami, które są substratami CYP2C19. Jednak z uwagi na niskie powinowactwo do CYP3A4 omeprazol nie jest zdolny do hamowania metabolizmu innych substratów CYP3A4. Ponadto omeprazol nie wykazuje działania hamującego na główne enzymy CYP.
Około 3% osób rasy europejskiej i 15–20% osób rasy azjatyckiej ma niedostateczność funkcjonalnego enzymu CYP2C19, dlatego określa się je jako „wolne metabolizatory”. U takich osób metabolizm omeprazolu jest najprawdopodobniej katalizowany głównie przez CYP3A4. Po wielokrotnym podawaniu dawki 20 mg omeprazolu raz na dobę wartość AUC u „wolnych metabolizatorów” była 5–10 razy wyższa niż u osób z funkcjonalnym enzymem CYP2C19 („szybkich metabolizatorów”). Średnie maksymalne stężenia w osoczu były również 3–5 razy wyższe. Dane te nie wpływają na dawkowanie omeprazolu.
Eliminacja
Okres półtrwania omeprazolu w osoczu krwi wynosi zazwyczaj mniej niż 1 godzinę zarówno po pojedynczym, jak i po wielokrotnym podaniu dawki raz na dobę. Omeprazol jest całkowicie usuwany z osocza krwi w przedziale między dawkami bez tendencji do kumulacji przy podawaniu raz na dobę. Prawie 80% doustnej dawki omeprazolu wydzielane jest w postaci metabolitów z moczem, reszta – z kałem drogą żółciową.
Linowość/nielinowość
AUC omeprazolu wzrasta po wielokrotnym podawaniu. Takie zwiększenie zależy od dawki i prowadzi do nieliniowej zależności AUC od dawki po wielokrotnym podawaniu. Ta zależność od czasu i dawki wynika ze zmniejszonego metabolizmu pierwszego przejścia i ogólnoustrojowego klirensu, prawdopodobnie spowodowanego hamowaniem enzymu CYP2C19 przez omeprazol i/lub jego metabolity (np. sulfon).
Nie wykazano wpływu metabolitów omeprazolu na sekrecję kwasu w żołądku.
Osobliwe grupy pacjentów
Zaburzenia funkcji wątroby
Metabolizm omeprazolu u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby jest zaburzony, co prowadzi do zwiększenia AUC. Omeprazol nie wykazał tendencji do kumulacji przy stosowaniu raz na dobę.
Zaburzenia funkcji nerek
Farmakokinetyka omeprazolu, w tym biodostępność systemowa i szybkość eliminacji, nie zmienia się u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.
Pacjenci w wieku podeszłym
Szybkość metabolizmu omeprazolu u pacjentów w wieku podeszłym (75–79 lat) jest nieco zmniejszona.
Dzieci
Podczas leczenia dzieci w wieku od 1 roku przyjmowanych zalecanych dawek obserwowano takie same stężenia w osoczu, jak u dorosłych pacjentów. U dzieci poniżej 6. miesiąca życia klirens omeprazolu jest obniżony z powodu niskiej zdolności do jego metabolizmu.
Charakterystyki kliniczne.
Wskazania.
Dorośli
- Leczenie wrzodów dwunastniczka;
- zapobieganie nawrotom wrzodów dwunastniczka;
- leczenie wrzodów żołądka;
- zapobieganie nawrotom wrzodów żołądka;
- w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami w celu eliminacji Helicobacter pylori (H. pylori) w przypadku choroby wrzodowej;
- leczenie wrzodów żołądka i dwunastniczka związanych z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NSAID);
- zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastniczka związanych z NSAID u pacjentów z grupy ryzyka;
- leczenie przełyku refluksowego;
- długotrwałe leczenie pacjentów z wyleczonym przełykiem refluksowym;
- leczenie objawów choroby refluksowej żołądka i przełyku (GERD);
- leczenie zespołu Zollingera–Ellisona.
Dzieci
Dzieci w wieku od 1 roku życia i o masie ciała ≥ 10 kg
- Leczenie przełyku refluksowego;
- leczenie objawowe oparzenia i kwasowego cofania się treści żołądka przy GERD.
Dzieci w wieku od 4 lat i młodzież
- W połączeniu z antybiotykami w leczeniu wrzodów dwunastniczka spowodowanych H. pylori.
Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na omeprazol, pochodne benzimidazolu lub którykolwiek ze składników pomocniczych.
Omeprazol, podobnie jak inne inhibitory pompy protonowej (IPP), nie powinien być stosowany jednocześnie z nelfinawirem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.
Wpływ omeprazolu na farmakokinetykę innych leków
Leki, których wchłanianie zależy od pH żołądka
Obniżenie kwasowości żołądka w czasie leczenia omeprazolem może zwiększać lub zmniejszać wchłanianie leków, których absorpcja zależy od pH soku żołądkowego.
Nelfinawir i atazanawir
Stężenia nelfinawiru i atazanawiru w osoczu obniżają się przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z omeprazolem.
Jednoczesne stosowanie omeprazolu i nelfinawiru jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Jednoczesne stosowanie omeprazolu (40 mg raz dziennie) zmniejszało średnią ekspozycję na nelfinawir o około 40%, a średnią ekspozycję farmakologicznie aktywnego metabolitu M8 o około 75–90%. Interakcja może również obejmować inhibicję CYP2C19.
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania omeprazolu i atazanawiru (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Jednoczesne przyjmowanie omeprazolu (40 mg raz dziennie) z kombinacją atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg u zdrowych ochotników zmniejszyło ekspozycję na atazanawir o 75%. Zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensuje wpływu omeprazolu na ekspozycję na atazanawir. Jednoczesne przyjmowanie omeprazolu (20 mg raz dziennie) z kombinacją atazanawir 400 mg/rytonawir 100 mg u zdrowych ochotników zmniejszało ekspozycję na atazanawir o 30% w porównaniu ze stosowaniem kombinacji atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg.
Digoksyna
Jednoczesne leczenie omeprazolem (20 mg dziennie) i digoksyną zwiększa biodostępność digoksyny o 10%. Rzadko odnotowano przypadki toksyczności wywołanej przez digoksynę. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu wysokich dawek omeprazolu pacjentom w podeszłym wieku. Konieczne jest wzmocnienie terapeutycznego monitorowania leczenia digoksyną.
Klopidogrel
W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych ochotników stwierdzono interakcję farmakokinetyczną/farmakodynamiczną (FK/FD) między klopidogrelem (dawka załadunkowa 300 mg, następnie 75 mg/dobę) a omeprazolem (80 mg dziennie), która prowadziła do zmniejszenia ekspozycji na aktywny metabolit klopidogrelu o 46% oraz do zmniejszenia maksymalnego hamowania (indukowanego adenozynodifosforanem – ADP) agregacji płytek krwi średnio o 16%.
W wyniku obserwacyjnych i klinicznych badań uzyskano sprzeczne dane dotyczące klinicznych przejawów tej interakcji FK/FD pod kątem głównych chorób układu sercowo-naczyniowego. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Inne leki
Wchłanianie posakonazolu, erlotynibu, ketokonazolu i itrakonazolu znacznie się zmniejsza, a tym samym skuteczność kliniczna może być osłabiona. Należy unikać jednoczesnego stosowania z posakonazolem i erlotynibem.
Leki metabolizowane przy udziale CYP2C19
Omeprazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 – głównego enzymu biorącego udział w metabolizmie omeprazolu. W związku z tym jednoczesne stosowanie omeprazolu z substancjami czynnymi, które również są metabolizowane przez CYP2C19, może prowadzić do spowolnienia ich metabolizmu i zwiększenia ekspozycji systemowej. Przykładami takich leków są R-warfaryna i inne antagoniści witaminy K, cylostarol, diazepan i fenytoina.
Cylostarol
U zdrowych ochotników podawanie omeprazolu w dawce 40 mg zwiększyło Cmax i AUC cylostarolu odpowiednio o 18% i 26%, a jednego z jego aktywnych metabolitów – odpowiednio o 29% i 69%.
Fenytoina
Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu w pierwszych dwóch tygodniach od rozpoczęcia leczenia omeprazolem oraz w przypadku korekty dawki fenytoiny. Monitorowanie i dalszą korektę dawki leku należy prowadzić również po zakończeniu leczenia omeprazolem.
Nieznane mechanizmy interakcji
Sakwinawir
W wyniku jednoczesnego przyjmowania omeprazolu z sakwinawirem/rytonawirem stężenia sakwinawiru w osoczu zwiększyły się o około 70%, co wiązało się z dobrą tolerancją u pacjentów zakażonych HIV.
Takrolimus
Donoszono o zwiększeniu stężenia takrolimusu w surowicy krwi przy jednoczesnym przyjmowaniu z omeprazolem. Konieczne jest ciągłe monitorowanie stężenia takrolimusu oraz funkcji nerek (klirens kreatyniny) przy jednoczesnym przyjmowaniu z omeprazolem oraz, w razie potrzeby, korekta dawki takrolimusu.
Metotreksat
Istnieją dane o zwiększeniu poziomu metotreksatu u niektórych pacjentów przy jednoczesnym przyjmowaniu z IPP. W razie konieczności stosowania metotreksatu w wysokich dawkach należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu.
Wpływ innych leków na farmakokinetykę omeprazolu
Inhibitory CYP2C19 i/lub CYP3A4
Ponieważ omeprazol jest metabolizowany przez CYP2C19 i CYP3A4, leki hamujące CYP2C19, CYP3A4 lub oba enzymy (takie jak klaritromycyna i worykonazol) mogą prowadzić do wzrostu stężenia omeprazolu w surowicy poprzez spowolnienie jego metabolizmu. Jednoczesne stosowanie worykonazolu może prowadzić do ponad dwukrotnego wzrostu ekspozycji na omeprazol. Ponieważ wysokie dawki omeprazolu są dobrze tolerowane, nie jest konieczna korekta dawki podczas krótkotrwałego jednoczesnego stosowania. Należy jednak rozważyć korektę dawki u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz w przypadku, gdy wskazane jest długotrwałe leczenie.
Induktory CYP2C19 i/lub CYP3A4
Leki indukujące CYP2C19 i/lub CYP3A4 lub oba enzymy (takie jak ryfampicyna, ziele świętojańskie) mogą prowadzić do obniżenia stężenia omeprazolu w surowicy poprzez przyśpieszenie jego metabolizmu.
Szczególne wskazania dotyczące stosowania.
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów (np. znaczącej utraty masy ciała, okresowo powtarzającego się wymiotowania, dysfagii, wymiotów z domieszką krwi lub meleny) oraz w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia wrzodu żołądka należy wykluczyć nowotwór złośliwy, ponieważ przyjmowanie leku może maskować jego objawy i opóźnić postawienie właściwej diagnozy.
Jednoczesne stosowanie atazanaviru z inhibitorem pompy protonowej (IPP) nie jest zalecane (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje oddziaływań”). Jeśli nie można uniknąć połączenia atazanaviru z IPP, zaleca się staranne monitorowanie kliniczne (np. obciążenie wirusem) w połączeniu ze zwiększeniem dawki atazanaviru do 400 mg wraz z 100 mg rytonawiru; dawka omeprazolu nie powinna przekraczać 20 mg.
Omeprazol, podobnie jak wszystkie leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w soku żołądkowym, może zmniejszać wchłanianie witaminy B12 (cyjanokobalaminy) poprzez hipochlorhydrię lub achlorhydrię. Należy to uwzględnić u pacjentów z kachemią lub czynnikami ryzyka zmniejszonego wchłaniania witaminy B12 podczas długotrwałej terapii.
Omeprazol jest inhibitorem CYP2C19. Na początku lub na zakończenie leczenia omeprazolem należy rozważyć możliwość interakcji z lekami metabolizowanymi przy udziale CYP2C19. Obserwowano interakcję między klopidogrelem a omeprazolem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje oddziaływań”). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest ustalone. Jako środek ostrożności należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu.
U pacjentów przyjmujących IPP, w tym omeprazol, przez co najmniej 3 miesiące może wystąpić istotna hipomagnezemia (w większości przypadków pacjenci przyjmowali lek przez około 1 rok). Hipomagnezemię można podejrzewać na podstawie następujących poważnych objawów: osłabienie, skurcze mięśni, drgawki, delirium, zawroty głowy, arytmia komorowa. Należy jednak pamiętać, że w niektórych przypadkach objawy mogą być maskowane, co utrudnia wczesne rozpoznanie tego powikłania. U większości pacjentów objawy hipomagnezemii ustępują, a stan wraca do normy po podaniu związków magnezu i odstawieniu IPP.
U pacjentów wymagających długotrwałego stosowania IPP oraz u pacjentów współprzyjmujących doustnie digoksynę lub inne leki, które mogą powodować hipomagnezemię (np. diuretyki), należy sprawdzić poziom magnezu przed rozpoczęciem leczenia IPP oraz okresowo podczas terapii.
Omeprazol może powodować ciężkie reakcje skórne. Objawy mogą obejmować zaczerwienienie skóry, pęcherze i wysypkę. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznego należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.
Podczas stosowania omeprazolu zgłaszano ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy (TEN), reakcję lekową z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS) oraz ostrą ogólną pustulową egzantemę (AGEP), które mogą być zagrażające życiu lub śmiertelne.
Terapia inhibitorem pompy protonowej, szczególnie w wysokich dawkach i długotrwałych cyklach (> 1 rok), może być związana z niewielkim wzrostem ryzyka złamania kręgosłupa, kości nadgarstka i kości udowej, głównie u osób starszych i pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Zgodnie z badaniami obserwacyjnymi IPP zwiększają ogólne ryzyko złamań o 10–40%. Pacjentom z ryzykiem postępującej osteoporozy lub osteoporotycznego złamania należy zalecić odpowiednie monitorowanie kliniczne zgodnie z obowiązującymi rekomendacjami klinicznymi dla tego stanu oraz odpowiednie spożycie witaminy D i wapnia.
Podostre skórne toczeń rumieniowaty (PSTR)
Stosowanie IPP może czasem powodować wystąpienie podostrego skórnego toczenia rumieniowatego. W przypadku pojawienia się objawów skórnych, szczególnie w obszarach narażonych na działanie promieni słonecznych, oraz gdy towarzyszą im bóle stawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i rozważyć możliwość przerwania stosowania omeprazolu. Występowanie przypadków podostrego skórnego toczenia rumieniowatego w wywiadzie, rozwiniętych po stosowaniu IPP, może zwiększać ryzyko wystąpienia podostrego skórnego toczenia rumieniowatego podczas stosowania innych IPP.
Naruszenie funkcji nerek
Ostrze zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe (OZKŚ) obserwowano u pacjentów przyjmujących omeprazol i może wystąpić w dowolnym momencie podczas terapii omeprazolem (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Ostrze zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe może postępować do niewydolności nerek. W przypadku podejrzenia OZKŚ należy przerwać przyjmowanie omeprazolu i niezwłocznie rozpocząć odpowiednie leczenie.
Wpływ na wyniki badań
Podczas leczenia lekami antysekrecyjnymi stężenie gastryny we krwi wzrasta w wyniku obniżenia wydzielania kwasu solnego. Wskutek zmniejszenia wydzielania kwasu solnego wzrasta poziom chromograniny A (CgA). Zwiększenie stężenia CgA może wpływać na wyniki badań mających na celu wykrycie nowotworów neuroendokrynnych. Aby zapobiec temu wpływowi, należy przerwać przyjmowanie IPP 5 dni przed wykonaniem oznaczenia poziomu CgA (patrz sekcja „Farmakodynamika”). Jeśli poziomy CgA i gastryny nie powrócą do zakresu wartości odniesienia po wstępnych pomiarach, pomiar tych parametrów należy powtórzyć po 14 dniach od przerwania leczenia IPP.
Nie należy stosować leku u dzieci dłużej niż zalecono w leczeniu chorób przewlekłych.
Lek zawiera sacharozę (w składzie granulek cukrowych) jako substancję pomocniczą, dlatego pacjenci z rozpoznaną nietolerancją niektórych cukrów powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.
Leczenie IPP nieco zwiększa ryzyko rozwoju infekcji przewodu pokarmowego wywołanych przez Salmonella i Campylobacter, a u hospitalizowanych pacjentów możliwe jest również Clostridium difficile (patrz sekcja „Farmakodynamika”).
Jak w przypadku każdego długotrwałego leczenia, szczególnie gdy jego czas trwania przekracza 1 rok, należy kontrolować stan pacjenta.
Lek zawiera karmoizynę (E 122) i tartrazynę (E 102), które mogą powodować reakcje alergiczne.
Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.
Ciąża
Wyniki uzyskane w trzech prospektywnych badaniach epidemiologicznych (ponad 1000 wyników) wskazują na brak negatywnego wpływu omeprazolu na ciążę lub zdrowie płodu/niemowlęcia, dlatego lek można stosować w okresie ciąży.
Karmienie piersią
Omeprazol przenika do mleka matki, jednak przy dawkach terapeutycznych mało prawdopodobne jest, że wpłynie na dziecko.
Plodność
Badania przedkliniczne (badania na zwierzętach) z zastosowaniem racemicznej mieszaniny doustnego omeprazolu nie wskazują na wpływ na płodność.
Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.
Niewielkie prawdopodobieństwo, że lek wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami. Możliwe są takie działania niepożądane jak zawroty głowy i zaburzenia wzroku (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Jeśli takie zaburzenia wystąpią, pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani pracować z innymi mechanizmami.
Sposób stosowania i dawki.
Dawkowanie
Dorośli
Leczenie wrzodów dwunastnicy
Zalecana dawka dla pacjentów z aktywnym wrzodem dwunastnicy wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wrzód dwunastnicy goi się w ciągu 2 tygodni. U pacjentów, u których nie stwierdza się pełnego gojenia po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 2 tygodnie. U pacjentów źle reagujących na leczenie zalecana dawka wynosi 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym gojenie wrzodu zazwyczaj następuje w ciągu 4 tygodni.
Profilaktyka nawrotu wrzodów dwunastnicy
W celu zapobiegania nawrotom wrzodów dwunastnicy u pacjentów z negatywnym wynikiem testu na H. pylori lub w przypadku niemożności eradukacji H. pylori, zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka dobową 10 mg*. W przypadku braku skuteczności leczenia dawkę można zwiększyć do 40 mg.
Leczenie wrzodów żołądka
Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wrzód żołądka goi się w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie stwierdza się pełnego gojenia po wstępnym cyklu leczenia, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 4 tygodnie. W przypadkach ciężkich lub nawrotowych zaleca się 40 mg omeprazolu 1 raz na dobę, przy czym gojenie zazwyczaj następuje w ciągu 8 tygodni.
Profilaktyka nawrotu wrzodów żołądka
W celu zapobiegania nawrotom u pacjentów z wrzodem żołądka i słabej odpowiedzi na leczenie zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 40 mg omeprazolu 1 raz na dobę.
Eradukacja H. pylori w chorobie wrzodowej
W celu eradukacji H. pylori, wybierając środki przeciwbakteryjne, należy uwzględnić indywidualną tolerancję leku, odpowiednie wytyczne krajowe i lokalne oraz zalecenia dotyczące leczenia:
- omeprazolu 20 mg + klaritromycyny 500 mg + amoksycyliny 1000 mg 2 razy na dobę przez 1 tydzień lub
- omeprazolu 20 mg + klaritromycyny 250 mg (w razie potrzeby 500 mg) + metronidazolu 400 mg (w razie potrzeby 500 mg lub tinidazolu 500 mg) 2 razy na dobę przez 1 tydzień, lub
- omeprazolu 40 mg 1 raz na dobę + amoksycyliny 500 mg + metronidazolu 400 mg (w razie potrzeby 500 mg lub tinidazolu 500 mg) 3 razy na dobę przez 1 tydzień.
W każdym trybie, jeśli u pacjenta nadal stwierdza się pozytywny wynik badania na H. pylori, terapię można powtórzyć.
Leczenie wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z NSAID
W leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z zastosowaniem NSAID zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wrzód goi się w ciągu 4 tygodni. U pacjentów, którzy nie wygoją się całkowicie po wstępnym cyklu, gojenie zazwyczaj następuje w ciągu dodatkowego 4-tygodniowego okresu leczenia.
Profilaktyka wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem NSAID u pacjentów z grupy ryzyka
W celu zapobiegania wrzodom żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem NSAID u pacjentów z grupy ryzyka (wiek powyżej 60 lat, wrzód żołądka i dwunastnicy w wywiadzie, krwawienie z górnych odcinków przewodu pokarmowego w wywiadzie) zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę.
Leczenie przełyku refluksowego
Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U większości pacjentów wyleczenie następuje w ciągu 4 tygodni. Pacjentom, u których nie nastąpi pełna poprawa po wstępnym cyklu, zaleca się dalsze leczenie przez kolejne 4 tygodnie. U pacjentów z ciężkim przełykowitem zaleca się 40 mg omeprazolu na dobę, przy czym wyleczenie zazwyczaj następuje w ciągu 8 tygodni.
Długotrwałe leczenie pacjentów z wyleczonym przełykiem refluksowym
W długotrwałym leczeniu pacjentów z chorobą refluksową przełyku (GERD) zalecana dawka wynosi 10 mg* omeprazolu 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 20–40 mg omeprazolu 1 raz na dobę.
Leczenie objawów GERD
W leczeniu objawów GERD zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu 1 raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka 10 mg*, dawkę należy dostosować indywidualnie. Jeśli po 4 tygodniach leczenia omeprazolem w dawce 20 mg na dobę nie uzyskuje się pożądanego efektu, pacjent powinien zostać dodatkowo przebadany.
Leczenie zespołu Zollingera–Ellisona
U pacjentów ze zespołem Zollingera–Ellisona doboru dawki należy dokonać indywidualnie. Leczenie trwa aż do ustąpienia objawów klinicznych choroby. Zalecana dawka początkowa wynosi 60 mg omeprazolu 1 raz na dobę. Obserwacje u ponad 90% pacjentów z ciężkimi chorobami i słabej odpowiedzi na inne formy leczenia wykazały skuteczność terapii wspomagającej w dawkach 20–120 mg na dobę. Dawkę dobową powyżej 80 mg należy podzielić i stosować w 2 dawkach.
Dzieci
Dzieci w wieku od 1 roku i masie ciała ≥ 10 kg
Leczenie przełyku refluksowego
Leczenie objawowe oparzenia i regurgitacji kwasu przy GERD
Zalecenia dotyczące dawkowania:
| Wiek |
Masa ciała |
Dawkowanie |
| ≥ 1 rok |
10−20 kg |
10 mg* 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można podnieść do 20 mg 1 raz na dobę. |
| ≥ 2 lata |
> 20 kg |
20 mg 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można podnieść do 40 mg 1 raz na dobę. |
Leczenie zapalenia przełyku spowodowanego refluksiem: leczenie trwa 4–8 tygodni.
Leczenie objawowe oparzenia w przełyku i cofania kwasu żołądkowego przy chorobie refluksowej przełyku (GERD): leczenie trwa 2–4 tygodnie. Jeśli po 2–4 tygodniach nie osiągnięto pożądanego efektu, pacjent powinien zostać dodatkowo przebadany.
Dzieci od 4. roku życia i młodzież.
Leczenie wrzodu dwunastniczy spowodowanego H. pylori
Wybór odpowiedniej terapii skojarzonej powinien być dostosowany do oficjalnych krajowych, regionalnych i lokalnych wytycznych dotyczących oporności bakterii. Należy również wziąć pod uwagę długość leczenia (od 7 do 14 dni) oraz odpowiednie zastosowanie leków przeciwbakteryjnych. Leczenie należy prowadzić pod kontrolą lekarza.
Zalecenia dotyczące dawkowania:
| Masa ciała |
Dawkowanie |
| 15–30 kg |
Kombinacja z dwoma antybiotykami: Omeprazol 10 mg* + amoksycylina 25 mg/kg masy ciała + klaritromycyna 7,5 mg/kg masy ciała. Leki przyjmować razem 2 razy na dobę przez 1 tydzień |
| 31–40 kg |
Kombinacja z dwoma antybiotykami: Omeprazol 20 mg + amoksycylina 750 mg + klaritromycyna 7,5 mg/kg masy ciała. Leki przyjmować razem 2 razy na dobę przez 1 tydzień |
| > 40 kg |
Kombinacja z dwoma antybiotykami: Omeprazol 20 mg + amoksycylina 1000 mg + klaritromycyna 500 mg. Leki przyjmować razem 2 razy na dobę przez 1 tydzień |
* W przypadku potrzeby zastosowania dawki 10 mg należy stosować lek w odpowiednim dawkowaniu.
Grupy specjalne pacjentów
Naruszenie funkcji nerek
U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek nie jest wymagana korekta dawki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).
Naruszenie funkcji wątroby
U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby wystarczająca jest dawka dobową 10*–20 mg (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).
Pacjenci w wieku podeszłym
U pacjentów w wieku podeszłym nie jest wymagana korekta dawki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).
Sposób stosowania
Zaleca się przyjmowanie kapsułek rano, najlepiej przed posiłkiem, nie uszkadzając kapsułki (nie należy żuć ani dzielić kapsułek) i popijać niewielką ilością wody.
Dla pacjentów z trudnościami w połykaniu oraz dla dzieci, które mogą pić lub połykać pokarm półstały
Kapsułki można otworzyć i bezpośrednio połknąć zawartość, popijając połową szklanki wody, albo zmieszać z lekko kwaśnym napojem, np. sokiem owocowym, puree jabłkowym lub wodą niegazowaną. Taką mieszaninę należy wypić natychmiast po przygotowaniu lub w ciągu 30 minut. Przed przyjęciem mieszaninę należy wymieszać i popić połową szklanki wody.
Alternatywnie, pacjenci mogą rozgryźć kapsułkę i połknąć granulki, popijając połową szklanki wody. Nie należy żuć granulek z powłoką opóźniającą uwalnianie.
Dzieci.
Lek stosuje się dzieciom od 1 roku życia i o masie ciała powyżej 10 kg na pisemne zlecenie lekarza w celu leczenia przełyku odpadowego, leczenia objawowego pieczenia w żołądku i kwasowej regurgitacji przy GERD oraz dzieciom od 4 roku życia w celu leczenia wrzodu dwunastnicy spowodowanego H. pylori pod kontrolą lekarza.
Przedawkowanie.
Dane dotyczące skutków przedawkowania omeprazolu u ludzi są bardzo ograniczone. W literaturze naukowej opisano dawkowanie do 560 mg omeprazolu, a także pojedyncze doniesienia o przyjęciu jednorazowej dawki doustnej 2400 mg omeprazolu (120 razy wyższej niż typowa zalecana dawka kliniczna). Opisano nudności, wymioty, zawroty głowy, ból brzucha, biegunkę i ból głowy. Ponadto pojedynczo zgłaszano apatię, depresję i dezorientację.
Wszystkie wymienione objawy miały charakter przemijający, nie zgłoszono poważnych skutków. Szybkość eliminacji leku nie zmieniała się (kinetyka pierwszego rzędu) przy zwiększaniu dawki. W razie potrzeby należy prowadzić leczenie objawowe.
Działania niepożądane.
Krótki opis profilu bezpieczeństwa
Najczęstsze działania niepożądane (1–10 % pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia i nudności/wymioty.
Podczas stosowania omeprazolu zgłaszano ciężkie działania niepożądane skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy (TEN), reakcję lekową z eozynofilią i objawami systemowymi wywołaną lekiem (DRESS) oraz ostry ogólnoustrojowy egzantematyczny pustulosis (AGEP) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
Poniżej wymieniono działania niepożądane, które wystąpiły lub były podejrzewane podczas badań klinicznych lub stosowania po wprowadzeniu na rynek omeprazolu. Jak stwierdzono, nie były one zależne od dawki. Działania niepożądane są pogrupowane według układów narządów. Częstotliwość określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100, < 1/10); rzadko (≥ 1/1000, < 1/100); bardzo rzadko (≥ 1/10000, < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000); częstotliwość nieznana (nie można określić na podstawie dostępnych informacji).
Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego:
Rzadko: leukopenia, trombocytopenia.
Bardzo rzadko: agranulocytoza, pancytopenia.
Zaburzenia układu odpornościowego:
Rzadko: reakcje nadwrażliwości, w tym gorączka, obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne/szok anafilaktyczny.
Zaburzenia przemiany materii i odżywiania:
Rzadko: hiponatremia.
Częstotliwość nieznana: hipomagnezemia; ciężka hipomagnezemia może prowadzić do hipokalcemii. Hipomagnezemia związana z hipokaliemią.
Zaburzenia psychiczne:
Rzadko: bezsenność.
Rzadko: pobudzenie, dezorientacja, depresja.
Bardzo rzadko: agresja, halucynacje.
Zaburzenia układu nerwowego:
Często: ból głowy.
Rzadko: zawroty głowy, parestezje, senność.
Rzadko: zaburzenia smaku.
Zaburzenia oka:
Rzadko: zamazanie widzenia (patrz sekcja „Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn”).
Zaburzenia narządu słuchu i przedsionkowego aparatu:
Rzadko: zawroty głowy (patrz sekcja „Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn”).
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy mostkowej:
Rzadko: skurcz oskrzeli.
Zaburzenia przewodu pokarmowego:
Często: ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności/wymioty, polipy gruczołów okolankowych (łagodne).
Rzadko: suchość w ustach, stomatyt, kandydoza przewodu pokarmowego.
Częstotliwość nieznana: kolit mikroskopowy.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
Rzadko: podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych.
Rzadko: zapalenie wątroby towarzyszące lub nie towarzyszące żółtaczce.
Bardzo rzadko: niewydolność wątroby, encefalopatia u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
Rzadko: zapalenie skóry, swędzenie, wysypka, pokrzywka.
Rzadko: łysienie, podwyższona wrażliwość na światło (fotowrażliwość), ostry ogólnoustrojowy egzantematyczny pustulosis (AGEP), reakcja lekowa z eozynofilią i objawami systemowymi wywołana lekiem (DRESS).
Bardzo rzadko: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy.
Częstotliwość nieznana: podostre rumieniowate toczeń skóry (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej:
Rzadko: złamania kości udowej, nadgarstka lub kręgosłupa.
Rzadko: artralgia, miialgia.
Bardzo rzadko: osłabienie mięśni.
Zaburzenia nerek i układu moczowego:
Rzadko: nerek zwojowy nefryt (z możliwością postępu do niewydolności nerek).
Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych:
Bardzo rzadko: ginekomastia.
Zaburzenia ogólne i w miejscu podania:
Rzadko: niedowagę, obrzęk obwodowy.
Rzadko: nasilone pocenie się.
Dzieci
Bezpieczeństwo omeprazolu oceniano u 310 dzieci w wieku od 0 do 16 lat z chorobami związanymi z kwasem. Istnieją ograniczone dane dotyczące długoterminowego badania bezpieczeństwa u 46 dzieci, które otrzymywały terapię utrzymawczą omeprazolem w leczeniu ciężkiego, erozyjnego zapalenia przełyku przez 749 dni. Profil działań niepożądanych był podobny do profilu u dorosłych przy krótko- i długotrwałym leczeniu. Brak danych dotyczących długotrwałych lub odległych skutków leczenia omeprazolem na dojrzewanie płciowe i wzrost.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich prawni przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych i braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua
Okres ważności. 3 lata.
Warunki przechowywania.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 30 °C.
Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Opakowanie. Po 10 kapsułek w blistrze, po 10 blisterów w puszce.
Kategoria wydawania. Na receptę.
Producent.
Flamingo Pharmaceuticals Ltd.
Lokalizacja producenta oraz jego adres miejsca prowadzenia działalności.
E-28, Opp. Fire Brigade, MIDC, Talode, District Raigad, Maharashtra, IN-410 208, Indie.
Wnioskodawca.
Ananta Medikear Ltd.
Lokalizacja wnioskodawcy i/lub przedstawiciela wnioskodawcy.
Sute 1, 2 Stacyjny Dwór, Imperial Warf, Townmed Road, Fulham, Londyn, Wielka Brytania.