Olfen®-50 Lactab

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Olfen®-50 Lactab

Sk³ad:

substancja czynna: diklofenak sodowy;

1 tabletka pow³okowa zawiera diklofenaku sodowego 50 mg;

substancje pomocnicze: skrobioglikolan sodu, celuloza mikrokryszta³yczna, stearylofumarynian sodu, dwutlenek krzemu bezwodny koloidalny, talk, hydroksypropyloza;

otoczka enterosolwentalna: dyspersja kopolimeru metakrylanowego, cytrynian trietylo, talk;

otoczka kolorowa: hydroksypropyloza, dwutlenek tytanu (E 171), talk, barwnik chinolinowy żółty (E 104), tlenek żelaza żółty (E 172), makrogol 6000.

Postać leku. Tabletki pow³okowe.

Główne właściwości fizyko-chemiczne: dwuwypuk³e tabletki pokryte otoczk¹ filmow¹, żółto-ochrowe, z odciskiem „mp” z jednej strony i „O 50” z drugiej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki niesteroidowe przeciwwrzodowe i przeciwreumatyczne.
Kod ATC M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Lek Olfen®-50 Lactab zawiera sól sodową diklofenaku – substancję o strukturze niesteroidowej, wykazującą działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Głównym mechanizmem działania diklofenaku, wykazanym w warunkach doświadczalnych, jest hamowanie biosyntezy prostaglandyn, które odgrywają ważną rolę w powstawaniu stanu zapalnego, bólu i podwyższonej temperatury ciała. W badaniach in vitro diklofenak sodu w stężeniach odpowiadających stężeniom osiąganym w trakcie leczenia pacjentów nie hamował biosyntezy proteoglikanów w tkance chrzęstnej.

W chorobach reumatycznych działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe leku zapewnia wyraźny efekt kliniczny, charakteryzujący się istotnym zmniejszeniem nasilenia takich objawów choroby, jak ból w spoczynku i podczas ruchu, sztywność poranna oraz obrzęk i opuchlizna stawów, a także poprawą funkcji stawów.

W przypadku zapaleń pourazowych/pooperacyjnych Olfen®-50 Lactab powodował szybkie zmniejszenie bólu spontanicznego i bólu podczas ruchu, a także obniżał stan zapalny i obrzęki pourazowe.

W badaniach klinicznych wykazano również wyraźne działanie przeciwbólowe leku w przypadku umiarkowanego i silnego zespołu bólowego niepowiązanego z reumatyzmem.

W pierwotnej dysmenorze lek Olfen®-50 Lactab zmniejsza nasilenie bólu oraz intensywność krwawienia miesięcznego.

Farmakokinetyka.

Absorpcja. Po przejściu przez żołądek diklofenak jest szybko i całkowicie wchłaniany z tabletek Olfen®-50 Lactab odpornych na działanie soku żołądkowego. Choć wchłanianie zachodzi szybko, jego początek może być opóźniony z powodu obecności powłoki gastrorezystentnej tabletki. Po jednorazowym przyjęciu 1 tabletki Olfen®-50 Lactab maksymalne stężenie w osoczu wynosi średnio 1,5 μg/ml (5 μmol/l).

W przypadku przyjmowania tabletki diklofenaku podczas lub po posiłku jej przejście przez żołądek jest opóźnione (w porównaniu z przyjmowaniem na czczo), jednak nie ma to negatywnego wpływu na ilość wchłoniętej substancji czynnej.

Rozkład. Wiązanie diklofenaku z białkami osocza wynosi 99,7%, głównie z albuminą – 99,4%. Obserwowany objętość rozkładu wynosi 0,12–0,17 l/kg.

Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie maksymalne stężenie leku osiągane jest 2–4 godziny później niż w osoczu. Obserwowany okres półwylęgu z płynu synowialnego wynosi 3–6 godzin. Dzięki temu nawet 2 godziny po podaniu stężenia substancji czynnej w płynie synowialnym są wyższe niż w osoczu i pozostają na wyższym poziomie przez 12 godzin.

Diklofenak wykryto w niskim stężeniu (100 ng/ml) w mleku kobietym u jednej kobiety. Przewidywana ilość leku przechodząca z mlekiem do organizmu niemowlęcia wynosi 0,03 mg/kg/dobę.

Metabolizm. Biotransformacja diklofenaku zachodzi częściowo poprzez glukuronidację niezmienionej cząsteczki, ale głównie poprzez jedno- i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylocję, prowadzące do powstania kilku fenolowych metabolitów (3-hydroksy-, 4-hydroksy-, 5-hydroksy-, 4,5-dihydroksy- oraz 3-hydroksy-4-metoksy-diklofenaku), z których większość przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Dwa z powstałych fenolowych metabolitów są farmakologicznie aktywne, ale w mniejszym stopniu niż sam diklofenak sodu.

Eliminacja. Całkowity klirens ogólnoustrojowy diklofenaku wynosi 263±56 ml/min (średnia wartość ± SD). Okres półwylęgu końcowego wynosi 1–2 godziny. Okres półwylęgu 4 metabolitów, w tym dwóch aktywnych farmakologicznie, jest również krótki i wynosi 1–3 godziny. Niepraktycznie nieaktywny metabolit 3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak ma dłuższy okres półwylęgu. Około 60% dawki leku wydala się z moczem w postaci metabolitów, a mniej niż 1% diklofenaku wydala się w postaci niezmienionej. Pozostała część podanej dawki wydala się w postaci metabolitów z żółcią do kału.

Farmakokinetyka w określonych grupach pacjentów.

Nie zaobserwowano istotnych różnic we wchłanianiu, metabolizmie i wydalaniu leku związanych z wiekiem pacjentów.

U pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek przyjmujących dawki terapeutyczne nie należy spodziewać się kumulacji niezmienionej substancji czynnej, biorąc pod uwagę kinetykę leku po jednorazowym podaniu. Przy klirensie kreatyniny mniejszym niż 10 ml/min obliczone stężenia równowagowe metabolitów diklofenaku są około 4 razy wyższe niż u zdrowych ochotników. Mimo to metabolity ostatecznie wydalane są wyłącznie z żółcią.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby (przewlekłe zapalenie wątroby, skompensowany marskość wątroby) farmakokinetyka i metabolizm diklofenaku są analogiczne do tych u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Zapalne i zwyrodnieniowe postacie chorób reumatycznych (reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie stawów kręgosłupa, osteoarthrytis, spondylarthrytis);
• zespoły bólowe pochodzenia kręgowego;
• reumatyczne choroby miękkich tkanek pozastawowych;
• ostre napady dny moczanowej;
• zespoły bólowe pourazowe i powabnytyczne towarzyszące zapaleniu i obrzękowi, np. po zabiegach stomatologicznych i ortopedycznych;
• choroby ginekologiczne towarzyszące bólowi i zapaleniu, np. pierwotna dysmenorrhoea lub adnexitis;
• jako lek wspomagający w ciężkich zapalnych chorobach narządów LOR towarzyszących wyraźnemu zespołowi bólowemu, np. przy faringotonzylocie, otitis.

Zgodnie z ogólnymi zasadami terapeutycznymi, chorobę podstawową należy leczyć lekami podstawowej terapii. Gorączka sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania leku.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek z substancji pomocniczych leku;
• ostre wrzody żołądka lub jelita; krwawienie do przewodu pokarmowego lub perforacja;
• krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w wywiadzie, związane z wcześniejszą terapią niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ);
• aktywna postać choroby wrzodowej/krwawienia lub nawrotowa choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (dwa lub więcej oddzielnych epizodów potwierdzonej choroby wrzodowej lub krwawienia);
• jak i inne NLPZ, diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów, u których stosowanie ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ wywołuje napady astmy oskrzelowej, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, ostry katar, polipy nosa oraz inne objawy alergiczne;
• zapalne choroby jelita (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
• niewydolność wątroby;
• niewydolność nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej <15 ml/min/1,73 m²);
• niewydolność serca zastoinowa (NYHA II–IV);
• choroba niedokrwienna serca u pacjentów z chorobą wieńcową, przebytym zawałem mięśnia sercowego;
• choroby naczyń mózgowych u pacjentów po udarze mózgu lub z epizodami przejściowych ataków niedokrwiennych;
• choroby tętnic obwodowych;
• leczenie bólu w okresie operacyjnym przy aortokoronarnym wszczepieniu cewnika (lub stosowanie urządzenia sztucznego krążenia);
• III trymestr ciąży.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Podczas stosowania leku Olfen®-50 Lactab oraz/lub innych leków zawierających diklofenak mogą występować poniższe interakcje.

Lit, digoksyna. Jednoczesne stosowanie diklofenaku może zwiększać stężenie litu i digoksyny we krwi. Zaleca się kontrolę poziomu litu i digoksyny w surowicy krwi.

Diuretyki i inne leki przeciwciśnieniowe. Jak i inne NLPZ, przyjmowanie diklofenaku sodowego jednocześnie z diuretykami lub lekami przeciwciśnieniowymi (np. beta-blokerami, inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę [ECA]) może prowadzić do zmniejszenia efektu przeciwciśnieniowego tych leków (poprzez hamowanie syntezy naczyniorozkurczowych prostaglandyn). Takie kombinacje należy stosować ostrożnie, a ciśnienie tętnicze u tych pacjentów, szczególnie u osób starszych, należy kontrolować. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią ilość płynów, zaleca się również kontrolę funkcji nerek na początku terapii wspomagającej i okresowo podczas jej trwania, szczególnie w przypadku stosowania diuretyków i inhibitorów ECA, ze względu na rosnące ryzyko nefrotoksyczności.

Leki powodujące hiperkaliemię. Leczenie wspomagające diuretykami zatrzymującymi potas, cyklosporyną, takrolimusem lub trimetoprimem może być związane ze wzrostem stężenia potasu w surowicy krwi, dlatego kontrolę stanu pacjentów należy przeprowadzać częściej (patrz rozdział „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Inne NLPZ, w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, oraz kortykosteroidy. Jednoczesne stosowanie diklofenaku i innych NLPZ lub kortykosteroidów może zwiększyć częstość występowania niepożądanych działań ze strony przewodu pokarmowego (np. krwawienia do przewodu pokarmowego lub wrzodów). Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ (patrz rozdział „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Antykoagulancy i leki przeciwpłytkowe. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu diklofenaku sodowego z antykoagulantami i lekami przeciwpłytkowymi, ponieważ ich wspólne stosowanie może zwiększyć ryzyko krwawienia (patrz rozdział „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”). Choć badania kliniczne nie wykazały wpływu diklofenaku na działanie antykoagulantów, pojawiały się doniesienia o zwiększeniu ryzyka krwawienia u pacjentów przyjmujących jednocześnie diklofenak i antykoagulancy. Dlatego zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie diklofenak i antykoagulancy oraz, w razie potrzeby, korektę dawki antykoagulantów. Jak i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, diklofenak w wysokich dawkach może odwracalnie hamować agregację płytek krwi.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Jednoczesne stosowanie systemowych NLPZ i SSRI może zwiększać ryzyko krwawień przewodu pokarmowego (patrz rozdział „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Leki przeciwdiabetyczne. Badania kliniczne wykazały, że diklofenak sodowy można stosować razem z doustnymi lekami przeciwdiabetycznymi bez wpływu na ich efekt kliniczny. Jednak pojawiły się pojedyncze doniesienia o reakcjach hipoglikemicznych i hiperglikemicznych po podaniu diklofenaku sodowego, wymagające zmiany dawki leków przeciwdiabetycznych. Z tego powodu w trakcie takiej terapii skojarzonej zaleca się kontrolę poziomu glukozy we krwi.

Pojawiły się również pojedyncze doniesienia o przypadkach kwasicy metabolicznej przy jednoczesnym stosowaniu z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Metotreksat. Diklofenak może hamować klirens metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do podwyższenia poziomu metotreksatu. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu NLPZ, w tym diklofenaku, mniej niż 24 godziny przed lub po podaniu metotreksatu, ponieważ w takich przypadkach może wzrosnąć stężenie metotreksatu we krwi i nasilić się jego działanie toksyczne. Zarejestrowano przypadki poważnej toksyczności, gdy odstęp między podaniem metotreksatu a NLPZ, w tym diklofenaku, wynosił mniej niż 24 godziny. Ta interakcja jest pośrednikiem przez akumulację metotreksatu w wyniku zaburzonej wydzielania nerkowego w obecności NLPZ.

Cyklosporyna i takrolimus. Diklofenak sodowy, jak i inne NLPZ, może nasilać nefrotoksyczność cyklosporyny lub takrolimusu poprzez wpływ na prostaglandyny nerkowe. Z tego powodu lek należy przepisywać w niższych dawkach niż pacjentom, którzy nie przyjmują cyklosporyny lub takrolimusu.

Antybakteryjne chinolony. Możliwy rozwój drgawek u pacjentów stosujących jednocześnie pochodne chinolonu i NLPZ. Drgawki mogą występować zarówno u pacjentów z epilepsją i drgawkami w wywiadzie, jak i u tych bez nich. Dlatego należy zachować ostrożność przy decydowaniu o stosowaniu chinolonu u pacjentów już przyjmujących NLPZ.

Fenytoina. Przy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny z diklofenakiem zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny we krwi z uwagi na oczekiwane nasilenie działania fenytoiny.

Kolestypol i cholestyramina. Te leki mogą spowodować opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. Dlatego zaleca się podawanie diklofenaku co najmniej godzinę przed lub 4–6 godzin po podaniu kolestypolu/chlestyraminy.

Glikozydy nasierdziowe. Jednoczesne stosowanie glikozydów nasierdziowych i NLPZ może nasilić niewydolność serca, zmniejszyć szybkość filtracji kłębuszkowej (eGFR) i zwiększyć stężenie glikozydów we krwi.

Mifepryston. NLPZ nie należy stosować w ciągu 8–12 dni po podaniu mifeprystonu, ponieważ NLPZ mogą zmniejszyć skuteczność mifeprystonu.

Inhibitory CYP2C9. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z inhibitorami CYP2C9 (np. worykonazolem, sulfapirazonem). Może to prowadzić do istotnego zwiększenia maksymalnego stężenia we krwi i ekspozycji na diklofenak.

Induktory CYP2C9. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z induktorami CYP2C9 (np. ryfampycyną). Może to prowadzić do istotnego zmniejszenia stężenia we krwi i ekspozycji na diklofenak.

Szczególne środki ostrożności.

Ogólne

W celu zminimalizowania niepożądanych skutków leczenie należy rozpocząć od najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres czasu konieczny do kontrolowania objawów.

Należy unikać stosowania leku Olfen®-50 Lactab w połączeniu z doustnymi NLPZ, takimi jak selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, ze względu na brak dowodów synergii działania oraz możliwość wystąpienia addytywnych skutków niepożądanych.

Badania placebo-kontrolowane wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepowych powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych podczas stosowania niektórych selektywnych inhibitorów COX-2. Bezpośrednia korelacja tego ryzyka z selektywnością poszczególnych NLPZ wobec COX-1/COX-2 nie została obecnie ustalona. Ze względu na brak porównywalnych danych z badań klinicznych dotyczących długotrwałego leczenia maksymalnymi dawkami diklofenaku, nie można wykluczyć możliwości podobnego zwiększonego ryzyka. Dlatego przed przepisaniem diklofenaku należy dokładnie ocenić stosunek ryzyka do korzyści u pacjentów z potwierdzoną klinicznie chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami mózgowo-naczyniowymi, obturacyjnymi chorobami tętnic obwodowych lub istotnymi czynnikami ryzyka (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu). Ze względu na to ryzyko należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres leczenia.

NLPZ wpływają na nerki, powodując zatrzymanie płynu i obrzęki oraz/lub nadciśnienie tętnicze. Z tego powodu diklofenak należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności serca i innymi stanami sprzyjającymi zatrzymaniu płynu. Należy również zachować ostrożność u pacjentów stosujących równocześnie diuretyki lub inhibitory ACE lub u osób narażonych na hipowolemię.

Skutki są zazwyczaj poważniejsze u pacjentów starszych. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu leku osobom powyżej 65 roku życia. W szczególności zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki u osłabionych pacjentów starszych lub u osób o niskiej masie ciała.

Tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktydowe, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak. Reakcje nadwrażliwościowe mogą również postępować do zespołu Kounisa, ciężkiej reakcji alergicznej, która może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Objawami takiej reakcji są ból w klatce piersiowej pojawiający się w połączeniu z reakcją alergiczną na diklofenak.

Olfen®-50 Lactab, tak jak inne NLPZ, może maskować objawy i oznaki infekcji.

Wpływ na przewód pokarmowy

Podczas stosowania wszystkich NLPZ (w tym selektywnych inhibitorów COX-2), włączając diklofenak, odnotowano przypadki krwawień przewodu pokarmowego (wymioty krwią, melena), powstawania wrzodów lub perforacji, które mogą być śmiertelne i wystąpić w dowolnym czasie trwania leczenia, z lub bez objawów ostrzegawczych lub poważnych objawów ze strony przewodu pokarmowego w wywiadzie. Te zjawiska mają zazwyczaj poważniejsze konsekwencje u pacjentów starszych. Jeśli u pacjentów przyjmujących diklofenak wystąpią objawy krwawienia przewodu pokarmowego lub powstawania wrzodów, stosowanie leku należy przerwać.

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, pacjenci z objawami wskazującymi na zaburzenia przewodu pokarmowego wymagają obowiązkowego nadzoru medycznego i szczególnej ostrożności. Ryzyko krwawień przewodu pokarmowego, powstawania wrzodów lub perforacji jest większe przy zwiększaniu dawki NLPZ, w tym diklofenaku, a także u pacjentów z wywiadem wrzodów, szczególnie z powikłaniami w postaci krwawienia lub perforacji. U pacjentów starszych częściej występują niepożądane reakcje na stosowanie NLPZ, szczególnie krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą być śmiertelne.

W celu zmniejszenia ryzyka toksycznego wpływu na przewód pokarmowy, leczenie rozpoczyna się i utrzymuje na najniższych skutecznych dawkach. U takich pacjentów, jak również u tych, którzy wymagają równoczesnego stosowania małych dawek kwasu acetylosalicylowego (ASA/aspiryna) lub innych leków zwiększających ryzyko niepożądanych działań na przewód pokarmowy, należy rozważyć dodatkowe stosowanie środków ochronnych (np. inhibitorów pompy protonowej lub misoprostolu). Pacjenci z wywiadem toksyczności przewodu pokarmowego, szczególnie starsi, powinni informować o wszelkich nietypowych objawach brzusznych (szczególnie krwawieniu z przewodu pokarmowego). Ostrożność należy również zachować u chorych, którzy równocześnie przyjmują leki zwiększające ryzyko wrzodów lub krwawień, takie jak doustne kortykosteroidy, leki przeciwkrwawe (np. warfaryna), środki antytrombotyczne (np. ASA) lub selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, zwiększa się ryzyko wycieku z przewodu pokarmowego po operacji, konieczny jest dokładny nadzór medyczny podczas stosowania diklofenaku po zabiegach chirurgicznych na przewodzie pokarmowym.

Wpływ na wątrobę

Dokładny nadzór medyczny jest wymagany, gdy Olfen®-50 Lactab jest przepisywany pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, ponieważ ich stan może się pogorszyć.

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, może wzrosnąć poziom jednego lub kilku enzymów wątrobowych. Zwiększenie poziomu enzymów było zazwyczaj odwracalne po przerwaniu leczenia.

Zjawisko to bardzo często występowało podczas stosowania diklofenaku w badaniach klinicznych (około u 15% pacjentów), ale bardzo rzadko towarzyszyły mu objawy kliniczne. Większość tych przypadków wiązała się ze wzrostem poziomu enzymów w granicach normy. Często (u 2,5% przypadków) obserwowano umiarkowane zwiększenie (od ≥3 do <8 razy powyżej górnej granicy normy), podczas gdy częstość wyraźnego zwiększenia (≥8 razy powyżej górnej granicy normy) pozostawała na poziomie około 1%. Zwiększenie poziomu enzymów wątrobowych towarzyszyło klinicznie wyraźnemu uszkodzeniu wątroby w 0,5% przypadków w powyższych badaniach klinicznych.

Podczas długotrwałego leczenia lekiem Olfen®-50 Lactab zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby i poziomu enzymów wątrobowych jako środek zapobiegawczy. Jeśli zaburzenia funkcji wątroby utrzymują się lub pogarszają, jeśli pojawiają się objawy kliniczne lub objawy postępującej choroby wątroby lub inne objawy (np. eozynofilia, wysypka), stosowanie leku Olfen®-50 Lactab należy przerwać.

Oprócz zwiększenia poziomu enzymów wątrobowych, rzadko zgłaszano poważne reakcje ze strony wątroby, w tym żółtaczkę i ostry zapalenie wątroby, martwicę wątroby i niewydolność wątroby, które w pojedynczych przypadkach prowadziły do śmierci.

Podczas stosowania diklofenaku zapalenie wątroby może wystąpić bez objawów prodromalnych. Ostrożność jest konieczna, jeśli Olfen®-50 Lactab musi być stosowany u pacjentów z porfirią wątrobową, z powodu ryzyka wywołania napadu.

Wpływ na nerki

NLPZ, w tym diklofenak, zmniejszają poziom prostaglandyn, które są ważne dla utrzymania przepływu krwi przez nerki.

Ponieważ podczas leczenia NLPZ, w tym diklofenakiem, często (1-10%) odnotowano przypadki zatrzymania płynu, obrzęków i nadciśnienia, należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami czynności serca lub nerek, z wywiadem nadciśnienia tętniczego, pacjentów starszych, pacjentów przyjmujących równocześnie diuretyki lub leki istotnie wpływające na funkcję nerek, a także pacjentów z istotnym zmniejszeniem objętości płynu pozakomórkowego z dowolnej przyczyny, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W takich przypadkach jako środek zapobiegawczy zaleca się monitorowanie czynności nerek. Przerwanie terapii zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Wpływ na skórę

W związku ze stosowaniem NLPZ, w tym leku Olfen®-50 Lactab, bardzo rzadko odnotowano poważne reakcje skórne (niektóre z nich były śmiertelne, w tym egzfoliatywne zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny epidermalny nekroliz) (patrz sekcja „Skutki niepożądane”). U pacjentów najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji obserwuje się na początku leczenia: pojawienie się reakcji odnotowano w większości przypadków w ciągu pierwszego miesiąca leczenia. Stosowanie leku Olfen®-50 Lactab należy przerwać przy pierwszym pojawieniu się wysypek skórnych, uszkodzeń błon śluzowych lub przy pojawieniu się jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.

Łupież czerwony systemowy i mieszane choroby tkanki łącznej

U pacjentów z łupieżem czerwonym systemowym (ŁCS) i mieszanymi chorobami tkanki łącznej istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Efekty sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe

Leczenie diklofenakiem zazwyczaj nie jest zalecane pacjentom z rozpoznanymi chorobami sercowo-naczyniowymi (niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, choroby tętnic obwodowych) lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym.

Diklofenak można przepisać pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń kardiowaskularnych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) tylko po dokładnej ocenie klinicznej i tylko w dawkach do 100 mg dziennie przy leczeniu dłuższym niż 4 tygodnie. Ponieważ ryzyko kardiowaskularne diklofenaku może wzrastać wraz ze wzrostem dawki i długością leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy okres i w najniższej skutecznej dawce. Należy okresowo przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu złagodzenia objawów i odpowiedzi na terapię, szczególnie jeśli leczenie trwa dłużej niż 4 tygodnie.

U pacjentów z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca o łagodnym lub umiarkowanym stopniu ciężkości konieczne jest odpowiednie monitorowanie i udzielenie zaleceń, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki zatrzymania płynu i obrzęków.

Diklofenak należy stosować z ostrożnością u pacjentów przyjmujących równocześnie diuretyki lub inhibitory ACE lub u osób z podwyższonym ryzykiem hipowolemii.

Dane badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dzień) i przy długotrwałym leczeniu, może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń tętniczych zakrzepowych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).

Nie zaleca się przepisywania diklofenaku pacjentom z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, trwałą chorobą niedokrwienną serca, chorobami tętnic obwodowych i/lub chorobą mózgowo-naczyniową; w razie potrzeby stosowanie jest możliwe tylko po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści i tylko w dawkowaniu nie przekraczającym 100 mg dziennie przez okres nie dłuższy niż 4 tygodnie.

Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia poważnych zdarzeń zakrzepowych (ból w klatce piersiowej, duszność, osłabienie, zaburzenia mowy) w dowolnym czasie trwania leczenia. W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Wpływ na parametry hematologiczne

Przy długotrwałym stosowaniu tego leku, tak jak innych NLPZ, zaleca się monitorowanie pełnego obrazu krwi.

Diklofenak może tymczasowo hamować agregację płytek krwi. Należy dokładnie obserwować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, zespolem krwotocznym lub zaburzeniami hematologicznymi.

Astma w wywiadzie

U pacjentów z astmą, sezonowym alergicznym nieżytą nosa, obrzękiem błony śluzowej nosa (tzn. polipami nosowymi), przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z alergicznymi, przypominającymi nieżyt objawami) częściej występują reakcje na NLPZ, takie jak nasilenie astmy (tzw. nietolerancja analgetyk/astma analgetykowa), obrzęk Quinckego lub pokrzywka. Z tego powodu u takich pacjentów zaleca się szczególne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach). Dotyczy to również pacjentów z reakcjami alergicznymi na inne substancje, takie jak wysypka, świąd lub pokrzywka.

Tak jak inne leki hamujące aktywność prostaglandynsyntetazy, diklofenak sodowy i inne NLPZ mogą wywołać rozwój skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub z wywiadem astmy oskrzelowej.

Substancje pomocnicze

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, czyli jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionalny/rozwojowy płodu. Dane badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn w wczesnych stadiach ciąży. Bezpośrednie ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%. Uważa się, że to ryzyko wzrasta wraz ze wzrostem dawki leków i długością terapii. U zwierząt stwierdzono, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia utraty przed- i poimplantacyjnych oraz śmiertelności embrionalnej/płodowej. Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku może prowadzić do oligohydramniosu w wyniku dysfunkcji nerek płodu. To zaburzenie może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po jego przerwaniu. Ponadto istnieją doniesienia o zwężeniu przewodu tętniczego po leczeniu w II trymestrze ciąży, z których większość ustąpiła po przerwaniu leczenia. Dlatego diklofenak sodowy nie powinien być stosowany w I i II trymestrze ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne. Jeśli diklofenak sodowy jest stosowany przez kobietę próbującą zajść w ciążę lub w I lub II trymestrze ciąży, dawka leku powinna być minimalna, a czas leczenia jak najkrótszy.

Może być wskazane monitorowanie prenatalne w kierunku oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego po kilku dniach stosowania diklofenaku, począwszy od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia oligohydramniosu lub zwężenia przewodu tętniczego stosowanie diklofenaku należy przerwać.

Diklofenak sodowy jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”) ze względu na to, że wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą:

• narażać płód na następujące ryzyko:

  • toksyczność kardiopulmonalna (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne);
  • dysfunkcję nerek (patrz wyżej);

• narażać matkę i noworodka na następujące ryzyko:

• możliwe wydłużenie czasu krwawienia — efekt związany z hamowaniem agregacji płytek krwi, który może wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo niskich dawek leku;

• hamowanie skurczów mięśni macicy, prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu.

Karmienie piersią

Tak jak inne NLPZ, diklofenak w niewielkich ilościach przenika do mleka matki. Dlatego, aby zapobiec wystąpieniu niepożądanych reakcji u niemowląt, tego leku nie należy stosować w okresie karmienia piersią. Jeśli leczenie jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią.

Fertylność

Tak jak inne NLPZ, Olfen®-50 Lactab może negatywnie wpływać na płodność kobiet i dlatego nie jest zalecany kobietom planującym zajście w ciążę. Należy rozważyć przerwanie stosowania leku u kobiet, które nie mogą zajść w ciążę, a także u kobiet poddawanych badaniom w kierunku bezpłodności.

Na podstawie odpowiednich danych badań na zwierzętach nie można wykluczyć zaburzeń funkcji rozrodczych u samców. Znaczenie tych danych dla człowieka nie zostało ustalone.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu samochodu lub innych maszyn.

Pacjentom, u których podczas terapii lekiem Olfen®-50 Lactab występują zaburzenia wzroku, zawroty głowy, zawroty, senność, osłabienie, zwiększona zmęczalność lub inne zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, należy wstrzymać się od prowadzenia samochodu lub pracy z innymi maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie dobiera lekarz indywidualnie. Lek należy stosować w najniższych skutecznych dawkach przez najkrótszy możliwy okres czasu, biorąc pod uwagę cel leczenia u każdego pacjenta.

Dorośli

Tabletki najlepiej przyjmować przed posiłkiem, popijając płynem. Nie należy ich dzielić ani żuć.

Początkowa dawka dobową diklofenaku sodowego wynosi zazwyczaj 100–150 mg, tj. 2–3 tabletki Olfen®-50 Lactab. W przypadkach mniej ciężkich oraz przy długotrwałej terapii zazwyczaj wystarcza dawka 75–100 mg/dobę (aby uzyskać dawkę 75 mg, należy stosować lek w postaci galenowej o odpowiednim dawkowaniu). Dawkę dobową dzieli się zazwyczaj na 2–3 dawki.

Aby zapobiec bólowi nocnemu i sztywności porannej, przyjmowanie Olfen®-50 Lactab w ciągu dnia można łączyć z zastosowaniem czopków doodbytniczych przed snem, przy czym maksymalna dawka dobową diklofenaku nie powinna przekraczać 150 mg.

W pierwotnej dysmenorei dawkę dobową dobiera się indywidualnie, zazwyczaj wynosi ona 50–150 mg. Początkowa dawka może wynosić 50–100 mg; w razie potrzeby można ją zwiększyć w ciągu kilku cykli menstruacyjnych, ale nie więcej niż do 150 mg/dobę. Leczenie należy rozpoczynać przy pierwszych objawach i kontynuować przez kilka dni, w zależności od dynamiki ustępowania objawów.

Zalecana maksymalna dawka dobową leku Olfen®-50 Lactab wynosi 150 mg.

Pacjenci w wieku powyżej 65 lat

Chociaż farmakokinetyka leku Olfen®-50 Lactab u pacjentów starszych nie ulega pogorszeniu na klinicznie istotnym poziomie, niesteroidowe leki przeciwzapalne należy stosować z dużą ostrożnością u tych pacjentów, ponieważ są oni bardziej narażeni na wystąpienie niepożądanych działań. W szczególności u osłabionych pacjentów starszych lub u pacjentów o niskiej masie ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek; ponadto należy przeprowadzić badania mające na celu wykluczenie krwawień przewodu pokarmowego podczas leczenia NSAID.

Obecność chorób układu sercowo-zaczynowego lub istotnych czynników ryzyka

Diklofenaku można przepisać pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) tylko po dokładnej ocenie klinicznej. Ponieważ ryzyko sercowo-naczyniowe związane z diklofenakiem może wzrastać wraz ze wzrostem dawki i przedłużeniem czasu leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy możliwy okres i w najniższej skutecznej dawce. Należy okresowo przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu złagodzenia objawów oraz odpowiedzi na terapię.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji nerek

Diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej <15 ml/min/1,73 m²).

Nie przeprowadzono specyficznych badań u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek, nie ma zaleceń dotyczących korekty dawki. Diklofenak należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem funkcji nerek.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji wątroby

Diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością wątroby.

Nie przeprowadzono specyficznych badań u pacjentów z zaburzeniem funkcji wątroby, nie ma zaleceń dotyczących korekty dawki. Diklofenak należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby.

Dzieci

Nie należy stosować tabletek o dawce 50 mg dzieciom ze względu na wysoką zawartość substancji czynnej.

Przedawkowanie.

Objawy. Typowe objawy kliniczne przedawkowania diklofenaku sodowego są nieznane. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić ból głowy, nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka, zawroty głowy, dezorientacja, pobudzenie, śpiączka, senność, szumy w uszach lub drgawki. W przypadku ciężkiego zatrucia możliwe są ostra niewydolność nerek oraz uszkodzenie wątroby.

Leczenie. Leczenie ostrego zatrucia NSAID (w tym diklofenakiem) polega na prowadzeniu terapii wspierającej i objawowej. Dotyczy to leczenia takich objawów, jak nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia przewodu pokarmowego, niewydolność oddechowa. Specyficzna terapia, np. wymuszone moczowanie, hemodializa lub hemoperfuzja, nie ma dużego znaczenia w eliminacji NSAID ze względu na wysoki stopień wiązania tych leków z białkami osocza krwi oraz intensywny metabolizm.

W przypadku przedawkowania w wyniku przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki leku należy podać węgiel aktywowany. Jeżeli przedawkowanie wynikło z przyjęcia dawki stanowiącej potencjalne zagrożenie dla życia, należy oczyścić żołądek (wyzwolić wymioty lub przeprowadzić przemywanie żołądka).

Efekty uboczne.

Podobnie jak przy długotrwałym, jak i krótkotrwałym stosowaniu leków zawierających w składzie diklofenak sodowy, mogą wystąpić następujące efekty uboczne.

Ze strony krwi i układu chłonnego: trombocytopenia, leukopenia, anemia (w tym hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza.

Ze strony układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne i anafilakto-idne, w tym hipotensja tętnicza i wstrząs), obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy), uczucie ciepła, zimna lub drętwienia kończyn.

Ze strony psychiki: dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary nocne, drażliwość, zaburzenia psychiczne.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, senność, zmęczenie, parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, niepokój, drżenie, oponowe zapalenie mózgu niebakteryjne, zaburzenia smaku, udar, zamieszanie, halucynacje, zaburzenia czucia, ogólne niedowolność.

Ze strony narządów wzroku: zaburzenia wzroku, nieostrość widzenia, podwójne widzenie, zapalenie nerwu wzrokowego.

Ze strony narządów słuchu i przedsionka: zawroty głowy, szumy w uszach, zaburzenia słuchu.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: przyspieszone bicie serca, ból w klatce piersiowej, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, zapalenie naczyń, arytmia, bradykardia, zespół Kounisa.

Ze strony układu oddechowego: astma (w tym duszność), skurcz oskrzeli, zapalenie płuc, osłabienie lub zatrzymanie oddechu.

Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha, wzdęcia, anoreksja, zapalenie żołądka, krwawienie przewodu pokarmowego, hematemesis, hemoragiczna biegunka, melena, owrzodzenia żołądka i jelit z krwawieniem lub bez, zwężenie przewodu pokarmowego lub perforacja (czasem zakończone śmiertelnie, szczególnie u pacjentów starszych), co może prowadzić do zapalenia otrzewnej; zapalenie okrężnicy (w tym hemoragiczne zapalenie okrężnicy, niedokrwienne zapalenie okrężnicy oraz nasilenie nieswoistego zapalenia okrężnicy lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie jamy ustnej (w tym owrzodzeniowe zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, uszkodzenia przełyku, zwężenia jelitowe przypominające przeponę, zapalenie trzustki.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: podwyższone stężenie transaminaz, zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia wątroby, błyskawiczne zapalenie wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: wysypka, pokrzywka, pęcherzykowa wysypka, egzema, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella (toksyczny epidermalny nekrolioza), odspajanie się skóry, wypadanie włosów, nadwrażliwość na światło, purpura, alergiczną purpurę, świąd.

Ze strony nerek i dróg moczowych: zatrzymanie płynów w organizmie, obrzęki, ostre uszkodzenie nerek (ostra niewydolność nerek), hematuria, białkomocz, zapalenie nerek międzykomórkowych, zespół nerczynny, martwica brodawek nerkowych.

Ze strony układu rozrodczego: impotencja.

Zaburzenia ogólne: obrzęk.

Zgłaszano zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar), związane ze stosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach terapeutycznych (150 mg na dobę) oraz przy długotrwałym stosowaniu.

Zaburzenia wzroku

Zaburzenia wzroku, takie jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie, są efektami klasy NSAID i zazwyczaj są odwracalne po odstawieniu leku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związanych substancji, które, zaburzając regulację przepływu krwi przez siatkówkę, sprzyjają rozwojowi zaburzeń wzroku. Jeśli takie objawy wystąpią podczas leczenia diklofenakiem, należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 tabletek w blisterze; po 2 blistery w pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Acino Pharma AG.

Miejsce położenia producenta oraz adres miejsca prowadzenia jego działalności.

Birsstrasse 2, 4253 Liestal, Szwajcaria.