Octra®

ULOTKA DO STOSOWANIA W LEKARSTWIE OCTRA® (OCTRA)

Skład:

substancja czynna: octreotid;

1 ml roztworu zawiera octreotydu acetylanu 0,1 mg w przeliczeniu na 100 % substancję;

substancje pomocnicze: manitol (E 421), sodowy wodorowęglan, kwas mlekowy, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki hormonalne do stosowania systemowego, z wyjątkiem hormonów płciowych i insuliny. Hormony podwzgórza, przysadki i ich analogi. Hormony podwzgórza. Somatostatyna i jej analogi. Octreotyd. Kod ATC H01CB02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Octra® – syntetyczny oktapeptyd, będący pochodną naturalnego hormonu somatostatyny, o podobnych właściwościach farmakologicznych, lecz znacznie dłuższym czasie działania. Lek hamuje patologicznie podwyższoną sekrecję hormonu wzrostu (GH), a także peptydów i serotoniny produkowanych w układzie endokrynnym trzustki i przewodu pokarmowego.

U zwierząt oktreotyd jest silniejszym inhibitorem uwalniania hormonu wzrostu, glukagonu i insuliny niż somatostatyna, z większą selektywnością w zakresie hamowania hormonu wzrostu i glukagonu.

U zdrowych ochotników oktreotyd hamuje: sekrecję hormonu wzrostu wywołaną argininą, obciążeniem fizycznym i hipoglikemią insulinową; sekrecję insuliny, glukagonu, gastryny i innych peptydów układu endokrynnego trzustki i przewodu pokarmowego wywołaną przyjmowaniem pokarmu, a także sekrecję insuliny i glukagonu wywołaną argininą; sekrecję tyreotropiny wywołaną tyreoliberyną.

W przeciwieństwie do somatostatyny, oktreotyd silniej hamuje hormon wzrostu niż insulinę; jego podanie nie wiąże się z odruchowym nadmiernym wydzielaniem hormonów (tzn. hormonu wzrostu u chorych na akromegalię).

U chorych na akromegalię oktreotyd obniża stężenie GH oraz insulinopodobnego czynnika wzrostu – 1 (IGF-1) we krwi. Hamowanie GH o 50% lub więcej obserwuje się u 90% chorych; obniżenie stężenia GH we krwi poniżej 5 ng/ml osiąga się u około połowy pacjentów. U większości chorych na akromegalię oktreotyd istotnie zmniejsza nasilenie takich objawów jak ból głowy, obrzęk skóry i tkanek miękkich, nadmierna potliwość, ból stawów, parestezje. U chorych z dużymi gruczolakami przysadki wydzielającymi GH leczenie oktreotydem może prowadzić do częściowego zmniejszenia rozmiarów guza.

U chorych z czynnymi guzami endokrynnymi przewodu pokarmowego (GI) i trzustki oktreotyd, dzięki różnorodnym efektom endokrynnym, wpływa na szereg objawów klinicznych choroby. Poprawa kliniczna i objawowa występuje u pacjentów, u których nadal występują objawy związane z guzami mimo wcześniejszego leczenia, które może obejmować metody chirurgiczne, embolizację tętnic wątrobowych oraz różne formy chemioterapii, np. z zastosowaniem streptozotocyny i 5-fluorouracylu.

W przypadku guzów karcynoidowych zastosowanie oktreotydu może prowadzić do zmniejszenia nasilenia objawów takich jak uczucie zaczerwienienia skóry (flush) i biegunka, co w wielu przypadkach wiąże się ze zmniejszeniem stężenia serotoniny we krwi oraz wydalania 5-hydroksyindoloctanu z moczem.

W przypadku guzów charakteryzujących się nadprodukcją peptydu jelitowego o działaniu naczynioruchowym (VIP) zastosowanie oktreotydu prowadzi u większości chorych do zmniejszenia nasilenia ciężkiej sekretorycznej biegunki charakterystycznej dla tego stanu, co z kolei poprawia jakość życia pacjenta. Jednocześnie zmniejsza się towarzyszące zaburzenia równowagi elektrolitowej, np. hipokaliemia, co pozwala zrezygnować z podawania płynów i elektrolitów drogą dożylną i entericzną. Dane tomografii komputerowej wskazują, że u niektórych chorych dochodzi do spowolnienia lub zahamowania wzrostu guza, a nawet do zmniejszenia jego rozmiarów, szczególnie przerzutów wątrobowych. Poprawa kliniczna zwykle wiąże się ze zmniejszeniem (nawet do normy) stężenia peptydu jelitowego o działaniu naczynioruchowym we krwi.

W przypadku glukagonom zastosowanie oktreotydu w większości przypadków prowadzi do istotnego zmniejszenia charakterystycznych dla tego stanu martwiczych, migrujących wysypek. Oktreotyd nie wykazuje istotnego wpływu na łagodny cukrzyca, który często towarzyszy glukagonom i zazwyczaj nie prowadzi do zmniejszenia potrzeby stosowania insuliny lub doustnych leków obniżających poziom glukozy. U chorych z biegunką oktreotyd sprzyja jej zmniejszeniu, co wiąże się ze wzrostem masy ciała. Po zastosowaniu oktreotydu często obserwuje się szybkie zmniejszenie stężenia glukagonu we krwi, jednak przy długotrwałym leczeniu efekt ten nie utrzymuje się. Tymczasem poprawa objawowa pozostaje stabilna przez dłuższy czas.

W przypadku gastrynom/guzów Zollingera–Ellisona terapia inhibitorami pompy protonowej lub antagonistami receptorów H2 może zmniejszyć produkcję kwasu żołądkowego. Jednak biegunka, która również jest głównym objawem, może niewystarczająco ustępować działaniu inhibitorów pompy protonowej lub blokerów receptorów H2. U niektórych pacjentów oktreotyd może pomóc w dalszym dodatkowym zmniejszeniu hipersekrecji kwasu żołądkowego i złagodzeniu objawów, w tym biegunki, dzięki hamowaniu podwyższonego poziomu gastryny.

U chorych z insulinomami oktreotyd zmniejsza poziom immunoreaktywnej insuliny we krwi. Efekt ten może jednak być krótkotrwały – około 2 godzin. U chorych z operacyjnymi guzami oktreotyd może zapewnić przywrócenie i utrzymanie normoglikemii w okresie przedoperacyjnym. U chorych z nieoperacyjnymi guzami łagodnymi i złośliwymi kontrola glikemii może się poprawiać bez jednoczesnego długotrwałego obniżenia poziomu insuliny we krwi.

U chorych z guzami nadproducentami hormonu uwalniającego hormon wzrostu (somatoliberynomami) oktreotyd zmniejsza nasilenie objawów akromegalii. Jest to najprawdopodobniej związane z hamowaniem sekrecji hormonu uwalniającego hormon wzrostu i samego hormonu wzrostu. W dalszym ciągu może dojść do zmniejszenia hipertrofii przysadki.

U chorych poddawanych operacjom trzustki zastosowanie oktreotydu w czasie i po zabiegu zmniejsza częstość typowych powikłań pooperacyjnych (np. przetok trzustkowych, ropni, sepsy, ostrego zapalenia trzustki po zabiegu).

W przypadku krwawienia z poszerzonych żył przełyku i żołądka u chorych z marskością wątroby zastosowanie oktreotydu w połączeniu z leczeniem specyficznym (np. terapią sklerozującą) prowadziło do skuteczniejszego zatrzymania krwawienia i zapobiegania wczesnemu nawrotowi krwawienia, zmniejszenia objętości przetaczanych krwi oraz poprawy przeżycia w ciągu 5 dni. Choć mechanizm działania oktreotydu nie został dokładnie ustalony, uważa się, że lek zmniejsza przepływ krwi przez narządy poprzez hamowanie takich hormonów naczynioruchowych jak VIP i glukagon.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po podaniu podskórnie oktreotyd jest szybko i całkowicie wchłaniany. Maksymalne stężenie leku we krwi osiągane jest w ciągu 30 minut.

Rozkład. Wiązanie z białkami osocza wynosi 65%. Wiązanie oktreotydu z komórkami krwi jest bardzo niewielkie. Objętość rozkładu – 0,27 l/kg.

Eliminacja. Całkowity klirens wynosi 160 ml/min. Okres półtrwania po podaniu podskórnym – 100 minut. Po podaniu dożylnym eliminacja leku przebiega w dwóch fazach z okresem półtrwania odpowiednio 10 i 90 minut. Większość podanej dawki peptydu wydala się z kałem, około 32% wydala się w niezmienionej formie z moczem.

Osobne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek

Zaburzona funkcja nerek nie wpływa na całkowitą ekspozycję (pole pod krzywą stężenie-czas) oktreotydu podawanego podskórnie.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby

Możliwość eliminacji może być zmniejszona u chorych z marskością wątroby, jednak nie dotyczy to pacjentów ze steatozą wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Akromegalia – do kontroli podstawowych objawów choroby oraz obniżenia poziomu hormonu wzrostu (GH) i insulino-podobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) we krwi osocza w przypadkach, gdy nie osiągnięto wystarczającego efektu po leczeniu chirurgicznym i radioterapii. Octra® wskazane jest również w leczeniu pacjentów z akromegalią, którzy odmówili operacji lub mają przeciwwskazania do jej przeprowadzenia, a także do krótkoterminowego leczenia w okresach między cyklami radioterapii, aż do pełnego rozwoju jej skutku.
• Układowe złagodzenie objawów związanych z endokrynnymi guzami przewodu pokarmowego (GI) i trzustki:
  • guzy karcynoidalne z zespołem karcynoidowym;
  • VIPomy (guzy charakteryzujące się nadprodukcją peptydu jelitowego vazoaaktywnego);
  • glukagonomy;
  • gastrinomy/zespół Zollingera–Ellisona – zazwyczaj w połączeniu z antagonistami receptorów histaminowych H2 lub inhibitorami pompy protonowej;
  • insulinomy (do kontroli hipoglikemii w okresie przedoperacyjnym oraz do terapii wspierającej);
  • somatoliberyny (guzy charakteryzujące się nadprodukcją czynnika uwalniającego hormon wzrostu).

Octra® nie jest lekiem przeciwnowotworowym i jego stosowanie nie może prowadzić do wyleczenia tej grupy pacjentów.

• Profilaktyka powikłań po operacjach trzustki.
• Zatrzymanie krwawienia i zapobieganie nawrotom krwawień z poszerzonych wenoznie żył przełyku u pacjentów z marskością wątroby (w połączeniu ze specyficznymi zabiegami leczniczymi, np. z endoskopową terapią sklerozującą).

Przeciwwskazania.

Znana nadwrażliwość na oktreotyd lub inne składniki preparatu.

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Może być konieczna korekta dawkowania leków takich jak beta-blokery, blokery kanałów wapniowych lub leki do kontroli bilansu wodno-elektrolitowego przy jednoczesnym stosowaniu oktreotydu.

Może być konieczna korekta dawkowania insuliny i leków obniżających poziom cukru we krwi przy jednoczesnym stosowaniu oktreotydu.

Stwierdzono, że oktreotyd zmniejsza wchłanianie cyklosporyny w przewodzie pokarmowym oraz opóźnia wchłanianie cyklosporyny.

Jednoczesne podawanie oktreotydu i bromokryptyny zwiększa biodostępność bromokryptyny.

Ograniczone opublikowane dane wskazują, że analogi somatostatyny mogą obniżać klirens metaboliczny substancji metabolizowanych przy udziale enzymów cytochromu P450, co może wynikać z hamowania sekrecji GH. Ponieważ nie można wykluczyć takiego wpływu oktreotydu, należy zachować ostrożność przy stosowaniu innych leków metabolizowanych głównie przy udziale CYP3A4, a także leków o wąskim indeksie terapeutycznym (np. chinidyna, terfenadyna).

Właściwości stosowania.

Ogólne

Ponieważ rzadko guzy przysądkowe wydzielające GH mogą powiększać się, powodując poważne powikłania (np. ubytki pola widzenia), istotne jest staranne monitorowanie stanu wszystkich pacjentów. W przypadku pojawienia się objawów zwiększania się guza należy rozważyć konieczność zastosowania alternatywnych metod leczenia.

Efekt terapeutyczny polegający na obniżeniu stężenia GH i normalizacji stężenia IGF-1 u kobiet z akromegalią może potencjalnie przywrócić płodność. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować odpowiednie metody antykoncepcji podczas leczenia octreotydem (patrz także sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

U pacjentów otrzymujących długotrwałą terapię octreotydem należy kontrolować funkcję tarczycy.

Podczas leczenia octreotydem należy monitorować funkcję wątroby.

Zjawiska związane z układem sercowo-naczyniowym

Często zgłaszano przypadki bradykardii. Może być konieczna korekta dawki leków takich jak beta-blokery, blokery kanałów wapniowych, leki wpływające na równowagę płynów i równowagę elektrolitów.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Zgłoszono przypadki wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego (w tym pełnego bloku przedsionkowo-komorowego) u pacjentów otrzymujących wysokie dawki ciągłej infuzji (100 mikrogramów/godzinę) oraz u pacjentów otrzymujących octreotyd dożylnie bolusowo (50 mikrogramów bolusowo, a następnie 50 mikrogramów/godzinę w postaci ciągłej infuzji). Dlatego nie należy przekraczać maksymalnej dawki 50 mikrogramów/godzinę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). Pacjenci otrzymujący octreotyd dożylnie w wysokich dawkach powinni być poddawani odpowiedniemu monitorowaniu kardiologicznemu.

Zjawiska związane z pęcherzem żółciowym

Cholelitiaza często występuje podczas leczenia octreotydem i może być skojarzona z zapaleniem pęcherzyka żółciowego i rozszerzeniem przewodu żółciowego. Ponadto zgłaszano przypadki zapalenia dróg żółciowych jako powikłanie kamicy żółciowej u pacjentów przyjmujących octreotyd w okresie postmarketingowym. Z tego powodu zaleca się wykonanie USG pęcherzyka żółciowego przed rozpoczęciem terapii octreotydem oraz co 6–12 miesięcy podczas jej trwania.

Nowotwory neuroendokrynne przewodu pokarmowego i trzustki

Podczas leczenia nowotworów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego i trzustki rzadko może wystąpić nagła utrata kontroli objawów przez lek Octra®, co wiąże się z szybkim nawrotem ciężkich objawów. W przypadku przerwania dalszego przyjmowania leku objawy mogą się nasilić lub nawrócić.

Funkcja trzustki

Niewydolność wydzielniczą trzustki (EPI) obserwowano u niektórych pacjentów otrzymujących terapię octreotydem z powodu neuroendokrynnych nowotworów trzustki i przewodu pokarmowego. Objawy EPI mogą obejmować steatorrée, luźne stolce, wzdęcia brzucha i utratę masy ciała. U pacjentów z objawami należy rozważyć przesiewanie i odpowiednie leczenie EPI zgodnie z zaleceniami klinicznymi.

Metabolizm glukozy

Ze względu na działanie hamujące leku na hormon wzrostu, glukagon i insulinę, Octra® może wpływać na regulację metabolizmu glukozy. Może zaburzać tolerancję glukozy po spożyciu pokarmu, a w niektórych przypadkach w wyniku chronicznego wstrzykiwania leku może wystąpić utrzymująca się hiperglikemia. Może również występować hipoglikemia.

U pacjentów z insulinoamą, w wyniku silniejszego w porównaniu do insuliny względnego potencjału octreotydu do hamowania wydzielania GH i glukagonu, a także z powodu krótkiego czasu trwania jego działania hamującego na insulinę, może nasilić się i wydłużyć trwanie hipoglikemii. Pacjenci ci powinni być starannie monitorowani na początku leczenia lekiem Octra® oraz przy każdej zmianie dawki. Widoczne wahania stężenia glukozy we krwi mogą być zmniejszone dzięki częstszemu podawaniu leku w mniejszych dawkach.

Zależność pacjentów z cukrzycą typu I od insuliny lub doustnych leków hipoglikemizujących może się zmniejszać pod wpływem leku Octra®. U pacjentów bez cukrzycy lub z cukrzycą typu II z częściowo zachowanym rezerwem insuliny podanie leku Octra® może prowadzić do podwyższenia glikemii po posiłku. Zaleca się staranne monitorowanie tolerancji glukozy i leczenie przeciwcukrzycowe.

Rozszerzone weny przełyku

Ponieważ krwawienia z rozszerzonych żył przełyku zwiększają ryzyko rozwoju cukrzycy zależnej od insuliny i mogą zmieniać zapotrzebowanie na insulinę u pacjentów z cukrzycą, konieczne jest odpowiednie monitorowanie stężenia glukozy we krwi.

Reakcje miejscowe

W 52-tygodniowym badaniu toksyczności u szczurów, głównie u samców, sarkomy obserwowano w miejscu podskórnej iniekcji tylko przy najwyższej dawce (około 8 razy wyższej niż maksymalna dawka dla człowieka, w przeliczeniu na powierzchnię ciała). W 52-tygodniowym badaniu toksyczności u psów nie zaobserwowano zmian hiperplastycznych ani nowotworowych w miejscu podskórnej iniekcji. Brak doniesień o wystąpieniu guzów w miejscu iniekcji u pacjentów leczonych octreotydem przez okres do 15 lat. Cała obecnie dostępna informacja wskazuje, że wyniki badań u szczurów są specyficzne dla gatunku i nie mają znaczenia dla stosowania leku u ludzi.

Odżywianie

Octreotyd może zaburzać wchłanianie tłuszczów z pożywienia u niektórych chorych.

U niektórych pacjentów leczonych octreotydem obserwowano obniżony poziom witaminy B12 i nieprawidłowe wyniki testu Schillinga. U pacjentów z wywiadem niedoboru witaminy B12 należy kontrolować poziom tej witaminy podczas stosowania octreotydu.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol/ dawkę sodu, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Istnieje ograniczona liczba danych (mniej niż 300 przypadków) dotyczących leczenia octreotydem ciężarnych kobiet, jednak wyniki ciąży są nieznane w około jednej trzeciej przypadków. Większość doniesień pochodzi z okresu postmarketingowego, a odsetek ciężarnych kobiet wśród pacjentek z akromegalią przekroczył 50%. Większość kobiet otrzymywała octreotyd w I trymestrze ciąży w dawkach 100–1200 µg/dobę podskórnie lub 10–40 mg/miesiąc w formie Sandostatynu® LAR. U około 4% ciąż znanego wyniku odnotowano wrodzone wady u dziecka. W tych przypadkach nie stwierdzono związku z przyjmowaniem octreotydu.

W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono bezpośrednich ani pośrednich szkodliwych efektów na układ rozrodczy.

Jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania leku Octra® w okresie ciąży.

Karmienie piersią

Zakazuje się karmienia piersią w okresie stosowania leku. Nie wiadomo, czy octreotyd przenika do mleka matki człowieka. W badaniach na zwierzętach stwierdzono wydzielanie octreotydu z mlekiem matki.

Płodność

Nie wiadomo, czy octreotyd wpływa na płodność człowieka. U samców potomstwa samic, którym podczas ciąży i laktacji podawano octreotyd, obserwowano opóźnione opuszczenie jąder. Jednak w badaniach doświadczalnych octreotyd nie wpływał na płodność samców i samic szczurów w dawkach do 1 mg/kg masy ciała dziennie.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Octra® nie ma lub ma nieznaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów. Pacjentom należy zalecić zachowanie ostrożności podczas prowadzenia samochodu lub pracy z innymi mechanizmami, jeśli odczuwają zawroty głowy, osłabienie/przewidywaną zmęczalność lub ból głowy podczas stosowania leku.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie

W przypadku akromegalii preparat należy początkowo podawać w dawce 0,05–0,1 mg podskórnie co 8 lub 12 godzin. Następnie dobór dawki powinien opierać się na miesięcznych oznaczeniach stężenia GH oraz IGF-1, analizie objawów klinicznych i skuteczności działania preparatu (docelowe stężenia hormonów: GH – poniżej 2,5 ng/ml, IGF-1 – w normie). U większości pacjentów optymalna dawka dobową wynosi 0,3 mg. Maksymalna dawka dobową wynosi 1,5 mg i nie należy jej przekraczać. U pacjentów otrzymujących stabilną dawkę preparatu Octra®, oznaczenie stężenia GH oraz IGF-1 należy wykonywać co 6 miesięcy.

Jeśli w ciągu 3 miesięcy stosowania preparatu nie stwierdza się wystarczającego obniżenia poziomu GH i poprawy stanu klinicznego, leczenie należy przerwać.

W przypadku nowotworów endokrynnych przewodu pokarmowego i trzustki preparat należy podawać podskórnie w dawce początkowej 0,05 mg 1–2 razy na dobę. Następnie, w zależności od osiągniętego efektu klinicznego, wpływu na poziom hormonów produkowanych przez guza (w przypadku nowotworów karcynoidalnych – na wydalanie kwasu 5-hydroksyindolooctowego z moczem) oraz skuteczności działania, dawkę preparatu można stopniowo zwiększyć do 0,1–0,2 mg 3 razy na dobę. W wyjątkowych przypadkach mogą być wymagane wyższe dawki.

Dawki utrzymaniowe należy dobierać indywidualnie.

Jeśli w ciągu jednego tygodnia stosowania preparatu Octra® w maksymalnej dawce tolerowanej przez pacjenta nie stwierdza się poprawy w przypadku guzów karcynoidalnych, dalsza terapia nie jest zalecana.

W celu profilaktyki powikłań po zabiegach operacyjnych na trzustce preparat należy podawać podskórnie w dawce 0,1 mg 3 razy na dobę przez 7 kolejnych dni, począwszy od dnia zabiegu (co najmniej 1 godzinę przed laparotomią).

W przypadku krwawienia z poszerzonych wenoznie żył przełyku preparat podaje się w dawce 25 μg/godz. w postaci ciągłej infuzji dożylnej przez 5 dni. Preparat Octra® można rozcieńczać 0,9 % roztworem chlorku sodu.

U pacjentów z marskością wątroby i krwawieniem z poszerzonych wenoznie żył żołądka i przełyku obserwowano dobrą tolerancję Octra® przy osiągnięciu stabilnej dawki do 50 μg/godz. w postaci ciągłej infuzji dożylnej przez 5 dni.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek

Zaburzenia funkcji nerek nie wpływają na całkowite narażenie (pole pod krzywą „stężenie-czas” (AUC)) oktreotydu podawanego w formie podskórnej. W związku z tym nie jest konieczna korekta dawki preparatu Octra®.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby

U pacjentów z marskością wątroby okres półtrwania preparatu może ulec wydłużeniu, co może wymagać korekty dawki utrzymaniowej.

Stosowanie u osób starszych

Brak dowodów na zmniejszoną tolerancję lub konieczność korekty dawkowania u pacjentów w wieku starszym stosujących preparat Octra®.

Sposób stosowania

Preparat Octra® można podawać bezpośrednio w formie zastrzyku podskórnej lub w postaci infuzji dożylnej po rozcieńczeniu.

Ampułka (0,1 mg/1 ml) przeznaczona jest wyłącznie do jednorazowego użycia, należy ją otwierać bezpośrednio przed podaniem, a niezużyta zawartość ampułki powinna zostać zutylizowana.

Podanie podskórne. Pacjent, który zamierza samodzielnie podawać preparat w formie zastrzyku podskórnej, powinien otrzymać dokładne wskazówki od lekarza lub pielęgniarki.

W celu zmniejszenia miejscowego dyskomfortu zaleca się odczekać przed podaniem, aż roztwór osiągnie temperaturę pokojową. Należy unikać wykonywania kilku zastrzyków w to samo miejsce w krótkich odstępach czasu.

Infuzja dożylne. Przed zastosowaniem leki do podania dożylnej należy dokładnie sprawdzić pod kątem zmiany koloru i obecności cząstek stałych. Przed podaniem w formie infuzji dożylnej preparat należy rozcieńczyć. Preparat Octra® zachowuje stabilność chemiczną i fizyczną przez 24 godziny w sterylnym roztworze fizjologicznym chlorku sodu lub w sterylnym 5 % roztworze dekstrozy (glukozy) w wodzie. Jednakże, ponieważ preparat Octra® może wpływać na homeostazę glukozy, zaleca się preferowanie roztworu fizjologicznego chlorku sodu nad roztworem dekstrozy. Rozcieńczony roztwór zachowuje stabilność fizyczną i chemiczną przez co najmniej 24 godziny w temperaturze do 25 °C. Z mikrobiologicznego punktu widzenia rozcieńczony roztwór należy stosować natychmiast. Jeśli roztwór nie jest stosowany natychmiast, odpowiedzialność za czas i warunki jego przechowywania ponosi użytkownik.

Dzieci.

Stosowanie preparatu Octra® u dzieci jest przeciwwskazane ze względu na brak doświadczenia klinicznego.

Przedawkowanie.

Znane są ograniczone przypadki przypadkowego przedawkowania oktreotydu u dorosłych i dzieci. U dorosłych dawki wynosiły od 2400 do 6000 μg/dobę podawane w formie ciągłej infuzji (100–250 μg/godz.) lub podskórnie (1500 μg 3 razy na dobę). Zgłaszano następujące działania niepożądane: arytmia, hipotensja tętnicza, zatrzymanie akcji serca, niedotlenienie mózgu, zapalenie trzustki, stłuszczenie wątroby, biegunka, osłabienie, senność, utrata masy ciała, hepatomegalia oraz kwasica mleczanowa. Zgłaszano blokady przedsionkowo-komorowe (w tym całkowite blokady przedsionkowo-komorowe) u pacjentów otrzymujących wysokie dawki ciągłej infuzji (100 μg/godz.) i/lub oktreotyd podany dożylnej bolusowo (50 μg bolusowo, a następnie 50 μg/godz. ciągłej infuzji).

U dzieci dawki wynosiły 50–3000 μg/dobę, podawane w formie ciągłej infuzji (2,1–500 μg/godz.) lub podskórnie (50–100 μg). Jedynym niepożądanym zjawiskiem była łagodna hiperglikemia.

U pacjentów z nowotworami, którym podawano dawki oktreotydu 3000–30000 μg/dobę w formie podzielonych dawek podskórnych, nie obserwowano nieoczekiwanych działań niepożądanych.

Leczenie: objawowe.

Pacjenci, którzy otrzymywali oktreotyd dożylnej w dawkach przekraczających zalecaną dawkę, mają zwiększone ryzyko rozwoju blokad przedsionkowo-komorowych wyższego stopnia i powinni być odpowiednio monitorowani pod kątem czynności serca.

Efekty uboczne.

Krótki opis profilu bezpieczeństwa leku

Do najczęstszych działań niepożądanych podczas leczenia oktreotydem należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, układu nerwowego, wątroby i pęcherza żółciowego oraz zaburzenia metabolizmu i trofiki.

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane podczas klinicznych badań z oktreotydem to: biegunka, ból brzucha, nudności, wzdęcia, ból głowy, kamica żółciowa, hiperglikemia i zaparcia. Do innych często zgłaszanych działań niepożądanych należą: zawroty głowy, ból miejscowy, konkrementy żółciowe, dysfunkcja tarczycy (np. obniżenie stężenia hormonu tyreotropowego, obniżenie stężenia ogólnego T4 oraz obniżenie stężenia wolnego T4), stolec rzeczowy, zaburzona tolerancja glukozy, wymioty, osłabienie i hipoglikemia.

Informacje dotyczące działań niepożądanych przedstawione w tabeli 1 pochodzą z klinicznych badań z oktreotydem.

Działania niepożądane związane z lekiem są wymienione według częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10); rzadko (≥1/1000, <1/100); bardzo rzadko (≥1/10000, <1/1000); niezwykle rzadko (≤1/10000), w tym pojedyncze doniesienia. W każdej grupie częstości działania niepożądane są wymienione według nasilenia.

Tabela 1

Działania niepożądane związane z oktreotydem zgłaszane podczas badań klinicznych

Badania po wycofaniu z rynku

O działaniach niepożądanych wymienionych w tabeli 2 zgłaszano dobrowolnie w ramach spontanicznych doniesień, przy czym nie zawsze możliwe jest wiarygodne ustalenie częstości oraz związku przyczynowo-skutkowego z podawaniem leku.

Tabela 2

Działania niepożądane po oktreotydzie opisane w spontanicznych doniesieniach

Opis poszczególnych działań niepożądanych

Reakcje ze strony dróg żółciowych

Wykazano, że analogi somatostatyny hamują kurczliwość pęcherza żółciowego i zmniejszają wydzielanie żółci, co może prowadzić do rozwoju patologii pęcherza żółciowego i powstawania mułu żółciowego. Rozwój kamieni żółciowych obserwowano u 15–30 % pacjentów przyjmujących oktreotyd przez dłuższy okres. Częstość występowania tej patologii w ogólnej populacji (w wieku 40–60 lat) wynosi 5–20 %. Powstawanie kamieni żółciowych zwykle nie towarzyszą żadne objawy. Jeśli pojawiają się objawy, należy zastosować terapię skierowaną na rozpuszczanie kamieni kwasami żółciowymi lub interwencję chirurgiczną.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego

W pojedynczych przypadkach działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą przypominać ostrą niedrożność jelitową – postępujące wzdęcie brzucha, silny ból w nadbrzuszu, bolesność i napięcie brzucha.

Wiadomo, że przy kontynuowaniu leczenia lekiem częstość działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego zmniejsza się.

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego można zmniejszyć, jeśli nie spożywać posiłków przed lub bezpośrednio po podaniu oktreotydu podskórnie; lek należy podawać między posiłkami lub przed snem.

Reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne

W okresie pogwarancyjnym zgłaszano przypadki nadwrażliwości i reakcji alergicznych. Jeśli takie reakcje występują, najczęściej dotykają skóry, rzadziej – jamy ustnej i dróg oddechowych. Zarejestrowano pojedyncze przypadki szoku anafilaktycznego.

Reakcje miejscowe

Ból lub uczucie mrowienia, szczypania lub pieczenia w miejscu podania iniekcji podskórnej, z zaczerwienieniem i obrzękiem, rzadko trwa dłużej niż 15 minut. Dyskomfort miejscowy można zmniejszyć, doprowadzając temperaturę roztworu do temperatury pokojowej przed wstrzyknięciem lub podając mniejszą objętość bardziej stężonego roztworu.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Chociaż wydalanie tłuszczu z kałem może się nasilać, dotychczas brak danych, że długotrwałe leczenie oktreotydem może prowadzić do niedoboru odżywienia w wyniku zaburzeń wchłaniania (maldigestia).

Zaburzenia ze strony trzustki

Bardzo rzadko zgłaszano rozwój ostrego zapalenia trzustki. Zjawisko to zwykle pojawia się w pierwszych godzinach lub dniach po podaniu oktreotydu podskórnie i ustępuje po odstawieniu leku. Ponadto u pacjentów długotrwałe podawanie oktreotydu podskórnie może prowadzić do zapalenia trzustki spowodowanego kamieniami żółciowymi.

Zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego

Bradykardia jest częstą niepożądaną reakcją przy leczeniu analogami somatostatyny. U pacjentów z akromegalią i zespołem karcynoidowym obserwowano zmiany na EKG, takie jak wydłużenie odcinka QT, przesunięcie osi, wczesna repolaryzacja, niskie napięcie, przejście R/S, wczesne nasilenie fali R, niestosowane zmiany fali ST-T. Związek między tymi zjawiskami a oktreotydem nie został ustalony, ponieważ wielu z tych pacjentów ma podstawowe choroby kardiologiczne (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Trombocytopenia

W okresie pogwarancyjnym zgłaszano przypadki trombocytopenii, w szczególności na tle leczenia oktreotydem (dożylnie) u pacjentów z marskością wątroby. Zjawisko ustępowało po odstawieniu leku.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Pozwala to na kontynuowanie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby pracujące w ochronie zdrowia proszone są o zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych poprzez krajowy system zgłaszania.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności wskazanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze od 2 °C do 8 °C.

Nie zamrażać. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Leku nie można mieszać z innymi lekami, z wyjątkiem tych wymienionych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”. Oktreotyd jest niestabilny w roztworach do żywienia pozajelitowego.

Opakowanie. 1 ml w ampułce. 5 ampułek w opakowaniu.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent. Spółka akcyjna „Farmak”.

Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Kirylowska 74.