Naklofen

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Naklofen (Naklofen)

Skład:

substancja czynna: diklofenak;

3 ml roztworu (1 ampułka) zawierają diklofenaku sodowego – 75 mg;

substancje pomocnicze: alkohol benzylowy, glikol propylenowy, metabisulfit sodu (E 223), wodorotlenek sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty roztwór od bezbarwnego do lekko żółtego, praktycznie bez domieszek mechanicznych.

Grupa farmakoterapeutyczna. Niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwrzutowe. Diklofenak. Kod ATC M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Naklofen to niesteroidowy lek o wyraźnych właściwościach przeciwbólowych/przeciww zapalnych. Jest inhibitorem prostaglandynsyntetazy (cyklooksygenazy). Diklofenak sodowy in vitro w stężeniach odpowiadających tym osiąganym u człowieka nie hamuje biosyntezy proteoglikanów w chrząstce. W przypadku jednoczesnego stosowania z opioidami w celu złagodzenia bólu pooperacyjnego, Naklofen istotnie zmniejsza zapotrzebowanie na opioidy.

W chorobach reumatycznych właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe leku prowadzą do odpowiedzi klinicznej, charakteryzującej się wyraźnym zmniejszeniem objawów i dolegliwości: bólu w spoczynku i podczas ruchu, sztywności porannej, obrzęku stawów oraz poprawy ich funkcji. W stanach pourazowych i powabrydacyjnych z obecnością stanu zapalnego Naklofen również łagodzi ból i obrzęki.

Farmakokinetyka.

Absorpcja

Po podaniu 75 mg diklofenaku w postaci wstrzykiwania domięśniowego absorpcja rozpoczyna się natychmiast, a średnie maksymalne stężenie w osoczu, wynoszące około 2,558±0,968 µg/ml (2,5 µg/ml ≡ 8 µmol/l), osiągane jest po około 20 minutach. Objętość absorpcji jest liniowo proporcjonalna do dawki.

W przypadku podania 75 mg diklofenaku w postaci wlewu dożylnego przez 2 godziny średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 1,875±0,436 µg/ml (1,9 µg/ml ≡ 5,9 µmol/l). Krótszy czas wlewu prowadzi do wyższego maksymalnego stężenia w osoczu, natomiast dłuższe wlewy prowadzą do plateau stężenia proporcjonalnego do szybkości wlewu po 3–4 godzinach. W przeciwieństwie do wyników stosowania doustnego, przy stosowaniu leku w postaci czopków lub wstrzykiwania domięśniowego stężenie w osoczu szybko spada bezpośrednio po osiągnięciu maksymalnych poziomów.

Bioavailability

Pole pod krzywą stężenia (AUC) po podaniu domięśniowym lub dożylnym jest około dwukrotnie większe niż po podaniu doustnym lub doodbytniczym, ponieważ te drogi podania pozwalają uniknąć metabolizmu w pierwszym przejściu przez wątrobę.

Rozkład

99,7 % diklofenaku wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminą (99,4 %).

Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie maksymalne stężenie osiąga się 2–4 godziny po osiągnięciu szczytowego stężenia w osoczu. Oczekiwany okres półwylęgania z płynu synowialnego wynosi od 3 do 6 godzin. Dwa godziny po osiągnięciu szczytowego stężenia w osoczu stężenie diklofenaku w płynie synowialnym przekracza stężenie w osoczu i pozostaje wyższe przez okres do 12 godzin.

Diklofenak wykryto w niskim stężeniu (100 ng/ml) w mleku matki u jednej karmiącej piersią kobiety. Szacowana ilość leku przenikająca do organizmu niemowlęcia z mlekiem matki odpowiada 0,03 mg/kg/dobę.

Metabolizm

Biologiczna transformacja diklofenaku zachodzi częściowo poprzez glukuronidację niezmienionej cząsteczki, ale głównie poprzez jedno- i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylowanie, prowadzące do powstania kilku fenolowych metabolitów, z których większość przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Dwa z tych fenolowych metabolitów są biologicznie aktywne, jednak ich działanie jest znacznie słabsze niż diklofenaku.

Wydalanie

Całkowity ogólnoustrojowy klirens diklofenaku w osoczu wynosi 263±56 ml/min (średnia wartość ± SD). Okres półwylęgania terminalnego w osoczu wynosi 1–2 godziny. Cztery metabolity, w tym dwa aktywne, mają również krótki okres półwylęgania z osocza – 1–3 godziny. Około 60 % podanej dawki wydala się z moczem w postaci koniugatu glukuronidowego niezmienionej cząsteczki oraz metabolitów, z których większość również przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Mniej niż 1 % wydala się w postaci niezmienionej substancji. Pozostała część dawki eliminowana jest w postaci metabolitów z żółcią wraz z kałem.

Grupy specjalne pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaobserwowano różnic w absorpcji, metabolizmie ani wydalaniu leku w zależności od wieku pacjenta, z wyjątkiem pięciu pacjentów w podeszłym wieku, u których 15-minutowy wlew dożylny prowadził do stężenia w osoczu o 50 % wyższego niż u młodych zdrowych ochotników.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek przy zachowaniu standardowego trybu dawkowania nie należy oczekiwać akumulacji niezmienionej substancji czynnej, biorąc pod uwagę kinetykę leku po jednorazowym podaniu. Przy klirensie kreatyniny mniejszym niż 10 ml/min stężenia hydroksymetabolitów w osoczu są około czterokrotnie wyższe niż u zdrowych ochotników. Jednak metabolity są ostatecznie wydalane z żółcią.

Pacjenci z chorobami wątroby

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub skompensowanym marskością wątroby kinetyka i metabolizm diklofenaku są takie same jak u pacjentów bez choroby wątroby.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Preparat w przypadku wstrzykiwania do mięśni jest wskazany w leczeniu:

• zapalnych i zwyrodniałych postaci reumatyzmu, reumatoidalnego zapalenia stawów, zapalenia stawów kręgosłupa, osteoarthrytu, zapalenia stawów kręgosłupa, zespołu bólowego kręgosłupa, reumatyzmu pozastawowego;
• ostrych napadów podagry;
• kolki nerkowej i żółciowej;
• bólu i obrzęku po urazach i zabiegach operacyjnych;
• ciężkich napadów migreny.

Preparat w przypadku podania w postaci wlewu dożylnego jest wskazany w leczeniu lub zapobieganiu bólowi popołożnemu.

Przeciwwskazania.

• Znana nadwrażliwość na substancję czynną, metabisulfit sodu lub na którykolwiek z innych składników preparatu.
• Krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w wywiadzie, związane z wcześniejszą terapią niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NSAID).
• Aktywna choroba wrzodowa/krwawienie lub nawracająca choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (dwa lub więcej oddzielnych epizodów potwierdzonej choroby wrzodowej lub krwawienia).
• Niewydolność wątroby.
• Niewydolność nerek (przepływ kłębuszkowy (GFR) < 15 ml/min/1,73 m2).
• Przewlekła niewydolność serca (NYHA II–IV).
• Trzeci trymestr ciąży.
• Jak i inne NSAID, diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów, u których stosowanie ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego lub innych NSAID wywołuje napady astmy oskrzelowej, obrzęku naczynioruchowego, pokrzywki lub ostrego kataru/nowotworów nosa, lub objawów podobnych do alergii.
• Choroby zapalne jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jeluca).
• Ostra choroba wrzodowa żołądka lub jelita; krwawienie gastroenterologiczne lub perforacja.
• Wysokie ryzyko wystąpienia krwawienia pooperacyjnego, niemożności krzepnięcia krwi, zaburzeń hemostazy, zaburzeń hematopoezy lub krwawień mózgowo-naczyniowych.
• Leczenie bólu w okresie okołoporodowym przy przeszczepieniu aorto-koronarnym (lub stosowanie aparatu sztucznego krążenia).
• Choroba niedokrwienna serca u pacjentów z chorobą wieńcową, przebytym zawałem mięśnia sercowego.
• Choroby naczyniowe mózgu u pacjentów, którzy przebyli udar mózgu lub mają epizody przejściowych ataków niedokrwiennych.
• Choroby tętnic obwodowych.

W tej formie leku preparat jest przeciwwskazany u dzieci.

Tylko w odniesieniu do stosowania dożylnego.

• Jednoczesne stosowanie NSAID lub leków przeciwkrzepnących (w tym małych dawek heparyny).
• Obecność w wywiadzie hemoragii diatezy, potwierdzonej lub podejrzanej krwawienia mózgowo-naczyniowego w wywiadie.
• Operacje związane z wysokim ryzykiem krwawienia.
• Astma oskrzelowa w wywiadzie.
• Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie funkcji nerek (kreatynina surowicy > 160 µmol/l).
• Hipowolemia lub odwodnienie z dowolnych przyczyn.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Poniżej przedstawiono interakcje obserwowane przy stosowaniu preparatu Naklofen, roztworu do wstrzykiwań, oraz/lub innych form lekarskich diklofenaku.

Lity: przy jednoczesnym stosowaniu diklofenak może zwiększyć stężenie litu w osoczu krwi. Zaleca się monitorowanie poziomu litu w surowicy krwi.

Digoksyna: przy jednoczesnym stosowaniu diklofenak może zwiększyć stężenie digoksyny w osoczu krwi. Zaleca się monitorowanie poziomu digoksyny w surowicy krwi.

Diuretyki i leki przeciwciśnieniowe: jak i inne NSAID, jednoczesne stosowanie diklofenaku z diuretykami lub lekami przeciwciśnieniowymi (np. beta-blokerami, inhibitorami enzymu przekształcającego angiotensynę (ACE)) może prowadzić do zmniejszenia ich działania przeciwciśnieniowego poprzez hamowanie syntezy naczyniorozkurczowych prostaglandyn. W związku z tym, taką kombinację należy stosować ostrożnie, a pacjenci, szczególnie starsi, powinni być poddawani dokładnej kontroli ciśnienia tętniczego. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednie nawodnienie, zaleca się również monitorowanie funkcji nerek na początku wspomagającej terapii i regularnie po niej, szczególnie w przypadku diuretyków i inhibitorów ACE z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Leki, które znane są z wywoływania hiperkaliemii. Jednoczesne leczenie diuretykami zatrzymującymi potas, cyklosporyną, takrolimusem lub trimetoprimem może być związane ze zwiększeniem poziomu potasu w surowicy krwi, dlatego monitorowanie pacjentów powinno odbywać się częściej.

Inne NSAID, w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2), oraz kortykosteroidy. Jednoczesne podawanie diklofenaku i innych systemowych NSAID lub kortykosteroidów może zwiększyć ryzyko krwawienia żołądkowo-jelitowego lub wrzodów. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NSAID.

Antykoagulants i środki antytrombotyczne. Zaleca się zachować ostrożność, ponieważ jednoczesne podawanie może zwiększyć ryzyko krwawienia. Chociaż badania kliniczne nie wskazują na wpływ diklofenaku na działanie antykoagulantów, istnieją pojedyncze dane o zwiększeniu ryzyka krwawienia u pacjentów stosujących diklofenak i antykoagulants jednocześnie.

Dlatego zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów stosujących diklofenak i antykoagulants jednocześnie oraz, w razie potrzeby, korektę dawkowania antykoagulantów. Jak i inne NSAID, diklofenak w wysokich dawkach może tymczasowo hamować agregację płytek krwi.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jednoczesne podawanie systemowych NSAID i SSRI może zwiększyć ryzyko krwawienia w przewodzie pokarmowym.

Leki przeciwcukrzycowe. Badania kliniczne wykazały, że diklofenak można stosować razem z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bez wpływu na ich działanie kliniczne. Jednak znane są pojedyncze przypadki zarówno hipoglikemiczne, jak i hiperkaliemiczne, wymagające zmiany dawkowania leków przeciwcukrzycowych podczas leczenia diklofenakiem. Takie stany wymagają monitorowania poziomu glukozy we krwi, co jest środkiem ostrożności podczas wspomagającej terapii.

Istnieją również pojedyncze doniesienia o przypadkach kwasicy metabolicznej przy jednoczesnym stosowaniu z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Kolestypol i cholestryramina. Te leki mogą spowodować opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. W związku z tym zaleca się podawanie diklofenaku co najmniej godzinę przed lub 4–6 godzin po zastosowaniu kolestypolu/cholestryraminy.

Metotreksat. Diklofenak może hamować klirens metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do podwyższenia poziomu metotreksatu. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu NSAID, w tym diklofenaku, mniej niż 24 godziny przed podaniem metotreksatu, ponieważ w takich przypadkach może wzrosnąć stężenie metotreksatu we krwi i nasilić się jego działanie toksyczne. Zarejestrowano przypadki poważnej toksyczności, gdy metotreksat i NSAID, w tym diklofenak, stosowano w odstępie nie przekraczającym 24 godziny. Ta interakcja jest pośrednikiem przez akumulację metotreksatu w wyniku zaburzenia wydalania nerkowego w obecności NSAID.

Cyklosporyna. Diklofenak, jak i inne NSAID, może zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny poprzez wpływ na prostaglandyny nerek. Z tego powodu diklofenak powinien być stosowany w niższych dawkach niż u pacjentów, którzy nie stosują cyklosporyny.

Takrolimus. Przy stosowaniu NSAID z takrolimusem możliwe jest zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności, co może być pośrednikiem przez nerkowe efekty antyprostaglandynowe NSAID i inhibitora kalcynuryny, dlatego diklofenak powinien być stosowany w niższych dawkach niż u pacjentów, którzy nie stosują takrolimusu.

Antybakteryjne chinolony. Istnieją pojedyncze dane o drgawkach, które mogą być wynikiem jednoczesnego stosowania chinolonów i NSAID. Może to występować u pacjentów zarówno z obecnością, jak i brakiem w wywiadzie padaczki lub drgawek. W związku z tym należy zachować ostrożność przy rozważaniu stosowania chinolonów pacjentom, którzy już otrzymują NSAID.

Fenytoina. Przy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny z diklofenakiem zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu krwi z uwagi na oczekiwane zwiększenie ekspozycji na fenytoinę.

Glikozydy serca. Jednoczesne stosowanie glikozydów serca i NSAID może nasilić niewydolność serca, zmniejszyć GFR i zwiększyć poziomy glikozydów w osoczu krwi.

Mifepryston. NSAID nie powinny być stosowane w ciągu 8–12 dni po zastosowaniu mifeprystonu, ponieważ NSAID mogą zmniejszyć jego działanie.

Silne inhibitory CYP2C9. Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. worykonazolem), co może prowadzić do znacznego zwiększenia maksymalnego stężenia w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak w wyniku hamowania jego metabolizmu.

Probenecyd. Leki zawierające probenecyd mogą opóźniać wydalanie diklofenaku.

Induktory CYP2C9. Wymagana jest ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z induktorami CYP2C9 (np. ryfampicyną). Może to prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak.

Szczególne zagadnienia dotyczące stosowania.

Ogólne

Niepożądane skutki można zminimalizować poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres czasu, konieczny do kontroli (łagodzenia) objawów (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki” oraz ryzyko przewlekowe i ryzyko sercowo-naczyniowe poniżej).

Należy unikać stosowania leku Naklofen w połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) o działaniu ogólnoustrojowym, w tym z selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na brak jakiegokolwiek synergicznego działania oraz możliwość wystąpienia dodatkowych skutków niepożądanych (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu diklofenaku pacjentom powyżej 65 roku życia. W szczególności pacjentom starszym i osobom o słabej kondycji ogólnej oraz pacjentom o niskiej masie ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek.

Stosowanie NLPZ, w tym diklofenaku, może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia przewlekowych krwawień anastomotycznych. Zaleca się dokładne monitorowanie medyczne i zachowanie ostrożności przy przepisywaniu diklofenaku po operacjach przewodu pokarmowego.

Oddziaływanie NLPZ na nerki obejmuje zatrzymanie płynów i obrzęki oraz/lub nadciśnienie tętnicze. Z tego powodu diklofenak należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności serca i innymi stanami sprzyjającymi zatrzymaniu płynów. Należy również zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki moczopędne lub inhibitory ACE lub u osób narażonych na zwiększone ryzyko hipowolemii.

W rzadkich przypadkach, podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, mogą występować reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktydowe, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak. Reakcje nadwrażliwości mogą również postępować do zespołu Kounis, ciężkiej reakcji alergicznej, która może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Objawy takich reakcji mogą obejmować ból w klatce piersiowej pojawiający się w połączeniu z reakcją alergiczną na diklofenak.

Dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, może maskować objawy i oznaki infekcji.

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Należy ściśle przestrzegać instrukcji dotyczących wstrzyknięcia do mięśni, aby uniknąć niepożądanych reakcji w miejscu wstrzyknięcia, które mogą prowadzić do osłabienia mięśni, porażenia mięśni, hipestezji, embolii skóry (zespół Nicolau) i martwicy w miejscu wstrzyknięcia.

Zgłaszano przypadki wystąpienia reakcji w miejscu wstrzyknięcia po wstrzyknięciu diklofenaku do mięśni, w tym martwicę w miejscu wstrzyknięcia i embolię lekową skóry, znaną również jako zespół Nicolau (szczególnie po przypadkowym podaniu podskórnej). Do wstrzyknięć do mięśni diklofenaku należy stosować odpowiednią igłę i technikę wstrzyknięcia.

Wpływ na układ pokarmowy

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki krwawień przewodu pokarmowego (wymioty krwią, melena), powstawania wrzodów lub perforacji, które mogą być śmiertelne i występują w dowolnym czasie trwania leczenia, z objawami ostrzegawczymi lub bez nich, a także u pacjentów z poważnymi objawami przewodu pokarmowego w wywiadzie. Te zjawiska zazwyczaj mają poważniejsze konsekwencje u pacjentów starszych. Jeśli u pacjentów stosujących diklofenak wystąpią objawy krwawienia przewodu pokarmowego lub powstawania wrzodów, należy przerwać stosowanie leku.

Tak jak przy stosowaniu wszystkich NLPZ, w tym diklofenaku, wymagana jest dokładna opieka medyczna; należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu diklofenaku pacjentom z objawami wskazującymi na zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego lub z wywiadem wrzodów żołądka lub jelita, krwawień lub perforacji (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Ryzyko wystąpienia krwawień przewodu pokarmowego, powstawania wrzodów lub perforacji wzrasta wraz ze zwiększaniem dawek NLPZ, w tym diklofenaku, a także u pacjentów z wywiadem wrzodów, szczególnie skomplikowanych krwawieniem lub perforacją.

Pacjenci starsi mają zwiększone ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji podczas stosowania NLPZ, szczególnie takich jak krwawienia przewodu pokarmowego i perforacje, które mogą być śmiertelne.

Aby zmniejszyć ryzyko toksycznego wpływu na układ pokarmowy u pacjentów z wywiadem wrzodów, szczególnie z komplikacjami w postaci krwawienia lub perforacji, oraz u pacjentów starszych, leczenie należy rozpocząć i kontynuować przy najniższych skutecznych dawkach.

U takich pacjentów, jak również u pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania leków zawierających niskie dawki kwasu acetylosalicylowego (ASA) lub innych leków, które prawdopodobnie zwiększają ryzyko niepożądanych działań na układ pokarmowy, należy rozważyć terapię kombinowaną z zastosowaniem leków ochronnych (np. inhibitorów pompy protonowej lub misoprostolu).

Pacjenci z wywiadem toksyczności przewodu pokarmowego, szczególnie starsi, powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy brzuszne (szczególnie krwawienia przewodu pokarmowego).

Ostrzeżenie dotyczy również pacjentów przyjmujących leki współistniejące, które mogą zwiększyć ryzyko powstawania wrzodów lub krwawień, takie jak kortykosteroidy systemowe, leki przeciwkrwawe (np. warfaryna), środki przeciwzakrzepowe (np. ASA) lub inhibitory zwrotnej wychwytu serotoniny (SSRI) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Należy zachować szczególną ostrożność i dokładne monitorowanie medyczne przy przepisywaniu diklofenaku pacjentom z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego lub chorobą Leśniowskiego-Crohna, ponieważ ich stan może się pogorszyć.

Efekty sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe

U pacjentów z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca o umiarkowanym nasileniu wymagane są odpowiednie monitorowanie i konsultacje, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków.

Dane z badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dobę) i przez dłuższy czas, może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia zdarzeń trombotycznych tętniczych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu). Należy okresowo przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu łagodzenia objawów oraz odpowiedź na terapię, szczególnie jeśli długość leczenia przekracza 4 tygodnie.

Diklofenak można przepisać pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń kardiowaskularnych (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) tylko po dokładnej ocenie klinicznej. Ponieważ ryzyko kardiowaskularne diklofenaku może wzrastać wraz ze zwiększaniem dawki i długością leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy okres i w najniższej skutecznej dawce. Należy okresowo przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu łagodzenia objawów oraz odpowiedź na terapię. Z ostrożnością stosować u pacjentów powyżej 65 roku życia.

Pacjentom z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, trwałą chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobą mózgowo-naczyniową nie zaleca się przepisywania diklofenaku; w przypadku konieczności stosowania możliwe jest to tylko po dokładnej ocenie ryzyka/korzyści i tylko w dawkach do 100 mg na dobę. Podobną ocenę należy przeprowadzić przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).

Pacjentów należy poinformować o konieczności kontroli wystąpienia objawów poważnych zdarzeń tętniczych tromboembolicznych (ból w klatce piersiowej, duszność, osłabienie, zaburzenia mowy), które mogą wystąpić bez ostrzeżenia. W przypadku wystąpienia takiego zdarzenia pacjenci powinni natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Wpływ na parametry hematologiczne

Przy długotrwałym stosowaniu diklofenaku, podobnie jak innych NLPZ, zaleca się monitorowanie pełnego obrazu krwi.

Tak jak inne NLPZ, Naklofen może tymczasowo hamować agregację płytek krwi. Należy dokładnie monitorować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, diatezą krwotoczną lub zaburzeniami hematologicznymi.

Wpływ na wątrobę

Wymagana jest dokładna opieka medyczna, jeśli diklofenak należy przepisać pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ ich stan może się pogorszyć.

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, może dochodzić do wzrostu poziomu jednego lub więcej enzymów wątrobowych. W trakcie długotrwałego leczenia, jako środek ostrożności, należy przepisać regularne badanie czynności wątroby.

Jeśli zaburzenia czynności wątroby utrzymują się lub pogarszają, jeśli objawy kliniczne lub objawy mogą być związane z postępującymi chorobami wątroby lub jeśli występują inne objawy (np. eozynofilia, wysypka) – należy przerwać stosowanie diklofenaku.

Oprócz wzrostu poziomu enzymów wątrobowych, rzadko zgłaszano poważne reakcje ze strony wątroby, w tym żółtaczkę i zapalenie wątroby fulminans, martwicę wątroby i niewydolność wątroby, które w pojedynczych przypadkach prowadziły do skutków śmiertelnych.

U pacjentów leczonych diklofenakiem przebieg chorób takich jak zapalenia wątroby może przebiegać bez objawów prodromalnych.

Ostrzeżenie jest konieczne w przypadku, gdy diklofenak należy stosować pacjentom z porfirią wątrobową, ze względu na możliwość wywołania napadu.

Wpływ na nerki

Ze względu na ważną rolę prostaglandyn w utrzymaniu przepływu krwi przez nerki, długotrwałe leczenie wysokimi dawkami NLPZ, w tym diklofenakiem, często prowadzi do obrzęków i nadciśnienia tętniczego.

Ponieważ podczas leczenia NLPZ, w tym diklofenakiem, zgłaszano zatrzymanie płynów i obrzęki, należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami czynności serca lub nerek, wywiadem nadciśnienia tętniczego, pacjentów starszych, pacjentów przyjmujących leki moczopędne lub leki istotnie wpływające na czynność nerek oraz pacjentów z istotnym zmniejszeniem objętości płynów pozakomórkowych z dowolnych przyczyn, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W takich przypadkach, jako środek ostrożności, zaleca się monitorowanie czynności nerek. Przerywanie leczenia zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Choroby skóry i tkanki podskórnej

W związku ze stosowaniem diklofenaku bardzo rzadko zgłaszano poważne reakcje skórne (niektóre z nich były śmiertelne), w tym dermatyt egfoliatywny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny nekroliz epidermy i ogólnikowy bąblowy wysyp ustalony lekami (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji wydaje się występować na początku cyklu leczenia, w większości przypadków – w ciągu pierwszego miesiąca leczenia.

Stosowanie diklofenaku należy przerwać przy pierwszym pojawieniu się wysypki skórnej, zmian błon śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.

Systemowy toczeń rumieniowaty (STR) i mieszane choroby tkanki łącznej

U pacjentów z STR i mieszanymi chorobami tkanki łącznej może występować zwiększony ryzyko wystąpienia oponobrzegowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Astma w wywiadzie

U pacjentów z astmą, sezonowym alergicznym nieżytą nosa, obrzękiem błony śluzowej nosa (polipy nosowe), przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z alergicznymi, przypominającymi nieżyt objawami) częściej niż u innych występują reakcje na NLPZ przypominające nasilenie astmy (tzw. nietolerancja analgetyk/astma analgetykowa), obrzęk Quincka lub pokrzywka. Z tego powodu tym pacjentom zaleca się szczególne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach). Dotyczy to również pacjentów z reakcjami alergicznymi na inne substancje, objawiającymi się reakcjami skórnymi, swędzeniem lub pokrzywką.

Tak jak inne leki hamujące aktywność cyklooksygenazy, diklofenak sodowy i inne NLPZ mogą sprowokować rozwój skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub u pacjentów z wywiadem astmy oskrzelowej.

Osobliwe ostrzeżenia dotyczące składników nieczynnych

Alkohol benzylowy: nie stosować u noworodków przedwczesnych i noworodków. Może powodować reakcje toksyczne i alergiczne u niemowląt i dzieci do 3 roku życia.

Metabisulfitany mogą powodować reakcje alergiczne, w tym objawy anafilaktyczne i skurcz oskrzeli u wrażliwych osób, szczególnie u osób z wywiadem astmy i alergii.

Sód: zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu/na dawkę, tj. praktycznie bez sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

W przypadku braku absolutnej potrzeby nie należy stosować diklofenaku kobietom planującym zajście w ciążę ani w I i II trymestrze ciąży. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku może powodować oligohydramnios w wyniku zaburzeń czynności nerek płodu. To zaburzenie może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj jest odwracalne po jego przerwaniu. Ponadto zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w II trymestrze, które w większości przypadków ustępowały po przerwaniu leczenia. W związku z tym w I i II trymestrze ciąży diklofenak można przepisać tylko wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu i tylko w najniższej skutecznej dawce; czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy.

Może być wskazane monitorowanie okołoporodowe w kierunku oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego po działaniu diklofenaku przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia oligohydramniosu lub zwężenia przewodu tętniczego należy przerwać stosowanie diklofenaku.

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embriona/płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronień i/lub ryzyko rozwoju wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitora syntezy prostaglandyn we wczesnych stadiach ciąży. Ryzyko absolutne wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%.

Nie wyklucza się, że ryzyko zwiększa się wraz z dawką i długością leczenia. U zwierząt wykazano, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia utraty przed- i poimplantacyjnej oraz śmiertelności embriona/płodu.

Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego.

W III trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wpływać na płód w następujący sposób:

• toksyczność sercowo-płucna (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne);
• zaburzenia czynności nerek, które mogą postępować do niewydolności nerek z oligohydramnios (patrz wyżej);

Wpływ na końcu ciąży na matkę i noworodka:

• możliwe wydłużenie czasu krwawienia, efekt antyagregacyjny, który może występować nawet przy bardzo niskich dawkach;
• hamowanie skurczów macicy prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu.

Z tego powodu Naklofen jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży.

Okres karmienia piersią

Tak jak inne NLPZ, diklofenak w niewielkim stopniu przechodzi do mleka matki. Z tego powodu diklofenak nie powinien być stosowany u kobiet w okresie karmienia piersią, aby uniknąć niepożądanego wpływu na niemowlę.

Plodność

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się przepisywania leku kobietom planującym zajście w ciążę. U kobiet z problemami z zajściem w ciążę lub poddawanych badaniom z powodu bezpłodności, należy rozważyć możliwość odstawienia diklofenaku.

Na podstawie danych z badań na zwierzętach nie można wykluczyć zaburzeń funkcji rozrodczych u samców. Znaczenie tych danych dla człowieka nie jest ustalone.

Wpływ na zdolność do kierowania pojazdami lub obsługiwanie maszyn.

Pacjentom, u których podczas terapii lekiem Naklofen występują zaburzenia wzroku, zawroty głowy, zawroty, senność, zaburzenia ze strony układu nerwowego, osłabienie lub zmęczenie, nie należy kierować pojazdami ani obsługiwać innych maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Lek należy stosować w najniższych skutecznych dawkach przez najkrótszy możliwy czas, biorąc pod uwagę cele leczenia każdego pacjenta.

Preparat Naklofen, roztwór do wstrzykiwań, nie należy stosować dłużej niż przez 2 dni; w przypadku konieczności kontynuacji leczenia można przejść na preparat Naklofen w innej postaci lekarskiej (tabletki lub dopochwinki).

Wstrzyknięcie do mięśni

W celu zapobieżenia uszkodzeniu nerwów lub innych tkanek w miejscu wstrzyknięcia do mięśni należy przestrzegać następujących zasad.

Dawka wynosi zazwyczaj 75 mg (1 ampułka) na dobę, którą należy podawać drogą głębokiego wstrzyknięcia do górnego zewnętrznego kwadrantu mięśnia pośladkowego. W przypadku ciężkich stanów (np. kolka), dawkę dobową można zwiększyć do dwóch wstrzyknięć po 75 mg, zachowując między nimi odstęp kilku godzin (po jednym wstrzyknięciu do każdej pośladki). Alternatywnie, roztwór 75 mg do wstrzykiwań można łączyć z innymi postaciami lekarskimi preparatu Naklofen (np. tabletkami lub dopochwinkami) do maksymalnej sumarycznej dawki dobowej 150 mg diklofenaku.

W przypadku napadu migreny doświadczenie kliniczne jest ograniczone do przypadków, w których początkowo stosowano 1 ampułkę roztworu 75 mg, a dawkę należy podać, jeśli to możliwe, natychmiast po zastosowaniu dopochwinki 100 mg w tym samym dniu (w razie potrzeby). Całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 175 mg w pierwszym dniu.

Brak dostępnych danych dotyczących stosowania preparatu Naklofen w leczeniu napadów migreny przez więcej niż 1 dzień.

Wlewy dożylne

Bezpośrednio przed rozpoczęciem wlewu dożylnego Naklofen należy rozcieńczyć w 100–500 ml 0,9 % roztworu sodu chlorku lub 5 % roztworu glukozy. Oba roztwory należy buforować roztworem wodorowęglanu sodu (0,5 ml 8,4 % roztworu lub 1 ml 4,2 %). Można stosować wyłącznie przezroczyste roztwory.

Naklofen, roztwór do wstrzykiwań, nie należy podawać w formie dożylnej iniekcji bolusowej.

Zalecane są dwa alternatywne reżimy dawkowania preparatu Naklofen, roztwór do wstrzykiwań:

• do leczenia umiarkowanego i ciężkiego bólu pourazowego lub pooperacyjnego należy podawać roztwór 75 mg w sposób ciągły przez 30 minut do 2 godzin; w razie potrzeby leczenie można powtórzyć po 4–6 godzinach, ale dawka nie powinna przekraczać 150 mg na dobę;
• do profilaktyki bólu pooperacyjnego, 15 minut – 1 godzinę po zabiegu chirurgicznym, należy podać dawkę ładującą 25–50 mg, a następnie kontynuować ciągły wlew w dawce około 5 mg/godz. aż do maksymalnej dawki dobowej 150 mg.

Pacjenci w podeszłym wieku

Chociaż farmakokinetyka diklofenaku u pacjentów w podeszłym wieku nie ulega pogorszeniu na klinicznie istotnym poziomie, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne niesteroidowe (NLPZ) należy stosować z dużą ostrożnością u tych pacjentów, którzy są zazwyczaj bardziej narażeni na rozwój niepożądanych reakcji. W szczególności u osłabionych pacjentów w podeszłym wieku lub u pacjentów o niskiej masie ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek oraz kontrolowanie stanu pod kątem krwawień przewodu pokarmowego podczas leczenia NLPZ (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Zalecana maksymalna dawka dobowa preparatu Naklofen wynosi 150 mg.

Obecność chorób układu sercowo-naczyniowego lub istotnych czynników ryzyka

Diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub zaburzeniami krążenia mózgowego (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Pacjentom z niewydolnością serca lub istotnymi czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego diklofenak należy przepisać dopiero po dokładnej ocenie klinicznej. Ponieważ ryzyko związane z działaniem diklofenaku na układ sercowo-naczyniowy może wzrastać wraz ze wzrostem dawki i długością trwania leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy możliwy czas i w najniższej skutecznej dawce (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Zaburzenia funkcji nerek

Diklofenak jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <15 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego nie można podać zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Diklofenak należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami funkcji nerek (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Zaburzenia funkcji wątroby

Stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego nie można podać zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Diklofenak należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami funkcji wątroby (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Nie zaleca się mieszania preparatu z innymi lekami w jednej strzykawce.

Dzieci.

Naklofen w postaci roztworu do wstrzykiwań jest przeciwwskazany w leczeniu dzieci.

Przedawkowanie.

Objawy. Nie istnieje typowy obraz kliniczny charakterystyczny dla przedawkowania diklofenaku. Przedawkowanie może powodować objawy takie jak ból głowy, nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka, zawroty głowy, dezorientacja, pobudzenie, śpiączka, senność, szum w uszach, utrata przytomności lub drgawki. W przypadku ciężkiego zatrucia możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek oraz uszkodzenia wątroby.

Leczenie. Leczenie objawowe. Należy podjąć środki wspierające i leczenie objawowe w przypadku powikłań takich jak hipotensja tętnicza, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia przewodu pokarmowego i osłabienie oddychania.

Mało prawdopodobne jest, że specyficzne środki takie jak wymuszone moczowanie, dializa lub hemoperfuzja będą skuteczne w usuwaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych niesteroidowych, w tym diklofenaku, z powodu silnego wiązania z białkami i intensywnego metabolizmu.

W ciągu 1 godziny po przyjęciu potencjalnie toksycznej ilości preparatu doustnie należy rozważyć podanie węgla aktywnego. Ponadto u dorosłych w ciągu 1 godziny po przyjęciu potencjalnie toksycznej ilości preparatu należy rozważyć przepłukanie żołądka. W przypadku napadów drgawkowych lub długotrwałych drgawek należy podać diazepan dożylnie. W zależności od stanu klinicznego pacjenta mogą być wskazane inne środki.

Działania niepożądane.

Efekty niepożądane, które mogą wystąpić podczas stosowania diklofenaku, sklasyfikowano w następujące grupy według częstości: bardzo często > 1/10; często > 1/100, < 1/10; rzadko > 1/1000, <1/100; bardzo rzadko > 1/10000, < 1/1000; bardzo rzadko < 1/10000; częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Poniżej wymienione działania niepożądane obejmują te związane z krótkotrwałym i długotrwałym stosowaniem.

Z układu krwionośnego i chłonnego:

• bardzo rzadko: trombocytopenia, leukopenia, anemia (w tym anemia hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza.

Z układu immunologicznego:

• rzadko: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne i anafilaktykoidne (w tym hipotensja tętnicza i wstrząs);
• bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).

Zaburzenia psychiczne:

• bardzo rzadko: dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary nocne, drażliwość i inne zaburzenia psychiczne.

Z układu nerwowego:

• często: ból głowy, zawroty głowy;
• rzadko: senność, zmęczenie;
• bardzo rzadko: parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, lęk, drżenie, oponowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia smaku, zaburzenia krążenia mózgowego;
• częstość nieznana: dezorientacja, halucynacje, zaburzenia czucia, ogólne niedobytowanie.

Z narządów wzroku:

• bardzo rzadko: zaburzenia widzenia, zamazanie widzenia, podwójne widzenie;
• częstość nieznana: zapalenie nerwu wzrokowego.

Z narządów słuchu i układu labiryntowego:

• często: zawroty głowy;
• bardzo rzadko: szumy w uszach, zaburzenia słuchu.

Z układu sercowo-naczyniowego:

• rzadko*: uczucie kołatania serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego.

*częstość dotyczy danych z długotrwałego leczenia wysokimi dawkami (150 mg/dobę).

• częstość nieznana: zespół Kounisa.

Z układu naczyniowego:

• często: nadciśnienie tętnicze;
• bardzo rzadko: hipotensja tętnicza, zapalenie naczyń.

Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia:

• rzadko: astma (w tym duszność);
• bardzo rzadko: zapalenie płuc.

Z układu pokarmowego:

• często: nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha, wzdęcia, anoreksja;
• rzadko: zapalenie żołądka, krwawienia gastrointestynalne, wymioty z domieszką krwi, krwawe stolce, melena, wrzód żołądka lub jelita z krwawieniem lub bez, które mogą prowadzić do zapalenia otrzewnej (czasem zakończone śmiertelnie, szczególnie u pacjentów starszych);
• bardzo rzadko: zapalenie jelita grubego (w tym krwawe zapalenie jelita grubego i nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zaburzenia przełyku, błoniste zwężenia jelita, zapalenie trzustki;
• częstość nieznana: zapalenie jelita grubego spowodowane niedokrwieniem.

Zaburzenia wątrobowo-pęcherzykowe:

• często: podwyższenie poziomu transaminaz;
• rzadko: zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia funkcji wątroby;
• bardzo rzadko: ostra niewydolność wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Z skóry i tkanek podskórnych:

• często: wysypka;
• rzadko: pokrzywka;
• bardzo rzadko: pęcherzykowe wysypki, egzema, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespol Lajewskiego), odspajające zapalenie skóry, wypadanie włosów, reakcje fotouczulenia, purpura (w tym alergiczną), purpura Schöna-Legnera, świąd;
• częstość nieznana: ustalone wysypki lekowe, ogólnoustalone pęcherzykowe wysypki lekowe.

Z nerek i dróg moczowych:

• często: zatrzymanie płynów i obrzęki;
• bardzo rzadko: ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, zapalenie nerek typu naczyniowo-wiązkowego, martwica brodawek nerkowych.

Zaburzenia ogólne i stan w miejscu podania:

• często: reakcja w miejscu wstrzyknięcia, ból, zacieśnienie;
• rzadko: obrzęk, martwica w miejscu wstrzyknięcia;
• bardzo rzadko: ropień w miejscu wstrzyknięcia;
• częstość nieznana: embolia lekowa skóry (zespol Nicolaieu).

Z układu rozrodczego i gruczołów mlekowych:

• bardzo rzadko: impotencja.

Dane z badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują na zwiększony ryzyko powikłań zakrzepowych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) związane z stosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach terapeutycznych (150 mg na dobę) i przy długotrwałym stosowaniu.

Zaburzenia wzroku

Zaburzenia takie jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie należą do działań niepożądanych charakterystycznych dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) i są zazwyczaj odwracalne po odstawieniu leku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związanych substancji, które zakłócają regulację przepływu krwi w siatkówce, sprzyjając rozwojowi zaburzeń wzroku. W przypadku wystąpienia takich objawów podczas leczenia diklofenakiem należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy przerwać leczenie.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawieni reprezentanci, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych i braku skuteczności leku poprzez Zautomatyzowany Informacyjny System Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed działaniem światła. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Nie zaleca się mieszania leku z innymi lekami w jednej strzykawce.

Opakowanie.

3 ml w ampułce; 5 ampułek w blisterze; 1 blister w tekturowym pudełku.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Ново место/KRKA, d.d., Novo mesto.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Slovenia.