Morfinu hydrochlorid

INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leczniczego leku MORFINU HYDROCHLORID (MORPHINE HYDROCHLORIDE)

Skład:

substancja czynna: morphine;

1 ml roztworu zawiera 20 mg morfinu hydrochloridu;

substancje pomocnicze: sodu chloridum, kwas chlorowodorowy rozcieńczony, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przeźroczysta bezbarwna ciecz lub lekko żółtawa lub żółtawo-brązowa ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna. Analgetiki. Opioidy. Naturalne alkaloidy jadwiszu. Morfin.

Kod ATC N02A A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Morfina wiąże się z odnoszącymi się do układu nerwowego środkowego (CNS) receptorami stereospecyficznymi. Wpływa to zarówno na odczuwanie bólu, jak i na reakcję emocjonalną na ból.

Przyjmuje się, że różne podtypy receptorów opioidowych są pośrednikiem różnych efektów terapeutycznych i niepożądanych obserwowanych po zastosowaniu morfiny. Morfina jest czystym agonistą opioidowym. Morfina ma bardzo wysoką powinność do receptorów μ (my), nieco niższą – do receptorów σ (sigma) i κ (kappa). Efekty oddziaływania na CNS wynikają z wiązania się z receptorami, które warunkują następujące efekty:

receptory μ (my): analgezja nadrzędna, hamowanie oddychania, euforia i uzależnienie psychiczne;

receptory κ (kappa): analgezja rdzeniowa, zwężenie źrenic i uspokojenie;

receptory σ (sigma): dysforia i halucynacje.

Istnieją doniesienia o tym, że morfina może obniżać płodność i uszkadzać chromosomy w komórkach rozrodczych u samców szczurów.

Farmakokinetyka.

Rozkład.

Morfina rozkłada się głównie w nerkach, wątrobie, płucach i śledzionie, w mniejszych stężeniach – w mózgu i mięśniach. Morfina przenika przez barierę krew–mózg. Około 35 % dawki wiąże się z białkami krwi. Morfina przenika przez łożysko i do mleka matki.

Biotransformacja.

Morfina jest głównie koniugowana z kwasem glukuronowym w wątrobie i jelitach, tworząc morfinę-3-glukuronid i morfinę-6-glukuronid. Ostatni metabolit jest aktywny i uważa się, że przyczynia się do działania przeciwbólowego morfiny, szczególnie po wielokrotnym doustnym stosowaniu. W przeciwieństwie do tego, uważa się, że morfina-3-glukuronid ma działanie antagonistyczne, i przypuszcza się, że ten metabolit leży u podstaw paradoksalnego bólu, który niektórzy pacjenci odczuwają po podaniu morfiny. Innymi aktywnymi metabolitami są normorfina, kodeina i eterosulfonian morfiny. Prawdopodobnie zachodzi krążenie enterohepalityczne.

Eliminacja.

Morfina wydalana jest w postaci metabolitów, głównie przez nerki. Jednak około 10 % dawki wydala się z żółcią wraz z kałem. Około 90 % dawki morfiny wydala się w ciągu 24 godzin, choć ślady można wykryć w moczu po 48 godzinach i dłużej. Średni okres półtrwania wynosi 2 godziny dla morfiny i 2,4–6,7 godziny dla morfiny-3-glukuronidu. U pacjentów z niewydolnością wątroby okres półtrwania może być wydłużony (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Silny ból, który można odpowiednio kontrolować wyłącznie za pomocą opioidowych środków przeciwbólowych.

Przemedykowanie.

Zawał mięśnia sercowego.

Ostry obrzęk płuc.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na morfinę, inne opioidy lub którykolwiek z substancji pomocniczych.

Leczenie współbieżne agonistą/antagonistą morfiny (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Ustawkowy jelitowy lub niedrożność przewodu pokarmowego.

Depresja oddychania, ciężka astma oskrzelowa lub obturacyjna choroba płuc.

Ciężka niewydolność wątroby.

Ostre brzuch.

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Jednoczesne stosowanie agonistów/antagonistów opioidowych, w tym naloksonu.

Mechanizm: konkurencyjne wiązanie z receptorami opioidowymi.

Efekt: nasilenie objawów odstawienia.

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAOf).

Mechanizm: nieznany.

Efekt: możliwe hipotensja, nasilenie depresji OUN i depresji oddychania. Morfiny i IMAO nie należy stosować jednoczesnie ani w ciągu 14 dni po zakończeniu leczenia IMAO (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Depresanty OUN (inne opioidowe środki przeciwbólowe, barbiturany, miorelaksanty o działaniu中枢owym, chloral hydras, fenytoazyny, gabapentyna lub pregabalina).

Mechanizm: addytywna depresja OUN.

Efekt: możliwe depresja oddychania, hipotensja, nasilona sedacja lub śpiączka. Morfinę należy stosować z ostrożnością u pacjentów przyjmujących depresanty OUN (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Środki uspokajające, takie jak benzodiazepiny lub leki o podobnym działaniu.

Stosowanie opioidów razem ze środkami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny lub leki o podobnym działaniu, zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddychania, śpiączki i śmiertelnego skutku z powodu addytywnych efektów depresantów OUN. Dawkę i czas trwania jednoczesnego stosowania należy ograniczyć (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenie i środki ostrożności”).

Trójpierścieniowe leki przeciwdrgawkowe.

Amityptylina i klomipramina mogą nasilać działanie przeciwbólowe morfiny. Może to być związane z faktem, że te leki zwiększają biodostępność morfiny.

Ryfampicyna i ryfapentyna.

Mechanizm: nasilony metabolizm morfiny z powodu indukcji cytochromu P450 3A4.

Efekt: poziomy morfiny w osoczu mogą być obniżone. Obniżenie działania przeciwbólowego.

Peroralna terapia przeciwpłytkowa inhibitorami P2Y12.

U pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, którzy otrzymywali morfinę, obserwowano opóźnienie i osłabienie działania peroralnej terapii przeciwpłytkowej inhibitorami P2Y12. Ta interakcja może być związana z obniżoną motoryką przewodu pokarmowego i może dotyczyć innych opioidów. Kliniczne znaczenie tej interakcji jest nieznane, ale dane wskazują na potencjalne zmniejszenie skuteczności inhibitorów P2Y12 u pacjentów stosujących je jednoczesnie z morfiną (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). U pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, u których niemożliwe jest odstawienie morfiny i u których szybkie hamowanie P2Y12 jest uznawane za krytyczne, może być wskazane stosowanie inhibitora P2Y12 dożylnej.

Alkohol.

Mechanizm: addytywna depresja OUN.

Efekt: nasilona sedacja. Należy unikać jednoczesnego stosowania.

Antyacidy.

Jednoczesne stosowanie morfiny z antyacidami może prowadzić do szybszego uwalniania morfiny niż oczekiwano, dlatego nie należy stosować tych leków jednocześnie, a zachować odstęp około 2 godzin.

Z powodu obniżenia przez morfinę motoryki przewodu pokarmowego, szybkość wchłaniania innych leków może być zmniejszona.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania.

Pacjenci, którzy leczono lub stosowali inhibitory MAO w ciągu 14 dni, są szczególnie narażeni na ciężkie objawy interakcji (patrz punkt „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

W ciągu pierwszych 24 godzin wspomagającego leczenia inhibitorami P2Y12 i morfiną obserwowano obniżoną skuteczność leczenia inhibitorami P2Y12 (patrz punkt „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Lek należy stosować z ostrożnością przed operacją i w ciągu pierwszych 24 godzin po zabiegu.

Morfin powoduje uzależnienie. Opisywano przypadki nadużywania i uzależnienia.

Zaburzenia związane z używaniem opioidów (ZUO) (nadużywanie, uzależnienie i zespół abstynencyjny).

Tolerancja oraz uzależnienie fizyczne i/lub psychiczne mogą się rozwinąć po wielokrotnym stosowaniu opioidów, takich jak morfina; powtarzane stosowanie morfiny może prowadzić do ZUO. Wyższe dawki i dłuższy czas leczenia opioidami mogą zwiększyć ryzyko rozwoju ZUO. Nadużywanie lub celowe nieprawidłowe stosowanie morfiny może prowadzić do przedawkowania i/lub śmierci. Ryzyko rozwoju ZUO jest zwiększone u pacjentów z wywiadem osobistym lub rodzinnym (rodzice lub rodzeństwo) zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych (w tym zaburzeń związanych z używaniem alkoholu), u osób aktualnie używających wyrobów tytoniowych lub u pacjentów z istniejącymi innymi zaburzeniami psychicznymi (np. ciężka depresja, lęk, zaburzenia osobowości).

Morfin ma potencjał do nadużywania podobny do innych silnych agonistów opioidowych i należy go stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z wywiadem nadużywania alkoholu lub narkotyków. Należy go również stosować z ostrożnością u pacjentów uzależnionych od opioidów.

Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia morfiną należy omówić z pacjentem cele terapii i schemat odstawienia leku (patrz punkt „Sposób stosowania i dawki”). Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia pacjent powinien być poinformowany o ryzykach i objawach ZUO. Pacjentom należy zalecić skontaktowanie się z lekarzem w przypadku pojawienia się takich objawów.

Objawy mogą być zminimalizowane poprzez dostosowanie dawki lub formy leku oraz stopniowe odstawienie morfiny. Nagłe przerwanie leczenia może spowodować zespół abstynencyjny (patrz punkt „Działania niepożądane”).

Leczenie morfiną należy prowadzić tylko przez krótki okres i pod ścisłym nadzorem lekarza u pacjentów z wywiadem nadużywania narkotyków lub uzależnienia od narkotyków. Pacjenci powinni być pod nadzorem w celu wykrycia objawów zachowania typowego dla uzależnienia (np. zbyt wczesne żądania dodatkowej dawki). Obejmuje to kontrolę współbieżnego przyjmowania opioidów i leków psychoaktywnych (np. benzodiazepin). Pacjentom z objawami i objawami ZUO należy rozważyć możliwość konsultacji z lekarzem uzależnień.

O rzadkim rozwoju uzależnienia psychicznego od opioidów u pacjentów leczonych odpowiednio na ból donoszono, ale brak danych pokazujących rzeczywiste rozpowszechnienie uzależnienia psychicznego u chorych przewlekle.

Wewnątrzczaszkowe nadciśnienie i uraz mózgu.

W przypadku podwyższonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego morfinę należy stosować z ostrożnością, ponieważ może to spowodować dalszy wzrost ciśnienia. U pacjentów z urazem mózgu morfina może utrudnić rozpoznanie lub przebieg choroby. Morfinę należy stosować tym pacjentom tylko wtedy, gdy korzyści z leczenia wyraźnie przewyższają ryzyko.

Niewydolność oddechowa.

Należy dokładnie monitorować częstość oddechów. Senność może być objawem dekompensacji. Ważne jest zmniejszenie dawki morfiny, jeśli jednocześnie stosowane jest leczenie innymi lekami przeciwbólowymi, ponieważ takie kombinacje zwiększają ryzyko nagłego początku niewydolności oddechowej.

Przewlekłe zaparcia lub inne zaburzenia jelit.

Opioidy hamują perystaltykę mięśni gładkich. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia ważne jest upewnienie się, że pacjent nie cierpi na zespół obturacyjny, szczególnie na niedrożność jelit. Zaparcia są częstym działaniem niepożądanych opioidów. Zapobieganie zaparciom należy prowadzić równolegle ze stosowaniem morfiny.

Zaburzenia oddechowe podczas snu.

Opioidy mogą powodować zaburzenia oddechowe podczas snu, w tym bezdech centralny (BCS) i hipoksemię podczas snu. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko wystąpienia BCS i jest zależne od dawki. U pacjentów z BCS należy rozważyć możliwość zmniejszenia całkowitej dawki opioidów.

Ostre zespoły klatki piersiowej (OKP) u pacjentów z anemią sierpowatą.

Z uwagi na możliwy związek między OKP a stosowaniem morfiny u pacjentów z anemią sierpowatą, którzy otrzymywali morfinę podczas kryzysu wazookluzyjnego, należy monitorować objawy OKP.

Niewydolność nadnerczy.

Leki przeciwbólowe opioidowe mogą powodować odwracalną niewydolność nadnerczy, wymagającą monitorowania i terapii zastępczej glukokortykosteroidami. Niewydolność nadnerczy może przejawiać się takimi objawami jak nudności, wymioty, utrata apetytu, zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy lub niskie ciśnienie tętnicze.

Obniżenie poziomu hormonów płciowych i podwyższenie poziomu prolaktyny.

Długotrwałe stosowanie leków przeciwbólowych opioidowych może powodować obniżenie poziomu hormonów płciowych i zwiększenie poziomu prolaktyny. Objawy obejmują obniżenie libidum, impotencję lub amenoreę.

Przypadki hiperanalgezji, gdy zwiększenie dawki nie prowadzi do efektu przeciwbólowego, mogą występować bardzo rzadko, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek. W takim przypadku należy zmniejszyć dawkę leku lub zastąpić go innym lekiem opioidowym.

Ciężkie działania niepożądane skórne.

Donoszono o ostrym ogólnoustrojowym pustulowym egzantem (OGPE), który może zagrażać życiu lub prowadzić do skutku śmiertelnego, w związku ze stosowaniem morfiny. Większość tych reakcji pojawiała się w ciągu pierwszych 10 dni leczenia. Pacjentów należy poinformować o objawach i objawach OGPE i poradzić im, aby skontaktowali się z lekarzem w przypadku wystąpienia takich objawów.

Jeśli pojawiają się objawy wskazujące na te reakcje skórne, morfinę należy odstawić i rozważyć możliwość alternatywnego leczenia.

Zaburzenia hepatobilinarne.

Morfin może powodować dysfunkcję i skurcz zwieracza Oddiego, zwiększając w ten sposób ciśnienie wewnątrzbrzuszne i zwiększając ryzyko wystąpienia objawów ze strony dróg żółciowych i zapalenia trzustki.

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem środków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki o podobnym działaniu.

Jednoczesne stosowanie morfiny i środków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki o podobnym działaniu, może prowadzić do uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki lub skutku śmiertelnego. Z uwagi na te ryzyka wspomagające leczenie takimi środkami uspokajającymi należy przepisać pacjentom, którzy nie mają innych opcji leczenia. Jeśli podjęto decyzję o jednoczesnym stosowaniu morfiny z lekami uspokajającymi, należy stosować najniższą skuteczną dawkę, a czas leczenia powinien być jak najkrótszy. Należy dokładnie monitorować pacjentów pod kątem objawów depresji oddechowej i uspokojenia. W związku z tym zaleca się informowanie pacjentów i ich opiekunów o tych objawach (patrz punkt „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Ryfampicyna może obniżać stężenia morfiny we krwi. Działanie przeciwbólowe morfiny należy kontrolować, a dawkę morfiny dostosowywać podczas i po leczeniu ryfampicyną.

Morfin może obniżać próg napadowy u pacjentów z epilepsją.

Morfinę należy stosować z ostrożnością u pacjentów:

• z zaburzeniami świadomości;
• z napadami;
• przy chorobach dróg żółciowych;
• przy zapaleniu trzustki;
• z hipotensją związaną z hipowolemia;
• przy migotaniu przedsionków i innych nadkomorowych tachykardiach;
• przy ostrych bólah brzucha;
• przy leczeniu analgetykami agonistami-antagonistami opioidów;
• przy leczeniu innymi depresjami OUN (patrz punkt „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”);
• nadużywających alkoholu (patrz punkt „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Morfinę należy stosować z maksymalną ostrożnością w zmniejszonych dawkach u pacjentów z:

• chorobą Addisona;
• przerostem prostaty;
• hipotyreozą;
• zmniejszoną pojemnością płuc;
• niewydolnością nerek i/lub wątroby oraz u osób starszych (patrz punkt „Sposób stosowania i dawki”).

Pacjenci starsi.

Z uwagi na szczególną wrażliwość osób starszych na działania niepożądane pochodzące z OUN (dezorientacja) lub zaburzenia przewodu pokarmowego oraz fizjologiczne obniżenie funkcji nerek należy zachować ostrożność. Jednoczesne przyjmowanie innych leków, szczególnie trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji, jeszcze bardziej zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju takich działań niepożądanych jak dezorientacja i zaparcia. Choroby gruczołu krokowego i dróg moczowych, które często występują w tej populacji, zwiększają ryzyko zatrzymania moczu. Jednak te rozważania nie powinny ograniczać stosowania morfiny u pacjentów starszych, jeśli zachowano środki ostrożności.

Jednoczesne spożywanie alkoholu i morfiny może nasilić działanie uspokajające morfiny; należy unikać jednoczesnego stosowania.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg)/dawkę sodu, czyli jest praktycznie wolny od sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Z uwagi na właściwości mutagenne morfiny zarówno mężczyźni, jak i kobiety prowadzący aktywność seksualną, powinni stosować wiarygodne środki antykoncepcyjne w czasie leczenia morfiną. Morfiny nie należy stosować w czasie ciąży, szczególnie w III trymestrze. Jeśli nie ma alternatywnego leczenia bólu, należy wziąć pod uwagę korzyści dla matki i potencjalne ryzyko dla płodu. Morfin przenika przez łożysko i może powodować depresję oddechową oraz depresję funkcji psychofizjologicznych u noworodka, jeśli jest podawany podczas porodu. Może być konieczna reanimacja. W razie potrzeby należy rozważyć podanie antagonisty opioidów. Noworodków, których matki otrzymywały leki przeciwbólowe opioidowe w czasie ciąży, należy monitorować pod kątem objawów zespołu abstynencyjnego u noworodków. Leczenie może obejmować stosowanie leków opioidowych i środki wspomagające.

Karmienie piersią.

Morfiny nie należy stosować w czasie karmienia piersią. Morfin przenika do mleka matki. Stosunek współczynników stężenia morfiny w mleku i w osoczu krwi wynosi około 3:1.

Plodność.

Na podstawie badań przedklinicznych morfin może obniżać płodność (patrz punkt „Właściwości farmakologiczne”).

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów.

Morfin może znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z mechanizmami, szczególnie na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki oraz przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem lub lekami uspokajającymi.

Sposób stosowania i dawki.

Stosować wewnątrzmięśniowo, podskórnie, dożylnie lub do przestrzeni okołomięmienniczej.

Dawka zależy od nasilenia bólu, wieku pacjenta oraz wcześniejszych potrzeb w zakresie leczenia przeciwbólowego w wywiadzie. Istnieje znaczna różnica w dawce i odpowiedzi nawet u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby i nerek.

Wprowadzenie dożylne.

W przypadku ciągłego dożylnego wlewu lek należy podawać powoli w postaci infuzji z prędkością 2 mg/min do ustąpienia bólu. U pacjentów tolerujących opioidy mogą być potrzebne wyższe dawki.

Wprowadzenie do przestrzeni okołomięmienniczej.

Standardowa dawka początkowa wynosi 2–4 mg, zazwyczaj rozcieńczona 0,9 % roztworem chlorku sodu. Po zakończeniu działania przeciwbólowego, zazwyczaj po 6–24 godzinach, w razie potrzeby można podać kolejną dawkę w ilości od 1 do 2 mg. W przypadku złagodzenia długotrwałego bólu pacjenci z nowotworem zazwyczaj wymagają wyższych dawek i ciągłej infuzji do przestrzeni okołomięmienniczej. Dzienne dawki dla dorosłych zazwyczaj nie przekraczają 100 mg/dzień, ale w niektórych przypadkach do zmniejszenia bólu potrzebna jest wyższa dawka, szczególnie w późnych stadiach choroby.

Zalecane dawki.

Dorośli.

Zawał mięśnia sercowego, obrzęk płuc: początkowo można podać od 2 do 8 mg bardzo powoli za pomocą wstrzyknięcia dożylnego, dodatkowo w razie potrzeby 2–6 mg, z odstępem od 5 do 15 minut.

Ból silny: 10–20 mg wstrzyknięte wewnątrzmięśniowo lub podskórnie.

Przedlekowanie: dawki indywidualne.

Pacjenci w podeszłym wieku.

U pacjentów w podeszłym wieku dawkę początkową należy ustalić na niższym poziomie, a następnie indywidualnie dobrać dawkę do osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego. Morfinę u pacjentów w podeszłym wieku wydala się wolniej, dlatego może być konieczna zmniejszona dawka dobową.

Zaburzenia funkcji wątroby.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby okres półwydalenia wydłuża się. U takich pacjentów morfinę należy stosować ostrożnie (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Dawka początkowa powinna być zmniejszona, a odstępy między podawaniem mogą być wydłużone.

Zaburzenia funkcji nerek.

Morfinę metabolizuje się głównie w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, które wydzielane są przez nerki. Ponieważ wśród metabolitów znajduje się aktywny morfino-6-glukuronid, zaleca się zmniejszenie dawki u pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek. Pacjenci z umiarkowaną/ciężką niewydolnością nerek (GFR od 15 do 60 ml/min) powinni otrzymywać 50 % normalnej dawki w regularnych odstępach czasu, a pacjenci z niewydolnością nerek w stadium terminalnym (GFR < 15 ml/min) powinni otrzymywać 25 % normalnej dawki w regularnych odstępach czasu.

Obniżona motoryka przewodu pokarmowego.

U pacjentów z obniżoną motoryką przewodu pokarmowego dawkę należy dobrać z szczególną ostrożnością.

Cele leczenia i jego zakończenie.

Przed rozpoczęciem leczenia morfiną należy uzgodnić z pacjentem strategię leczenia, w tym czas trwania i cele terapii, jak również plan zakończenia leczenia, zgodnie z protokołem leczenia bólu. Podczas terapii lekarz powinien utrzymywać częsty kontakt z pacjentem, aby ocenić potrzebę kontynuacji leczenia, rozważyć możliwość jego zakończenia oraz w razie potrzeby skorygować dawki. Gdy pacjent nie potrzebuje już terapii morfiną, może być wskazane stopniowe zmniejszanie dawki w celu zapobieżenia wystąpieniu zespołu abstynencyjnego. W przypadku braku odpowiedniego kontroli bólu należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperanalgезji, tolerancji oraz postępu podstawowej choroby (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Czas trwania leczenia.

Morfiny nie należy stosować dłużej, niż jest to konieczne.

Dzieci.

0,1–0,2 mg/kg masy ciała wstrzyknięte wewnątrzmięśniowo lub podskórnie co 2–4 godziny (maksymalna dawka wynosi 15 mg/dobę).

W szczególnych przypadkach wstrzyknięcie można wykonać dożylnie: 0,05–0,1 mg/kg masy ciała.

Morfinę należy stosować ostrożnie u niemowląt i małych dzieci, ponieważ są one bardziej wrażliwe na działanie opioidów ze względu na niską masę ciała.

Przedawkowanie.

Toksykologia.

Wrażliwość na morfinę silnie różni się od pacjenta do pacjenta. U dorosłych objawy zatrucia mogą wystąpić po podaniu dawek jednorazowych odpowiadających dawce podskórnej lub dożylnej około 30 mg. U pacjentów z nowotworem dawki te są często przekraczane bez poważnych skutków ubocznych.

Objawy.

Ciężkie przedawkowanie morfiny charakteryzuje się osłabieniem oddychania, silnym mrozowieniem (silnie zwężone źrenice), nadmierną sennością, która może przerodzić się w stupor lub śpiączkę. Zimna i lepka skóra, rabdomioliza prowadząca do niewydolności nerek, osłabienie mięśni, czasem bradykardia i hipotensja. W przypadku ciężkiego przedawkowania, szczególnie po podaniu dożylnej, może dojść do apnei, kolapsu krążeniowego, zatrzymania serca i skutku śmiertelnego. Niewydolność oddechowa może prowadzić do skutku śmiertelnego. Pneumonia aspiracyjna.

Leczenie.

Najpierw należy zapewnić pacjentowi swobodny dostęp powietrza oraz zastosować wentylację wymuszoną lub kontrolowaną. Antagonista opioidów nalokson jest specyficznym antydotum w przypadku depresji oddechowej spowodowanej przedawkowaniem lub nietypową wrażliwością na opioidy. Dlatego nalokson należy podawać w dawkach dostosowanych do potrzeb pacjenta, najlepiej dożylnie, równocześnie z rozpoczęciem reanimacji oddechowej. Nalokson: 0,4 mg dla dorosłych (dzieci: 0,01 mg/kg) powoli dożylne. W razie potrzeby wstrzyknięcia należy powtarzać. Efekt rozpoczyna się po 30–60 sekundach i zazwyczaj trwa 45–60 minut. Po wstrzyknięciu wewnątrzmięśniowym efekt rozpoczyna się po 10 minutach i trwa 2–3 godziny. U pacjenta obserwuje się osłabienie oddychania przez 24 godziny. W razie potrzeby należy zastosować terapię przetoczeniową, terapię tlenową, wazopresyjne oraz inne wspomagające metody leczenia. Przemywanie żołądka może być konieczne w celu usunięcia nieabsorbowanego leku.

Niepożądane reakcje.

Głównym ryzykiem stosowania morfinu jest depresja oddychania oraz, w mniejszym stopniu, depresja krążenia. Większość niepożądanych reakcji jest zależna od dawki. Najczęstsze niepożądane reakcje to zaparcia, nudności i osłabienie. Zaparcia występują u wszystkich pacjentów. U około 30 % pacjentów występują nudności i wymioty, które zmniejszają się przy długotrwałym stosowaniu. Jeśli podczas stosowania leku wystąpią nudności i wymioty, można go w razie potrzeby połączyć ze środkiem przeciwwymiotnym. Efekt uspokajający zwykle ustępuje po kilku dniach przyjmowania. U podatnych pacjentów mogą wystąpić skurcze przewodu żółciowego i dróg moczowych.

Zależność narkotyczna i zespół abstynencyjny (zespół odstawienia).

Powtarzane stosowanie leków przeciwbólowych opioidowych, nawet w dawkach terapeutycznych, może wiązać się z rozwojem uzależnienia fizycznego i/lub psychicznego lub tolerancji. Ryzyko rozwoju uzależnienia narkotycznego może się różnić w zależności od indywidualnych czynników ryzyka pacjenta, dawki oraz długości leczenia opioidami. Nagłe przerwanie leczenia lub zastosowanie antagonistów opioidów może spowodować rozwój zespołu abstynencyjnego; czasem zespół odstawienia może się rozwijać w okresach między dawkami (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Objawy fizjologiczne abstynencji: bóle ciała, drżenie, zespół niespokojnych nóg, biegunka, bóle brzucha, nudności, objawy grypowe, tachykardia i midriaza.

Objawy psychiczne obejmują dysforię, niepokój i drażliwość.

Jednym z czynników rozwoju uzależnienia narkotycznego jest popęd do używania narkotyków.

Okres ważności. 30 miesięcy.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Nie należy mieszać z innymi lekami. Używać wyłącznie rozpuszczalnika wskazanego w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.

Opakowanie. Po 1 ml lub 5 ml w ampułce, po 5 ampułek w blisterze, po 1 lub 2 blistery w pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „Charkowskie Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne „Zdrowie Narodu”.

Lokalizacja producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

Ukraina, 61002, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Kułykowska 41.