Metronidazol

INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ stosowania leku METRONIDAZOL (METRONIDAZOLE)

SkÅ ad:

substancja czynna: metronidazole;

1 tabletka zawiera metronidazolu, w przeliczeniu na zawartość 100% metronidazolu 250 mg;

substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, stearynian wapnia, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, hydroksypropylometyloceluloza, powidon.

PostaÄ leku. Tabletki.

GÅ wne wÅ asnoÅ ci fizykochemiczne: caÅ kowite, prawidÅ owe, okrÄ gÅ e cylindryczne, o powierzchniach gà rnej i dolnej pÅ askich, krawÄ dziach zaokrÄ glonych, z ryÅ ckiem do Å aciowania, koloru biaÅ ego lub biaÅ ego z Å oÅ towatym lub zielonkawym odcieniem.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Leki przeciwprotozoalne. Pochodne imidazolu. Kod ATX J01X D01.

Leki stosowane w leczeniu amebiazy i innych chorà b protozoalnych. Leki przeciwprotozoalne. Kod ATX P01A B01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Metronidazol należy do grupy nitro-5-imidazoli i wykazuje szeroki zakres działania. Stężenia graniczne leku w surowicy krwi, które umożliwiają różnicowanie szczepów wrażliwych (S) od szczepów o umiarkowanej wrażliwości, a szczepy o umiarkowanej wrażliwości – od szczepów opornych (R), są następujące: S < 4 mg/l i R > 4 mg/l.

Stopień nabytej oporności u niektórych gatunków mikroorganizmów może różnić się w zależności od położenia geograficznego i czasu. Z tego powodu przydatne jest posiadanie informacji o lokalnym stopniu oporności, szczególnie podczas leczenia ciężkich infekcji. Dane te stanowią jedynie ogólne wytyczne wskazujące na prawdopodobieństwo wrażliwości określonego szczepu bakterii na ten antybiotyk.

Na lek wrażliwe są: Peptostreptococcus spp., Clostridium spp., Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Porphyromonas, Bilophila, Helicobacter pylori, Prevotella spp., Veilonella. Metronidazol hamuje rozwój pierwotniaków – Trichomonas vaginalis, Giardia intestinalis (Lamblia intestinalis), Entamoeba histolytica. Wrażliwość niestała: Bifidobacterium spp., Eubacterium spp. Szczepy oporne: Propionibacterium, Actinomyces, Mobiluncus.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po doustnym podaniu metronidazol jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany (co najmniej 80 % w ciągu godziny). Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiągane po doustnym podaniu leku jest podobne do stężenia osiąganego po wewnątrzżylnym podaniu dawek ekwiwalentnych.

Biodostępność po podaniu doustnym wynosi 100 % i nie zmniejsza się istotnie przy jednoczesnym spożyciu pokarmu.

Rozkład. Około godzinę po podaniu pojedynczej dawki 500 mg średnie maksymalne stężenie w osoczu krwi wynosi 10 μg/ml. Po trzech godzinach średnie stężenie w osoczu krwi wynosi 13,5 μg/ml.

Okres półtrwania wynosi 8–10 godzin, wiązanie z białkami osocza jest niewielkie – nie więcej niż 20 %. Udzielny objętość rozkładu jest wysoka (około 40 l, tj. 0,65 l/kg).

Rozkład jest szybki i znaczny, z osiąganiem stężeń zbliżonych do poziomów leku w osoczu krwi w płucach, nerkach, wątrobie, skórze, żółci, płynie mózgowo-rdzeniowym, ślinie, nasieniu i wydzielinie pochwy.

Metronidazol przenika przez barierę łożyskową i wydzielany jest z mlekiem matki.

Biodegradacja. Metabolizm metronidazolu zachodzi drogą utleniania w wątrobie. Tworzą się dwa metabolity:

• główny metabolit alkoholowy, który zapewnia około 30 % aktywności przeciwbakteryjnej metronidazolu w stosunku do bakterii beztlenowych, okres półtrwania wynosi około 11 godzin;
• metabolit kwasowy, obecny w mniejszej ilości i zapewniający około 5 % aktywności przeciwbakteryjnej metronidazolu.

Wydalanie. Znaczne stężenie w wątrobie i żółci; niewielkie stężenie w okrężnicy; nieznaczna eliminacja z kałem. Wydalanie leku odbywa się w 35–65 % przez nerki (w postaci metronidazolu i utlenionych metabolitów).

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Zakażenia wywołane mikroorganizmami wrażliwymi na lek: amebiaza; trichomoniasis urogenitalis; niemzyjne zapalenia pochwy; lamblioza; infekcje chirurgiczne wywołane wrażliwymi na metronidazol bakteriami beztlenowymi. Jako zamiennik leczenia dożylnej terapii zakażeń wywołanych wrażliwymi na metronidazol bakteriami beztlenowymi.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na metronidazol lub leki z grupy imidazolu, a także na inne składniki leku. – Zespół Cockayne’a (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”). Wiek dziecięcy do 6 roku życia (uzależniony od postaci leku) (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Reakcja antyalkoholowa (efekt antyalkoholowy)

Istnieje wiele leków wywołujących reakcję antyalkoholową, ich jednoczesne stosowanie z alkoholem jest niezalecane.

Kombinacje niezalecane.

Alkohol (jako napój lub w składzie leku jako substancja pomocnicza). Efekt antyalkoholowy (zawroty głowy, rumień, wymioty, tachykardia). Należy unikać spożycia napojów alkoholowych oraz przyjmowania leków zawierających alkohol.

Disulfiram. Ryzyko wystąpienia ostrych epizodów psychotycznych lub dezorientacji, które są odwracalne po odstawieniu leku.

Busulfan. W przypadku stosowania busulfanu w wysokich dawkach: podwojenie stężenia busulfanu u pacjentów przyjmujących metronidazol.

Kombinacje wymagające środków ostrożności.

Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy. Obniżenie stężenia metronidazolu we krwi na skutek zwiększenia jego metabolizmu wątrobowego przez induktor enzymów. Wskazane jest kliniczne obserwowanie, może również być konieczna korekta dawki metronidazolu podczas i po leczeniu induktorem.

Ryfampicyna. Obniżenie stężenia metronidazolu we krwi na skutek zwiększenia jego metabolizmu wątrobowego przez ryfampicynę. Wskazane jest kliniczne monitorowanie, może również być konieczna korekta dawki metronidazolu podczas i po leczeniu ryfampicyną.

Lit. Podwyższenie stężenia litu we krwi, które może osiągnąć poziom toksyczny, z objawami przedawkowania litu. Należy dokładnie monitorować stężenie litu we krwi, może być konieczna korekta dawek.

Kombinacje wymagające szczególnej uwagi.

Fluorouracyl (oraz, przez ekstrapolację, tegafur i kapacytabin). Zwiększenie toksyczności fluorouracylu na skutek spowolnienia jego klirensu.

Szczególne problemy dotyczące INR (Międzynarodowe Znormalizowane Stosunki).

U pacjentów leczonych terapią antybakteryjną odnotowano liczne przypadki nasilenia działania doustnych leków przeciwkrzepliwych. Czynnikami ryzyka są nasilenie zakażenia lub stan zapalny, wiek pacjenta oraz ogólny stan zdrowia. W tych okolicznościach trudno określić, w jakim stopniu zaburzenie równowagi INR wynika z samego zakażenia czy jego leczenia. Niemniej jednak niektóre grupy antybiotyków są częściej powiązane z tym efektem, szczególnie fluorochinolony, makrolidy, cykliny, ko-trimoksazol oraz niektóre cefalosporyny.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Wrażliwość nadmierna/zaburzenia ze strony skóry i jej wytworów. Może dojść do reakcji alergicznych, w tym szoku anafilaktycznego, które mogą stanowić zagrożenie dla życia (patrz dział „Działania niepożądane”). W takim przypadku należy przerwać leczenie metronidazolem i rozpocząć odpowiednią terapię.

Jeśli u pacjenta na początku leczenia pojawi się ogólna rumień oraz pęcherzyki, towarzyszące podwyższonej temperaturze ciała, należy podejrzewać ostry ogólnoustrojowy pustularny wyprysk (patrz dział „Działania niepożądane”); w przypadku wystąpienia takiej reakcji należy przerwać leczenie lekiem, a w przyszłości stosowanie metronidazolu, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami, jest przeciwwskazane.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego. W przypadku wystąpienia objawów charakterystycznych dla encefalopatii lub zespołu móżdżkowego należy natychmiast przeanalizować leczenie pacjenta i przerwać stosowanie metronidazolu.

O przypadkach rozwoju encefalopatii zgłaszano w ramach nadzoru po rejestracji leku. Ponadto obserwowano przypadki zmian w badaniu MRI związanych z encefalopatią (patrz dział „Działania niepożądane”). Obszary uszkodzenia lokalizują się najczęściej w móżdżku (szczególnie w jądrze ząbkowanym) oraz w ciele modzełkowatym. W większości przypadków encefalopatia oraz zmiany w badaniu MRI ustępują po przerwaniu leczenia lekiem. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki zakończone śmiercią.

Należy monitorować stan pacjentów pod kątem możliwych objawów encefalopatii lub nasilenia objawów u pacjentów z zaburzeniami układu nerwowego.

W przypadku rozwoju w trakcie leczenia lekiem aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych ponowne przepisywanie metronidazolu nie jest zalecane, a u pacjentów z ciężką chorobą infekcyjną należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka.

Zaburzenia ze strony obwodowego układu nerwowego. Należy monitorować stan pacjentów pod kątem możliwych objawów neuropatii obwodowej, szczególnie przy długotrwałym leczeniu lekiem lub w obecności ciężkich, przewlekłych lub postępujących zaburzeń neurologicznych obwodowych.

Zaburzenia psychiczne. Po podaniu pierwszej dawki leku u pacjentów mogą wystąpić reakcje psychotyczne, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów, szczególnie u osób z historią chorób psychicznych. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, należy przerwać stosowanie metronidazolu, poinformować o tym lekarza i natychmiast rozpocząć odpowiednie działania terapeutyczne.

Skutki hematologiczne. U pacjentów z historią zaburzeń hematologicznych lub u tych, którzy otrzymują lek w wysokich dawkach i/lub przez dłuższy okres czasu, należy regularnie wykonywać badania krwi, szczególnie pod kątem zawartości leukocytów.

U pacjentów z leukopenią decyzja o celowości kontynuowania leczenia lekiem zależy od ciężkości infekcji.

Toxyczność wątroby u pacjentów z zespołem Cockayne’a.

Zarejestrowano przypadki ciężkiej hepatotoksyczności/ostrej niewydolności wątroby, w tym przypadki zakończone śmiercią z bardzo szybkim przebiegiem po rozpoczęciu leczenia u pacjentów z zespołem Cockayne’a, przy stosowaniu leków zawierających metronidazol do stosowania systemowego. Dlatego u tej grupy pacjentów metronidazolu nie należy stosować, z wyjątkiem przypadków, gdy uważa się, że korzyść przeważa nad ryzykiem, i tylko wtedy, gdy nie ma dostępnej alternatywy terapeutycznej. Badania funkcji wątroby należy sprawdzać bezpośrednio przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz po jego zakończeniu, aż do chwili, gdy wskaźniki funkcji wątroby wrócą do normy lub do wartości wyjściowych. Jeśli podczas leczenia stwierdza się istotne podwyższenie wskaźników funkcji wątroby, lek należy odstawić. Pacjentom z zespołem Cockayne’a należy zalecić natychmiastowe powiadomienie lekarza o wszelkich objawach potencjalnego uszkodzenia wątroby oraz przerwanie przyjmowania metronidazolu (patrz dział „Działania niepożądane”).

Pacjenci pediatryczni. Stosowanie tabletek jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 6 roku życia ze względu na ryzyko rozwoju nudności. Dla dzieci w młodszym wieku dostępne są inne postacie lekarskie leków na bazie metronidazolu.

Interakcje z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie metronidazolu i alkoholu nie jest zalecane (patrz dział „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

Jednoczesne stosowanie metronidazolu i busulfanu nie jest zalecane (patrz dział „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

Jednoczesne stosowanie metronidazolu i disulfiramu nie jest zalecane (patrz dział „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych. Metronidazol może unieruchamiać treponemy, powodując fałszywie pozytywny wynik testu Nelsona.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Badania na zwierzętach nie wykazały efektu teratogennego. Ponieważ efekt teratogenny nie występuje u zwierząt, nie przewiduje się wystąpienia wad rozwojowych u ludzi. Według danych, substancje powodujące powstawanie wad rozwojowych u ludzi wykazują efekt teratogenny u zwierząt w trakcie odpowiednio przeprowadzonych badań na dwóch gatunkach. Z klinicznego punktu widzenia, po przeprowadzonej analizie nie stwierdzono fetotoksycznego wpływu na ciążę.

Jednak wymagane są dalsze badania epidemiologiczne w celu potwierdzenia braku ryzyka. Dlatego metronidazol można przepisać w czasie ciąży tylko w razie konieczności, gdy korzyść z zastosowania leku przewyższa potencjalne ryzyko.

Karmienie piersią. Metronidazol przenika do mleka matki. Metronidazolu nie należy stosować w czasie karmienia piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi maszynami.

Pacjenci powinni wiedzieć o możliwym wystąpieniu dezorientacji, zawrotów głowy, halucynacji, drgawek lub zaburzeń wzroku podczas przyjmowania leku i powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz pracy z innymi maszynami w okresie leczenia.

Sposób stosowania i dawki.

Przy amebiozie Metronidazol przyjmować bez przerwy przez 7 dni. Dorośli: 1,5 g na dobę, czyli 500 mg (2 tabletki) 3 razy na dobę.

Dzieci w wieku od 6 lat: 30–40 mg/kg masy ciała na dobę w 3 dawkach.

W przypadku wystąpienia ropnia wątroby przy amebiozie drenaż lub aspirację treści ropy należy przeprowadzić równocześnie z terapią metronidazolem.

Lamblioza leczona przez 5 dni. Dorośli: 750 mg–1 g Metronidazolu na dobę. Dzieci w wieku 6–10 lat: 375 mg/na dobę, 10–15 lat: 500 mg na dobę. W celu osiągnięcia odpowiedniej dawki stosować metronidazol w odpowiednim dawkowaniu lub innych postaciach leku.

Przy trychomoniozie u kobiet (uretritis i vaginitis wywołane trychomonadami) Metronidazol stosować przez 10 dni, łącząc: 250 mg (1 tabletka) 2 razy na dobę oraz 1 dawkę dopochwową (500 mg) na dobę. Partner seksualny powinien być leczony równocześnie, niezależnie od obecności lub braku objawów klinicznych infekcji trychomonasowej, nawet jeśli wynik badań laboratoryjnych jest negatywny.

Przy trychomoniozie u mężczyzn (uretritis wywołana trychomonadami) Metronidazol stosować przez 10 dni: 250 mg (1 tabletka) 2 razy na dobę.

W wyjątkowych przypadkach może wystąpić konieczność zwiększenia dawki dobowej do

750 mg lub 1 g.

Przy waginach nieliterowych stosować po 500 mg (2 tabletki) leku 2 razy na dobę przez 7 dni. Partner seksualny powinien być leczony równocześnie.

W leczeniu infekcji beztlenowych (terapia pierwszego rzutu lub leczenie zastępcze) dorośli: 1–1,5 g (4–6 tabletek) Metronidazolu na dobę, dzieci od 6 roku życia: 20–30 mg/kg masy ciała na dobę w 2 dawkach.

Dzieci.

Preparat w postaci tabletek 250 mg można stosować u dzieci od 6 roku życia.

Przedawkowanie.

Zachodziły przypadki przyjęcia jednorazowej dawki do 12 g podczas prób samobójczych i przypadkowych przedawkowań.

Objawy obejmowały wymioty, ataksję oraz lekkie zaburzenia orientacji.

Leczenie. Nie istnieje specyficzny antydot. W przypadku znacznego przedawkowania należy zastosować terapię objawową.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne zgłaszane podczas stosowania metronidazolu

Ze strony przewodu pokarmowego:

• nieznaczne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, biegunka);
• glosyt z suchością w ustach, stomatyt, zaburzenia wrażliwości smakowej, anoreksja;
• zapalenie trzustki, które jest odwracalne po odstawieniu leku;
  • zmiana koloru lub zmiana wyglądu języka (grzybica).

Ze strony skóry i jej przydatków:

• zaczerwienienia, swędzenie skóry, wysypka skórna, czasem towarzyszone podwyższeniem temperatury ciała;
• pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”);
• bardzo rzadkie przypadki ostrzego uogólnionego egzantematycznego pęcherzyca (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
  • toksyczny nekrolizy epidermy;
  • toksykoderma stała;
  • zespół Stevensa-Johnsona.

Ze strony układu nerwowego:

• obwodowa neuropatia czuciowa;
• ból głowy;
• zawroty głowy;
• drgawki;
• encefalopatia oraz podostre zaburzenia móżdżkowe (ataksja, dysartria, zaburzenia chodu, kierunkowy drgawka oczu, drżenie), które mogą towarzyszyć zmiany w obrazie MRI, zazwyczaj ustępujące po zakończeniu leczenia. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki śmiertelne (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”);
• zapalenie opon mózgowych bezprąciowe (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Ze strony narządów wzroku:

• tymczasowe zaburzenia funkcji wzroku, takie jak podwójne widzenie, krótkowzroczność, nieostre widzenie, zmniejszenie ostrości wzroku, zaburzenia percepcji kolorów;
• neuropatia/neurypatia nerwu wzrokowego.

Ze strony psychiki:

• halucynacje;
• reakcje psychotyczne z paranoją i/lub deliryum, które w pojedynczych przypadkach mogą towarzyszyć myśli samobójcze lub próby samobójcze (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”);
• obniżony nastrój.

Ze strony układu krwiotwórczego:

− neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego:

• podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych (AST, ALT, fosfataza alkaliczna), bardzo rzadko zgłaszano przypadki ostrego cholestazowego lub mieszanego zapalenia wątroby oraz uszkodzenia hepatocytarnego, czasem z żółtaczką. Zgłaszano pojedyncze przypadki niewydolności wątroby hepatocytarnej, przy której może pojawić się konieczność przeszczepienia wątroby.

Zgłaszano przypadki ciężkiej, nieodwracalnej hepatotoksyczności/ostrej niewydolności wątroby, w tym przypadki ze śmiertelnym przebiegiem o bardzo szybkim rozwoju po rozpoczęciu systematycznego stosowania metronidazolu u pacjentów z zespołem Cockayne’a (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Ze strony narządów słuchu:

• zaburzenia słuchu i utrata słuchu (w tym neurosenzoryczna);
• szumy w uszach.

Inne:

• czerwonawe do brązowego zabarwienie moczu, spowodowane rozpuszczalnymi w wodzie pigmentami powstającymi w trakcie metabolizmu leku.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletów w blistrach.

Po 10 tabletów w blisterze; po 2 lub 5 blisterów w kartonie.

Kategoria dostępności. Na receptę.

Producent.

AT „Lubnifarm”.

Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 37500, obwód połtawski, miasto Lubny, ul. Barwinkowa 16.