Metoklopramid-Zdorovia

INSTRUKCJA stosowania leku leczniczego METOKLOPRAMID-ZDOROVIA (METOCLOPRAMIDE-ZDOROVYE)

Skład:

substancja czynna: metoclopramid;

1 tabletka zawiera metoklopramidu hydrochloranu hydratu w przeliczeniu na metoklopramidu hydrochloran 10 mg;

substancje pomocnicze: laktoza monohydrat, celuloza mikrokryształowa, skrobia ziemniaczana, polietylenoglikol 4000, krzemionka dwutlenek koloidalny bezwodny, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub prawie białe, płaskocylin­d­ryczne, z bruzdą i faską.

Grupa farmakoterapeutyczna. Środki stymulujące perystaltykę (propulsywy). Kod ATC A03F A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika. Metoklopramid-Zdorovia jest centralnym antagonistą dopaminergicznym, który wykazuje również działanie cholinergicznie periferyjne.

Metoklopramid odznacza się dwoma głównymi efektami: przeciwwymiotnym oraz działaniem przyspieszającym opróżnianie żołądka i przejście treści przez jelito cienkie.

Działanie przeciwwymiotne wynika z wpływu na ośrodek w części pniowej mózgu (obszar aktywacji receptorów chemoreceptorowych – ośrodek wymiotny), najprawdopodobniej poprzez hamowanie neuronów dopaminergicznych.

Wzmożona perystaltyka jest częściowo kontrolowana przez wyższe ośrodki, ale może również uczestniczyć mechanizm działania periferyjnego, wraz z aktywacją cholinergicznych receptorów postganglionowych oraz możliwym hamowaniem receptorów dopaminergicznych żołądka i jelita cienkiego. Poprzez podwzgórze i układ nerwowy przywspółczulny reguluje i koordynuje aktywność ruchową górnych odcinków przewodu pokarmowego: zwiększa napięcie żołądka i jelita, przyspiesza opróżnianie żołądka, zmniejsza gastroparezę, zapobiega refluksowi pilorycznemu i przełykowemu, stymuluje perystaltykę jelita. Normalizuje wydzielanie żółci, zmniejsza skurcz zwieracza Oddiego, nie zmieniając jego napięcia, likwiduje dyskinezę pęcherza żółciowego.

Niepożądane działania dotyczą głównie objawów pozapiramidowych, których podstawą jest mechanizm blokowania receptorów dopaminowych w centralnym układzie nerwowym.

Długotrwałe leczenie metoklopramidem może prowadzić do wzrostu stężenia prolaktyny w osoczu krwi, w wyniku braku hamowania dopaminergicznego wydzielania prolaktyny. U kobiet opisano przypadki galaktorei i zaburzeń cyklu menstruacyjnego, u mężczyzn – ginekomastii. Jednak objawy te ustępowały po zakończeniu leczenia.

Farmakokinetyka. Po podaniu doustnym lek jest szybko i całkowicie wchłaniany. Biologiczna dostępność metoklopramidu doustnego wynosi średnio 60–80%. Niewielka część dawki metoklopramidu wiąże się z białkami osocza krwi. Objętość rozkładu waha się od 2,2 do 3,4 l/kg. Cmax w osoczu osiągane jest po 30–120 minutach, średnio po 1 godzinie. Początek działania na przewód pokarmowy stwierdza się po 20–40 minutach po podaniu doustnym. Działanie przeciwwymiotne utrzymuje się przez 12 godzin. Metabolizowany w wątrobie. Przenika przez barierę krew-mózg i barierę łożyskową, wydostaje się do mleka matki. T½ wynosi od 2,6 do 4,6 godziny. Część dawki (około 20%) wydala się w formie niezmienionej, a reszta (około 80%) po przemianach metabolicznych w wątrobie wydala się z moczem w postaci związków z kwasem glukuronowym lub siarkowym.

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek ClCR obniża się o 70%, a T½ w osoczu krwi wydłuża się (około 10 godzin przy ClCR 10–50 ml/min oraz 15 godzin przy ClCR < 10 ml/min).

U pacjentów z marskością wątroby obserwowano kumulację metoklopramidu, towarzyszącą obniżeniu klirensu osocza krwi o 50%.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania. U dorosłych metoklopramid jest wskazany w profilaktyce nudności i wymiotów wywołanych radioterapią, w późnej nudności i wymiotach spowodowanych chemioterapią, a także w leczeniu objawowym nudności i wymiotów, w tym związanych z ostrym migrenowym bólem głowy (w połączeniu z doustnymi lekami przeciwbólowymi w celu poprawy ich wchłaniania).

U dzieci metoklopramid należy stosować wyłącznie jako lek drugiej linii w profilaktyce późnej nudności i wymiotów spowodowanych chemioterapią.

Przeciwwskazania. Podwyższona wrażliwość na metoklopramid lub którykolwiek składnik leku; krwawienie przewodu pokarmowego; mechaniczna niedrożność przewodu pokarmowego; perforacja przewodu pokarmowego; potwierdzona lub podejrzewana fochromocytoza – z powodu ryzyka ciężkich napadów nadciśnienia tętniczego; wcześniejsze wystąpienie późnej dyskinezyi spowodowanej neuroleptykami/metoklopramidem; padaczka (zwiększona częstotliwość i nasilenie napadów); choroba Parkinsona; jednoczesne stosowanie z lewodopą/dopaminergicznymi agonistami; wystąpienie metheMOglobulinemii po zastosowaniu metoklopramidu lub niedobór NADH-cytochrom-b5-reduktazy w wywiadzie; guzy zależne od prolaktyny; podwyższona skłonność do wystąpienia drgawek (zaburzenia ruchowe pozapiramidowe). Stosowanie u dzieci poniżej 1 roku życia – ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń pozapiramidowych.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Stosowanie przeciwwskazane. Lewodopa/dopaminergiczne agonisty i metoklopramid są wzajemnymi antagonistami.

Stosowanie, którego należy unikać. Alkohol nasila działanie sedytywne metoklopramidu.

Stosowania, wobec których należy zachować ostrożność.

Działanie prokinetyczne metoklopramidu może wpływać na wchłanianie niektórych leków.

Z lekami o działaniu antycholinergicznym i pochodnymi morfiny – możliwe wzajemne działanie antagonistyczne metoklopramidu w odniesieniu do wpływu na motorykę przewodu pokarmowego.

Z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (pochodne morfiny, neuroleptyki, sedytywne blokery H1-histaminowe, sedytywne leki przeciwwstrętne, barbiturany, klonidyna i pokrewne leki) – nasilenie działania sedytywnego metoklopramidu.

Z neuroleptykami – efekt kumulacyjny i wystąpienie zaburzeń pozapiramidowych.

Z lekami serotonergicznych [np. z inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (citalopram, fluoksetyna)] – zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu serotoniny.

Z derywatami cyfrowca – zmniejszenie biodostępności derywatów cyfrowca. Konieczne jest staranne monitorowanie stężenia derywatów cyfrowca we krwi.

Z cyklosporyną – zwiększenie biodostępności cyklosporyny (Cmax – o 46 %, ekspozycja – o 22 %). Wymagane jest staranne monitorowanie stężenia cyklosporyny we krwi. Kliniczne znaczenie nie jest ustalone.

Z mivakurium i sukcymetoninem – możliwe wydłużenie trwania blokady nerwowo-mięśniowej poprzez hamowanie cholinesterazy osocza.

Z silnymi inhibitorami CYP2D6 (takimi jak fluoksetyna i paroksetyna) – wzrost ekspozycji na metoklopramid. Choć znaczenie kliniczne nie jest ustalone, należy obserwować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.

Z sukcylocholiną – wydłużenie działania ostatniego.

Metoklopramid może wpływać na proces wchłaniania innych substancji. Na przykład może spowolnić wchłanianie cyklosporyny, przyspieszyć wchłanianie paracetamolu, różnych antybiotyków (w szczególności tetracykliny, pivampicyliny), litu. Jednoczesne przyjmowanie tabletek metoklopramidu i litu może prowadzić do wzrostu stężenia litu we krwi.

Właściwości stosowania.

Nie należy stosować leku do leczenia przewlekłych chorób, takich jak gastropareza, dyspepsja i choroba refluksowa przełyku, ani jako środka wspomagającego podczas wykonywania zabiegów chirurgicznych lub radiologicznych.

Może dochodzić do zaburzeń pozapiramidowych, szczególnie u dzieci i/lub przy stosowaniu wysokich dawek. Zwykle pojawiają się one na początku leczenia i mogą wystąpić nawet po jednorazowym zażyciu. Metoklopramid-Zdorovia należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia objawów zaburzeń pozapiramidowych. Objawy te są zazwyczaj całkowicie odwracalne po zakończeniu leczenia, jednak może być konieczne leczenie objawowe (benzodiazepiny u dzieci oraz/lub antycholinergiczne leki przeciwparkinsonowe u dorosłych).

Należy przestrzegać co najmniej 6-godzinnego odstępu między kolejnymi dawkami metoklopramidu, nawet w przypadku wymiotów i odrzucenia dawki, w celu uniknięcia przedawkowania.

Długotrwałe leczenie metoklopramidem może prowadzić do późnej dyskinezy, potencjalnie nieodwracalnej, szczególnie u osób starszych. Leczenie nie powinno przekraczać 3 miesięcy ze względu na ryzyko wystąpienia późnej dyskinezy. Leczenie należy przerwać, jeśli pojawią się objawy kliniczne późnej dyskinezy.

Donoszono o zespole złośliwym neuroleptycznym zarówno przy stosowaniu metoklopramidu w połączeniu z neuroleptykami, jak i jako monoterapii. Metoklopramid-Zdorovia należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia objawów zespołu złośliwego neuroleptycznego i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z towarzyszącymi powikłaniami neurologicznymi oraz na pacjentów leczonych innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy.

Objawy choroby Parkinsona mogą nasilać się pod wpływem metoklopramidu.

Donoszono o methemoglobinemii, która może być związana z niedoborem reduktazy cytochromu b5-NADH. W takich przypadkach należy natychmiast i trwale odstawić metoklopramid oraz podjąć odpowiednie działania (np. leczenie metylenem niebieskim).

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby zaleca się zmniejszenie dawki.

Metoklopramid należy stosować z ostrożnością, szczególnie w przypadku wstrzykiwania dożylnego, u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa serca (w tym wydłużeniem odcinka QT), zaburzeniami równowagi elektrolitowej, bradykardią oraz u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odcinek QT.

Lek zawiera laktozę. Jeśli u pacjenta stwierdzono nietolerancję niektórych cukrów, należy skonsultować się z lekarzem przed zażyciem tego leku.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią. Duża liczba danych dotyczących kobiet w ciąży (ponad 1000 udokumentowanych przypadków) wskazuje na brak jakiejkolwiek toksyczności prowadzącej do wad wrodzonych lub fetotoksyczności. Metoklopramid może być stosowany w czasie ciąży, jeśli istnieje kliniczna potrzeba. Ze względu na właściwości farmakologiczne (podobnie jak w przypadku innych neuroleptyków) podanie metoklopramidu w końcowym okresie ciąży nie wyklucza wystąpienia zespołu pozapiramidowego u noworodka. Stosowanie metoklopramidu należy unikać w końcowym okresie ciąży. Po podaniu metoklopramidu należy obserwować noworodka.

Metoklopramid w niewielkich ilościach przechodzi do mleka matki. Dlatego nie zaleca się stosowania metoklopramidu w okresie karmienia piersią. Należy rozważyć możliwość odstawienia metoklopramidu u kobiet karmiących piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Metoklopramid może powodować senność, zawroty głowy, dyskinezie i dystonie, co może wpływać na wzrok oraz zdolność prowadzenia samochodu i obsługiwanie maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Podawać doustnie przed posiłkiem, nie żując, wypijając odpowiednią ilość płynu.

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego oraz innych działań niepożądanych, metoklopramid należy stosować wyłącznie w leczeniu krótkoterminowym (do 5 dni).

Dorośli: zwykła dawka terapeutyczna metoklopramidu wynosi 10 mg do 3 razy dziennie. Maksymalna dawka dzienna – 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała.

Dzieci: zalecana dawka metoklopramidu w zapobieganiu późnemu nudności i wymiotom wywołanym chemioterapią wynosi 0,1–0,15 mg/kg masy ciała do 3 razy dziennie. Maksymalna dawka dzienna – 0,5 mg/kg masy ciała.

Lek można stosować u dzieci pod warunkiem możliwości uzyskania odpowiedniego dawkowania poprzez podział tabletki.

U pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki ze względu na zmniejszoną funkcję nerek i wątroby spowodowaną wiekiem.

U pacjentów z niewydolnością nerek w stadium końcowym (ClCR ≤ 15 ml/min) dawkę metoklopramidu należy zmniejszyć o 75%. U pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek (ClCR 15–60 ml/min) dawkę metoklopramidu należy zmniejszyć o 50%.

Pacjentom z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na wydłużenie T½ należy podawać połowę dawki.

Maksymalny czas stosowania metoklopramidu wynosi 5 dni.

Dzieci. Metoklopramid jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1 roku życia ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia zaburzeń ekstrapiramidowych. Dzieciom o masie ciała < 30 kg metoklopramid należy stosować w postaciach lekarskich umożliwiających odpowiednie dawkowanie.

Przedawkowanie.

Objawy: senność, obniżenie poziomu świadomości, dezorientacja, pobudzenie i nasilenie niepokoju, drgawki, zaburzenia ekstrapiramidowe, zaburzenia czynności układu sercowo-naczyniowego z objawami bradykardii oraz podwyższenia/obniżenia ciśnienia tętniczego, halucynacje, zatrzymanie oddychania i czynności serca, reakcje dystoniczne.

Leczenie. W przypadku wystąpienia objawów ekstrapiramidowych związanych lub niezwiązanych z przedawkowaniem stosuje się wyłącznie leczenie objawowe (benzodiazepiny dla dzieci i/lub leki przeciwprzeparkinsoniczne o działaniu antycholinergicznym dla dorosłych).

W zależności od stanu klinicznego należy prowadzić leczenie objawowe oraz ciągłą kontrolę czynności układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.

Działania niepożądane.

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: metemoglobinemia, która może być związana z niedoborem NADH-cytochrom-b5-reduktazy, szczególnie u niemowląt, sulfhemoglobinemia, głównie związana z jednoczesnym stosowaniem wysokich dawek leków uwalniających siarkę.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: bradykardia aż do zatrzymania serca, szczególnie przy podawaniu dożylnej, blokada przedsionkowo-komorowa, blokada węzła zatokowego, szczególnie przy podawaniu dożylnej, wydłużenie odcinka QT, komorowe tachykardia typu „torsade de pointes”, hipotensja tętnicza, szok, ostra hipertensja tętnicza u pacjentów z fochromocytomą, przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: po dłuższym leczeniu lekiem, w związku ze stymulacją sekrecji prolaktyny, mogą wystąpić amenorrea, hiperprolaktynemia, ginekomastia, galaktoreja lub zaburzenia cyklu menstruacyjnego; w przypadku wystąpienia tych zjawisk należy przerwać stosowanie metoklopramidu.

Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, suchość w ustach, zaparcia, biegunka.

Ze strony układu odpornościowego: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne (w tym szok anafilaktyczny), głównie po podaniu dożylnej.

Ze strony układu nerwowego: zespół dyskinetyczny, głównie u dzieci (nieracjonalne skurcze spastyczne, szczególnie w okolicy głowy, szyi i barków, toniczny blefarospazm, skurcze mięśni twarzy i żwaczy, odchylenie języka, skurcze mięśni gardła i języka, nieprawidłowe trzymanie głowy i szyi, nadmierny napięcie kręgosłupa, spastyczne zginanie rąk, spastyczne prostowanie nóg), ból głowy, zawroty głowy, senność, zaburzenia ekstrapiramidowe (mogą wystąpić nawet po zastosowaniu jednej dawki, głównie u dzieci i nastolatków oraz/lub przy przekroczeniu zalecanej dawki), parkinsonizm (drżenie, sztywność mięśni, akinezja), akatyzja, dystonia (w tym zaburzenia widzenia i kryz okulogyrowy), dyskineza, obniżony poziom świadomości, późna dyskineza (może być trwała podczas lub po długotrwałym leczeniu, szczególnie u pacjentów starszych), zespół neuroleptyczny złośliwy [charakterystyczne objawy: gorączka, sztywność mięśni, utrata świadomości, wahania ciśnienia tętniczego, drgawki (głównie u pacjentów z padaczką)].

Ze strony skóry: wysypka, pokrzywka, zaczerwienienie i świąd skóry, obrzęk naczynioruchowy.

Zaburzenia psychiczne: depresja, halucynacje, dezorientacja, niepokój, lęk.

Badania laboratoryjne: podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych.

Ogólne zaburzenia: osłabienie, zwiększona zmęczalność.

Należy szczególnie uważnie obserwować rozwój działań niepożądanych u nastolatków oraz u chorych z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (niewydolność nerek), które prowadzi do osłabienia wydalenia metoklopramidu. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać stosowanie leku.

Istnieje większe ryzyko ostrych (krótkotrwałych) zaburzeń neurologicznych u dzieci oraz późnej dyskinezy u pacjentów starszych. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego wzrasta przy stosowaniu leku w wysokich dawkach i przez dłuższy okres czasu.

Przy stosowaniu wysokich dawek poniżej wymienione reakcje występują częściej (czasem jednocześnie):

− objawy ekstrapiramidowe: ostra dystonia i dyskineza, zespół Parkinsona, akatyzja, nawet po zastosowaniu pojedynczej dawki leku, szczególnie u dzieci;

− senność, obniżony poziom świadomości, dezorientacja, halucynacje.

Okres ważności. 4 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 30 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Tabletki № 10×2, № 10×5 w blisterach w pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „KORPORACJA „ZDOROVIA”.

Siedziba producenta oraz jego adres miejsca prowadzenia działalności. Ukraina, 61013, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Szewczenki, dom 22.