Metoklopramid-Zdorovia

INSTRUKCJA dotyczÄ cza stosowania leku METOCLOPRAMIDE-ZDOROVYE

SkÅ ad:

substancja czynna: metoclopramide;

1 ml roztworu zawiera 5 mg metoklopramidu hydrochlorowodoranu;

substancje pomocnicze: natrium chloridum, natrium metabisulfitum (E 223), dinatrium edetas, propylenoglikol, kwas chlorowodorowy stÄŸÅŸy, woda do iniekcji.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna. Stymulatory perystaltyki (propulsywy). Kod ATC A03F A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika. Metoklopramid-Zdorovia jest centralnym antagonistą dopaminergicznym, który wykazuje również działanie cholinergicznie periferne.

Wyróżnia się dwa główne efekty metoklopramidu: działanie przeciw wymiotne oraz działanie przyspieszające opróżnianie żołądka i przejście treści przez jelito cienkie.

Działanie przeciw wymiotne wynika z wpływu na ośrodek wymiotny w części pniowej mózgu (chemoreceptorowa strefa aktywująca ośrodek wymiotny), prawdopodobnie poprzez hamowanie neuronów dopaminergicznych.

Wzmożenie perystaltyki częściowo kontrolowane jest przez wyższe ośrodki, ale może również uczestniczyć mechanizm działania perifernego, wraz z aktywacją postganglionarnych receptorów cholinergicznych oraz prawdopodobnie hamowaniem receptorów dopaminergicznych w żołądku i jelicie cienkim. Poprzez podwzgórze i układ nerwowy przywspółczulny reguluje i koordynuje aktywność ruchową górnych odcinków przewodu pokarmowego: zwiększa napięcie żołądka i jelita, przyspiesza opróżnianie żołądka, zmniejsza gastroparezę, zapobiega refluksowi pilorowemu i przełykowemu, stymuluje perystaltykę jelit. Normalizuje wydzielanie żółci, zmniejsza skurcz sfinktera Oddiego bez zmiany jego napięcia, likwiduje dyskinezę pęcherza żółciowego.

Niepożądane działania dotyczą głównie objawów pozapiramidowych, których podstawą jest mechanizm blokowania receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym.

Długotrwałe leczenie metoklopramidem może prowadzić do wzrostu stężenia prolaktyny w osoczu krwi w wyniku braku hamowania dopaminergicznego wydzielania prolaktyny. U kobiet opisano przypadki galaktorii i zaburzeń cyklu menstruacyjnego, u mężczyzn – ginekomastię. Jednakże objawy te ustępowały po zakończeniu leczenia.

Farmakokinetyka. Początek działania na przewód pokarmowy występuje po 1–3 minutach po dożylnej podaniu oraz po 10–15 minutach po wstrzyknięciu domięśniowym. Działanie przeciw wymiotne utrzymuje się przez 12 godzin. Lekowem wiąże się z białkami osocza krwi w 13–30%. Objętość rozprowadzenia wynosi 3,5 l/kg. Przenika przez barierę krew-mózg i barierę łożyskową, przenika do mleka matki. Metabolizuje się w wątrobie. T½ wynosi 4–6 godzin. Część dawki (około 20%) wydala się w formie niezmienionej, a reszta (około 80%) po przemianach metabolicznych w wątrobie wydala się z moczem w postaci związków z kwasem glukuronowym lub siarkowym.

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek ClCR obniża się do 70%, a T½ z osocza krwi wydłuża się (około 10 godzin przy ClCR 10–50 ml/min oraz 15 godzin przy ClCR < 10 ml/min).

U pacjentów z marskością wątroby obserwowano kumulację metoklopramidu, towarzyszącą obniżeniu klirensu osocza krwi o 50%.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania. U dorosłych metoklopramid wskazany jest w profilaktyce nudności i wymiotów pooperacyjnych, nudności i wymiotów wywołanych radioterapią, a także w leczeniu objawowym nudności i wymiotów, w tym związanych z ostrą migreną.

U dzieci metoklopramid należy stosować wyłącznie jako lek drugiej linii w profilaktyce późnej nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią oraz w leczeniu nudności i wymiotów pooperacyjnych.

Przeciwwskazania. Podwyższona wrażliwość na metoklopramid lub którykolwiek inny składnik leku; krwawienie przewodu pokarmowego; mechaniczna niedrożność przewodu pokarmowego; perforacja przewodu pokarmowego; potwierdzona lub podejrzewana fochromocytoza – ze względu na ryzyko ciężkich napadów nadciśnienia tętniczego; dolegliwości pozapiramidowe wywołane przez neuroleptyki lub metoklopramid w wywiadzie; padaczka (zwiększenie częstości i nasilenia napadów); choroba Parkinsona; jednoczesne stosowanie z lewodopą lub agonistami dopaminergicznych; potwierdzona methehemoglobinemia po stosowaniu metoklopramidu lub niedobór NADH-cytochrom-b5-reduktazy w wywiadzie; guzy zależne od prolaktyny; podwyższona skłonność do napadów drgawkowych (zaburzenia ruchowe pozapiramidowe); astma oskrzelowa przy podwyższonej wrażliwości na siarczany. Stosowanie u dzieci poniżej 1 roku życia – ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń pozapiramidowych.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Przeciwwskazana kombinacja. Lewodopa/agoniści dopaminergiczni i metoklopramid są wzajemnymi antagonistami.

Kombinacja, której należy unikać. Alkohol nasila działanie sedytywne metoklopramidu.

Kombinacje, wobec których należy zachować ostrożność.

Z lekami doustnymi (np. paracetamolem) metoklopramid może wpływać na ich wchłanianie poprzez wpływ na motorykę żołądka.

Z lekami antycholinergicznymi i pochodnymi morfiny – możliwy wzajemny antagonizm w odniesieniu do wpływu na motorykę przewodu pokarmowego.

Z inhibitorami układu nerwowego centralnego (pochodne morfiny, leki przeciwlękowe, sedytywne blokery H1-histaminowe, sedytywne leki przeciwdziołowe, barbiturany, klonidyna i pokrewne leki) – nasilenie działania sedytywnego metoklopramidu.

Z neuroleptykami – efekt kumulacyjny i wystąpienie zaburzeń pozapiramidowych.

Z lekami serotonergicznymi [np. selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)] – zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu serotonergowego.

Z dystalinem – zmniejszenie biodostępności dystalinu. Konieczne jest staranne monitorowanie stężenia dystalinu w osoczu krwi.

Z cyklosporyną – zwiększenie biodostępności cyklosporyny (Cmax o 46 %, ekspozycja o 22 %). Wymagane jest staranne monitorowanie stężenia cyklosporyny w osoczu. Znaczenie kliniczne nie jest ustalone.

Z mivakurium i suksemetyloniem – możliwe wydłużenie czasu trwania blokady nerwowo-mięśniowej poprzez hamowanie cholinesterazy osocza.

Z silnymi inhibitorami CYP2D6 (takimi jak fluoksetyna i paroksetyna) – wzrost ekspozycji na metoklopramid. Choć znaczenie kliniczne nie jest ustalone, należy obserwować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.

Z sukcynycholiną – wydłużenie działania sukcynycholiny.

Z uwagi na zawartość w formie farmaceutycznej sodu metabisulfitu, jednoczesne przyjmowanie z tiaminą (witamina B1) może prowadzić do szybkiego rozpadu tiaminy w organizmie.

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

Nie należy stosować leku do leczenia przewlekłych chorób, takich jak gastropareza, dyspepsja czy choroba refluksowa przełyku, ani jako dodatkowego środka podczas przeprowadzania zabiegów chirurgicznych lub radiologicznych.

Może dochodzić do zaburzeń pozapiramidowych, szczególnie u dzieci i/lub przy stosowaniu wysokich dawek. Reakcje te występują zazwyczaj na początku leczenia i mogą pojawić się nawet po jednorazowym zażyciu. Metoklopramid-Zdorovia należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia objawów zaburzeń pozapiramidowych. Objawy te są zazwyczaj całkowicie odwracalne po zakończeniu leczenia, jednak może być wymagane leczenie objawowe (benzodiazepiny dzieciom oraz/lub antycholinergiczne leki przeciwparkinsonowskie dorosłym).

Należy przestrzegać co najmniej 6-godzinnego przedziału czasowego między kolejnymi dawkami metoklopramidu, nawet w przypadku wymiotów i odrzucenia dawki, w celu uniknięcia przedawkowania.

Długotrwałe leczenie metoklopramidem może prowadzić do późnej dyskinezy, potencjalnie nieodwracalnej, szczególnie u osób starszych. Leczenie nie powinno przekraczać 3 miesięcy z powodu ryzyka wystąpienia późnej dyskinezy. Leczenie należy przerwać, jeśli pojawią się objawy kliniczne późnej dyskinezy.

Zgłaszano zespół złośliwego neuroleptycznego przy stosowaniu metoklopramidu zarówno w połączeniu z neuroleptykami, jak i jako monoterapii. Metoklopramid-Zdorovia należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia objawów zespołu złośliwego neuroleptycznego i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z towarzyszącymi powikłaniami neurologicznymi oraz na pacjentów leczonych innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy.

Objawy choroby Parkinsona mogą być nasilane przez metoklopramid.

Zgłaszano metemoglobinemię, która może być związana z niedoborem reduktazy cytochromu b5-NADH. W takich przypadkach należy natychmiast i trwale odstawić metoklopramid i podjąć odpowiednie działania (np. leczenie błękitem metylenowym).

Zgłaszano ciężkie działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym przypadki ostrej niewydolności naczyniowej, ciężkiej bradykardii, zatrzymania serca oraz wydłużenia odcinka QT, obserwowane po stosowaniu metoklopramidu w formie wstrzykiwanej, szczególnie po podaniu dożylnej.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby zaleca się zmniejszenie dawki.

Metoklopramid-Zdorovia należy stosować z ostrożnością, szczególnie przy podawaniu dożylnym, u osób starszych, u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa sercowego (w tym wydłużeniem odcinka QT), u pacjentów z zaburzeniami równowagi elektrolitowej, z bradykardią oraz u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odcinek QT.

Środek leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg)/dawkę sodu, co oznacza praktycznie brak sodu.

Metabisulfit sodu (E 223) rzadko może powodować reakcje nadwrażliwości oraz skurcz oskrzeli.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią. Duża liczba danych dotyczących ciężarnych kobiet (ponad 1000 udokumentowanych przypadków) wskazuje na brak toksyczności prowadzącej do malformacji lub fetotoksyczności. Metoklopramid-Zdorovia może być stosowany w czasie ciąży, jeśli istnieje kliniczna potrzeba. Ze względu na właściwości farmakologiczne (podobnie jak w przypadku innych neuroleptyków) po podaniu metoklopramidu w końcowych stadiach ciąży nie można wykluczyć wystąpienia zespołu pozapiramidowego u noworodka. Stosowanie metoklopramidu należy unikać w końcowych stadiach ciąży. Po zastosowaniu metoklopramidu należy obserwować noworodka.

Metoklopramid w niewielkim stopniu przenika do mleka matki. W związku z tym nie zaleca się stosowania metoklopramidu w czasie karmienia piersią. Należy rozważyć możliwość odstawienia metoklopramidu u kobiet karmiących piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn. Metoklopramid-Zdorovia może powodować senność, zawroty głowy, dyskinezy i dystonie, które mogą wpływać na wzrok oraz zdolność prowadzenia samochodu i obsługiwanie maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Lek stosuje się do wewnątrzmięśniowego lub powolnego wewnątrzżylnego wstrzykiwania.

Jako rozpuszczalnik stosować 0,9 % roztwór natrium chloridum lub 5 % roztwór glukozy.

W celu zmniejszenia ryzyka reakcji niepożądanych (w tym hipotensji tętniczej, akatyzji) metoklopramid podawany dożylnie należy stosować jako powolne wstrzyknięcie bolusowe przez co najmniej 3 minuty.

Stosowanie postaci do wstrzykiwań powinno odbywać się przez jak najkrótszy okres czasu, z możliwie szybkim przejściem na doustne lub doodbytnicze postaci metoklopramidu.

Dorośli: w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom popoercyjnym zalecana dawka metoklopramidu wynosi 10 mg jednorazowo.

W leczeniu objawowym nudności i wymiotów, w tym związanych z ostrym migrenowym bólem głowy, zalecana dawka metoklopramidu wynosi 10 mg 3 razy na dobę.

Maksymalna dawka dobową – 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała.

Dzieci: zalecana dawka metoklopramidu wynosi 0,1–0,15 mg/kg masy ciała do 3 razy na dobę. W przypadku stosowania w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom popoercyjnym, metoklopramid należy stosować po zakończeniu operacji.

Maksymalna dawka dobową wynosi 0,5 mg/kg masy ciała. Jeśli konieczne jest kontynuowanie stosowania leku, należy przestrzegać co najmniej 6-godzinnego odstępu między dawkami.

Maksymalny czas stosowania metoklopramidu w leczeniu nudności i wymiotów powioperacyjnych wynosi 48 godzin.

Maksymalny czas stosowania metoklopramidu w zapobieganiu późnym nudnościom i wymiotom wywołanym chemioterapią wynosi 5 dni.

Dla pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki ze względu na obniżoną funkcję nerek i wątroby związaną z wiekiem.

Dla pacjentów z niewydolnością nerek w stadium końcowym (ClCR ≤ 15 ml/min) dawkę metoklopramidu należy zmniejszyć o 75%. Dla pacjentów z umiarkowanym i ciężkim upośledzeniem funkcji nerek (ClCR 15–60 ml/min) dawkę metoklopramidu należy zmniejszyć o 50%.

Pacjentom z ciężkim upośledzeniem funkcji wątroby dawkę metoklopramidu należy zmniejszyć o 50%.

Dzieci. Metoklopramid jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1 roku życia ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia zaburzeń ekstrapiramidowych.

Przedawkowanie.

Objawy: senność, obniżenie poziomu świadomości, dezorientacja, pobudzenie, niepokój i jego nasilenie, drgawki, zaburzenia ekstrapiramidowe, zaburzenia czynności układu sercowo-naczyniowego z bradykardią oraz podwyższeniem lub obniżeniem ciśnienia tętniczego, halucynacje, zatrzymanie oddychania i czynności serca, reakcje dystoniczne.

Leczenie. W przypadku wystąpienia objawów ekstrapiramidowych, niezależnie od przedawkowania, stosuje się wyłącznie leczenie objawowe (benzodiazepiny dla dzieci i/lub leki przeciwparkinsonowskie o działaniu antycholinergicznym dla dorosłych).

W zależności od stanu klinicznego należy przeprowadzać leczenie objawowe oraz ciągłą kontrolę czynności układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.

Działania niepożądane.

Zaburzenia układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwościowe, reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny, szczególnie przy podawaniu dożylnym).

Zaburzenia układu krwi i układu chłonnego: metemoglobinemia, która może być związana z niedoborem reduktazy cytochromu b5-NADH, szczególnie u niemowląt, siarkomoglobinemia, związana głównie z jednoczesnym stosowaniem wysokich dawek leków wydzielających siarkę.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: bradykardia, szczególnie przy podawaniu dożylnym, chwilowa zatrzymka serca po zastrzyku, która może być skutkiem bradykardii, blok przedsionkowo-komorowy, blok węzła zatokowego, szczególnie przy podawaniu dożylnym, wydłużenie odcinka QT, tachykardia komorowa typu „piorunująca”, hipotensja tętnicza, wstrząs, omdlenia przy podawaniu dożylnym, ostra hipertensja tętnicza u pacjentów z fochromocytomą, tymczasowy wzrost ciśnienia tętniczego.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: po dłuższym leczeniu, w związku ze stymulacją sekrecji prolaktyny, mogą wystąpić amenorrea, hiperprolaktynemia, ginekomastia, galaktoreja lub zaburzenia cyklu menstruacyjnego; w przypadku pojawienia się tych zjawisk należy przerwać stosowanie metoklopramidu.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: nudności, suchość w ustach, zaparcia, biegunka.

Zaburzenia układu nerwowego: złośliwy zespół neuroleptyczny (charakterystyczne objawy: gorączka, sztywność mięśni, utrata przytomności, wahania ciśnienia tętniczego, drgawki), głównie u pacjentów z padaczką, ból głowy, zawroty głowy, senność, stłumienie świadomości, dystonia (w tym zaburzenia widzenia i krzyz okulogirny), w tym ostra.

Zaburzenia pozapiramidowe, które mogą wystąpić nawet po zastosowaniu jednej dawki, głównie u dzieci i nastolatków oraz/lub przy przekroczeniu zalecanej dawki:

• zespół dyskinezyjny (niezamierzone ruchy spastyczne, szczególnie w okolicy głowy, szyi i barków, toniczny blefarospazm, skurcz mięśni twarzy i żucia, odchylenie języka, skurcz mięśni gardła i języka, nieprawidłowe trzymanie głowy i szyi, nadmierne napięcie kręgosłupa, spastyczne zginać rąk, spastyczne wyprostowanie nóg);
• parkinsonizm (drżenie, sztywność, akinezja);
• późna dyskineza (może być trwała podczas lub po długotrwałym leczeniu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku);
• akatyzja.

Zaburzenia skóry: wysypka, pokrzywka, zaczerwienienie i świąd skóry, obrzęk naczynioruchowy.

Zaburzenia psychiczne: depresja, halucynacje, dezorientacja, niepokój, lęk.

Badania laboratoryjne: podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych.

Zaburzenia ogólne: osłabienie, zwiększona zmęczalność.

Należy szczególnie uważnie obserwować rozwój działań niepożądanych u nastolatków oraz u chorych z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek (niewydolność nerek), wskutek której wydalanie metoklopramidu jest osłabione. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać stosowanie leku.

Zgłaszano rozwój ciężkich działań sercowo-naczyniowych spowodowanych podawaniem metoklopramidu dożylnie (arytmia, np. w postaci ekstrasystolii nadkomorowej, ekstrasystolii komorowej, tachykardii, począwszy od bradykardii aż po zatrzymanie serca).

Istnieje większe ryzyko wystąpienia ostrych (krótkotrwałych) zaburzeń neurologicznych u dzieci oraz późnej dyskinezy u pacjentów w podeszłym wieku. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego wzrasta przy stosowaniu leku w wysokich dawkach i przez dłuższy okres czasu.

Przy stosowaniu wysokich dawek częściej występują (czasem równocześnie) następujące reakcje:

− objawy pozapiramidowe: ostra dystonia i dyskineza, choroba Parkinsona, akatyzja, nawet po zastosowaniu pojedynczej dawki leku, szczególnie u dzieci;

− senność, stłumienie świadomości, dezorientacja, halucynacje.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Nie mieszać z zasadowymi roztworami do wlewu.

Opakowanie. Po 2 ml w ampułkach nr 10 w pudełku; nr 5×2, nr 10 w blisterach w pudełku.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „KORPORACJA „ZDROWIE”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności. Ukraina, 61013, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Szewczenki 22.