Maxidex®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU MAXIDEX® (MAXIDEX®)

Skład:

substancja czynna: 1 ml zawiesiny zawiera 1 mg dexametazonu;

substancje pomocnicze: benzalkonium chlorid, hydroksypropylometyloceluloza, bezwodny sodu wodorofosforan, polisorbat 80, edetat sodu dwu sodowy, chlorek sodu, kwas cytrynowy, monohydrat i/lub wodorotlenek sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Kropelki do oczu.

Główne właściwości fizykochemiczne: nieprzezroczysta zawiesina od białego do jasnożółtego koloru, bez agregatów.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwzapalne stosowane w okulistyce. Glikokortykosteroidy. Dexametazon. Kod ATC S01BA01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Skuteczność kortykosteroidów w leczeniu stanów zapalnych oka jest dobrze znana. Kortykosteroidy wykazują działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie adhezji cząsteczek do komórek śródbłonka naczyń, cyklooksygenazy I lub II oraz wydzielania cytokin. W efekcie zmniejsza się produkcja mediatorów stanu zapalnego i hamuje adhezję leukocytów do śródbłonka naczyń, zapobiegając ich przenikaniu do zapalonych tkanek oka. Deksametazon wykazuje silne działanie przeciwzapalne przy jednoczesnym zmniejszeniu efektów mineralokortykoidowych w porównaniu z niektórymi innymi steroidami i należy do najpotężniejszych kortykosteroidów. Wysoki stopień aktywności wynika z dodania grupy metylowej i fluoru do cząsteczki prednizolonu. Ten syntetyczny glukokortykosteroid hamuje reakcje zapalne wywołane czynnikami mechanicznymi, chemicznymi lub immunologicznymi.

Na dzień dzisiejszy nie istnieje wyjaśnienie tej właściwości.

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania przeciwzapalnego deksametazonu nie jest znany. Hamuje on wiele cytokin zapalnych i wykazuje liczne efekty glukokortykosteroidowe i mineralokortykosteroidowe.

Efekty farmakodynamiczne

Deksametazon należy do jednych z najpotężniejszych kortykosteroidów; jest 5–10 razy silniejszy niż prednizolon oraz 25 razy silniejszy niż kortyzon i hydrokortyzon.

Toksykologia systemowa substancji czynnej jest dobrze poznana. Wpływ systemowy deksametazonu może być związany z efektami wynikającymi z dysbalansu glukokortykosteroidowego.

Farmakokinetyka.

Oftalmologiczną dostępność biologiczną deksametazonu po miejscowym stosowaniu leku Maxidex® badano u pacjentów poddanych operacji usunięcia zaćmy. Maksymalny poziom deksametazonu we wnętrzu oka, wynoszący około 31 ng/ml, osiągany był w ciągu 90–120 minut. Następnie obserwowano spadek stężenia z okresem połowicznego wydalenia wynoszącym 3 godziny. Wchłanianie systemowe po miejscowym stosowaniu jest niskie.

Rozkład

Po włączeniu dożylnym obserwowany objętość rozkładu wynosił 0,58 l/kg. In vitro nie zaobserwowano zmian wiązania z białkami osocza krwi ludzkiej przy stężeniu deksametazonu w zakresie od 0,04 do 4 μg/ml, przy średnim wiązaniu z białkami osocza na poziomie 77,4%.

Biortransformacja

Deksametazon metabolizowany jest głównie w wątrobie, głównie przez CYP3A4.

Po miejscowym stosowaniu niskie stężenia wykrywano we wnętrzu oka przez 12 godzin, co oznacza, że deksametazon jest odporny na metabolizm po przeniknięciu do płynu wewnątrzgałkowego.

Wydalanie

Po włączeniu dożylnym 2,6% niezmienionej substancji czynnej wykrywano w moczu. Po podaniu doustnym (≤ 4 mg/d) przez kilka tygodni 60% dawki odzyskiwano jako 6β-hydroksydeksametazon, a 5–10% jako dodatkowy metabolit 6β-hydroksy-20-dihydrodeksametazon. Niezmienionego deksametazonu w moczu nie wykryto. Okres połowicznego wydalenia systemowego z osocza krwi jest stosunkowo krótki – 3–4 godziny, ale u mężczyzn może być nieco dłuższy. Różnica ta była związana nie ze zmianami klirensu systemowego, lecz z różnymi objętościami rozkładu i masą ciała. Deksametazon wiąże się z albuminą surowicy krwi w okolicach 77–84%. Klirens waha się od 0,10 do 0,25 l/godz/kg, objętość rozkładu waha się od 0,576 do 1,15 l/kg. Dostępność biologiczna deksametazonu po podaniu doustnym wynosi około 70%.

Liniowość/nieliniowość

AUC po doustnym podaniu deksametazonu wzrastała liniowo wraz z dawką w zakresie 0,5 mg–1,5 mg.

Farmakokinetyka w specjalnych grupach

Farmakokinetyka systemowego deksametazonu nie różni się istotnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek w porównaniu do zdrowych podmiotów.

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa

Badania toksyczności powtarzanych dawek kropli do oczu Maxidex® u królików wykazały efekty systemowe związane z kortykosteroidami, jednak nawet w dawkach znacznie przekraczających dawkę stosowaną u ludzi, objawy te nie mają znaczenia klinicznego. Przy stosowaniu leku Maxidex® w dawkach zalecanych, wystąpienie tych efektów jest mało prawdopodobne.

Deksametazon wykazywał właściwości klastogenne w badaniu aberracji chromosomowych limfocytów ludzkich in vitro oraz w teście mikrojąderek u myszy in vivo.

Standardowych badań kancerogennego działania deksametazonu nie przeprowadzono.

Standardowych badań dotyczących płodności przy stosowaniu deksametazonu nie przeprowadzono.

Ustalono, że po podaniu doustnym deksametazon wykazuje działanie teratogenne u zwierząt: deksametazon powodował wady rozwojowe in utero, w tym rozszczep podniebienia, opóźnienie wzrostu in utero, retrognięcie, przepukliny pępkowe, hipoplazję grasicy, deformacje szkieletu, w tym zaburzenia rozwoju kości długich, oraz wpływ na wzrost i rozwój mózgu.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie wrażliwych na sterydy stanów zapalnych i alergicznych spojówek, rogówki oraz przedniego odcinka oka, w tym reakcji zapalnych w okresie popooperacyjnym.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników leku.
• Ostre, nieleczonych infekcje bakteryjne.
• Infekcje wirusowe rogówki i spojówek, takie jak ospa wietrzna i krowa (z wyjątkiem keratytu spowodowanego Herpes zoster).
• Grzybicze choroby struktur oka lub nieleczonych infekcji pasożytniczych oka.
• Infekcje mikobakterialne oka.
• Ostry keratyt epitelialny spowodowany Herpes zoster (keratyt drzewiasty).
• Ostre, nieleczonych ropne infekcje oka.
• Infekcje lub urazy ograniczone do nabłonka powierzchownego rogówki.
• Leku Maxidex® nie należy stosować po usunięciu ciała obcego z rogówki bez powikłań.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Badania interakcji z innymi lekami nie były przeprowadzane.

Jednoczesne stosowanie leków przeciwwirusowych do stosowania miejscowego oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) do stosowania miejscowego zwiększa ryzyko powikłań w gojeniu ran rogówki.

U pacjentów przyjmujących rytonawir lub inne silne inhibitory CYP3A4 stężenie dexametazonu we krwi może być podwyższone.

Inhibitory CYP3A4 (w tym rytonawir i kobicystat) mogą zmniejszyć klirens dexametazonu, co może prowadzić do cięższych działań niepożądanych oraz do nadmiernego hamowania funkcji kory nadnerczy/syndromu Cushinga. Takiego połączenia należy unikać, chyba że korzyść z leczenia przewyższa ryzyko wystąpienia skutków ubocznych działania systemowego kortykosteroidów. Jeżeli korzyść z leczenia przewyższa ryzyko, należy monitorować występowanie skutków ubocznych systemowego działania kortykosteroidów u pacjentów.

Podczas stosowania kropli do oczu poszerzających źrenicę (atropina i inne substancje antycholinergiczne), które mogą powodować wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, jednoczesne stosowanie leku Maxidex® może prowadzić do dodatkowego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Jeśli stosuje się kilka leków do miejscowego stosowania w oku, odstęp między ich podawaniem powinien wynosić co najmniej 5 minut. Maści do oczu należy stosować jako ostatnie.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania.

• Wyłącznie do stosowania okulistycznego. Lek nie jest przeznaczony do wstrzykiwania ani do stosowania doustnego.
• Nie stosować bez wcześniejszego badania medycznego. Lek powinien być przepisywany wyłącznie po przeprowadzeniu biomikroskopii przy użyciu lampy szczelinowej oraz testu z użyciem fluoresceiny.
• Lek ten nie jest skuteczny w leczeniu keratoconjunctivitis Sjögrena.
• Nadmierne i/lub długotrwałe stosowanie kortykosteroidów okulistycznych zwiększa ryzyko powikłań ze strony oka i może prowadzić do skutków ubocznych systemowych. Jeśli stan zapalny nie ustępuje w trakcie leczenia, należy rozważyć inne metody terapii w celu zmniejszenia tych ryzyk.
• Długotrwałe leczenie miejscowymi kortykosteroidami okulistycznymi może prowadzić do nadciśnienia ocznego i/lub jaskry z późniejszym uszkodzeniem nerwu wzrokowego, pogorszeniem ostrości wzroku i zawężeniem pola widzenia, a także do powstawania zaćmy podpajęczówkowej komory tylnej. U pacjentów stosujących miejscowo kortykosteroidy do oka przez dłuższy czas należy regularnie i często kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe. Jest to szczególnie ważne u dzieci, ponieważ ryzyko nadciśnienia ocznego wywołanego kortykosteroidami jest u nich wyższe niż u dorosłych. Lek Maxidex® nie jest wskazany do stosowania u dzieci. Pacjenci z jaskrą w wywiadzie osobistym lub rodzinnym mają większe ryzyko rozwoju nadciśnienia wewnątrzgałkowego wywołanego kortykosteroidami. U pacjentów z jaskrą kontrola stanu oka powinna odbywać się co tydzień.
• W przypadku ostrych, ropnych chorób oka kortykosteroidy mogą maskować infekcję lub sprzyjać jej rozprzestrzenianiu. Jeśli leczenie trwa dłużej niż 10 dni, należy kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe.
• Ryzyko podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego wywołanego kortykosteroidami i/lub ryzyko rozwoju zaćmy wywołanej kortykosteroidami zwiększa się u osób predysponowanych (np. u chorych na cukrzycę).
• Stosowanie kortykosteroidów w sposób systemowy i miejscowy może prowadzić do zaburzeń wzroku. Jeśli pacjent doświadcza takich objawów jak rozmyte widzenie lub inne zaburzenia wzroku, należy skierować go do okulisty w celu oceny możliwych przyczyn, które mogą obejmować zaćmę, jaskrę lub rzadsze choroby, takie jak środkowe serozne retinopatia naczyniówki (CSCR), obserwowane po stosowaniu kortykosteroidów systemowych i miejscowych.
• Zespół Cushinga i/lub supresja czynności kory nadnerczy, związane z systemową absorpcją postaci leków ocznych dexametazonu, mogą wystąpić po intensywnej lub długotrwałej ciągłej terapii u osób predysponowanych, w tym u dzieci i pacjentów przyjmujących inhibitory CYP3A4 (w szczególności rytonawir i kobicystat). W takich przypadkach leczenie należy stopniowo odstawiać.
• Kortykosteroidy mogą zmniejszać odporność na infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze oraz maskować objawy kliniczne infekcji, utrudniając wykrycie nieskuteczności działania antybiotyków.
• Należy rozważyć możliwość infekcji grzybiczej u pacjentów z trwającym owrzodzeniem rogówki, którzy przyjmowali lub nadal przyjmują te leki. W przypadku rozwoju infekcji grzybiczej leczenie kortykosteroidami należy przerwać.
• Kortykosteroidy do stosowania okulistycznego mogą spowalniać gojenie się ran rogówki. Wiadomo również, że leki przeciwwąpczne do stosowania miejscowego mogą spowalniać lub opóźniać gojenie się ran. Jednoczesne stosowanie leków przeciwwąpcznych miejscowych i sterydów miejscowych może zwiększyć ryzyko powikłań w gojeniu ran (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
• Wiadomo, że przy obecności chorób prowadzących do cieniutkowania rogówki lub twardówki, miejscowe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do powstawania perforacji.
• Nie należy przerywać leczenia przedwcześnie ze względu na możliwość nawrotu stanu zapalnego po nagłym przerwaniu stosowania kortykosteroidów w wysokich dawkach.
• Lek należy stosować z szczególną ostrożnością i wyłącznie w połączeniu z terapią przeciwwirusową w leczeniu keratytu stromalnego lub uveitis wywołanego przez Herpes simplex; należy regularnie przeprowadzać mikroskopię z użyciem lampy szczelinowej.
• Nie zaleca się noszenia soczewek kontaktowych w czasie leczenia stanów zapalnych oka.
• Ponadto, preparat zawiera chlorek benzalkoniowy, który może powodować podrażnienie oka i, jak wiadomo, może odbarwiać miękkie soczewki kontaktowe. Należy unikać kontaktu z miękkimi soczewkami kontaktowymi. Jeśli jednak lekarz uzna stosowanie soczewek kontaktowych za dopuszczalne, pacjenta należy poinformować, że należy zdejmować soczewki kontaktowe przed zastosowaniem kropli do oczu Maxidex® i odczekać 15 minut po instylacji, zanim ponownie założy soczewki kontaktowe. Chlorek benzalkoniowy może powodować podrażnienie oczu, szczególnie przy objawach suchości oczu lub chorobach rogówki (przezroczystej przedniej warstwy oka).
• Po zastosowaniu kropli do oczu zaleca się następujące środki zmniejszające resorpcję systemową:
  • trzymać powieki zamknięte przez 2 minuty;
  • ucisnąć przewód łzowy palcem przez 2 minuty.

Zastosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Brak odpowiednich, kontrolowanych badań pozwalających ocenić wpływ leku Maxidex® na kobiety w ciąży. Zwiększone ryzyko wewnątrzmacicznego opóźnienia wzrostu wiązano z długotrwałym lub wielokrotnym stosowaniem kortykosteroidów w czasie ciąży. Noworodki matek, które przyjmowały znaczne dawki kortykosteroidów w czasie ciąży, powinny być dokładnie przebadane pod kątem objawów obniżonej czynności nadnerczy (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”). Toksyczność reprodukcyjna została wykazana w badaniach na zwierzętach po stosowaniu systemowym. Stosowanie miejscowe 0,1% roztworu dexametazonu spowodowało anomalie płodu u królików. Nie zaleca się stosowania leku Maxidex® w czasie ciąży.

Karmienie piersią

Systemowe podawanie kortykosteroidów prowadzi do ich obecności w mleku ludzkim w ilości, która może wpływać na niemowlę karmione piersią. Jednakże przy miejscowym stosowaniu leku Maxidex® ekspozycja systemowa jest nieznaczna. Nie wiadomo, czy Maxidex® przenika do mleka matki. Brak danych dotyczących mechanizmu przenikania dexametazonu do mleka matki. Mało prawdopodobne, aby po zastosowaniu leku przez matkę dexametazon występował w mleku matki lub był w stanie wywołać/ujawnić efekty kliniczne u niemowląt. Nie można wykluczyć ryzyka dla niemowlęcia karmionego piersią. Należy rozważyć możliwość tymczasowego przerwania karmienia piersią w czasie stosowania leku Maxidex® lub przerwania/odstąpienia od leczenia lekiem, biorąc pod uwagę potencjalną korzyść z zastosowania leku dla matki oraz korzyść z karmienia piersią dla dziecka.

Plodność

Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ dexametazonu na funkcję rozrodczą przy miejscowym stosowaniu okulistycznym. Istnieją ograniczone dane kliniczne dotyczące wpływu dexametazonu na funkcję rozrodczą u mężczyzn i kobiet.

W modelach szczurów poddanych działaniu gonadotropiny kosmówkowej nie stwierdzono niepożądanych efektów dexametazonu na funkcję rozrodczą.

Sposób stosowania i dawki.

Stosowanie u dorosłych, w tym u pacjentów w podeszłym wieku.

W przypadku ciężkiego lub ostrego stanu zapalnego należy kropić 1–2 krople do worka spojówkowego (-ych) chorych oczu co 30–60 minut jako leczenie początkowe.

W przypadku uzyskania pozytywnego efektu dawkę należy zmniejszyć do 1–2 kropli do worka spojówkowego (-ych) chorych oczu co 2–4 godziny.

Następnie dawkę można zmniejszyć do 1 kropli 3–4 razy dziennie, jeśli ta dawka wystarcza do kontrolowania stanu zapalnego.

Jeśli pożądany efekt nie zostanie osiągnięty w ciągu 3–4 dni, może być konieczne zastosowanie dodatkowej terapii systemowej lub podspojówkowej.

W przypadku przewlekłych stanów zapalnych dawka wynosi 1 lub 2 krople do worka spojówkowego (-ych) chorych oczu co 3–6 godzin lub częściej, jeśli jest to konieczne.

W przypadku alergii lub niewielkiego stanu zapalnego dawka wynosi 1–2 krople do worka spojówkowego (-ych) chorych oczu co 3–4 godziny aż do osiągnięcia pożądanego efektu.

Nie należy przerywać leczenia przedwcześnie (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Po zakropleniu zaleca się delikatne zamknięcie powiek lub okluzję nosowo-słzową. Zmniejsza to wchłanianie leku stosowanego do oka do krążenia ogólnego, co zmniejsza ryzyko wystąpienia skutków ubocznych o charakterze systemowym.

Jeśli stosuje się jednocześnie kilka leków miejscowych do oczu, odstęp między ich stosowaniem powinien wynosić co najmniej 5 minut. Maści do oczu należy stosować jako ostatnie.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i nerek.

Preparatu MАКСИДЕКС® nie badano u pacjentów z chorobami wątroby i nerek. Jednakże ze względu na niskie wchłanianie dexamethasonu do krążenia ogólnego po miejscowym stosowaniu tego preparatu, nie ma potrzeby dostosowywania dawki.

Sposób stosowania.

Przed zastosowaniem należy dobrze wstrząsnąć butelką.

W celu zapobiegania zanieczyszczeniu końcówki kroplówki i zawartości butelki należy zachować ostrożność i nie dotykać powiek, przyległych obszarów ani innych powierzchni końcówką butelki-kroplówki.

Dzieci.

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania leku u dzieci nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

Nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania.

W przypadku przedawkowania lekiem МАКСИДЕКС® stosowanym miejscowo należy wypłukać nadmiar leku z oczu ciepłą wodą. W przypadku ostrego przedawkowania przy zastosowaniu okulistycznym lub przypadkowego połknięcia zawartości butelki, ze względu na właściwości/charakterystykę tego preparatu, nie należy oczekiwać dodatkowych efektów toksycznych.

W przypadku przypadkowego połknięcia leku stosuje się leczenie objawowe i wspierające.

Niepożądane działania.

Najczęstszym niepożądanym działaniem obserwowanym podczas badań klinicznych było uczucie dyskomfortu w oku.

Poniżej wymienione niepożądane reakcje wystąpiły podczas przeprowadzania badań klinicznych z zastosowaniem leku Maxidex® i sklasyfikowano je następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), rzadko (≥ 1/1000 do <1/100), pojedyncze przypadki (≥ 1/10000 do <1/1000), pojedyncze przypadki (<1/10000) lub nieznane (niemożliwe oszacowanie częstości występowania na podstawie istniejących danych). W ramach każdej grupy niepożądane działania są wymienione w kolejności zmniejszającego się nasilenia. Dane dotyczące niepożądanych działań pochodzą z badań klinicznych oraz z okresu postmarketingowego stosowania dexametazonu, krople do oczu.

Opis niektórych działań niepożądanych.

Długotrwałe leczenie kortykosteroidami do miejscowego zastosowania okulistycznego może prowadzić do nadciśnienia ocznego i/lub do glaukomatu z późniejszym uszkodzeniem nerwu wzrokowego, obniżeniem ostrości widzenia i pola widzenia, a także do powstawania zaćmy podwiękowej komory tylnej oka (patrz dział „Szczególne wskazania stosowania”).

Ponieważ lek zawiera kortykosteroidy, w przypadku chorób prowadzących do cieniowania rogówki lub twardówki zwiększa się ryzyko perforacji, szczególnie po długotrwałym stosowaniu.

Kortykosteroidy mogą zmniejszać odporność na infekcje (patrz dział „Szczególne wskazania stosowania”).

Okres ważności. 2 lata.

Okres przechowywania po pierwszym otwarciu butelki – 4 tygodnie.

Warunki przechowywania.

Przechowywać butelkę szczelnie zamkniętą w pozycji pionowej w temperaturze nie wyższej niż 25°C, w miejscach niedostępnych dla dzieci. Nie zamrażać.

Opakowanie.

5 ml w butelkach-kroplówkach.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

Novartis Manufacturing NV / Novartis Manufacturing NV.

Miejsce położenia producenta oraz jego adres miejsca prowadzenia działalności.

Rijksweg 14, Puurs-Sint-Amands, 2870, Belgia / Rijksweg 14, Puurs-Sint-Amands, 2870, Belgium.