Kwas acetylosalicylowy-Darnytsia

INSTRUKCJA dot. stosowania leku leczniczego Kwas acetylosalicylowy-Darnytsia (Acetylsalicylic acid-Darnitsa)

Skład:

substancja czynna: kwas acetylosalicylowy;

1 tabletka zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego;

substancje pomocnicze: kwas cytrynowy jednowodny, skrobia ziemniaczana.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białego koloru, o kształcie okrągłym, z powierzchnią dwuwypukłą, z ryflowaniem.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Kwas acetylosalicylowy. Kod ATC N02B A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Kwas acetylosalicylowy – niesteroidowy lek przeciwbólowy (NPLZ), pochodna salicylanu. Głównym mechanizmem działania kwasu acetylosalicylowego jest niereaktywacja enzymu COX (cyklooksygenazy), w wyniku czego zmniejsza się produkcja mediatorów zapalenia: prostaglandyn, prostacyklin i tromboksany. Obniżenie syntezy prostaglandyn prowadzi do zmniejszenia ich wpływu na ośrodki termoregulacji, co powoduje obniżenie temperatury podwyższonej w wyniku stanu zapalnego. Kwas acetylosalicylowy zmniejsza uczulający wpływ prostaglandyn na zakończenia nerwowe wrażliwe na ból, co zmniejsza ich wrażliwość na mediatory bólu. Niereaktywne hamowanie syntezy tromboksany A2 w płytkach krwi warunkuje działanie antyagregacyjne kwasu acetylosalicylowego.

Farmakodynamika kwasu acetylosalicylowego zależy od dawki dobowej:

– małe dawki – 30−325 mg – powodują hamowanie agregacji płytek krwi;

– dawki średnie – 1,5−2 g – wykazują działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe;

– duże dawki – 4 g – wykazują działanie przeciwzapalne.

W dawce mniejszej niż 4 g kwas acetylosalicylowy zahamowuje wydalenie kwasu moczowego.

Farmakokinetyka.

Po podaniu doustnym jest niemal całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego (GI). Czas osiągnięcia maksymalnej stężenia w osoczu (Tmax) wynosi 10−20 minut. Tmax ogólnych salicylanów, powstających w wyniku metabolizmu, wynosi 0,3−2 godziny. Stopień wiązania z białkami osocza wynosi 49−70 %. W 50 % ulega metabolizmowi przy pierwszym przejściu przez wątrobę. Tworzy się glicylokonjugat kwasu salicylowego. Wydalany z organizmu przez nerki w postaci metabolitów. Okres półwydalenia (T1/2) wynosi 20 minut. T1/2 dla kwasu salicylowego – około 2 godziny. Przenika do mleka matki, płynu synowialnego, płynu mózgowo-rdzeniowego.

Dane kliniczne.

Wskazania.

• Leczenie łagodnego i umiarkowanego ostrego zespołu bólowego (ból głowy, ból zęba, ból stawów i więzadeł, ból pleców).
• Leczenie objawowe gorączki i/lub zespołu bólowego w przebiegu chorób przypominających grypę.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na kwas acetylosalicylowy, inne salicylany lub którykolwiek z substancji pomocniczych leku.
• Astma oskrzelowa wywołana stosowaniem salicylanów lub innych leków przeciwnowotwórczych w wywiadzie.
• Ostre wrzody żołądka i jelit.
• Diatesa hemorragica.
• Umiarkowana i nasilona niewydolność nerek.
• Umiarkowana i nasilona niewydolność wątroby.
• Umiarkowana i nasilona niewydolność serca.
• Stosowanie łączone z metotreksatem w dawce 15 mg tygodniowo lub więcej (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Przeciwwskazania do stosowania jednoczesnego.

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego i metotreksatu w dawkach 15 mg/tydzień lub więcej zwiększa toksyczność hematologiczną (obniżenie klirensu nerkowego metotreksatu przez leki przeciwzapalne oraz wypieranie przez salicylany metotreksatu z wiązania z białkami osocza).

Kombinacje, które należy stosować z ostrożnością.

Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego i metotreksatu w dawkach mniejszych niż 15 mg/tydzień zwiększa się toksyczność hematologiczna metotreksatu (obniżenie klirensu nerkowego metotreksatu przez leki przeciwzapalne oraz wypieranie przez salicylany metotreksatu z wiązania z białkami osocza).

Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego z ibuprofenem może utrudniać nieodwracalne hamowanie płytek krwi przez kwas acetylosalicylowy. Leczenie ibuprofenem pacjentów z ryzykiem chorób układu krążenia może ograniczać działanie kardioprotekcyjne kwasu acetylosalicylowego.

Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego z lekami przeciwkrzepliwymi, trombolitykami/innymi inhibitorami agregacji płytek krwi/szczególnymi lekami wpływającymi na hemostazę zwiększa się ryzyko krwawień.

Przy jednoczesnym stosowaniu wysokich dawek salicylanów z lekami przeciwwątrobowymi (z powodu efektu wzajemnego nasilania) zwiększa się ryzyko powstawania wrzodów i krwawień z przewodu pokarmowego.

Przy jednoczesnym stosowaniu z selektywnymi inhibitorami ponownego wychwytu serotoniny zwiększa się ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego z powodu możliwego efektu synergii.

Przy jednoczesnym stosowaniu z dajkardynem stężenie tego ostatniego w osoczu wzrasta z powodu obniżenia wydalania nerkowego.

Przy jednoczesnym stosowaniu wysokich dawek kwasu acetylosalicylowego i leków przeciwcukrzycowych z grupy pochodnych sulfoniliomocznika lub insuliny nasila się działanie hipoglikemizujące tych ostatnich z powodu wypierania pochodnych sulfoniliomocznika związanych z białkami osocza przez kwas acetylosalicylowy.

Diuretyki w połączeniu z wysokimi dawkami kwasu acetylosalicylowego obniżają filtrację kłębuszkową poprzez zmniejszenie syntezy prostaglandyn w nerkach.

Glikokortykosteroidy systemowe (w tym hydrokortyzon stosowany w terapii zastępczej w chorobie Addisona) obniżają poziom salicylanów we krwi i zwiększają ryzyko przedawkowania po zakończeniu leczenia, a także zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) w połączeniu z wysokimi dawkami kwasu acetylosalicylowego powodują obniżenie filtracji kłębuszkowej w wyniku hamowania rozszerzającego naczynia efektu prostaglandyn oraz obniżenie działania przeciwciśnieniowego.

Przy jednoczesnym stosowaniu z kwasem walproinowym kwas acetylosalicylowy wypiera go z wiązania z białkami osocza, zwiększając jego toksyczność.

Alkohol uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego i przedłuża czas krwawienia z powodu synergii działania kwasu acetylosalicylowego i alkoholu.

Jednoczesne stosowanie z lekami urykotyczynymi, takimi jak benzbromaron, probenecyd, obniża efekt wydalania kwasu moczowego (z powodu konkurencji w wydalaniu kwasu moczowego przez kanaliki nerkowe).

Szczególne środki ostrożności.

Kwas acetylosalicylowy-Darnytsia należy stosować z dużą ostrożnością w następujących przypadkach:

• indywidualna podwyższona wrażliwość na leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwreumatyczne oraz obecność innych rodzajów alergii;
• wrzody żołądka i jelit w wywiadzie, a także przewlekła lub nawracająca choroba wrzodowa lub krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie;
• jednoczesne leczenie lekami przeciwkrzepliwymi;
• zaburzenia funkcji wątroby.

Lek należy również stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub u chorych z zaburzeniami krążenia (np. choroba naczyń nerek, niewydolność serca, hipowolemia, duże zabiegi chirurgiczne, sepsa lub znaczne krwawienia), ponieważ kwas acetylosalicylowy może również zwiększyć ryzyko zaburzeń funkcji nerek i ostrej niewydolności nerek. U pacjentów z ciężką niedobornością glukozo-6-fosforan dehydrogenazy kwas acetylosalicylowy może wywołać hemolizę lub anemię hemolityczną, szczególnie przy obecności czynników zwiększających ryzyko hemolizy, takich jak wysokie dawki leku, gorączka lub ostra infekcja.

U pacjentów z powikłaniami alergicznymi, w tym z astmą oskrzelową, alergicznym rynitem, pokrzywką, swędzeniem skóry, obrzękiem błony śluzowej oraz polipowatością nosa, a także przy ich współwystępowaniu z przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych i u chorych z podwyższoną wrażliwością na NSAID, podczas stosowania leku możliwe jest wystąpienie skurczu oskrzeli lub napadu astmy oskrzelowej, a także innych reakcji nadwrażliwości.

Podczas zabiegów chirurgicznych (w tym stomatologicznych) stosowanie leków zawierających kwas acetylosalicylowy może zwiększyć ryzyko wystąpienia/wzmocnienia krwawienia, spowodowane przez hamowanie agregacji płytek krwi przez pewien czas po podaniu kwasu acetylosalicylowego.

W niskich dawkach kwas acetylosalicylowy może obniżać wydalanie kwasu moczowego. Może to prowadzić do wystąpienia dny moczowej u pacjentów z obniżonym wydalaniem kwasu moczowego.

W przypadku stosowania przed rozpoczęciem przyjmowania ibuprofenu jako leku przeciwbólowego pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.

Długotrwałe stosowanie leków przeciwbólowych może prowadzić do wystąpienia bólu głowy.

Częste stosowanie leków przeciwbólowych może spowodować tymczasowe zaburzenia funkcji nerek z ryzykiem rozwoju niewydolności nerek (nefropatia przeciwbólowa). Ryzyko jest większe, gdy stosuje się jednocześnie kilka różnych leków przeciwbólowych.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionalny/ewentualny rozwój płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na ryzyko poronienia i wad rozwojowych płodu po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn na początku ciąży. Ryzyko wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki i długości trwania terapii. Dane epidemiologiczne nie potwierdzają związku między stosowaniem kwasu acetylosalicylowego a zwiększonym ryzykiem poronienia. Dane dotyczące wystąpienia wad rozwojowych nie są jednoznaczne, jednak zwiększone ryzyko gastroschizys nie może być wykluczone przy stosowaniu leku. Wyniki badań prospektywnych dotyczące wpływu w wczesnym okresie ciąży (1–4 miesiąc) obejmujących około 14800 par matka–dziecko nie wskazują na żaden związek ze zwiększonym ryzykiem rozwoju malformacji.

Badania na zwierzętach wskazują na toksyczność dla rozrodu.

W I i II trymestrze ciąży leki zawierające kwas acetylosalicylowy nie powinny być przepisywane bez wyraźnej konieczności klinicznej. U kobiet, które mogą być w ciąży, lub u ciężarnych w I i II trymestrze ciąży dawka leków zawierających kwas acetylosalicylowy powinna być jak najniższa, a czas leczenia jak najkrótszy.

W III trymestrze ciąży salicylany mogą wpływać na płód w następujący sposób:

• toksyczność sercowo-płucna (z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym);
• zaburzenia funkcji nerek z możliwym późniejszym rozwojem niewydolności nerek z oligohydramnios.

Na kobietę i dziecko pod koniec ciąży salicylany mogą wpływać w następujący sposób:

• możliwe wydłużenie czasu krwawienia, efekt przeciwagregacyjny, który może wystąpić nawet po bardzo niskich dawkach;
• hamowanie skurczów macicy, co może prowadzić do opóźnienia lub wydłużenia trwania porodu.

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w wysokich dawkach tuż przed porodem może prowadzić do krwotok śródczaszkowych, szczególnie u noworodków przedwczesnych.

Z uwagi na powyższe kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży.

Salicylany i ich metabolity przechodzą w niewielkich ilościach do mleka matki.

Ponieważ nie stwierdzono szkodliwego wpływu leku na dziecko po przyjmowaniu przez kobiety w okresie laktacji, nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią. Jednak w przypadkach regularnego stosowania lub stosowania wysokich dawek karmienie piersią należy przerwać na wczesnym etapie.

Wpływ na zdolność kierowania pojazdami i obsługiwania maszyn.

Nie odnotowano wpływu na zdolność kierowania pojazdami i obsługiwania maszyn.

Sposób stosowania i dawki

Lek należy przyjmować wewnętrznie po posiłku, popijając dostateczną ilość płynu. Nie można stosować leku dłużej niż 3–5 dni bez konsultacji z lekarzem.

Dorośli i dzieci od 15. roku życia

Dawka pojedyncza: 500–1000 mg. Powtórne stosowanie możliwe co 4–8 godzin. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 4 g.

Ostrzeżenie

U pacjentów z współistniejącymi zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek należy zmniejszyć dawkę leku lub wydłużyć odstępy między dawkami.

Dzieci

Lek wskazany u dzieci od 15. roku życia.

Nie należy stosować leków zawierających kwas acetylosalicylowy u dzieci z ostrym zakażeniem wirusowym układu oddechowego (AZWUO), towarzyszącym lub nie podwyższeniu temperatury ciała. Przy niektórych zakażeniach wirusowych, szczególnie grypie A, grypie B oraz odrze, istnieje ryzyko rozwoju zespołu Reya – bardzo rzadkiego, ale zagrożonego dla życia stanu, wymagającego natychmiastowego leczenia medycznego. Ryzyko to może wzrosnąć, jeśli kwas acetylosalicylowy jest stosowany jako lek towarzyszący, jednak związek przyczynowo-skutkowy nie został jednoznacznie potwierdzony. Jeśli opisane stany towarzyszy długotrwałe wymioty, może to być objaw zespołu Reya.

Przedawkowanie

Przedawkowanie salicylanów może wystąpić zarówno w wyniku długotrwałej terapii (stosowanie ponad 100 mg/kg/dobę przez więcej niż 2 dni może prowadzić do efektów toksycznych), jak i w wyniku ostrej, potencjalnie zagrażającej życiu, intoksykacji (przeciążenie lekiem), której przyczyną może być np. przypadkowe zażycie przez dzieci lub nieprzewidziane przedawkowanie.

Przewlekłe zatrucie salicylanami może mieć ukryty charakter, ponieważ jego objawy są niemiespeczne. Umiarkowane przewlekłe zatrucie salicylanami, czyli salicylizm, występuje zazwyczaj dopiero po wielokrotnym stosowaniu dużych dawek.

Objawy: zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy w uszach, głuchota, nasilone pocenie się, tachypnea, nudności, wymioty, ból głowy, dezorientacja. Wymienione objawy można kontrolować poprzez zmniejszenie dawki. Szumy w uszach mogą wystąpić przy stężeniu w osoczu od 150 do 300 μg/ml. Cięższe działania niepożądane pojawiają się przy stężeniu powyżej 300 μg/ml.

O ostrej intoksykacji świadczy wyraźna zmiana równowagi kwasowo-zasadowej, która może się różnić w zależności od wieku i ciężkości zatrucia. Najczęstszym objawem u dzieci jest kwasica metaboliczna. Ciężkość stanu nie może być oceniana wyłącznie na podstawie stężenia salicylanów we krwi. Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego może być opóźnione z powodu opóźnionego opróżnienia żołądka, tworzenia się konkrementów w żołądku lub stosowania preparatów o powłoce enterosolwabilnej.

Intoksykacja od umiarkowanej do ciężkiej objawia się alkalozą oddechową, towarzyszoną kompensacyjną kwasicą metaboliczną oraz hiperpiręksją. Z powodu układu oddechowego: od tachypnei, nietowarzyszącego zastojowi obrzęku płuc, aż do zatrzymania oddychania i duszenia się. Z powodu układu sercowo-naczyniowego: od arytmii, hipotensji tętniczej, aż do zatrzymania serca. Obserwuje się również odwodnienie, oligurię aż do niewydolności nerek; zaburzenia metabolizmu glukozy, ketozę; krwawienia z przewodu pokarmowego; zmiany hematologiczne – od hamowania płytek krwi aż do koagulopatii. Z powodu układu nerwowego: toksyczną encefalopatię i depresję OUN, objawiającą się sennością, osłabieniem świadomości aż do śpiączki i napadów drgawkowych.

Zmiany laboratoryjne i inne wyniki badań: alkalemia, alkaliuria, acydemia, acydiuria, zmiany ciśnienia tętniczego, zmiany na EKG, hipokaliemia, hipernatremia, hiponatremia, zaburzenia funkcji nerek, hiperglikemia, hipoglikemia (szczególnie u dzieci); podwyższony poziom ciał ketonowych, hipoprotrombinemia.

Leczenie intoksykacji spowodowanej przedawkowaniem kwasu acetylosalicylowego zależy od stopnia ciężkości i objawów klinicznych i obejmuje standardowe metody stosowane w zatruciach. Wszystkie podejmowane działania powinny być skierowane na przyspieszenie wydalenia leku oraz przywrócenie równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Należy stosować węgiel aktywny, wymuszoną alkaliczną diurezę, przewodzenie żołądka. W zależności od stanu równowagi kwasowo-zasadowej i bilansu elektrolitowego należy przeprowadzać infuzyjne podawanie roztworów elektrolitów. W przypadku ciężkich zatrucień wskazany jest hemodializ.

Objawy i wyniki badań spowodowane złożonymi efektami patofizjologicznymi zatrucia salicylanami oraz niezbędne działania terapeutyczne:

Działania niepożądane.

Ze strony narządów słuchu i układu przedsionkowego: szum w uszach, utrata słuchu.

Ze strony układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i śródpiersia: rinit, astma, triada (rinit eozynofilowy, nawracający polipowacenie nosa, zatokowy zapalenie zatok przewlekłe), obrzęk płuc niekardiogenny.

Ze strony przewodu pokarmowego: dyspepsja, odbijanie, wymioty, nudności, ból w nadbrzuszu, biegunka, działanie uczynne na powstawanie wrzodów, zmiany erozyjne i owrzodzeniowe błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, krwawienia przewodu pokarmowego oraz perforacje przewodu pokarmowego z odpowiednimi objawami klinicznymi i zmianami parametrów laboratoryjnych (mikrokrowawienia, melena).

Ze strony wątroby i dróg żółciowych: zaburzenia funkcji wątroby, encefalopatia wątrobowa, przejściowa niewydolność wątroby ze wzrostem stężenia transaminaz wątrobowych.

Ze strony nerek i układu moczowego: zgłaszano uszkodzenie nerek oraz rozwój ostrej niewydolności nerek.

Ze strony przemiany materii i metabolizmu: hipoglikemia.

Ze strony układu nerwowego: zawroty głowy, szum w uszach, ból głowy, utrata przytomności,
drżenia, omdlenia, ostra niedowładność, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych bezobjawowe.

Ze strony krwi i układu limfatycznego: trombocytopenia, anemia, leukopenia, eozynofilia, zespół hemoragiczny, hipoprotrombinemia.

Wskutek działania przeciwpłytkowego kwasu acetylosalicylowego może wzrosnąć ryzyko krwawień. Obserwowano krwawienia takie jak krwawienia operacyjne, krwiaki, krwawienia z narządów układu moczowo-płciowego, krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł; rzadko lub bardzo rzadko – poważne krwawienia, takie jak krwawienia przewodu pokarmowego i krwotoki mózgowe (szczególnie u pacjentów z niekontrolowaną nadciśnieniem tętniczym i/lub przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych), które w pojedynczych przypadkach mogły potencjalnie zagrozić życiu.

Krwawienia mogą prowadzić do ostrej i przewlekłej anemii popostkrwotocznej/anemii z niedoboru żelaza (w wyniku tzw. utajonego mikrokrowawienia) z odpowiednimi objawami laboratoryjnymi i klinicznymi, takimi jak osłabienie, bladość skóry, hipoperfuzja.

U chorych z ciężkim stopniem niedoboru glukozo-6-fosfodehydrogenazy zgłaszano hemolizę oraz rozwój anemii hemolitycznej.

Ze strony układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwościowe, w szczególności pokrzywka i wysypka skórna, swędzenie, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny, obniżenie ciśnienia tętniczego, zatkanie nosa, astma, skurcz oskrzeli; u chorych na astmę oskrzelową obserwowano nasilenie i częstsze napady, toksyczne nekrolizy epidermy; reakcje alergiczne od niewielkiego do umiarkowanego nasilenia, które potencjalnie mogą dotknąć skórę, układ oddechowy, przewód pokarmowy i układ sercowo-naczyniowy.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku jest ważnym postępowaniem. Pozwala ono na kontynuowanie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka w odniesieniu do danego leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane poprzez krajowy system zgłaszania.

Okres ważności. 4 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletów w blistrze; po 1, 2 lub 5 blistrów w opakowaniu kartonowym; po 10 tabletów w opakowaniach blisterowych.

Kategoria wydawania.

Bez recepty – opakowania nr 10, nr 20.

Na receptę – opakowanie nr 50.

Producent. Przedsiębiorstwo Akcyjne „Wytwórnia Farmaceutyczna „Darnytsia”.

Siedziba producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

Ukraina, 02093, miasto Kijów, ulica Boryspilska 13.