UŻYTECZNOŚĆ LEKU KARIZON®

Skład:

substancja czynna: klobetazol;

1 g maści zawiera 0,5 mg propionianu klobetazolu;

substancje pomocnicze: wazelina biała miękka, parafina, alkohol stearylowy, sorbitan seskwiolonian, polisorbat 80, edetat sodu, woda oczyszczona.

Postać farmaceutyczna. Maść.

Główne właściwości fizykochemiczne: biała, jednolita maść o słabej, charakterystycznej zapachu.

Grupa farmakoterapeutyczna. Glikokortykosteroidy do stosowania miejscowego. Proste glikokortykosteroidy. Glikokortykosteroidy o bardzo silnym działaniu (grupa IV).

Kod ATX D07A D01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Skuteczność

Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz zwężające naczynia.

Ze względu na potwierdzoną w badaniach na zwierzętach oraz badaniach farmakologicznych u ludzi skuteczność, propionian klobetasolu w stężeniu 0,05% należy do sterydowych leków stosowanych miejscowo o bardzo silnym działaniu, klasy intensywności IV.

Mechanizm działania

Mechanizm działania przeciwzapalnego, antyproliferacyjnego oraz immunomodulującego wszystkich glikokortykosteroidów, jakościowo rzecz biorąc (zgodnie z ogólnie przyjętym, częściowo niepełnym i hipotetycznym modelem), można w sposób uproszczony przedstawić następująco: cząsteczki glikokortykosteroidów wiążą się z receptorami kortykosteroidowymi komórek w osoczu, tworząc kompleksy, które wiążą się z określonymi genami – elementami odpowiedzi hormonalnej (GRE – hormone responsive elements).

To z kolei indukuje transkrypcję specyficznych cząsteczek mRNA, prowadzącą do syntezy białek lipokortyn na rybosomach.

Lipokortyny opóźniają reakcje zachodzące w przypadku wpływu fizycznego, chemicznego, toksycznego lub immunogennego, a także działania patogennego czynnika mikrobiologicznego, działając pomiędzy fosfolipazą A2 a fosfolipidami błon, zapobiegając uwolnieniu kwasu arachidonowego.

Opóźnienie lub spowolnienie procesu uwalniania kwasu arachidonowego normalizuje, obniża lub blokuje syntezę, regulowaną przez metabolizm kwasu arachidonowego za pomocą cyklooksygenazy i lipooksygenazy, oraz uwalnianie prostaglandyn, prostacykliny, leukotrienów, PAF (czynnika aktywującego płytki) i tromboksanu, które jako pośrednicy zapalne wpływają np. na naczynia, błony komórkowe, leukocyty, makrofagi, w tym na ich chemotaksję i migrację, oraz regulują wzrost komórek.

Ponadto glikokortykosteroidy wykazują działanie antymitotyczne i spowalniają syntezę kwasów nukleinowych i białek. Istotnymi czynnikami ich działania immunomodulującego i przeciwalergicznego są oddziaływania glikokortykosteroidów na komórki B, komórki T oraz komórki Langerhansa, które spowalniają przenikanie antygenów oraz antagonizują działanie na syntezę i funkcje interleukin 1, 2 i innych cytokin.

Farmakokinetyka.

Nie przeprowadzono badań penetracji przez skórę klobetasolu w oparciu o maść zawierającą propionian klobetasolu.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Do leczenia zlokalizowanych, opornych na leczenie plaków chorób zapalnych skóry, w przypadkach, gdy wskazane jest objawowe stosowanie silnych miejscowych glikokortykosteroidów, np. w przypadku łuszczycy.

Przeciwwskazania.

Karizon® jest przeciwwskazany do stosowania:

• w przypadku podwyższonej wrażliwości na substancję czynną, alkohol stearylowy lub dowolny inny składnik pomocniczy preparatu;
• w przypadku trądziku różowatego, trądziku różowatego (perioralnego) zapalenia skóry, rozległych postaciach przewlekłej łuszczycy plakowej, trądziku zwykłym, świądzie bez zapalenia, Pruritus anogenitalis, wirusowych infekcjach skóry (np. opryszczka zwykła, odrza), specyficznych procesach skórnych (gruźlica skóry, skórne objawy kiły), reakcjach poszczepiennych, nieleczonych infekcjach skóry (spowodowanych działaniem bakterii, grzybów lub pasożytów);
• u niemowląt i dzieci do 3. roku życia (w tym w leczeniu dermatoz);
• ten preparat nie jest przeznaczony do stosowania w okolicy oczu, powiek i wokół oczu, ponieważ w pewnych okolicznościach może to prowadzić do rozwoju jaskry lub zaćmy.

Maść Karizon® nie powinna być stosowana na twarzy (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Podczas jednoczesnego stosowania z lekami, które mogą hamować enzymatyczny system CYP 3A4 (np. rytonawir, itrakonazol), obserwowano hamowanie metabolizmu kortykosteroidów, co mogło prowadzić do zwiększonej dostępności systemowej. Kliniczna istotność takiej interakcji zależy od dawki preparatu, sposobu stosowania kortykosteroidu oraz siły działania inhibitora CYP 3A4.

Interakcje propionianu klobetazolu z innymi lekami nie są opisane, jednak możliwe są, np. z diuretykami i lekami przeciwkrzepliwymi, a także w niekorzystnych warunkach terapeutycznych i resorpcyjnych, np. na bardzo uszkodzonej skórze.

Szczególne środki ostrożności.

Zwiększona absorpcja ogólnoustrojowa kortykosteroidów stosowanych miejscowo może prowadzić u niektórych osób do manifestacji hiperkortycyzmu (zespół Cushinga) oraz odwracalnego ucisku osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może skutkować niewydolnością kory nadnerczy. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy stopniowo zmniejszyć częstotliwość stosowania leku lub zastąpić go mniej silnym kortykosteroidem. Nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do niewydolności kory nadnerczy (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Czynniki ryzyka wystąpienia zwiększonego działania ogólnoustrojowego to:

• siła działania oraz skład zastosowanego kortykosteroidu miejscowego;
• długość okresu stosowania;
• nanoszenie na dużą powierzchnię skóry;
• stosowanie na obszarach skóry stykających się ze sobą, np. w strefach odleżynowych lub pod opatrunkiem okluzyjnym (u niemowląt za opatrunki okluzyjne mogą odpowiadać pieluszki);
• podwyższona hydratacja warstwy rogowej;
• stosowanie na obszarach skóry o cienkiej strukturze, np. na twarzy;
• stosowanie na uszkodzonych obszarach skóry lub przy innych zaburzeniach bariery skórnej;
• u niemowląt i dzieci w porównaniu z dorosłymi może dochodzić do proporcjonalnie większej absorpcji kortykosteroidu miejscowego ze względu na niedorozwiniętą barierę skórną oraz większą powierzchnię skóry w stosunku do masy ciała. Dlatego wystąpienie ogólnoustrojowych działań niepożądanych u niemowląt i dzieci jest bardziej prawdopodobne.

Nie należy stosować Karizon®, maść, u dzieci w wieku od 3 do 12 lat. Leczenie dzieci z tej grupy wiekowej należy przeprowadzać wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i przez kilka dni. Należy unikać długotrwałego leczenia kortykosteroidami miejscowymi u tej grupy wiekowej, ponieważ może dojść do ucisku czynności kory nadnerczy.

Ryzyko rozwoju infekcji bakteryjnych wzrasta w ciepłych i wilgotnych warunkach, np. w skórznych fałdach, lub jest spowodowane stosowaniem opatrunków okluzyjnych. W przypadku stosowania opatrunków okluzyjnych skórę należy dokładnie oczyszczać za każdym razem podczas zmiany opatrunku.

Stosowanie kortykosteroidów miejscowych w leczeniu łuszczycy należy prowadzić ostrożnie, ponieważ w niektórych przypadkach obserwowano nawroty choroby, rozwój tolerancji, ryzyko generalizacji postaci pęcherzykowej łuszczycy oraz rozwój objawów toksyczności miejscowej lub ogólnoustrojowej spowodowanych zaburzeniem funkcji bariery skórnej. W przypadku stosowania leku w leczeniu łuszczycy pacjent powinien być poddany ścisłej kontroli medycznej.

W leczeniu zapalnych chorób skóry, w których dochodzi do rozwoju infekcji, należy prowadzić odpowiednią terapię przeciwmikrobiologiczną. Każde rozszerzanie się infekcji wymaga przerwania terapii kortykosteroidami miejscowymi i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia przeciwmikrobiologicznego.

Czasem kortykosteroidy miejscowe stosuje się w leczeniu odmian zapalenia skóry, które pojawiają się wokół przewlekłych ran na nogach. Jednak takie zastosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia miejscowych reakcji nadwrażliwości oraz zwiększonego ryzyka infekcji lokalnych.

Zgłaszano przypadki ciężkich infekcji osteonekrotycznych (w tym faszcytu nekrotycznego) oraz ogólnoustrojowego immunosupresji (czasem prowadzącej do odwracalnych zmian związanymi z rozwojem sarkomy Kaposi) przy długotrwałym stosowaniu clobetasol propionate w dawkach przekraczających zalecane (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W niektórych przypadkach pacjenci stosowali jednocześnie inne silnie działające kortykosteroidy doustne/miejscowe lub leki immunosupresyjne (np. metotreksat, mykofenolan mofetylu). Jeżeli leczenie kortykosteroidami miejscowymi jest klinicznie uzasadnione przez okres dłuższy niż 2 tygodnie, należy rozważyć możliwość zastosowania mniej potentnego leku kortykosteroidowego.

Nie należy nakładać Karizon®, maść, na skórę twarzy, ponieważ twarz jest szczególnie wrażliwa na rozwój zmian atroficznych skóry.

W razie konieczności zastosowania leku na skórze twarzy, czas leczenia należy ograniczyć do kilku dni.

Zaburzenia wzroku:

Przy stosowaniu ogólnoustrojowym lub miejscowym kortykosteroidów mogą występować zaburzenia wzroku. Jeżeli pacjent skarży się na zamazanie widzenia lub inne zaburzenia wzroku, należy skierować go do okulisty w celu oceny możliwych przyczyn (katarakta, jaskra lub rzadsze choroby, takie jak środkowa choryoretinopatia śródsiatkowa, o której wystąpieniu zgłaszano po stosowaniu ogólnoustrojowym lub miejscowym kortykosteroidów).

Ponadto nie należy nakładać Karizon®, maść, na skórę szyi, obszary między skórnymi (pachwiny i okolice narządów płciowych), z wyjątkiem genitalnej formy lichen sclerosus, na powierzchnie zranione, moknące, na otarcia i owrzodzenia, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i u pacjentów z rozwojem cukrzycy.

Pacjentom w podeszłym wieku nie należy stosować Karizon®, maść, na dużych obszarach skóry.

Przy długotrwałym i/lub powtarzalnym stosowaniu clobetasol propionate konieczna jest staranna kontrola pacjentów, zarówno przy stosowaniu doustnym, jak i dożylnym.

W przypadku leczenia w okolicy narządów płciowych lub odbytu, ze względu na zawartość w leku substancji pomocniczych takich jak wazelina i parafina, jednoczesne stosowanie z prezerwatywami lateksowymi może prowadzić do zmniejszenia ich wytrzymałości i tym samym do zmniejszenia skuteczności ich zastosowania.

Alkohol stearylowy może powodować lokalne podrażnienia skóry (np. kontaktowe zapalenie skóry).

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Podczas ciąży należy unikać stosowania leku Karizon®, maść, jeśli jest to możliwe. Jeżeli konieczne jest zastosowanie leku, czas jego stosowania powinien być jak najkrótszy, a powierzchnia naniesienia jak najmniejsza. Clobetasol należy stosować w czasie ciąży wyłącznie wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Długotrwałe leczenie glikokortykosteroidami w czasie ciąży może prowadzić do zaburzeń wewnątrzmacicznego rozwoju dziecka. Badania na zwierzętach wykazały, że stosowanie glikokortykosteroidów prowadzi do wad rozwójowych podniebienia. Przypuszcza się, że ryzyko wady podniebienia u płodu człowieka wzrasta w wyniku przyjmowania glikokortykosteroidów w pierwszym trymestrze ciąży. Ponadto, na podstawie badań epidemiologicznych i eksperymentów na zwierzętach, trwają dyskusje na temat tego, że wewnątrzmaciczne narażenie na glikokortykosteroidy może prowadzić do rozwoju chorób metabolicznych i układu sercowo-naczyniowego w dorosłym życiu. Takie syntetyczne glikokortykosteroidy jak clobetasol są ogólnie gorzej inaktywowane niż endogenny kortyzol (hydrokortyzon), a zatem stanowią większe ryzyko dla płodu. Stosowanie glikokortykosteroidów na końcu ciąży wiąże się z ryzykiem atrofii kory nadnerczy u płodu, co może wymagać stopniowego wprowadzenia terapii zastępczej u noworodków.

Okres karmienia piersią

Glikokortykosteroidy przenikają do mleka matki. Dotychczas nie odnotowano żadnych zaburzeń u noworodków. Jednak wskazania do stosowania leku w czasie karmienia piersią należy dokładnie określić. W okresie karmienia piersią clobetasol należy stosować wyłącznie wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Należy unikać kontaktu niemowlęcia z miejscami ciała, na które naniesiono lek. Jeżeli z powodu choroby konieczne jest stosowanie leku w wyższych dawkach, należy przerwać karmienie piersią.

W okresie karmienia piersią nie należy stosować Karizon®, maść, na okolicy gruczołów piersiowych, aby uniknąć przypadkowego połknięcia leku przez niemowlę.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi urządzeń.

Nie należy oczekiwać negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi urządzeń w wyniku stosowania leku Karizon®, maść.

Sposób stosowania i dawki.

Clobetasolpropionat należy do klasy najpotężniejszych glikokortykosteroidów miejscowych (grupa IV), a długotrwałe stosowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Jeśli leczenie glikokortykosteroidem miejscowym jest klinicznie uzasadnione po 2 tygodniach, należy rozważyć zastosowanie mniej potentnego środka. Powtarzające się, ale krótkotrwałe kursy clobetasol propionate mogą być stosowane w celu kontrolowania zaostrzeń (patrz szczegóły poniżej).

Dawkowanie

Maść należy nakładać raz dziennie cienką warstwą.

Powierzchnia aplikacji nie powinna przekraczać 10% powierzchni ciała. W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenci nie powinni stosować więcej niż 50 g preparatu Karizon®, maść, w ciągu tygodnia.

Możliwe jest przeprowadzenie powtarzającego się krótkotrwałego leczenia z użyciem preparatu Karizon® maść w celu kontrolowania zaostrzeń choroby. Jeśli konieczne jest długotrwałe leczenie steroidami, należy wybrać formę leku o mniejszej częstotliwości stosowania.

Pacjenci w wieku podeszłym

Wyniki badań klinicznych nie wykazały różnic w skuteczności stosowania preparatu u pacjentów w wieku podeszłym w porównaniu z młodszych. Zwiększona częstość występowania zaburzeń funkcji nerek i wątroby u pacjentów w wieku podeszłym może obniżać eliminację w przypadku wchłaniania systemowego. Dlatego leczenie należy ograniczyć do minimalnej ilości i najkrótszego czasu niezbędnego do osiągnięcia pożądanego efektu klinicznego. W trakcie leczenia należy regularnie sprawdzać występowanie działań niepożądanych.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby

W przypadku wchłaniania systemowego (możliwego przy stosowaniu na dużych powierzchniach przez dłuższy czas) u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby może dojść do opóźnienia procesów metabolizmu i eliminacji, co zwiększa ryzyko wystąpienia toksyczności systemowej. Dlatego leczenie należy ograniczyć do minimalnej ilości i najkrótszego czasu niezbędnego do osiągnięcia pożądanego efektu klinicznego. W trakcie leczenia należy regularnie sprawdzać występowanie działań niepożądanych.

Pacjenci z rozwijającym się stanem diabetogennym

Karizon®, maść, nie powinien być stosowany u pacjentów z rozwijającym się stanem diabetogennym na dużych powierzchniach skóry. W trakcie leczenia należy regularnie sprawdzać występowanie działań niepożądanych.

Sposób stosowania

Do stosowania zewnętrznego.

Pacjenci powinni myć ręce po nałożeniu preparatu Karizon®, maść, jeśli nie leczy się skóry rąk.

Czas trwania stosowania

Maksymalny czas stosowania preparatu – 2 tygodnie. Jeśli nie ma poprawy, pacjent powinien ponownie skonsultować się z lekarzem, który wystawił receptę.

Po ustabilizowaniu choroby leczenie glikokortykosteroidami należy stopniowo odstawiać, kontynuując w dalszym ciągu pielęgnację skóry jako terapię podstawową.

Nagłe odstawienie klobetazolu może prowadzić do nawrotu istniejących wcześniej dermatozów (zjawisko odbicia).

Dzieci.

Stosowanie preparatu Karizon®, maść, u dzieci należy ograniczyć do jak najkrótszego czasu i jak najniższych dawek zapewniających skuteczność.

Preparat jest przeciwwskazany u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie należy stosować Karizon®, maść, u dzieci w wieku od 3 do 12 lat. Leczenie dzieci w tej grupie wiekowej może być prowadzone wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i przez kilka dni (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Przedawkowanie.

Objawy.

Ostre objawy przedawkowania są mało prawdopodobne, jednak po przedawkowaniu przewlekłym lub nadużyciu może wystąpić obraz kliniczny hiperkortycyzmu (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Leczenie.

W przypadku przedawkowania, ze względu na ryzyko niedostateczności kory nadnerczy, dawkę należy stopniowo zmniejszyć poprzez zmniejszenie częstotliwości stosowania lub zastąpienie preparatu mniej potentnym glikokortykosteroidem pod nadzorem lekarskim.

Dalsze leczenie w przypadku przedawkowania należy dostosować do stanu klinicznego pacjenta.

Działania niepożądane.

Działania niepożądane, o których poniżej przedstawiono informacje, sklasyfikowano według narządów i układów oraz według częstości występowania.

Do określenia częstości występowania działań niepożądanych zastosowano następującą klasyfikację:

W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie leku.

Przy stosowaniu maści mogą wystąpić lokalne reakcje nadwrażliwości przypominające objawy spowodowane chorobą.

* Zaburzenia skóry będące wtórne w stosunku do lokalnego i/lub systemowego hamowania osi podwzgórze–przysadka–kora nadnerczy.

Po długotrwałym stosowaniu leku w okolicy twarzy częściej występują zmiany atroficzne skóry niż w innych częściach ciała.

Możliwe nasilenie objawów wymagających leczenia.

Zgłaszanie podejrzeń wystąpienia działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych w okresie nadzoru popożyciowego jest bardzo ważne. Umożliwia to ciągłą kontrolę stosunku korzyści do ryzyka w stosowaniu leków. Osoby pracujące w ochronie zdrowia powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane.

Okres ważności. 3 lata.

Po otwarciu tuby – 3 miesiące.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Opakowanie. Tubka po 15 g, 30 g lub 50 g w tece kartonowej z instrukcją do użytkowania medycznego.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

mibe GmbH Arzneimittel.

Siedziba producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności.

Münchener Strasse 15, Brehna, Saksonia-Anhalt, 06796, Niemcy.