Hepapryn-Novofarm

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Hepapryn-Novofarm (HepariN-NOVOFARM)

Skład:

substancja czynna: heparyna sodowa;

1 ml roztworu zawiera 5000 JM heparyny sodowej;

substancje pomocnicze: alkohol benzylowy, chlorek sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysta, bezbarwna lub jasnożółta ciecz, pozbawiona cząstek obcych.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwzakrzepowe. Grupa heparyn.

Kod ATC B01A B01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Heparyna jest glikozaminoglikanem (mukopolisacharydem), który składa się z siarczanych reszt D-glukozaminy i kwasu glukuronowego.

Heparyna to lek przeciwpłytkowy o działaniu bezpośrednim. W roztworze heparyna ma ładunek ujemny, co sprzyja jej wiązaniu z białkami uczestniczącymi w procesie krzepnięcia krwi. Heparyna wiąże się z antytrombiną III (kofaktor heparyny) i hamuje proces krzepnięcia krwi poprzez inaktywację czynników V, VII, IX, X. W ten sposób neutralizowane są czynniki aktywujące krzepnięcie krwi (kalikreina, IXa, Xa, XIa, XIIa), zaburzany jest przejście protrombiny w trombinę. Gdy proces tworzenia się skrzepliny już się rozpoczął, duże dawki heparyny mogą hamować dalszą koagulację poprzez inaktywację trombiny i hamowanie przekształcania fibrynogenu w fibrynę. Heparyna zapobiega również powstawaniu stabilnych skrzeplin fibrynowych poprzez hamowanie aktywacji czynnika stabilizującego fibrynę. Po podaniu dożylnym heparyna spowalnia krzepnięcie krwi, aktywuje proces fibrynolizy, hamuje aktywność niektórych enzymów (hyaluronidazy, fosfatazy, trypsyny), spowalnia działanie prostacykliny na agregację płytek krwi wywołaną działaniem adenozynodifosforanu.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu dożylnym maksymalny poziom w osoczu osiągany jest w ciągu kilku minut, po powolnej infuzji dożylnej – nie później niż po 2–3 minutach, po podskórnej iniekcji – po 40–60 minutach. Objętość rozprowadzenia heparyny odpowiada objętości osocza krwi i znacznie wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki leku. Białka osocza krwi przy stężeniu heparyny 2 MI/ml krwi wiążą do 95 % leku, przy wyższych stężeniach – mniej. Heparyna częściowo metabolizowana jest w wątrobie. Około 20 % wydalane jest z moczem w formie niezmienionej heparyny i uroheparyny (o aktywności wynoszącej 50 % substancji czynnej). Okres półrozpadu biologicznego wynosi 1,32–1,72 godziny. Okres półwylugowania z osocza krwi wynosi 30–60 minut. Przy niewydolności wątroby heparyna ulega kumulacji. Heparyna nie przenika do mleka matki, słabo przenika przez łożysko.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

• Profilaktyka i leczenie chorób zakrzowo-zatorowych oraz ich powikłań (ostry zespół wieńcowy, zakrzepica i zatorowość żył i tętnic głównych, naczyń mózgu, oczu, I faza zespołu rozsianej wewnątrzżylnej krzepliwości, trwała forma migotania przedsionków z zatorowością);
• zapobieganie pooperacyjnym zakrzepicom żylnym i zatorom tętnicy płucnej (w trybie niskich dawek) u pacjentów po zabiegach chirurgicznych lub u osób z ryzykiem rozwoju choroby zakrzowo-zatorowej z innych przyczyn;
• zapobieganie krzepnięciu krwi w badaniach laboratoryjnych, dializie, krążeniu pozaustrojowym, zabiegach kardiochirurgicznych i naczyniowych, bezpośrednim przetaczaniu krwi.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na heparynę i/lub alkohol benzylowy; hemofilia; morsy krwotoczne; trombocytopenia; podejrzenie immunologicznej trombocytopenii wywołanej heparyną; wrzód żołądka i dwunastnicy; ciężka nadciśnienie tętnicze; marskość wątroby z towarzyszącym poszerzeniem żył przełyku; ciężka niewydolność nerek i wątroby; bakteryjny zapalenie wsierdzia; miesiączka; niedawno przeprowadzone zabiegi chirurgiczne, szczególnie neurochirurgiczne i okulistyczne; wrzodziejące zapalenie jelita grubego; nowotwory złośliwe; krwotoczny udar mózgu (pierwsze 2–3 doby); urazy głowy; retinopatia; krwawienie do tkanek oka; destrukcyjny gruźlica płuc; encefalomalacja; krwotoczny nekroza trzustki; krwawienia z dowolnego miejsca (otwarty wrzód żołądka, krwawienie do wnętrza czaszki), z wyjątkiem krwawienia powstałego na tle zatorowego infarktu płuc (plwocina krwią) lub nerek (hematuria); nawrotowe krwawienia w wywiadzie, niezależnie od lokalizacji; zwiększona przepuszczalność naczyń (np. przy chorobie Werlhofa); stan wstrząsu; zagrożenie poronieniem.

Heparyny nie wolno stosować: pacjentom, którzy spożyli duże ilości alkoholu; w postaci wstrzyknięć domięśniowych; w ostrym i przewlekłym białaku; anemiach aplastycznych i hipoplastycznych; w ostrym okresie aneurysmy serca i aorty; podczas przeprowadzania zabiegów neurochirurgicznych lub na rdzeniu kręgowym, gałce ocznej, uchu; po przeprowadzeniu operacji chirurgicznych w obszarach, gdzie rozwój krwawienia stanowi zagrożenie dla życia pacjenta; u chorych na cukrzycę podczas przeprowadzania znieczulenia podpajęczynówkowego w czasie porodu. Pacjentom, którym stosuje się heparynę w celu leczenia, przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi przeciwwskazane jest znieczulenie przewodowe, ponieważ rzadko stosowanie heparyny może spowodować powstanie krwiaka podpajęczynówkowego lub rdzeniowego, co może prowadzić do trwałego lub nieodwracalnego porażenia.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Leki przeciwwątrobowe doustne (dykumaryna) oraz leki przeciwzakrzepowe (kwas acetylosalicylowy, dipyrydamol) należy odstawić co najmniej 5 dni przed każdym zabiegiem chirurgicznym, ponieważ mogą one nasilać skłonność do krwawień podczas operacji lub w okresie popooperacyjnym.

Leki przeciwzakrzepowe działające bezpośrednio i pośrednio nasilają działanie heparyny. Jednoczesne stosowanie kwasu askorbinowego, leków przeciwhistaminowych i leków zawierających cyfutalidę, tetracykliny, nikotynę, nitroglicerynę, kortykotropinę, tyroksynę może tłumić działanie przeciwzakrzepowe leku. Środki zmniejszające agregację płytek krwi (kwas acetylosalicylowy, dekstryna, fenylobutazon, ibuprofen, metyndol, dipyrydamol, hydroksychlorochina, leki fibrynolityczne, kwas askorbinowy, alkaloidy sporyszu, indometacyna, sulfipirazon, probenecyd, cefalosporyny, ketorolak, epoprostenol, klopidogrel, tiklopidyna, streptokinaza, wewnętrzne podanie penicylin, kwas etakrynowy, cyklotoksyczne) w terapii łączonej z heparyną mogą powodować krwawienia, dlatego należy je stosować z dużą ostrożnością. Ryzyko krwawień wzrasta również przy terapii łączonej heparyny z lekami ulcerogennymi, immunosupresyjnymi i trombolytycznymi.

Heparyna może wypierać fenytoinę, chinidynę, propranolol, benzodiazepiny i bilirubinę z miejsc wiązania z białkami osocza krwi. Jednoczesne stosowanie leków zasadowych, enalaprilatu, trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji może prowadzić do wiązania się z heparyną, co powoduje wzajemne zmniejszenie skuteczności.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, antagonistów angiotensyny II: możliwe wystąpienie hiperkaliemii.

Alkohol: jednoczesne spożycie napojów alkoholowych może znacznie zwiększyć ryzyko krwawień.

Niebezpieczeństwo wzrasta również przy jednoczesnym stosowaniu heparyny z lekami ulcerogennymi, immunosupresyjnymi i trombolytycznymi.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych: fałszywe zwiększenie stężenia ogólnego tyroksyny i trójjodotyroniny. Fałszywie pozytywny wynik testu diagnostycznego w kierunku zakwasu metabolicznego i hipokalcemii (u pacjentów poddawanych hemodializie). Hamowanie testów chromogennych lizatów w wykrywaniu endotoksyn. Heparyna może wpływać na oznaczanie aminoglikozydów metodą immunoenzymatyczną.

Szczególne wskazania.

Zabrania się podawania heparyny w celu leczenia drogą wewnątrzmięśniową. Należy unikać biopsji, znieczulenia dozwyrdliwego oraz diagnostycznych punkcji lędźwiowych.

Z ostrożnością należy stosować lek u pacjentów, u których w wywiadzie występowały reakcje nadwrażliwości na niskocząsteczkowe heparyny.

Liczba płytek krwi powinna być oznaczana przed rozpoczęciem leczenia, pierwszego dnia leczenia oraz co 3–4 dni przez cały okres terapii heparyną, szczególnie między 6. a 14. dniem od rozpoczęcia leczenia. Nagłe obniżenie liczby płytek krwi wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz dalszych badań w celu ustalenia etiologii trombocytopenii. W przypadku podejrzenia trombocytopenii indukowanej heparyną typu I lub II leczenie heparyną należy przerwać.

Podczas przejścia z terapii heparyną na stosowanie pośrednich leków przeciwkrzepliwych heparynę należy odstawić dopiero wtedy, gdy leki pośrednie zapewnią wydłużenie czasu protrombinowego do granic terapeutycznych przez co najmniej 2 kolejne dni.

Z wyjątkiem trybu podawania o niskiej dawce, przed rozpoczęciem terapii należy zawsze wykonać testy krzepnięcia krwi.

Heparynę należy przepisywać z dużą ostrożnością pacjentom z chorobami, w których występuje zwiększony ryzyko krwawień (np. przy nadciśnieniu tętniczym).

W celu zapobieżenia znaczącej hipokoagulacji należy zmniejszyć dawkę heparyny, nie wydłużając jednocześnie odstępu między wstrzyknięciami.

Podczas stosowania heparyny zaleca się kontrolowanie parametrów hematologicznych oraz obserwację stanu klinicznego pacjenta oraz rozwój powikłań hemoragicznych.

Lek zawiera alkohol benzylowy jako substancję pomocniczą, w związku z czym nie należy go stosować u noworodków przedwcześnie urodzonych i noworodków. Alkohol benzylowy może powodować reakcje toksyczne i alergiczne u niemowląt i dzieci do 3. roku życia.

Odstawianie leku należy prowadzić stopniowo.

U pacjentów powyżej 60. roku życia heparyna może powodować krwawienia, szczególnie u kobiet oraz u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.

Pacjenci wrażliwi na białka pochodzenia zwierzęcego mogą być również wrażliwi na heparynę.

W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości kilka minut przed podaniem pełnej dawki należy powoli dożylnie podać rozcieńczoną dawkę próbną 1000 JM.

Stosowanie heparyny wymaga ostrożności w okresie powabitalnym i powielodowym przez pierwsze 3–8 dni (z wyjątkiem zabiegów na naczyniach krwionośnych oraz przypadków, gdy heparynizacja jest konieczna ze wskazań życiowych). Szczególną ostrożność należy zachować w ciągu 36 godzin po porodzie.

U chorych z nadciśnieniem tętniczym należy kontrolować ciśnienie tętnicze.

U pacjentów z cukrzycą, niewydolnością nerek, kwasością metaboliczną, podwyższonym stężeniem potasu we krwi lub u tych, którzy stosują leki zawierające potas, zaleca się częstą kontrolę stężenia potasu we krwi ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju hiperkaliemii.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Heparyna nie jest przeciwwskazana w czasie ciąży. Lek nie przenika przez łożysko. Choć heparyna nie przenika do mleka matki, jej stosowanie u matek karmiących piersią w pojedynczych przypadkach powodowało szybki (w ciągu 2–4 tygodni) rozwój osteoporozy i uszkodzenia kręgosłupa. Celowość stosowania leku należy rozstrzygać indywidualnie, uwzględniając stosunek korzyści dla matki do ryzyka dla płodu.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu samochodu lub innych maszyn.

Brak danych dotyczących wpływu heparyny na szybkość reakcji przy prowadzeniu samochodu lub innych maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Lek należy stosować w postaci wlewu lub przerywanego wstrzykiwania dożylnego lub podskórnej iniekcji. Przed zastosowaniem leku należy określić czas krzepnięcia krwi, czas trombinowy oraz aktywowany częściowy czas tromboplastynowy, a także liczbę płytek krwi. Do rozcieńczania heparyny należy stosować wyłącznie 0,9 % roztwór sodu chloridum.

Dorosłym w ostrym zespole zakrzepowym leczenie rozpoczyna się od dożylnej podania 10000–15000 JM heparyny, kontrolując krzepnięcie krwi żylnej, czas trombinowy oraz aktywowany częściowy czas tromboplastynowy. Następnie podaje się 5000–10000 JM heparyny dożylnie co 4–6 godzin. Dawkę heparyny uważa się za odpowiednią, jeśli czas krzepnięcia krwi wydłuża się 2,5–3 razy, a aktywowany częściowy czas tromboplastynowy – 1,5–2 razy.

W celu zapobiegania ostrym zakrzepom heparynę podaje się podskórnie w dawce 5000 JM co 6–8 godzin. W pierwszej fazie zespołu rozsianej wewnątrznaczyniowej krzepnięcia (DIC) u dorosłych heparynę stosuje się podskórnie przez dłuższy czas w dawce dobowej 2500–5000 JM pod kontrolą czasu trombinowego. 1–2 doby przed odstawieniem heparyny dawkę dobową należy stopniowo zmniejszać.

Podczas operacji serca z wykorzystaniem aparatu obiegu pozaustrojowego (ECC) pacjentom podaje się heparynę w dawce początkowej nie mniejszej niż 150 JM na 1 kg masy ciała. Jeśli procedura trwa krócej niż 60 minut, stosuje się dawkę 300 JM/kg, a jeśli procedura trwa dłużej niż 60 minut – 400 JM/kg.

W celu zapobiegania heparynę podaje się podskórnie w dawce 5000 JM 2 godziny przed operacją, następnie po 5000 JM co 6–8 godzin przez 7 dni.

W połączeniu ze streptokinazą heparynę w dawce 5000 JM 3 razy na dobę lub 10000–12500 JM 2 razy na dobę można stosować u pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia powikłań tromboembolicznych:

• u chorych z nawrotem zawału mięśnia sercowego;
• z trwałym migotaniem przedsionków z ryzykiem embolii.

W ostrym zespole wieńcowym (niestabilna dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego) początkowo stosuje się dożylne wstrzyknięcie strumieniowe 5000 JM heparyny, a następnie przechodzi się na dożylne wlewanie leku z prędkością 1000 JM/godz. Prędkość wlewu należy dobrać tak, aby w pierwszych 2–3 dniach utrzymywać aktywowany częściowy czas tromboplastynowy na poziomie 1,5–2 razy wyższym niż wartość normalna.

Dzieciom heparynę podaje się według następującego schematu: dawka początkowa to 50 JM/kg (dożylne wstrzyknięcie/infuzja), dawka utrzymująca – 100 JM/kg co 4 godziny. Średnia dawka dobową dla dzieci wynosi 300 JM/kg.

Niemowlętom heparynę podaje się dożylne w dawce 2–10 JM/kg/godz. (ciągłe lub przerywane podanie). Podskórnie niemowlętom heparynę podaje się w dawce dobowej 200–300 JM/kg, podzielonej na 4–6 iniekcji.

We wszystkich przypadkach w 1–3 dni przed odstawieniem heparyny należy podawać doustne leki przeciwzakrzepowe.

Dzieci. Lek należy stosować dzieciom z uwzględnieniem ich masy ciała. Nie stosować u noworodków przedwcześnie urodzonych ani u noworodków. Lek zawiera alkohol benzylowy, który może powodować reakcje alergiczne, w tym reakcje toksyczne, u dzieci poniżej 3. roku życia.

Przedawkowanie.

Ciężkie powikłania hemoragiczne, krwawienia. W zależności od nasilenia powikłań hemoragicznych należy zmniejszyć dawkę heparyny lub całkowicie ją odstawić. Jeśli krwawienie trwa po odstawieniu heparyny, należy dożylnie podać jej antagonistę – protaminę siarczan (lub chlorek) (1 ml protaminy siarczanu neutralizuje 100 JM heparyny). W ciągu 90 minut po dożylnej podaniu heparyny podaje się 50 % obliczonej dawki protaminy siarczanu, a pozostałe 50 % dawki – w ciągu następnych 3 godzin.

W przypadku indywidualnej nietolerancji lub wystąpienia powikłań alergicznych heparynę należy natychmiast odstawić i podać leki odwrażające uczulenie. W razie potrzeby kontynuacji terapii przeciwzakrzepowej stosuje się leki przeciwzakrzepowe o działaniu pośrednim.

Działania niepożądane.

Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą: krwawienia, podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych, odwracalna trombocytopenia oraz różne zaburzenia dermatologiczne. Opisywano również pojedyncze przypadki ogólnoustrojowych reakcji alergicznych, martwicy skóry i priapizmu.

Ze strony układu krwionośnego: trombocytopenia typu I; typu II; hematomy okołomózgowe i rdzeniowe, krwawienia, hematuria, krwawienia z dziąseł, krwawienia z nosa, wylewy do nerek, nadnerczy, owsianica.

Ze strony psychiki: depresja.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy.

Ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: podwyższenie poziomu transaminaz wątrobowych – alaninotransaminazy (ALT) i asparaginianotransaminazy (AST), dehydrogenazy mleczanowej, transferazy gamma-glutamylowej oraz hiperlipidemia (zmiany te są odwracalne i ustępują po odstawieniu leku).

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: wysypka (rumieniowa, plamisto-grudkowa), pokrzywka, swędzenie, swędzenie i pieczenie na stopach, martwica skóry, erytema wielopostaciowe, łysienie.

Ze strony układu ruchu: osteoporoza, demineralizacja kości.

Ze strony układu rozrodczego: priapizm.

Ze strony układu odpornościowego: wysypka skórna, zapalenie spojówek, łzawienie, katar, skurcz oskrzeli, astma, tachypnea, cyjanozę, pokrzywka, alergiczny angiospas w kończynach, reakcje anafilaktycznopodobne, wstrząs anafilaktyczny.

Ze strony układu endokrynnego i metabolizmu: hipoadosteronizm, kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, podwyższenie poziomu tyroksyny, obniżenie poziomu cholesterolu, podwyższenie poziomu glukozy we krwi.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: krwawienia i hematomy w dowolnym organie lub układzie narządów (podskórne, wewnątrzmięśniowe, zaotrzewnowe, nosowe, wewnątrzjelitowe, żołądkowe, maciczne).

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: w miejscu zastrzyku, szczególnie przy nieprawidłowej technice podania, możliwe są drobne krwawienia (podskórne i błony śluzowej, wewnętrzne), podrażnienie, owrzodzenia, ból, krwawienia, hematomy i zanik w miejscach wstrzyknięć.

Inne: katar, gorączka, niedobór samopoczucia.

Trombocytopenia jako powikłanie terapii heparyną występuje u 6% chorych. Może ona pojawić się jako bezpośredni skutek agregacji płytek krwi pod wpływem heparyny lub w wyniku reakcji immunologicznej, gdy przeciwciało atakuje płytki krwi i śródbłonek. Reakcje pierwszego typu zazwyczaj mają łagodny przebieg i ustępują po zakończeniu terapii, natomiast reakcje drugiego typu są ciężkie. W wyniku trombocytopenii mogą wystąpić martwice skóry i zakrzepica w tętnicach („biały zakrzep”), towarzyszące nawrotom zakrzepicy żył i zakrzepicy płucnej, rozwijającej się gangrenie, zawałowi mięśnia sercowego, udarowi mózgu. W przypadku wystąpienia ciężkiej trombocytopenii (zmniejszenie liczby płytek krwi o połowę w stosunku do wartości początkowej) należy przerwać stosowanie heparyny.

Może występować podwyższenie aktywności transaminaz (ALT i AST), poziomów wolnych kwasów tłuszczowych i tyroksyny; odwracalne zatrzymanie potasu.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność. Heparyny nie należy mieszać z innymi lekami w jednym pojemniku do infuzji ani strzykawce ze względu na możliwość wytrącania się osadu.

Nie wolno mieszać i podawać jednocześnie dożylnie dobutaminy hydrochloranu i heparyny, ponieważ tworzą się kompleksy chelatowe.

Opakowanie. Po 2 ml, 4 ml lub 5 ml w fiolce; po 5 fiol w blisterze; po 1 blisterze w tece z tektury.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością firma „Novofarm-Biosynteza”.

Miejsce położenia producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

Ukraina, 11700, obwód żytomierski, rejon zwiahelski, miasto Zwiahel, ul. Żytomierska 38.