Fostimon

INSTRUKCJA stosowania leku FOSTIMON (FOSTIMON®)

Skład:
1 fiolka zawiera:
substancja czynna: urofollitropinę 75 JM lub 150 JM;
substancja pomocnicza: laktozę jednowodną.

1 ampułka z 1 ml roztwornika zawiera:
substancja czynna: chlorek sodu 9 mg;
substancja pomocnicza: woda do wstrzykiwań.

Postać leku.
Proszek liofilizowany do sporządzenia roztworu do wstrzykiwania.

Podstawowe właściwości fizykochemiczne:
lioofilizowana, porowata masa białego koloru w fiolkach; roztwornik – przezroczysty, bezbarwny roztwór, wolny od widocznych zanieczyszczeń mechanicznych.

Grupa farmakoterapeutyczna.
Gonadotropiny i inne stymulatory owulacji. Gonadotropowe hormony. Kod ATX G03G A04.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.
Urofollitropina to hormon gonadotropowy, analog hormonu folikulotropowego. Urofollitropina jest wysoko oczyszczonym preparatem folikulotropiny pochodzącej z moczu kobiet w okresie po menopauzie. FSH stymuluje wzrost i rozwój pęcherzyków oraz produkcję gonadotropowych steroidów u kobiet, które nie cierpią na pierwotną dysfunkcję jajników. Stymuluje wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych, zwiększa poziom estrogenów, stymuluje proliferację endometrium. Nie wykazuje działania luteinizującego.

Zgodnie z danymi z badań klinicznych, efekty farmakodynamiczne urofollitropiny nie różnią się od efektów rekombinowanego FSH przy takim samym sposobie podania. Po podaniu podskórnie urofollitropina wywołuje taką samą reakcję pęcherzyków, tworzenie takich samych szczytowych stężeń estradiolu oraz liczbę dojrzewających i dojrzałych oocytów, jak stosowanie rekombinowanego FSH, bez różnic w dawce całkowitej i długości leczenia.

Zastosowanie urofollitropiny rozpoczyna się zwykle po zastosowaniu gonadotropiny chorionowej (hCG) w celu indukcji końcowego etapu dojrzewania pęcherzyka i owulacji.

Farmakokinetyka.
Biodostępność wynosi 70%. Po wstrzyknięciu do mięśnia lek wiąże się z receptorami pęcherzyków jajników, a niewielka ilość pojawia się w moczu kanalików nerkowych. Po jednorazowym podaniu podskórnym absorpcja urofollitropiny jest dłuższa niż po wstrzyknięciu do mięśnia.

W badaniu przeprowadzonym u kobiet poddawanych metodzie zapłodnienia in vitro (IVF), po podaniu podskórnym 225 JM na dobę przez 7 dni (z indywidualną korektą dawki) osiągnięto maksymalne stężenie 23,4 pg/ml (± 8,8 pg/ml).

Okres półtrwania wynosi 30–40 godzin. Po wstrzyknięciu do mięśnia pojedynczej dawki urofollitropiny około 8% dawki wydala się z moczem w niezmienionej postaci. Po wstrzyknięciu do mięśnia lub podskórnie biodostępność FSH wynosi około 70–75%, a wydalanie z organizmu odbywa się w dwóch etapach. W pierwszym etapie półrozpad trwa 4 godziny, w drugim – około 70 godzin. W związku z tym 72 godziny po podaniu poziom FSH w osoczu krwi jest znacznie niższy niż przed podaniem. Wydalanie nerkowe FSH jest niewielkie.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.
Cykl anowulacyjny (w tym zespół policystycznych jajników) u kobiet niewrażliwych na leczenie cytrynianem klomifenu;
prowadzenie metod wspomaganego rozrodu (ART).

Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na hormon folikulotropowy lub inne składniki preparatu;
wysoki poziom hormonu folikulotropowego przy pierwotnym niedostateczności jajników;
powiększenie jajników lub obecność torbieli (z wyjątkiem zespołu policystycznych jajników);
krwawienia ginekologiczne nieznanej etiologii;
rak jajnika, macicy lub gruczołu piersiowego;
nowotwory przysadki i podwzgórza;
patologia tarczycy i nadnerczy w fazie dekompenzacji;
bezpłodność niezwiązana z zaburzeniem funkcji jajników, metroragia;
przedwczesna menopauza;
bezpłodność z zaburzeniem rozwoju normalnego pęcherzyka (np. przy patologii jajowodów lub szyjki macicy), z wyjątkiem przypadków udziału w programach wspomaganego rozrodu;
hipergonadotropowa niedostateczność jajników;
hiperprolaktynemia;
podawanie hCG w przypadku podejrzenia zespołu nadstimulacji jajników, tj. przy samotnej stymulacji pęcherzykowej: poziom estradiolu w osoczu ≥ 4 pmol/ml (≥ 1100 pg/ml) i/lub obecność 3 lub więcej pęcherzyków o średnicy ≥ 16 mm;
przy wielopęcherzykowej stymulacji (programy wspomaganego rozrodu): poziom estradiolu w osoczu krwi ≥ 11 pmol/ml (≥ 3000 pg/ml) przy obecności 20 pęcherzyków o średnicy ≥ 12 mm.

Ciąża, okres laktacji.
Fostimon nie jest stosowany w przypadkach, w których nie można oczekiwać skutecznej odpowiedzi:

• pierwotna niedostateczność jajników;
• patologia rozwoju lub uszkodzenia narządów płciowych niezgodna z ciążą;
• włókniaki macicy niezgodne z ciążą.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Jednoczesne stosowanie Fostimonu i cytrynianu klomifenu może nasilać reakcję pęcherzyków. Jednoczesne stosowanie z agonistami hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH) może powodować desensytyzację przysadki (konieczne jest zwiększenie dawki Fostimonu w celu uzyskania odpowiedniej reakcji jajników).

Nie zgłaszano dotychczas interakcji z innymi lekami, jednak nie należy mieszać Fostimonu w jednej strzykawce z innymi lekami.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.
Preparat podaje się pod kontrolą lekarza w odpowiednim ośrodku medycznym. Samodzielne podawanie Fostimonu może być dozwolone tylko w nagłych przypadkach u dobrze poinstruowanych i przygotowanych pacjentek.

W badaniach klinicznych Fostimonu nie stwierdzono przypadków podwyższonej wrażliwości. Jednak u pacjentek z potwierdzoną podwyższoną wrażliwością na inne gonadotropiny możliwe są reakcje anafilaktyczne. Pierwsze wstrzyknięcie Fostimonu u takich pacjentek należy wykonywać pod kontrolą lekarza w placówce medycznej wyposażonej w oddział reanimacji kardiopulmonalnej.

Przed rozpoczęciem leczenia należy sprawdzić płodność partnera. Przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić, czy Fostimon odpowiada na rodzaj bezpłodności u pary, oraz wziąć pod uwagę wszystkie przeciwwskazania do ciąży.

Przed rozpoczęciem stosowania Fostimonu należy leczyć niedoczynność tarczycy, hiperprolaktynemię, nowotwory przysadki lub podwzgórza.

Zakażenia
Przy stosowaniu leków uzyskanych z moczu ludzkiego nie można całkowicie wykluczyć możliwości przeniesienia czynników zakaźnych. Dotyczy to zarówno znanych, jak i nieznanych wirusów i patogenów. Jednak ryzyko to jest ograniczone przez proces ekstrakcji/oczyszczania, który obejmuje etapy inaktywacji/usuwania wirusów. Etapy te zostały zweryfikowane przy użyciu modeli wirusów, w tym wirusa HIV, wirusa opryszczki i wirusa brodawczaka. Obecnie nie ma doświadczeń z przenoszeniem wirusów po podaniu gonadotropin pochodzących z moczu ludzkiego.

Badanie ginekologiczne przy powiększeniu jajników należy przeprowadzać bardzo ostrożnie, aby zapobiec pęknięciu torbieli jajników.

Po stymulacji dojrzewania pęcherzyków i owulacji zwiększa się ryzyko ciąży wielopłodowego przy naturalnym zapłodnieniu. W przypadku sztucznego zapłodnienia ryzyko ciąży wielopłodowego zależy od liczby wprowadzonych oocytów.

Zaleca się monitorowanie odpowiedzi jajników za pomocą ultrasonografii przed i podczas stymulacji cyklu, szczególnie u pacjentek z zespołem policystycznych jajników.

Przy chorobie jajowodów możliwe jest wystąpienie ciąży ektopowego. Częstość poronień wczesnych i samoistnych poronień podczas ciąży, który nastąpił po leczeniu Fostimonem, jest wyższa niż u zdrowych pacjentek.

Zespół nadstimulacji jajników (OHSS)
U pacjentek poddawanych stymulacji wzrostu pęcherzyków możliwe jest rozwinięcie się nadstimulacji. Fostimon i ludzką gonadotropinę chorionową należy podawać w odpowiednich dawkach, aby uniknąć nadstimulacji jajników i ciąży wielopłodowego.

U pacjentek poddawanych leczeniu należy przeprowadzać ocenę ultrasonograficzną rozwoju pęcherzyków oraz oznaczać poziom estradiolu przed rozpoczęciem leczenia i w regularnych odstępach czasu podczas leczenia. Oprócz rozwoju dużej liczby pęcherzyków, poziom estradiolu może bardzo szybko wzrastać, np. więcej niż podwojenie w ciągu 2 lub 3 dni z rzędu, co może prowadzić do nadmiernie wysokich wartości.

Diagnoza nadstimulacji jajników potwierdzana jest za pomocą badania ultrasonograficznego. Jeśli wystąpi niepożądana nadstimulacja jajników (tj. niekontrolowana nadstimulacja jajników w ramach lekowych programów leczenia bezpłodności), stosowanie leku należy przerwać. W takim przypadku należy unikać ciąży i zrezygnować z podania gonadotropiny chorionowej (hCG), ponieważ oprócz wielopłodowej owulacji może to powodować zespół nadstimulacji jajników (OHSS).

Objawy kliniczne od łagodnego do umiarkowanego zespołu nadstimulacji jajników: ból brzucha i miednicy, nudności, biegunka, wzdęcia, umiarkowane powiększenie jajników i torbieli jajników.

Rzadko możliwe jest rozwinięcie się ciężkiego, zagrożonego życia zespołu nadstimulacji jajników, który może objawiać się dużymi torbielami jajników (poddanymi pęknięciu z późniejszym rozwojem zapalenia otrzewnej), wodobrzuszem z wodogłowiem lub bez niego oraz zaburzeniami hemodynamiki, przyrostem masy ciała.

W rzadkich przypadkach obserwowano OHSS z ostrą hipertrofią jajników. Może to prowadzić do przesunięcia płynu do jamy brzusznej i klatki piersiowej, a także do zakrzepowo-zatorowej embolii żył lub tętnic. W rzadkich przypadkach ostatnie może również wystąpić niezależnie od zespołu nadstimulacji jajników.

Objawy nadstimulacji jajników pojawiają się zazwyczaj 1–2 tygodnie po podaniu hCG. Dlatego należy obserwować pacjentkę jeszcze przez co najmniej 2 tygodnie po ostatnim wstrzyknięciu. Jeśli objawy pojawiają się 3 tygodnie lub więcej po zakończeniu leczenia, należy również wziąć pod uwagę nieunikniony poronienie lub ciążę ektopową.

W przypadkach umiarkowanej nadstimulacji zazwyczaj wystarcza obserwacja pacjentki. W przypadku rozwoju wodobrzusza lub ciężkich powikłań pacjentkę należy hospitalizować i kontrolować hemodynamikę oraz stan elektrolitowy.

Ryzyko rozwoju zespołu nadstimulacji jajników u kobiet poddawanych superowulacji może być zmniejszone, jeśli zawartość wszystkich pęcherzyków zostanie aspirationsowana przed owulacją.

Zespół nadstimulacji jajników może powodować powstawanie dużych jajnikowych torbieli.

Nadmierna odpowiedź jajników na leczenie rzadko powoduje nadstimulację w momencie przepisywania gonadotropiny chorionowej (hCG) w celu wywołania owulacji. W związku z tym zaleca się zrezygnować z podania hCG i zalecić pacjentce powstrzymanie się od stosunku płciowego lub stosowanie barierowych metod antykoncepcji przez co najmniej 4 dni.

U pacjentek leczonych Fostimonem odsetek przypadków samoistnego przerwania ciąży jest wyższy niż u zdrowych kobiet, ale odpowiada odsetkowi u kobiet z zaburzeniami płodności.

Nadmierna reakcja estrogenowa wywołana lekiem zazwyczaj nie powoduje objawów nadstimulacji.

Nowotwory narządów rozrodczych
U kobiet wielokrotnie leczonych farmakologicznie z powodu bezpłodności zgłaszano rozwój zarówno nowotworów łagodnych, jak i złośliwych jajników i innych narządów układu rozrodczego. Obecnie nie ustalono związku między leczeniem gonadotropinami a pierwotną skłonnością do nowotworów u kobiet cierpiących na bezpłodność.

Wady wrodzone
Brak danych o zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u płodu w porównaniu z ciążą spontaniczną. Częstość wad wrodzonych u płodu u kobiet po przeprowadzeniu programu wspomaganego rozrodu (ART) może nieco przekraczać liczbę wad przy naturalnym zapłodnieniu. Uważa się, że może to być wynik indywidualnych cech rodziców (np. wiek matki, cechy nasienia) oraz ciąży wielopłodowego.

Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
U kobiet z zwiększonego ryzyka rozwoju stanów zakrzepowo-zatorowych, z uwagi na skłonność dziedziczną, istotne otyłość (wskaźnik masy ciała > 30 kg/m²) lub trombofilię, mogą rozwijać się żylne lub tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe zarówno podczas, jak i po zakończeniu leczenia gonadotropiną. Należy zaznaczyć, że sama ciąża również wiąże się z zwiększonego ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych.

U pacjentów z zwiększonego ryzyka rozwoju powikłań zakrzepowo-zatorowych przy stosowaniu preparatu Fostimon należy regularnie kontrolować czas protrombinowy i aktywowany częściowy czas tromboplastynowy (aPTT).

Preparat zawiera laktozę, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi formami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktoazy lub zespołem malabsorpcji glukozy-galaktozy.

Należy przeprowadzać badania endokrynologiczne i kliniczne codziennie przez cały okres leczenia i przez 2 tygodnie po jego zakończeniu.

Stosowanie w czasie ciąży lub laktacji.
Wyniki badań na zwierzętach i doświadczenie stosowania Fostimonu u ludzi wskazują na istnienie ryzyka dla płodu, dlatego preparat jest przeciwwskazany w czasie ciąży. Nie wiadomo, czy FSH wydzielany jest z mlekiem matki i jak może wpływać na dzieci karmione piersią. Preparat jest przeciwwskazany w okresie laktacji.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.
Brak doniesień dotyczących badań wpływu leku na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.
Optymalną dawkę i długość leczenia ustala się na podstawie wyników badania ultrasonograficznego jajników, badań poziomu estrogenów we krwi i w moczu oraz obserwacji klinicznej.

Cykl anowulacyjny (w tym zespół policystycznych jajników)
Fostimon podaje się kobietom w dawce 75–150 JM na dobę w pierwszych 7 dniach cyklu podczas menstruacji (można raz dziennie). Leczenie można rozpocząć od dawki 37,5 JM z możliwością zwiększenia przy potrzebie do 75 JM. Dawkę dzienną nie należy przekraczać 225 JM.

Interwał między cyklami – 7 lub 14 dni. Jeśli po 4 tygodniach leczenia nie ma odpowiedniej odpowiedzi, w następnym cyklu należy wznowić podawanie leku w dawce wyższej niż w poprzednim cyklu, ale nie przekraczając najwyższej dawki dziennej – 450 JM.

Odpowiedź na leczenie ocenia się na podstawie rozmiaru pęcherzyka (mierzonego ultrasonograficznie) i/lub stężenia estrogenów. Po uzyskaniu wystarczającej odpowiedzi, 24–48 godzin po podaniu ostatniej dawki leku, podaje się gonadotropinę chorionową w dawce 5000–10000 JM.

W dniu wstrzyknięcia gonadotropiny chorionowej pacjentce zaleca się odbycie stosunku płciowego i jego powtórzenie następnego dnia.

Kobiety poddawane kontrolowanej stymulacji jajników przy stosowaniu metod wspomaganego rozrodu, np. IVF (zapłodnienie in vitro), GIFT (przeniesienie gamet do jajowodów), ZIFT (przeniesienie zygoty do jajowodów), w celu zapłodnienia (stymulacja wzrostu wielu pęcherzyków).
Fostimon podaje się w dawce 150–225 JM na dobę, począwszy od 2–3 dnia cyklu. Leczenie kontynuuje się do momentu wystarczającego rozwoju pęcherzyka. Stopień rozwoju pęcherzyka ocenia się na podstawie stężenia estrogenów w osoczu krwi i/lub kontroli ultrasonograficznej. Dawkę dobiera się indywidualnie, nie przekraczając 450 JM preparatu na dobę.

Rozwój pęcherzyka osiągany jest średnio w 10. dniu leczenia (w ciągu 5–20 dni). 24–48 godzin po podaniu ostatniej dawki leku podaje się gonadotropinę chorionową w dawce 5000–10000 JM w celu stymulacji pęknięcia pęcherzyka.

Roztwór do wstrzykiwania przygotowuje się bezpośrednio przed zastosowaniem. Podaje się do mięśnia lub podskórnie.

Dzieci.
Preparat nie jest stosowany u dzieci (do 18 roku życia).

Przedawkowanie.
Gonadotropiny mają bardzo niską ostrość toksyczności. Jednak przedawkowanie przez więcej niż 2 dni może powodować zespół nadstimulacji jajników (OHSS), patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”. Możliwe są powikłania zakrzepowo-zatorowe. Ciężka forma zespołu nadstimulacji jajników występuje z częstością 0,2–0,4% we wszystkich cyklach stymulowanych Fostimonem.

Leczenie: wstrzyknięcie dożylnie niewielkiej ilości albuminy, roztworu hipertonicznego chlorku sodu, diuretyków; stała kontrola zawartości elektrolitów we krwi i poziomu hematokrytu. Leczenie należy przeprowadzać w oddziałach intensywnej terapii ginekologicznych szpitali.

Efekty niepożądane.

Infekcje i inwazje: infekcje dróg moczowych, nazofaryngit.
Aktywny składnik tego preparatu uzyskuje się z moczu ludzkiego, dlatego nie można wykluczyć ryzyka przeniesienia patogenów znanej lub nieznanej natury.

Układ pokarmowy: nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia.

Układ nerwowy środkowy: czasem – ból głowy, zawroty głowy, letarg.

Psychika: niestabilność nastroju.

Układ naczyniowy: napawy.

Układ rozrodczy i gruczoły piersiowe: często – umiarkowane powiększenie jajników, powstawanie torbieli jajników, stwardnienie gruczołów piersiowych, hipertrofia i ból gruczołów piersiowych, napawy; możliwy zespół nadstimulacji jajników (głównie u pacjentek z zespołem policystycznych jajników), objawiający się następującymi objawami: forma średniego nasilenia – ból w dolnej części brzucha, nudności, biegunka, nieznaczne powiększenie jajników, rozwój torbieli jajników; w rzadkich ciężkich przypadkach – powstawanie dużych torbieli, wodobrzusza, wodogłowia, a także ciężkie powikłania zakrzepowo-zatorowe; przyrost masy ciała; zwiększone ryzyko ciąży ektopowego i wielopłodowego; poronienie, krwawienie pochwy, wydzieliny pochwowe, skręt jajnika.

Częstość występowania ciąży wielopłodowego (głównie bliźniaków) w terapii gonadotropinami wynosi około 20%. W przypadku stosowania metod wspomaganego rozrodu ryzyko ciąży wielopłodowego zależy od liczby przeniesionych embrionów.

Poronienia: częstość poronień w ciąży, który nastąpił po leczeniu Fostimonem, jest wyższa niż średnio w populacji, ale porównywalna z częstością poronień u kobiet z zaburzeniami płodności. Może wystąpić ciąża ektopowa, szczególnie u kobiet z chorobą jajowodów w wywiadzie.

Układ endokrynny: rzadko – nadczynność tarczycy.

Układ oddechowy: rzadko – duszność, krwawienie z nosa.

Układ mięśniowo-szkieletowy i tkanki łącznej: artralgia, skurcze mięśni.

Skóra i tkanki podskórne: suchość skóry, wypadanie włosów.

Układ odpornościowy: gorączka, dreszcze, pokrzywka, możliwe alergiczne lokalne i ogólne reakcje skórne oraz reakcje nadwrażliwości opóźnione po stosowaniu preparatów gonadotropin.

Ogólne zaburzenia i reakcje w miejscu podania: bardzo rzadko – reakcje w miejscu wstrzyknięcia leku, w tym ból, zaczerwienienie, obrzęk, wysypka, swędzenie, podrażnienie, siniaki.

Inne: rzadko – tętnicza embolia zakrzepowa, okluzja żylna obwodowa lub mózgowa (np. zakrzepica płucna, udar, zakrzepica tętnic obwodowych), mięśnioból, artrologia, osłabienie, wiotkość, zapalenie pęcherza, ryzyko przeniesienia infekcji.

Wskaźniki laboratoryjne: przedłużenie czasu krwawienia.

Okres ważności.
2 lata.

Warunki przechowywania.
Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Przechowywać w miejscu chronionym przed światłem, w temperaturze nie wyższej niż 25°C.

Niezgodność.
Ponieważ nie przeprowadzono badań niezgodności, leku nie należy mieszać z innymi lekami.

Opakowanie.
1 fiolka z proszkiem i 1 ampułka z 1 ml roztwornika (chlorek sodu 9 mg, woda do wstrzykiwań) w opakowaniu; po 10 opakowań w pudełku kartonowym z oznaczeniem języka ukraińskiego.

Kategoria wydania.
Na receptę.

Producent.
IBSA Institut Biochimique SA, Szwajcaria.

Miejsce produkcji i adres miejsca prowadzenia działalności.
Via Piano Sciresc 49, 6912 Pazzallo, Szwajcaria