Fosfomycyna

INSTRUKCJA dot. stosowania leku leczniczego FOSFOMYCYNĄ (FOSFOMYCIN)

Skład:

substancja czynna: fosfomycyna;

1 saszetka zawiera 5,631 g trometamolu fosfomycyny, co odpowiada 3,0 g fosfomycyny;

substancje pomocnicze: aromat cytrusowy „Cytryna”, sacharyna sodowa (E 954), sacharoza.

Postać leku. Granulki do sporządzenia roztworu doustnego.

Główne właściwości fizykochemiczne: proszek granulowany białego koloru o charakterystycznym zapachu cytrusowym.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Środki przeciwdrobnoustrojowe do stosowania systemowego. Inne środki przeciwdrobnoustrojowe.

Kod ATC J01X X01.

Właściwości farmakologiczne.

Lek zawiera substancję czynną fosfomycynę w postaci soli trometamolu fosfomycyny. Fosfomycyna jest antybiotykiem o działaniu bakteriobójczym (pochodna kwasu fosfonowego). Hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii, blokując jeden z pierwszych etapów syntezy peptydoglikanu.

Farmakodynamika.

Lek zawiera fosfomycynę [mono(2-amino-2-hydroksymetylo-1,3-propanodiolu)(2R-cis)-(3-metoksyanilofosfonian)] — antybiotyk pochodzący z kwasu fosfonowego, stosowany w leczeniu infekcji dróg moczowych. Fosfomycyna wpływa na pierwszy etap syntezy ściany komórkowej bakterii. Struktura fosfomycyny jest analogiczna do struktury fosfoenolopirianu. Dlatego też inaktywuje enzym enolopiranylotransferazę, nieodwracalnie blokując kondensację uridylofosforanu-N-acetyloglukozaminy z fosfoenolopirianem — jeden z pierwszych etapów syntezy ściany komórkowej bakterii. Fosfomycyna może również zmniejszać adhezję bakterii do nabłonka błony śluzowej pęcherza moczowego, co może prowadzić do nawrotów infekcji.

W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące aktywności trometamolu fosfomycyny in vitro wobec klinicznie wyizolowanych mikroorganizmów. Minimalne stężenie hamujące (MIC) określono metodą dyfuzyjno-krążkową za pomocą krążków zawierających 200 μg trometamolu fosfomycyny. Mikroorganizmy o średnicy strefy całkowitego hamowania > 16 mm (na podłożu Müllera-Hintona) sklasyfikowano jako wrażliwe (odpowiada to 200 μg/ml).

Odporność / oporność krzyżowa. Fosfomycyna zachowuje skuteczność wobec najczęstszych bakterii wyizolowanych podczas infekcji dróg moczowych.

Tylko niektóre bakterie mogą nabyć oporności. Wskaźnik oporności E. coli powodującej rozwój niepowikłanych infekcji dróg moczowych jest bardzo niski. Większość wieloopornych E. coli oraz innych bakterii z rodziny Enterobacteriaceae produkujących β-laktamazy o szerokim spektrum (ESBL), jest wrażliwa na fosfomycynę. Podobnie większość szczepów odpornych na metycylinę Staphylococcus aureus (MRSA) jest wrażliwa na fosfomycynę.

Do chwili obecnej nie odnotowano przypadków oporności krzyżowej z innymi substancjami przeciwbakteryjnymi. Oporność krzyżowa jest mało prawdopodobna, ponieważ fosfomycyna różni się strukturą chemiczną od innych antybiotyków i ma unikalny mechanizm działania.

Skuteczność kliniczna. Fosfomycyna charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, w tym na większość bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych powodujących infekcje dróg moczowych, a także na szczepy produkujące penicylinazę.

In vivo obserwuje się oporność Enterobacter spp., Klebsiella spp., Enterococci, Proteus mirabilis, Staph. aureus oraz Staph. saprophyticus.

Dodatkowo lek zmniejsza adhezję bakterii do nabłonka błony śluzowej pęcherza moczowego, która może prowadzić do nawracających infekcji.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po podaniu doustnym około 50 % fosfomycyny trometamolu jest szybko wchłaniane. Po podaniu dawki 50 mg/kg masy ciała czas osiągnięcia maksymalnej stężenia (tmax) wynosi 2–2,5 godziny, a maksymalne stężenie (Cmax) wynosi 20–30 μg/ml.

Rozkład. Wiązanie fosfomycyny z białkami osocza krwi jest bardzo niskie (poniżej 5 %). Objętość rozkładu wynosi 1,5–2,4 l/kg masy ciała.

Fosfomycyna przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka matki.

Metabolizm. Fosfomycyna nie jest metabolizowana.

Wydalanie. Okres półtrwania w osoczu krwi wynosi około 4 godziny. Po pojedynczej dawce 3 g fosfomycyny trometamolu stężenie w moczu wynoszące 1800–3000 μg/ml osiągane jest w ciągu 2–4 godzin. Terapeutyczne stężenia (200–300 μg/ml) utrzymują się do 48 godzin po podaniu. 40–50 % dawki wydalone jest z moczem w ciągu pierwszych 48 godzin w niezmienionej postaci.

Farmakokinetyka u specjalnych grup pacjentów. U pacjentów z niewydolnością nerek wydalanie leku opóźnia się w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych, natomiast okres półtrwania w osoczu krwi wydłuża się (t1/2 do 50 godzin przy klirensie kreatyniny wynoszącym 10 ml/min).

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie niepowikłanego ostrego zapalenia pęcherza moczowego u kobiet i dziewcząt od 12. roku życia.

Profilaktyka zakażeń u dorosłych mężczyzn podczas biopsji prostaty metodą przezcewkową.

Należy uwzględniać oficjalne rekomendacje dotyczące właściwego stosowania środków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na fosfomycynę lub na inne składniki leku, ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 10 ml/min), wiek pediatryczny poniżej 12. roku życia, przeprowadzanie hemodializy.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Jednoczesne stosowanie z metoklopramidem i innymi lekami zwiększającymi motorykę przewodu pokarmowego zmniejsza wchłanianie fosfomycyny, co prowadzi do obniżenia stężenia leku w osoczu i moczu.

W przypadku przyjmowania leku podczas posiłku stężenia fosfomycyny we krwi i moczu są obniżone. Dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo lub 2–3 godziny po posiłku lub po przyjęciu innych leków.

Specyficzne problemy związane z wahaniem INR (Międzynarodowego Stosunku Normalizowanego). Istnieją doniesienia o licznych przypadkach zwiększonej aktywności antagonistycznej wobec witaminy K u pacjentów przyjmujących antybiotyki. Do czynników ryzyka należą: poważne infekcje lub stan zapalny, wiek starszy i złe ogólne stany zdrowia. W takich przypadkach trudno określić, czy zmiana INR jest związana z chorobą zakaźną, czy spowodowana przyjmowaniem leku. Jednak stosowanie niektórych klas antybiotyków częściej wiąże się z wahaniem INR, w szczególności: fluorochinolony, makrolidy, cykliny, kotrimoksazol i niektóre cefalosporyny.

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.

Szczególne wskazania.

Reakcje nadwrażliwości. Podczas leczenia fosfomycyną mogą występować poważne, a czasem śmiertelne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i szok anafilaktyczny (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Działania niepożądane”). W przypadku wystąpienia takich reakcji należy natychmiast przerwać leczenie fosfomycyną i podjąć odpowiednie działania nagłe.

Diareę spowodowaną przez Clostridioides difficile. W trakcie stosowania fosfomycyny zgłaszano przypadki zapalenia jelita grubego związanego z Clostridioides difficile oraz zapalenia jelita grubego pseudobłoniastego, których ciężkość może wahać się od łagodnej do stanu zagrażającego życiu (patrz sekcja „Szczególne wskazania”). Dlatego ważne jest rozważenie tej diagnozy u pacjentów, u których występuje biegunka podczas lub po stosowaniu fosfomycyny. Należy rozważyć przerwanie terapii fosfomycyną oraz podanie specyficznego leczenia na Clostridioides difficile. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę.

Pacjenci pediatryczni. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania fosfomycyny u dzieci poniżej 12. roku życia nie zostały ustalone. Dlatego lek nie powinien być stosowany u tej grupy wiekowej (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Infekcje przewlekłe. Pacjenci mężczyźni. W przypadku trwało występujących infekcji zaleca się dokładne badanie i ponowną ocenę rozpoznania, ponieważ często wiąże się to z infekcjami powikłanymi dróg moczowych lub rozprzestrzenieniem się opornych patogenów (np. Staphylococcus saprophyticus, patrz sekcja „Farmakodynamika”). Ogólnie infekcje dróg moczowych u mężczyzn należy traktować jako infekcje powikłane, dla których ten lek nie jest wskazany (patrz sekcja „Wskazania”).

Niewydolność nerek. Stężenie fosfomycyny w moczu pozostaje terapeutycznie skuteczne przez 48 godzin, jeśli klirens kreatyniny jest wyższy niż 10 ml/min.

Ważne informacje o substancjach pomocniczych. Preparat zawiera sacharozę. Jeżeli pacjent ma cukrzycę lub stosuje się do diety, należy wziąć pod uwagę, że w jednym saszetce znajduje się 2,213 g sacharozy. Fosfomycyny nie należy stosować pacjentom z nietolerancją fruktozy, z zespołem malabsorpcji glukozy-galaktozy lub z niedoborem sacharazy-izomalatazy.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Stosowanie dawki pojedynczej w celu leczenia infekcji dróg moczowych u kobiet w ciąży nie jest uważane za stosowne.

Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego działania toksycznego na ciążę, rozwój embrionalny, rozwój płodu i/lub rozwój poporodowy. Istniejące ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania fosfomycyny u kobiet w ciąży nie wskazują na występowanie wad wrodzonych ani toksyczności płodowej/noworodkowej fosfomycyny.

W okresie ciąży stosowanie leku jest możliwe w razie potrzeby, gdy oczekiwany efekt terapii dla kobiety w ciąży przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Karmienie piersią. Fosfomycyna przenika do mleka matki nawet po podaniu dawki pojedynczej. W okresie karmienia piersią należy przerwać stosowanie leku.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Fosfomycyna może powodować zawroty głowy, które wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie.

Leczenie ostrego niepowikłanego zapalenia pęcherza. Dziewczynom i dorosłym kobietom w wieku od 12 roku życia o masie ciała od 50 kg należy podać po 1 saszetce środka leczniczego (3 g) 1 raz na dobę.

Profilaktyka infekcji u dorosłych mężczyzn przed biopsją prostaty przezodbytową. Mężczyznom o masie ciała od 50 kg należy podać po 1 saszetce (3 g) 3 godziny przed zabiegiem oraz 24 godziny po zabiegu.

Sposób stosowania. Stosować doustnie.

W leczeniu ostrego niepowikłanego zapalenia pęcherza u kobiet i dziewcząt od 12 roku życia lek należy przyjmować na czczo (około 2–3 godziny przed lub 2–3 godziny po posiłku), najlepiej przed snem i po opróżnieniu pęcherza moczowego.

Zawartość saszetki rozpuścić w 1 szklance wody i natychmiast wypić przygotowany roztwór.

Dzieci.

Lek stosuje się dziewczętom od 12 roku życia w leczeniu ostrego niepowikłanego zapalenia pęcherza. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania fosfomycyny u dzieci poniżej 12 roku życia nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące przedawkowania fosfomycyny przy stosowaniu doustnym są ograniczone.

Objawy: zaburzenia vestibularne, pogorszenie słuchu, metaliczny smak w jamie ustnej oraz ogólna redukcja wrażliwości smakowej.

W przypadku podania dożylnej fosfomycyny odnotowano przypadki hipotensji, nasilonego osłabienia, zaburzeń elektrolitowych, trombocytopenii oraz hipoprotrombinemii.

Leczenie. Terapia objawowa i wspomagająca. W przypadku przedawkowania należy obserwować pacjenta (szczególnie poziom elektrolitów w osoczu/szczotce krwi). Pacjentowi zaleca się spożycie dużej ilości płynów w celu zwiększenia diurezy. Fosfomycyna jest skutecznie usuwana z organizmu przez hemodializę, przy czym średni okres półwydalania wynosi około 4 godzin.

Niepożądane działania.

Do najczęściej występujących niepożądanych działań po pojedynczym przyjęciu fosfomycyny trometamolu należą zaburzenia działania układu pokarmowego, głównie biegunka. Zjawiska te są zazwyczaj krótkotrwałe i ustępują samorzutnie.

W poniższej tabeli przedstawiono niepożądane działania, które zostały zarejestrowane w badaniach klinicznych lub są znane z doświadczeń pogwarancyjnych.

Wszystkie niepożądane działania są wymienione według układów narządów i częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 — < 1/10), rzadko (≥ 1/1000 — < 1/100), bardzo rzadko (≥ 1/10000 — < 1/1000), niezwykle rzadko (<1/100000), częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). W każdej grupie według częstości, działania niepożądane są wymienione według malejącej ciężkości.

Zgłaszanie podejrzanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Zautomatyzowany System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować po upływie okresu ważności.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Opakowanie.

8 g preparatu (3 g substancji czynnej) w saszetce. 1 lub 2 saszetki w pudełku z tektury.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

SPÓŁKA AKCYJNA „ZAKŁAD CHEMICZNO-FARMACEUTYCZNY „CZERWONA GWIAZDA”

Siedziba producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

Ukraina, 61010, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Gordienkowska 1.