Finlepsin® 400 Retard

ULOTKA DO LEKU DO STOSOWANIA U LUDZI Finlepsin® 400 Retard

Skład:

substancja czynna: karbamazepina;

1 tabletka zawiera karbamazepiny 400 mg;

substancje pomocnicze: dyspersja kopolimeru metakrylanu amonu (typ B), triacetyna, talk, dyspersja kopolimeru metakrylanowego, crospovidon, krzemionka dwutlenek koloidalna bezwodna, stearynian magnezu, celuloza mikrokryształowa.

Postać leku. Tabletki o przedłużonym działaniu.

Główne właściwości fizykochemiczne: białe lub lekko żółte, okrągłe, płaskie tabletki w kształcie koniczyny, z zaokrąglonymi brzegami, z krzyżową rysą podziału z obu stron i 4 nacięciami na bocznych stronach, o gładkiej powierzchni i gładkich krawędziach, o jednolitym wyglądzie zewnętrznym.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwpadaczkowe. Kod ATX N03A F01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Lek przeciwpadaczkowy, pochodna trójcyklicznego iminostylbenu. Wykazuje działanie przeciwpadaczkowe, neurotropowe i psychotropowe. Dokładny mechanizm działania karbamazepiny nie jest znany. Efekt terapeutyczny wynika przede wszystkim z hamowania przekazywania pobudzenia w synapsie i tym samym – ograniczenia rozprzestrzeniania się napadów padaczkowych. W wyższych stężeniach karbamazepina powoduje zmniejszenie przewodnictwa wyładowań padaczkowych. Odpowiada za zmniejszenie wrażliwości bólowej w przypadku neuralgii nerwu trójdzielnego. Ten efekt wynika z hamowania przekazywania bodźców w jądrze rdzeniowym nerwu trójdzielnego.

Podczas gdy obniżenie uwalniania glutaminianu i stabilizacja błon neuronów może tłumaczyć działanie przeciwpadaczkowe leku, efekt antymaniczny karbamazepiny może wynikać z hamowania metabolizmu dopaminy i noradrenaliny.

W przypadku cukrzycy niesłodowej lek wykazuje działanie antydiuretyczne, prawdopodobnie spowodowane wpływem na receptory osmoreceptorowe podwzgórza.

Farmakokinetyka.

Po podaniu doustnym karbamazepina jest wchłaniana powoli i niemal całkowicie. Okres półtrwania wynosi 8,5 godziny i charakteryzuje się dużym zakresem (około 1,72–12 godziny). Po pojedynczej dawce maksymalne stężenie karbamazepiny we krwi osoczu osiągane jest u dorosłych po 4–16 godzinach (bardzo rzadko – po 35 godzinach), u dzieci – po około 4–6 godzinach. Stężenie karbamazepiny we krwi osoczu nie znajduje się w liniowej zależności od dawki, a przy stosowaniu wyższych dawek krzywa stężenia we krwi osoczu przyjmuje kształt plateau.

Przy stosowaniu tabletek o przedłużonym działaniu osiąga się niższe stężenie karbamazepiny we krwi osoczu niż przy stosowaniu tabletek zwykłych.

Stężenie równowagowe osiągane jest po 2–8 dniach.

W odniesieniu do stężeń terapeutycznych i toksycznych karbamazepiny we krwi osoczu podaje się, że napady mogą ustąpić przy stężeniu we krwi osoczu 4–12 μg/ml. Stężenia leku we krwi osoczu przekraczające 20 μg/ml pogarszają przebieg choroby.

Przy stężeniu substancji czynnej we krwi osoczu 5–18 μg/ml ustępuje ból w przypadku neuralgii nerwu trójdzielnego.

Graniczne wartości stężenia karbamazepiny we krwi osoczu powodujące wystąpienie działań niepożądanych wynoszą 8–9 μg/ml.

70–80 % karbamazepiny wiąże się z białkami osocza. Część niezwiązana z białkami karbamazepiny przy stężeniu do 50 μg/ml pozostaje stała.

48–53 % farmakologicznie aktywnego metabolitu karbamazepiny-10,11-epoksydu wiąże się z białkami osocza. Stężenie karbamazepiny w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi 33 % stężenia we krwi osoczu. Stężenie w ślinie odpowiada frakcji niezwiązanej we krwi osoczu i wykazuje istotną korelację ze stężeniem leku we krwi osoczu (około 20–30 %). Jeśli pomnoży się tę wartość przez 4, można wykorzystać otrzymaną liczbę do określenia stężenia we krwi osoczu w trakcie okresu monitorowania leczenia.

Karbamazepina przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki (około 58 % stężenia we krwi osoczu).

Po podaniu dawki pojedynczej karbamazepina jest wydalana z osocza z okresem półtrwania 36 godzin (zakres: od 18 do 65 godzin). W trakcie długotrwałego leczenia okres półtrwania zmniejsza się o 50 % z powodu indukcji enzymów mikrosomalnych w wątrobie.

U zdrowych osób całkowity klirens osoczowy wynosi około 19,8 ml/godz/kg, u chorych przy monoterapii – około 54,6 ml/godz/kg, u chorych przy leczeniu skojarzonym – około 113,3 ml/godz/kg. Po pojedynczym doustnym przyjęciu dawki karbamazepiny 72 % dawki w postaci metabolitów wydalane jest z moczem. Pozostałe 28 % wydalane jest z kałem, częściowo w niezmienionej formie. Tylko 2–3 % substancji wydalanej z moczem to karbamazepina w niezmienionej formie.

Osobliwości farmakokinetyki u poszczególnych grup pacjentów

Dzieci. U dzieci ze względu na szybszą eliminację karbamazepiny do utrzymania stężeń terapeutycznych może być konieczne stosowanie wyższych dawek karbamazepiny w przeliczeniu na mg/kg masy ciała w porównaniu z dorosłymi.

Pacjenci w podeszłym wieku. Brak danych wskazujących, że farmakokinetyka karbamazepiny zmienia się u pacjentów w podeszłym wieku (w porównaniu z młodymi dorosłymi).

Pacjenci z zaburzeniem funkcji nerek lub wątroby. Brak danych dotyczących farmakokinetyki karbamazepiny u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek lub wątroby.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

• Epilepsja:
  • napady padaczkowe częściowe złożone lub proste (z utratą lub bez utraty przytomności) z wtórną generalizacją lub bez niej;
  • napady padaczkowe toniczno-kloniczne ogólnoustrojowe;
  • mieszane formy napadów padaczkowych.

Finlepsin® 400 Retard może być stosowany zarówno jako monoterapia, jak i w ramach terapii skojarzonej.

• Ostry stan maniakalny; leczenie wspierające w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych w celu zapobiegania nasileniom lub osłabienia objawów nasilenia.
• Zespół abstynencyjny alkoholowy.
• Neuropatia nerwu trójdzielnego idiopatyczna i neuropatia nerwu trójdzielnego w stwardnieniu rozsianym (typowa i nietypowa).
• Neuropatia nerwu językowo-gardłowego idiopatyczna.

Przeciwwskazania.

Finlepsin® 400 Retard nie należy stosować:

• u chorych z potwierdzoną nadwrażliwością na karbamazepinę lub leki podobne chemicznie (np. trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe), lub na inne składniki preparatu;
• w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego;
• u chorych z wcześniejszym stłumieniem szpiku kostnego;
• u chorych z porfirią wątrobową (np. ostrą porfirią przerywaną, porfirią mieszaną, późną porfirią skóry) w wywiadzie;
• w połączeniu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz przez 14 dni po zakończeniu ich stosowania;
• jednoczesnie z worykonazolem, ponieważ leczenie może być nieskuteczne.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) jest głównym enzymem katalizującym powstawanie aktywnego metabolitu karbamazepiny – 10,11-epoksykarbamazepiny. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do wzrostu stężenia karbamazepiny we krwi, co z kolei może powodować wystąpienie działań niepożądanych. Jednoczesne stosowanie induktorów CYP3A4 może nasilać metabolizm karbamazepiny, co prowadzi do potencjalnego obniżenia stężenia karbamazepiny we krwi i efektu terapeutycznego. Podobnie zakończenie stosowania induktora CYP3A4 może obniżać szybkość metabolizmu karbamazepiny, co prowadzi do wzrostu stężenia karbamazepiny we krwi.

Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A4 oraz innych układów enzymatycznych fazy I i fazy II w wątrobie, dlatego może obniżać stężenia innych leków we krwi, które są głównie metabolizowane przez CYP3A4 poprzez indukcję ich metabolizmu.

Ludzka mikrosomalna epoksydohydrolaza jest enzymem odpowiedzialnym za powstawanie pochodnych 10,11-trans-diolu karbamazepiny. Jednoczesne podawanie inhibitorów ludzkiej mikrosomalnej epoksydohydrolazy może prowadzić do wzrostu stężenia karbamazepiny-10,11-epoksydu we krwi.

Leki, które mogą podnosić stężenie karbamazepiny we krwi

Ponieważ podwyższone stężenie karbamazepiny we krwi może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych (np. zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie), należy odpowiednio dostosować dawkowanie leku oraz/lub monitorować jego stężenie we krwi przy jednoczesnym stosowaniu z poniższymi lekami.

Środki przeciwbólowe, leki przeciwzapalne: dekstropropoksyfen, ibuprofen.

Androgeny: danazol.

Antybiotyki: antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna, troleandomycyna, dżozamycyna, klaritromycyna), cyprofloksacyna.

Leki przeciwdrgawkowe: styrpentol, wigabatryn.

Środki przeciwgrzybicze: azole (np. itrakonazol, ketokonazol, flukenazol, worykonazol). Chorym otrzymującym leczenie worykonazolem lub itrakonazolem mogą być zalecane alternatywne leki przeciwdrgawkowe.

Antyhistaminowe: terfenadyna, loratadyna.

Leki przeciwpsychotyczne: olanzapina, loxapina, kwekapina.

Leki przeciwtuberkulostatyki: izoniazyd.

Środki przeciwwirusowe: inhibitory proteazy do leczenia HIV (np. rytonawir).

Inhibitory karboanhydrazy: acetylozolamid.

Środki działające na układ sercowo-naczyniowy: werapamil, diltiazem.

Leki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego: cyklopidyn, omeprazol.

Miorelaksy: oksybutilina, dantrolen.

Środki przeciwpłytkowe: tiklopidyna.

Inne substancje: niacynamid (u dorosłych, tylko w wysokich dawkach), sok grejpfrutowy.

Leki, które mogą podnosić stężenie aktywnego metabolitu karbamazepiny-10,11-epoksydu we krwi

Ponieważ podwyższone stężenie aktywnego metabolitu karbamazepiny-10,11-epoksydu we krwi może powodować rozwój działań niepożądanych (np. zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie), należy odpowiednio dostosować dawkowanie karbamazepiny oraz/lub kontrolować stężenie karbamazepiny we krwi, jeśli Finlepsin® 400 Retard stosowany jest jednoczesnie z takimi lekami: loxapina, kwekapina, primidon, progabid, kwas walproinowy, walnoktamid, brivaracetam oraz walpromid.

Leki, które mogą obniżać stężenie karbamazepiny we krwi

Może być konieczna korekta dawki preparatu Finlepsin® 400 Retard przy jednoczesnym stosowaniu z poniższymi lekami.

Leki przeciwdrgawkowe: fenobarbital, fensuksyd, fenytyna (aby uniknąć zatrucia fenytyną i subterapeutycznych stężeń karbamazepiny, zaleca się skorygować stężenie fenytyny we krwi do 13 μg/ml przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną), fosfenytyna, primidon, felbamid, metsuksymid, okspkarbazepina oraz, choć dane są częściowo sprzeczne, klonazepam.

Leki przeciwnowotworowe: doksorubicyna, cykloplatin.

Leki przeciwtuberkulostatyczne: ryfampicyna.

Środki rozkurczowe oskrzeli lub przeciwasmatyczne: teofilina, aminofilina.

Środki dermatologiczne: izotretynoina.

Inne: leki zawierające ziele św. Jana (Hypericum perforatum).

Meflochina może wykazywać właściwości antagonistyczne wobec przeciwdrgawkowego działania karbamazepiny. Dawkę karbamazepiny należy odpowiednio dostosować.

Izotretynoina, jak donosi się, zmienia biodostępność i/lub klirens karbamazepiny oraz karbamazepiny-10,11-epoksydu; należy kontrolować stężenia karbamazepiny we krwi.

Wpływ karbamazepiny na stężenie jednoczesnie stosowanych leków we krwi

Karbamazepina może obniżać stężenie niektórych leków we krwi i osłabiać lub niwelować ich efekty. Może być konieczna korekta dawkowania poniższych leków zgodnie z wymaganiami klinicznymi.

Środki przeciwbólowe, leki przeciwzapalne: buprenorfina, metadon, paracetamol (długotrwałe stosowanie karbamazepiny z paracetamolem może być związane z rozwojem hepatotoksyczności), tramadol, fenazon.

Antybiotyki: doksycyklina, ryfabutyna.

Antykoagulany: doustne antykoagulany (np. warfaryna, fenprokumon, dykumarol, acenokumarol).

Antydepresanty: bupropion, cytalopram, mienseryna, nefazodon, sertalina, trazodon, trójcykliczne antydepresanty (np. imipramina, amitryptylina, nortryptylina, klozaprymina).

Środki przeciwgryzące: aperpitan.

Leki przeciwdrgawkowe: klobazam, klonazepam, eslikarbazepina, etosuksymid, felbamid, primidon, lamotrygina, okspkarbazepina, tiagabina, topiramat, kwas walproinowy, zonisamid. Pod wpływem karbamazepiny mogą wzrastać lub maleć stężenia fenytyny we krwi. W wyjątkowych przypadkach może to prowadzić do stanu dezorientacji i nawet śpiączki. Istnieją nieliczne doniesienia o wzroście stężenia mefenytyny we krwi.

Środki przeciwgrzybicze: worykonazol, itrakonazol, ketokonazol. Chorym otrzymującym leczenie worykonazolem lub itrakonazolem mogą być zalecane alternatywne leki przeciwdrgawkowe.

Środki przeciwpasożytkowe: prazkwantel, albendazol.

Leki przeciwnowotworowe: imatybin, cyklofosfamid, lapatybin, temsyrolimus.

Neuroleptyki: klozapina, haloperidol i bromperidol, olanzapina, rysperydon, kwekapina, ziprazydon, aripiprazol, paliperidon.

Środki przeciwwirusowe: inhibitory proteazy do leczenia HIV (np. rytonawir, indynawir, sakwinawir).

Środki uspokajające: midazolam, alprazolam.

Środki rozkurczowe oskrzeli lub przeciwasmatyczne: teofilina.

Środki antykoncepcyjne: hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny i/lub progestageny. U kobiet stosujących hormonalne środki antykoncepcyjne może zmniejszyć się skuteczność antykoncepcji i niespodziewanie wystąpić krwawienie międzymiesiączkowe. Należy rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji.

Środki sercowo-naczyniowe: blokery kanałów wapniowych (grupa dihydropirydyn), np. felodypina), cyfostyna, izradypina, chinidyna, propranolol, symwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna, cywastatyna, iwabradyna.

Kortykosteroidy: prednizolon, dexametazon.

Środki stosowane w leczeniu zaburzeń erekcji: tadalafil.

Immunosupresyjne: cyklosporyna, ewerolimus, tacrolymus, sirolimus.

Preparaty tarczycy: lewotyroksyna.

Inne: buprenorfina, gestrynon, tybolon, toremifenu, mienseryna, sertalina.

Kombinacje leków wymagające osobnego rozważenia

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i lewetyracetamu może prowadzić do nasilenia toksyczności karbamazepiny. Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i izoniazydu może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności izoniazydu. Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i leków litowych lub metoklopramidu, a także karbamazepiny i neuroleptyków (haloperidol, tiorydazyna) może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych neurologicznych (w przypadku ostatniej kombinacji – nawet przy stężeniach terapeutycznych we krwi). Jednoczesne stosowanie Finlepsinu® 400 Retard z większością diuretyków (hydrochlorotiazyd, furosemid) może prowadzić do wystąpienia objawowej hiponatremii.

Karbamazepina może antagonizować działanie niepolaryzujących leków rozkurczających mięśnie (np. panuronium). Może być konieczne zwiększenie dawek tych leków, a chorzy wymagają starannego monitorowania ze względu na możliwość szybszego niż oczekiwane zakończenia blokady nerwowo-mięśniowej. Karbamazepina, podobnie jak inne leki psychotropowe, może obniżać tolerancję alkoholu, dlatego chorym zaleca się powstrzymywanie się od spożycia alkoholu.

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny z doustnymi antykoagulantami bezpośredniego działania (rywaryboksabanem, dabigatranem, apiksabanem, edoksabanem) może prowadzić do obniżenia stężenia doustnych antykoagulantów bezpośredniego działania we krwi i tym samym do zwiększenia ryzyka zakrzepicy. Dlatego, jeśli wspólne stosowanie jest konieczne, chorzy powinni być poddawani starannemu kontroli pod kątem wystąpienia objawów i symptomów zakrzepicy.

Przeciwwskazana interakcja

Ponieważ karbamazepina jest strukturalnie podobna do trójcyklicznych antydepresantów, Finlepsin® 400 Retard nie powinien być stosowany jednoczesnie z inhibitorami MAO. Między rozpoczęciem stosowania karbamazepiny a zakończeniem stosowania inhibitorów MAO powinno upłynąć co najmniej 2 tygodnie lub więcej, jeśli stan kliniczny chorego to pozwala.

Inne interakcje

Działanie neurotoksyczne może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu karbamazepiny i soli litu. Należy przeprowadzać staranne monitorowanie stężenia obu leków. Chorzy nie powinni stosować neuroleptyków przez 8 tygodni przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną, ani bezpośrednio podczas leczenia karbamazepiną.

Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące objawy neurotoksyczności: niestabilny chód, ataksja, poziomy nystagmus, nadmiarowe odruchy, skurcze mięśniowe.

W literaturze są doniesienia o zwiększeniu ryzyka wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego lub zespołu Stevensa-Johnsona u chorych przyjmujących karbamazepinę i neuroleptyki.

Karbamazepina może nasilać eliminację hormonów tarczycy, co prowadzi do zwiększenia zapotrzebowania na te hormony u chorych z niedoczynnością tarczycy. Należy oznaczać stężenie hormonów tarczycy na początku i na końcu leczenia u chorych stosujących zastępcze leczenie hormonami tarczycy. Może być konieczna korekta dawki hormonów. Funkcja tarczycy może ulec zmianie, szczególnie podczas jednoczesnego przyjmowania karbamazepiny i innych leków przeciwdrgawkowych (np. fenobarbital).

W przypadku jednoczesnego stosowania karbamazepiny z inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (np. fluoksetyna) może rozwinąć się zespół serotonergiczny.

Finlepsin**®** 400 Retard nie powinien być stosowany jednoczesnie z nefazodonem (antydepresant), ponieważ może spowodować istotne obniżenie stężenia nefazodonu we krwi i całkowitą utratę jego skuteczności. Jednoczesne przyjmowanie nefazodonu i Finlepsinu**®** 400 Retard zwiększa stężenie karbamazepiny we krwi i zmniejsza stężenie jej aktywnego metabolitu, karbamazepiny-10,11-epoksydu.

Jednoczesne przyjmowanie karbamazepiny z lekami przeciwarytmicznymi, cyklicznymi antydepresantami lub erytromycyną zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń przewodnictwa mięśnia sercowego.

Wpływ na badania serologiczne

Karbamazepina może dawać fałszywie dodatni wynik w analizie WERCH (wysokoczuła chromatografia cieczowa) do oznaczenia stężenia perfenazyny.

Karbamazepina i karbamazepina-10,11-epoksyd mogą dawać fałszywie dodatni wynik w immunologicznym badaniu metodą fluorescencji polaryzowanej do oznaczenia stężenia trójcyklicznych antydepresantów.

Szczególności stosowania.

Karbamazepinę należy stosować wyłącznie pod nadzorem lekarskim, wyłącznie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz przy dokładnym monitorowaniu pacjentów z zaburzeniami funkcji serca, wątroby lub nerek, z zaburzeniami gospodarki sodowej, z dystrofią miotoniczną, z wcześniejszymi hematologicznymi reakcjami niepożądanymi na inne leki, lub u pacjentów z przerwanymi cyklami terapii karbamazepiną.

Zaleca się wykonanie ogólnego badania moczu oraz oznaczenie stężenia azotu mocznikowego we krwi na początku i okresowo w trakcie terapii.

Karbamazepina wykazuje łagodną aktywność antycholinergiczną, dlatego pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym należy uprzedzić i skonsultować w kwestii możliwych czynników ryzyka. Należy pamiętać o możliwym wywołaniu ukrytych psychoz, a u pacjentów w wieku podeszłym – o możliwym wywołaniu dezorientacji i rozwoju niepokojącego pobudzenia.

Preparat zazwyczaj jest nieskuteczny w przypadku absansów (małych napadów epileptycznych) i napadów mioklonicznych. Pojedyncze przypadki wskazują, że nasilenie napadów może wystąpić u pacjentów z atypowymi absansami. Finlepsin® 400 Retard nie powinien być stosowany u pacjentów z napadami tego typu.

Efekty hematologiczne

Zastosowanie preparatu wiąże się z rozwojem agranulocytozy i anemii aplastycznej; jednakże ze względu na bardzo niską częstość występowania tych stanów trudno ocenić istotne ryzyko podczas stosowania karbamazepiny.

Pacjentów należy poinformować o wczesnych objawach toksyczności oraz o objawach możliwych zaburzeń hematologicznych, a także o objawach reakcji dermatologicznych i wątrobowych. Pacjenta należy uprzedzić, że w przypadku wystąpienia takich reakcji jak uczucie gorąca, zapalenie gardła, wysypka skórna z powiększeniem węzłów chłonnych i/lub objawami grypopodobnymi, owrzodzeniem jamy ustnej, łatwym powstawaniem siniaków, plamami krwawieniowymi lub purpurą hemoragyczną, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem (konieczne jest monitorowanie obrazu krwi). Jeśli liczba leukocytów lub płytek krwi znacząco spadnie podczas terapii, stan pacjenta wymaga dokładnego monitorowania, a także należy regularnie wykonywać ogólne badanie krwi. Morfologię krwi należy sprawdzić przed rozpoczęciem leczenia, następnie kontrolować co tydzień przez pierwszy miesiąc i później raz na miesiąc. Po 6 miesiącach leczenia wystarczy wykonywać 2–4 badania rocznie. Leczenie karbamazepiną należy przerwać, jeśli u pacjenta rozwija się ciężka, postępująca leukopenia lub towarzyszące jej objawy kliniczne, np. osłabienie lub ból gardła. Stosowanie karbamazepiny należy przerwać przy wystąpieniu objawów zahamowania funkcji szpiku kostnego.

Okresowo lub często obserwuje się tymczasowe lub trwałe obniżenie liczby płytek krwi lub leukocytów w związku z przyjmowaniem karbamazepiny. Jednakże większość tych przypadków potwierdza ich tymczasowy charakter i nie wskazują one na rozwój anemii aplastycznej lub agranulocytozy. Przed rozpoczęciem terapii oraz okresowo w jej trakcie należy wykonywać badanie krwi, w tym oznaczenie liczby płytek krwi (a także ewentualnie liczby retikulocytów i poziomu hemoglobiny). Leczenie należy przerwać, jeśli wystąpi trombocytopenia, w tym towarzysząca siniakom na skórze lub krwawieniom.

Z powodu występowania niepożądanych reakcji, o których mowa powyżej, oraz reakcji nadwrażliwości, należy kontrolować morfologię krwi, funkcję nerek i wątroby, stężenie karbamazepiny we krwi oraz stężenie innych leków przeciwdrgawkowych w trakcie terapii skojarzonej, szczególnie podczas długotrwałego leczenia.

Badanie krwi w krótkich odstępach czasu (co tydzień) jest wymagane w przypadku wystąpienia: podwyższonej temperatury ciała, infekcji, wysypki na skórze, zmęczenia, bólu gardła, owrzodzenia jamy ustnej, pojawienia się siniaków, zwiększenia aktywności aminotransferazy, obniżenia liczby leukocytów ˂ 3000/mm³ lub granulocytów ˂ 1500/mm³, obniżenia liczby płytek krwi ˂ 125000/mm³, obniżenia liczby retikulocytów ˂ 0,3 % = 20000/mm³, zwiększenia stężenia żelaza w osoczu krwi ˃ 150 μg%.

Przerywanie karbamazepiny jest wymagane w przypadku: siniaków lub krwawień pęcherzykowych, niewydolności wątroby, obniżenia liczby erytrocytów ˂ 4000000/mm³, obniżenia hematokrytu ˂ 32 %, obniżenia stężenia hemoglobiny poniżej 11 g%, obniżenia liczby leukocytów ˂ 2000/mm³ i odpowiednio granulocytów ˂ 1000/mm³ lub płytek krwi ˂ 80000/mm³, objawowych zaburzeń krwiotwórczych.

Ciężkie reakcje dermatologiczne

Ciężkie reakcje dermatologiczne, w tym toksyczne martwicze zapalenie naskórka (TEN) lub zespół Lyella oraz zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ), przy stosowaniu karbamazepiny występują bardzo rzadko. Pacjenci z ciężkimi reakcjami dermatologicznymi mogą wymagać hospitalizacji, ponieważ te stany mogą zagrażać życiu i mieć charakter śmiertelny. Większość przypadków rozwoju ZSJ/TEN odnotowuje się w pierwszych miesiącach leczenia karbamazepiną. Według szacunków, te reakcje dermatologiczne występują u 1–6 na 10000 nowych pacjentów w krajach o populacji głównie rasy kaukaskiej. Jednakże u pacjentów z niektórych krajów Azji ryzyko może być zwiększone około 10-krotnie. W przypadku wystąpienia objawów i symptomów wskazujących na ciężkie reakcje dermatologiczne, np. ZSJ, zespół Lyella / TEN (takich jak postępująca wysypka na skórze, towarzysząca powstawaniu pęcherzy lub zmian błon śluzowych), stosowanie karbamazepiny należy natychmiast przerwać i rozpocząć terapię alternatywną. Pacjentów należy poinformować o objawach i symptomach wskazujących na reakcję nadwrażliwości i dokładnie obserwować w celu wykrycia reakcji skórnych. Najlepsze wyniki leczenia ZSJ i TEN osiąga się dzięki wczesnemu wykryciu i natychmiastowemu przerwaniu stosowania wszystkich leków, które mogą być ich przyczyną. Wczesne przerwanie wiąże się z lepszymi prognozami.

W przypadku wystąpienia u pacjenta ZSJ lub TEN związanych ze stosowaniem karbamazepiny, nie należy ponownie rozpoczynać leczenia karbamazepiną.

Farmakogenomika

Coraz więcej dowodów wskazuje na wpływ różnych alleli HLA na podatność pacjenta na reakcje niepożądane związane z układem immunologicznym.

Związek z HLA-B*1502

W retrospektywnych badaniach z udziałem pacjentów chińskich z grupy etnicznej Han wykazano wyraźną korelację między reakcjami skórnymi ZSJ/TEN związanymi z karbamazepiną a obecnością u tych pacjentów antygenu leukocytarnego człowieka (HLA), allelu HLA-B*1502. Wyższa częstość doniesień o rozwoju ZSJ (częściej rzadko niż bardzo rzadko) charakteryzuje niektóre kraje Azji (np. Tajwan, Malezja i Filipiny), gdzie dominuje allel HLA-B*1502. Liczba nosicieli tego allelu wśród populacji Azji wynosi ponad 15% na Filipinach, w Tajlandii, Hongkongu i Malezji, około 10% – na Tajwanie, prawie 4% – w północnym Chinach, około od 2% do 4% – w Azji Południowej (w tym Indiach) i mniej niż 1% – w Japonii i Korei. Rozprzestrzenienie allelu HLA-B*1502 jest niewielkie wśród ludności europejskiej, afrykańskiej, rdzennie amerykańskiej i latynoamerykańskiej.

U pacjentów, którzy są uznawani za genetycznie należących do grupy ryzyka, przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną należy wykonać test na obecność allelu HLA-B*1502. Jeśli analiza na obecność allelu HLA-B*1502 daje wynik pozytywny, leczenie karbamazepiną nie powinno być rozpoczynane, z wyjątkiem przypadków, gdy nie ma innych opcji leczenia. Pacjenci, którzy zostali przebadani i otrzymali wynik negatywny wobec HLA-B*1502, mają niskie ryzyko rozwoju ZSJ, choć bardzo rzadko takie reakcje mogą nadal występować. Obecnie z powodu braku danych nie wiadomo dokładnie, czy dla wszystkich osób pochodzenia południowo-wschodnioazjatyckiego istnieje ryzyko.

Allel HLA-B*1502 może być czynnikiem ryzyka rozwoju ZSJ/TEN u pacjentów chińskich przyjmujących inne leki przeciwpadaczkowe, które mogą być związane z wystąpieniem ZSJ/TEN. Dlatego należy unikać stosowania innych leków, które mogą być związane z wystąpieniem ZSJ/TEN, u pacjentów z allelem HLA-B*1502, jeśli można zastosować inną, alternatywną terapię. Zazwyczaj nie zaleca się przeprowadzania badania genetycznego pacjentów z narodowości, w których współczynnik allelu HLA-B*1502 jest niski. Zazwyczaj nie zaleca się przeprowadzania badań u osób, które już przyjmują karbamazepinę, ponieważ ryzyko wystąpienia ZSJ/TEN jest znacznie ograniczone do pierwszych kilku miesięcy niezależnie od obecności allelu HLA-B*1502 w genach pacjenta. U pacjentów rasy kaukaskiej związek między allelem HLA-B*1502 a wystąpieniem ZSJ jest nieobecny.

Związek z HLA-A*3101

Antygen leukocytarny człowieka może być czynnikiem ryzyka rozwoju skórnych reakcji niepożądanych, takich jak ZSJ, TEN, lekowy wysyp z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), ostrze ogólnikowe (GEP), wysyp makularny lub makulopapularny u osób rasy kaukaskiej i Japończyków. Częstość występowania allelu HLA-A*3101 znacznie różni się w poszczególnych grupach etnicznych. Wśród rasy kaukaskiej wynosi ona 2–5%, a u Japończyków ≈10%.

W obecności allelu HLA-A*3101 może wzrosnąć ryzyko wystąpienia reakcji skórnych (głównie łagodnego stopnia) z 5% wśród wszystkich grup pacjentów do 26% u osób pochodzenia europejskiego, podczas gdy brak tego allelu może zmniejszyć ryzyko, o którym mowa powyżej, z 5% do 3,8%. Brakuje wystarczających danych potwierdzających zalecenie przeprowadzenia badania HLA-A*3101 przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną.

Jeśli analiza wykaże obecność allelu HLA-A*3101 u pacjentów pochodzenia europejskiego lub Japończyków, możliwość zastosowania karbamazepiny należy rozważyć, jeśli korzyść przewyższa ryzyko.

Ograniczenia badania genetycznego

Wyniki badania genetycznego nie powinny zastępować odpowiedniego klinicznego nadzoru i leczenia pacjentów. Inne możliwe czynniki odgrywają rolę w rozwoju tych ciężkich skórnych reakcji niepożądanych, takie jak dawkowanie leku przeciwpadaczkowego, przestrzeganie trybu terapii, terapia współistniejąca. Wpływ innych chorób i poziom monitorowania zaburzeń skórnych nie został zbadany.

Inne reakcje dermatologiczne

Może również dojść do szybko mijających i niegroźnych dla zdrowia lekkich reakcji dermatologicznych, np. izolowanej egzantemy makularnej lub makulopapularnej. Zazwyczaj ustępują one w ciągu kilku dni lub tygodni zarówno przy kontynuowaniu dawkowania, jak i po zmniejszeniu dawki preparatu. Ponieważ wczesne objawy cięższych reakcji dermatologicznych mogą być bardzo trudne do odróżnienia od lekkich, szybko mijających reakcji, pacjent powinien być pod dokładnym nadzorem, aby natychmiast przerwać stosowanie preparatu, jeśli reakcja pogorszy się po jego kontynuowaniu.

Obecność u pacjenta allelu HLA-B*1502 nie jest czynnikiem ryzyka wystąpienia u niego mniej poważnych niepożądanych reakcji skórnych na karbamazepinę, takich jak zespół nadwrażliwości na leki przeciwdrgawkowe lub niewielkie wysypki (wysypki makulopapularne). W trakcie leczenia karbamazepiną pacjenci powinni unikać przebywania na słońcu ze względu na fotouczulenie.

Nadwrażliwość

Karbamazepina może wywołać rozwój reakcji nadwrażliwości, w tym lekowy wysyp z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), wielokrotne reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego z gorączką, wysypką, zapaleniem naczyń, limfadenopatią, pseudolimfomą, artralgią, leukopenią, eozynofilią, hepatosplenomegalią, zmienionymi wartościami funkcji wątroby i zespołem znikania przewodów żółciowych (w tym zniszczeniem i zanikem przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych). Możliwy jest również wpływ na inne narządy (płuca, nerki, trzustka, mięsień sercowy, jelito grube).

Pacjentów z reakcjami nadwrażliwości na karbamazepinę należy poinformować, że około 25–30% takich pacjentów może również mieć reakcje nadwrażliwości na okskarbazepinę. Ogólnie, przy wystąpieniu objawów i symptomów wskazujących na nadwrażliwość, stosowanie karbamazepiny należy natychmiast przerwać.

Możliwy jest rozwój nadwrażliwości krzyżowej przy stosowaniu karbamazepiny i leków przeciwpadaczkowych z grupy aromatycznej (np. fenytoina, primidon i fenylobarbital).

Napady

Karbamazepinę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z napadami mieszanymi, w tym z absansami (typowymi lub nietypowymi). W takich okolicznościach preparat może wywoływać napady. W przypadku wywołania napadów stosowanie karbamazepiny należy natychmiast przerwać. Zwiększenie częstości napadów może wystąpić podczas przejścia z form doustnych preparatu na supozitory.

Funkcja wątroby

W trakcie terapii konieczne jest ocenienie funkcji wątroby na poziomie wyjściowym i okresowe oceny tej funkcji w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie i u pacjentów w wieku podeszłym. W przypadku zaostrzenia zaburzeń funkcji wątroby lub u pacjentów z aktywną fazą choroby wątroby należy natychmiast przerwać przyjmowanie preparatu.

Niektóre wskaźniki badań laboratoryjnych, za pomocą których ocenia się funkcjonalny stan wątroby, u pacjentów przyjmujących karbamazepinę mogą wykraczać poza normę, w szczególności gamma-glutamylotransferaza (GGT). To prawdopodobnie wynika z indukcji enzymów wątrobowych. Indukcja enzymów może również prowadzić do umiarkowanego wzrostu poziomu fosfatazy alkalicznej. Taki wzrost funkcjonalnej aktywności metabolizmu wątrobowego nie jest wskazaniem do odstawienia karbamazepiny.

Ciężkie reakcje ze strony wątroby w wyniku stosowania karbamazepiny występują bardzo rzadko. W przypadku wystąpienia objawów i symptomów dysfunkcji wątroby lub aktywnej choroby wątroby konieczne jest pilne przebadanie pacjenta, a leczenie karbamazepiną należy wstrzymać do uzyskania wyników badań.

Funkcja nerek

Zaleca się ocenę funkcji nerek, badanie moczu i oznaczenie stężenia azotu mocznikowego we krwi na początku i okresowo w trakcie terapii.

Hiponatremia

Znane są przypadki rozwoju hiponatremii przy stosowaniu karbamazepiny. U pacjentów z istniejącym zaburzeniem funkcji nerek, związane z obniżonym poziomem sodu, lub u pacjentów z jednoczesnym stosowaniem leków, które obniżają poziom sodu (np. diuretyki, leki związane z nieadekwatną sekrecją hormonu antydiuretycznego), przed leczeniem należy zmierzyć poziom sodu we krwi. Następnie należy mierzyć co 2 tygodnie, potem – co 1 miesiąc przez pierwsze trzy miesiące leczenia lub zgodnie z potrzebą kliniczną. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów w wieku podeszłym. W tym przypadku należy ograniczyć ilość spożywanej wody.

Hipotyreoz

Karbamazepina może obniżać stężenie hormonów tarczycy, w związku z czym konieczne jest zwiększenie dawki terapii zastępczej hormonami tarczycy u pacjentów z hipotyreozą.

Efekty antycholinergicze

Karbamazepina wykazuje umiarkowaną aktywność antycholinergiczną. Dlatego pacjenci z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym i z opóźnionym oddawaniem moczu powinni być pod dokładnym nadzorem w trakcie terapii. U pacjentów z jaskrą należy regularnie mierzyć ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Efekty psychiczne

Należy pamiętać o możliwym wywołaniu ukrytych psychoz i u pacjentów w wieku podeszłym – dezorientacji lub pobudzenia.

Ostrzeżenie: jeśli karbamazepinę stosuje się wskazaną jako „zespoł abstynencyjny alkoholowy”, preparat należy zawsze stosować w warunkach szpitalnych.

Należy wziąć pod uwagę, że niepożądane działanie karbamazepiny może przypominać objawy odstawienia alkoholu, i należy pamiętać o tym w trakcie leczenia preparatem Finlepsin® 400 Retard pacjentów z zespołem abstynencyjnym alkoholowym.

Myśli i zachowania samobójcze

Zarejestrowano kilka przypadków myśli i zachowań samobójczych u pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe. Metaanaliza danych uzyskanych w trakcie badań placebo-kontrolowanych leków przeciwpadaczkowych również wykazała niewielki wzrost ryzyka wystąpienia myśli i zachowań samobójczych. Mechanizm powstawania takiego ryzyka jest nieznany, a dostępne dane nie wykluczają zwiększonego ryzyka myśli i zachowań samobójczych dla karbamazepiny.

Dlatego pacjentów należy przebadać pod kątem występowania myśli i zachowań samobójczych i, jeśli konieczne, przepisać odpowiednie leczenie. Pacjentom (oraz osobom opiekującym się pacjentami) należy zalecić kontakt z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów myśli i zachowań samobójczych.

Efekty endokrynologiczne

U kobiet obserwowano krwawienia międzymiesiączkowe przy jednoczesnym stosowaniu środków antykoncepcyjnych hormonalnych i karbamazepiny.

Kobiety w wieku rozrodczym. Karbamazepina przyjmowana przez kobiety w ciąży może szkodzić płodowi. Wpływ prenatalny karbamazepiny może zwiększyć ryzyko poważnych wad wrodzonych i innych niekorzystnych skutków rozwojowych.

Karbamazepinę nie należy stosować kobietom w wieku rozrodczym, chyba że po dokładnym rozważeniu alternatywnych sposobów leczenia stwierdzono, że korzyść przewyższa ryzyko. Kobiety w wieku rozrodczym należy w pełni poinformować o możliwym ryzyku dla płodu przy stosowaniu karbamazepiny w ciąży.

Zanim rozpocznie się leczenie karbamazepiną u kobiety w wieku rozrodczym, należy wykonać test ciążowy.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia i przez dwa tygodnie po jego zakończeniu. Ze względu na indukcję enzymów karbamazepina może prowadzić do zaburzenia terapeutycznego działania środków antykoncepcyjnych hormonalnych, dlatego kobiety w wieku rozrodczym powinny skonsultować się z lekarzem w kwestii stosowania innych skutecznych metod antykoncepcji.

Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić konsultację z lekarzem, gdy planują zajść w ciążę, aby omówić przejście na alternatywne sposoby leczenia przed zapłodnieniem i przed odstawieniem antykoncepcji.

Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić natychmiastowy kontakt z lekarzem, jeśli zajdą w ciążę lub uważają, że są w ciąży, i przyjmują karbamazepinę.

Monitorowanie stężenia leku w osoczu krwi

Mimo że korelacja między dawkowaniem a stężeniem karbamazepiny w osoczu krwi, a także między stężeniem karbamazepiny w osoczu krwi a skutecznością kliniczną i tolerancją nie jest wiarygodna, monitorowanie stężenia leku w osoczu krwi może być uzasadnione w następujących przypadkach: przy nagłym wzroście częstości napadów, sprawdzeniu przestrzegania zaleceń przez pacjenta, w okresie ciąży, przy leczeniu dzieci i nastolatków; przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania, przy podejrzeniu toksyczności oraz przy stosowaniu więcej niż jednego leku.

Jeśli w wyjątkowych sytuacjach Finlepsin® 400 Retard należy stosować jednocześnie z litem w celu zapobiegania napadom maniakalno-depresyjnym (może to być konieczne, jeśli terapia litem jest mało skuteczna), należy unikać interakcji poprzez kontrolę stężenia karbamazepiny w osoczu krwi. Stężenie karbamazepiny powinno wynosić 8 μg/ml, poziom litu powinien być w wąskich granicach terapeutycznych od 0,3 do 0,8 mval/l, a pacjent nie powinien otrzymywać leczenia neuroleptykami w ciągu ostatnich 8 tygodni i nie powinien ich otrzymywać w tym czasie.

Zmniejszanie dawki i zespół odstawienia leku

Nagłe odstawienie leku może wywołać napady, dlatego karbamazepinę należy odstawiać stopniowo przez 6 miesięcy. W razie konieczności natychmiastowego odstawienia leku u pacjentów z epilepsją, przejście na nowy lek przeciwpadaczkowy powinno odbywać się na tle terapii odpowiednimi lekami (np. diazepam dożylnie, doodbytniczo lub fenytoina dożylnie).

Upadki

Leczenie karbamazepiną może być związane z rozwojem ataksji, zawrotów głowy, senności, hipotensji ortostatycznej, dezorientacji lub osłabienia, co może prowadzić do upadków i, jako konsekwencji, złamaniom lub innym urazom. U pacjentów z chorobami lub stanami sprzyjającymi powyższym zaburzeniom lub przy stosowaniu leków nasilających te stany, należy regularnie przeprowadzać pełną ocenę ryzyka upadków przy długotrwałym leczeniu karbamazepiną.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym. Karbamazepinę nie należy stosować kobietom w wieku rozrodczym, z wyjątkiem przypadków, gdy możliwa korzyść przewyższa ryzyko i po dokładnym rozważeniu alternatywnych sposobów leczenia. Kobieta powinna być w pełni poinformowana i rozumieć ryzyko możliwej szkody dla płodu, jeśli karbamazepina jest stosowana w ciąży, a zatem rozumieć znaczenie planowania ciąży. Zanim rozpocznie się leczenie karbamazepiną u kobiet w wieku rozrodczym, należy wykonać test ciążowy.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia i przez dwa tygodnie po jego zakończeniu. Ze względu na indukcję enzymów karbamazepina może prowadzić do zaburzenia terapeutycznego działania środków antykoncepcyjnych hormonalnych, dlatego kobiety w wieku rozrodczym powinny skonsultować się z lekarzem w kwestii stosowania innych skutecznych metod antykoncepcji. Należy stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (np. wkładkę wewnątrzmaciczną) lub dwie metody antykoncepcji, które wzajemnie się uzupełniają, w tym metodę barierową. Przy wyborze metody antykoncepcji należy ocenić indywidualne okoliczności z udziałem pacjentki w dyskusji.

<Ciąża. Były doniesienia o śmierci płodu, zaburzeniach wzrostu i wadach u zwierząt, które przyjmowały karbamazepinę w ciąży.

Ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwpadaczkowych (LPP) ogólnie

Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym, które stosują terapię przeciwpadaczkową, a szczególnie kobietom planującym ciążę i kobietom w ciąży, należy udzielić porad medycznych dotyczących możliwych ryzyk dla płodu, wywołanych zarówno napadami padaczkowymi, jak i lekiem przeciwpadaczkowym.

Należy unikać nagłego odstawienia leczenia LPP, ponieważ może to prowadzić do napadów padaczkowych, które mogą mieć poważne konsekwencje dla kobiety i przyszłego dziecka.

Do leczenia epilepsji w ciąży, jeśli to możliwe, preferuje się monoterapię, ponieważ terapia kilkoma LPP może być związana z wyższym ryzykiem wad wrodzonych niż monoterapia, w zależności od odpowiednich leków przeciwpadaczkowych.

Ryzyka związane z karbamazepiną

Karbamazepina przenika przez łożysko człowieka. Wpływ prenatalny karbamazepiny może zwiększyć ryzyko wad wrodzonych i innych niekorzystnych skutków rozwojowych. Wpływ karbamazepiny w ciąży u człowieka wiąże się z częstością poważnych wad rozwojowych 2–3 razy wyższą niż w populacji ogólnej, która wynosi 2–3%. U dzieci kobiet, które stosowały karbamazepinę w ciąży, donoszono o takich wadach rozwojowych, jak wady rurki nerwowej (spina bifida), wady czaszko-twarzowe, takie jak wada wargi/podniebienia, wady sercowo-naczyniowe, hipospadia, hipoplazja palców i inne anomalie obejmujące różne układy organizmu. Zaleca się specjalistyczne obserwowanie prenatalne w kwestii tych wad rozwojowych. Donoszono o zaburzeniach rozwoju układu nerwowego u dzieci urodzonych przez kobiety z epilepsją, które stosowały karbamazepinę oddzielnie lub w połączeniu z innymi LPP w ciąży. Badania związane z ryzykiem zaburzeń rozwoju układu nerwowego u dzieci, które w ciąży były narażone na działanie karbamazepiny, są sprzeczne, i nie można wykluczyć ryzyka.

Karbamazepinę nie należy stosować w ciąży, z wyjątkiem przypadków, gdy możliwa korzyść przewyższa ryzyko po dokładnym rozważeniu alternatywnych sposobów leczenia. Kobieta powinna być w pełni poinformowana i rozumieć ryzyka stosowania karbamazepiny w ciąży. Dane wskazują, że ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu karbamazepiny może zależeć od dawki. Jeśli, po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści, alternatywny sposób leczenia jest nieprzyjęty, a leczenie karbamazepiną jest kontynuowane, należy stosować monoterapię i najniższą skuteczną dawkę karbamazepiny i zaleca się kontrolowanie stężenia leku w osoczu. Stężenie w osoczu może być utrzymywane w dolnej części zakresu terapeutycznego od 4 do 12 μg/ml przy zachowaniu kontroli nad napadami padaczkowymi.

Donoszono, że niektóre leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepina, obniżają poziom folianów w surowicy krwi. Ten deficyt może sprzyjać zwiększeniu częstości wad wrodzonych u dzieci kobiet leczonych na padaczkę. Przed i w trakcie ciąży zaleca się przyjmowanie kwasu foliowego. Aby zapobiec zaburzeniom krzepnięcia krwi u dzieci, zaleca się również stosowanie witaminy K1 matce w ostatnich tygodniach ciąży, a także noworodkom.

Jeśli kobieta planuje zajść w ciążę, należy dołożyć wszelkich starań, aby przejść na odpowiedni alternatywny lek przed zapłodnieniem i przed odstawieniem antykoncepcji. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas stosowania karbamazepiny, należy skierować ją do specjalisty, aby ponownie ocenić leczenie karbamazepiną i rozważyć alternatywne sposoby leczenia.

Znane są kilka przypadków drgawek i/lub niewydolności oddechowej u noworodków, kilka przypadków wymiotów, biegunki i/lub złego apetytu u noworodków, które wiąże się z przyjmowaniem karbamazepiny i innych leków przeciwdrgawkowych. Mogą to być również objawy zespołu odstawienia u noworodków.

Karmienie piersią. Karbamazepina przenika do mleka matki (25–60% stężenia w osoczu krwi). Korzyści karmienia piersią przy odległej możliwości wystąpienia działań niepożądanych u niemowlęcia należy dokładnie rozważyć. Matkom przyjmującym karbamazepinę można karmić piersią, tylko jeśli niemowlę jest obserwowane pod kątem możliwych reakcji niepożądanych (np. nadmiernej senności, alergicznych reakcji skórnych, braku odpowiedniego przyrostu masy ciała).

Plodność.

Bardzo rzadko donoszono o przypadkach zaburzeń płodności u mężczyzn i/lub odchyleń od normy wskaźników spermatogenezy.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych lub innych urządzeń.

Możliwość pacjenta przyjmującego karbamazepinę (nawet w przypadku stosowania zgodnie z zaleceniami) do szybkiej reakcji (szczególnie na początku terapii lub w okresie doboru dawki, przy stosowaniu leku w wysokich dawkach i/lub przy stosowaniu w połączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy) może być zaburzona w wyniku wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, zmęczenie). Dlatego przy prowadzeniu samochodu lub innych urządzeń mechanicznych oraz przy pracy wymagającej pozycji ciała bez podparcia, pacjent powinien zachować ostrożność.

Ten efekt nasila się w połączeniu z alkoholem.

Sposób stosowania i dawki

Leczenie karbamazepiną należy rozpoczynać od niskich dawek, które należy dobrać indywidualnie, w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Następnie dawkę należy stopniowo zwiększać aż do osiągnięcia optymalnej dawki utrzymaniu.

W przypadkach indywidualnych dawka konieczna może znacznie różnić się od dawek stosowanych na początku leczenia i dawek utrzymania (np. z powodu zwiększonego lub zmniejszonego rozpadu leku pod wpływem indukujących enzymy lub substancji o działaniu hamującym w trakcie terapii skojarzonej).

Finlepsin® 400 Retard należy przyjmować doustnie, zazwyczaj dobową dawkę leku należy podzielić na 2 dawki. Lek można przyjmować podczas jedzenia, po posiłku lub w odstępach między posiłkami, popijając niewielką ilością płynu (np. szklanką wody). U pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, chorobami wątroby lub niewydolnością nerek oraz u osób starszych może wystarczyć niższa dawka. W większości przypadków efekt jest dobry, jeśli dobową dawkę podzielić na 4–5 dawek.

Tabletki Finlepsin® 400 Retard można podzielić na pół. Tabletki można rozpuścić w wodzie, ponieważ po rozpuszczeniu tabletów o przedłużonym działaniu w zawiesinie zachowują one właściwości działania przedłużonego.

Maksymalna dawka dobowa (w wyjątkowych przypadkach) nie powinna przekraczać 1600 mg ze względu na częstsze występowanie działań niepożądanych po przyjęciu leku w wysokich dawkach.

W przypadku zmiany formy leku o natychmiastowym uwalnianiu na tabletki o przedłużonym działaniu Finlepsin® 400 Retard należy upewnić się, że osiągana jest odpowiednia stężenie karbamazepiny we krwi.

W żadnym wypadku pacjent nie może samodzielnie przerywać leczenia.

Przed rozpoczęciem leczenia pacjentom należącym do chińskiej grupy etnicznej Han lub pacjentom pochodzenia tajskiego należy, jeśli to możliwe, poddać badanie w celu wykrycia obecności HLA-B*1502, ponieważ ten allel może sprowokować rozwój ciężkiego karbamazepin-zależnego zespołu Stevensa-Johnsona.

Padaczka

Leczenie należy rozpocząć od stosowania niskiej dawki dobowej, którą następnie powoli należy zwiększać (dostosowując do potrzeb każdego konkretnego pacjenta) aż do osiągnięcia optymalnego efektu.

Jeśli to możliwe, Finlepsin® 400 Retard należy stosować w trybie monoterapii, jednak w przypadku stosowania z innymi lekami zaleca się taki sam stopniowy wzrost dawki leku. Jeśli Finlepsin® 400 Retard ma być dodany do istniejącej terapii przeciwpadaczkowej, dawkę należy zwiększać stopniowo, nie zmieniając lub w razie potrzeby dostosowując dawek stosowanych leków.

Leczenie powinno odbywać się pod kontrolą specjalisty.

Dla doboru optymalnej dawki leku może okazać się pomocne oznaczenie stężenia substancji czynnej we krwi. Terapeutyczne stężenie leku we krwi powinno wynosić 4–12 μg/ml.

U niektórych pacjentów przy stosowaniu tabletów o działaniu przedłużonym może pojawić się konieczność zwiększenia dawki leku.

Dorośli

Zalecana dawka początkowa – 100–200 mg 1–2 razy na dobę, następnie stopniowo zwiększać dawkę do osiągnięcia optymalnego efektu; zazwyczaj dawka dobowa wynosi 800–1200 mg, którą należy podzielić na 2 dawki. Maksymalna dawka dobowa zazwyczaj nie przekracza 1600 mg, ponieważ rośnie ryzyko działań niepożądanych. Jednak niektórzy pacjenci mogą wymagać dawki Finlepsin® 400 Retard dochodzącej do 1600 mg lub nawet 2000 mg na dobę.

Pacjenci w podeszłym wieku

Ze względu na interakcje lekowe i różną farmakokinetykę leków przeciwpadaczkowych, dawki leku Finlepsin® 400 Retard u pacjentów w podeszłym wieku należy dobrać z ostrożnością.

Dzieci w wieku od 6 lat

Zazwyczaj leczenie należy prowadzić z zastosowaniem dawki 10–20 mg/kg masy ciała na dobę (w kilku dawkach).

Dzieci w wieku od 6 do 10 lat – 400–600 mg na dobę (w 2–3 dawkach).

Dzieci w wieku od 11 do 15 lat – 600–1000 mg na dobę (w 2–5 dawkach).

Dzieci w wieku od 15 lat – dawkowanie jak u dorosłych.

Leczenie przeciwpadaczkowe jest zazwyczaj długotrwałe. Dawkę, czas trwania leczenia i jego zakończenie określa dla poszczególnych pacjentów lekarz neurolog. Zazwyczaj zmniejszenie dawki i zakończenie leczenia mogą być rozważane dopiero po osiągnięciu okresów bez napadów (remisji) trwających od 2 do 3 lat. Leczenie należy kończyć poprzez stopniowe zmniejszanie dawki w okresie od 1 do 2 lat. U dzieci w tym okresie należy kontrolować przyrost masy ciała. Nasilenie patologicznych zmian na EEG nie powinno wzrastać.

Ostre stany maniakalne i leczenie utrzymanie zaburzeń afektywnych (bipolarnych)

Zakres dawek wynosi od 400 do 1600 mg na dobę, podzielonych na 2–3 dawki. Zazwyczaj terapię należy prowadzić w dawce 400–600 mg na dobę w 2–3 dawkach.

W leczeniu ostrych stanów maniakalnych dawkę leku Finlepsin® 400 Retard należy zwiększać dość szybko do 800 mg na dobę. W przypadku terapii utrzymania zaburzeń dwubiegunowych w celu zapewnienia optymalnej tolerancji zaleca się stopniowe zwiększanie niskimi dawkami. Czas trwania leczenia określa lekarz.

Zespół abstynencyjny alkoholowy

Średnia dawka wynosi 600 mg na dobę, podzielona na 3 dawki. W ciężkich przypadkach w pierwszych kilku dniach dawkę można zwiększyć (np. do 1200 mg na dobę, podzielonych na 3 dawki). Możliwe jest stosowanie karbamazepiny z innymi substancjami, które zazwyczaj stosuje się w leczeniu zespołu abstynencyjnego alkoholowego. W przypadku ciężkich objawów abstynencji alkoholowej leczenie należy rozpocząć kombinacją Finlepsin® 400 Retard z lekami uspokajająco-sennotwórczymi (np. z kloremiazolem, chlorodiazepoksydem), stosując się do powyższych wskazówek dotyczących dawkowania. Po zakończeniu fazy ostrej leczenie lekiem Finlepsin® 400 Retard można kontynuować w formie monoterapii. Należy regularnie oznaczać stężenie karbamazepiny we krwi. Wymagana jest szczególnie staranna obserwacja medyczna, ponieważ może wystąpić niepożądane działanie ze strony ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.

Leczenie zespołu abstynencyjnego alkoholowego z zastosowaniem karbamazepiny powinno być zakończone w okresie od 7. do 10. dnia leczenia poprzez stopniowe zmniejszanie dawki leku.

Neuralgia idiopatyczna nerwu trójdzielnego i neuralgia nerwu trójdzielnego przy stwardnieniu rozsianym (typowa i nietypowa). Idiopatyczna neuralgia nerwu błędnego

Początkowa dawka leku Finlepsin® 400 Retard wynosi 200–400 mg na dobę (100 mg 2 razy na dobę u pacjentów w podeszłym wieku lub szczególnie wrażliwych pacjentów). Należy ją powoli zwiększać aż do ustąpienia bólu (zazwyczaj do dawki 600–800 mg, podzielonej na 3–4 dawki). Dla większości pacjentów dawka leku 200 mg 3–4 razy na dobę jest wystarczająca do utrzymania stanu bez bólu. W niektórych przypadkach może być konieczna dawka dobową 1600 mg. W niektórych przypadkach leczenie można kontynuować stosując niską dawkę utrzymania – 0,5 tabletu Finlepsin® 400 Retard (odpowiednio 200 mg karbamazepiny), przyjmowaną 2 razy na dobę (odpowiednio 400 mg karbamazepiny). Po ustąpieniu bólu dawkę należy stopniowo zmniejszać do minimalnej dawki utrzymania i odstawić lek po kilku tygodniach leczenia, jeśli ból nie nawraca. W przypadku nawrotu bólu należy kontynuować leczenie, stosując dawkę utrzymania.

Dzieci

U dzieci ze względu na szybszą eliminację karbamazepiny może być konieczne stosowanie wyższych dawek leku (przeliczonych na kilogram masy ciała) w porównaniu z dorosłymi. Karbamazepinę w tej formie leku nie należy stosować dzieciom poniżej 6. roku życia ze względu na wysoką dawkę leku i brak doświadczenia w leczeniu formami o działaniu przedłużonym w tej grupie pacjentów.

Przedawkowanie

W przypadku wystąpienia zatrucia należy wziąć pod uwagę możliwość przedawkowania różnych leków, np. w celu samobójstwa.

Objawy przedawkowania karbamazepiny obserwowano tylko po przyjęciu leku w bardzo wysokich dawkach (od 4 do 10 g). Stężenie leku we krwi zawsze było > 20 μg/ml.

Objawy. Objawy i dolegliwości występujące przy przedawkowaniu zazwyczaj odzwierciedlają uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.

Ze strony ośrodkowego układu nerwowego: depresja funkcji OUN; dezorientacja, pobudzenie, niepokój, zawroty głowy, stłumienie świadomości, stupor, senność, halucynacje, śpiączka; zamazanie widzenia, niezrozumiała mowa, dysartria, niestagmus, ataksja, dyskinezja, hiperrefleksja (początkowo), hiporeflaksja (później); drgawki, zaburzenia psychoruchowe, mioklonus, opistotonus, hipotermia, midriaza, mimowolne ruchy, drżenie. Mogą występować zaburzenia rytmu w badaniu EEG, takie jak spowolnienie rytmu podstawowego i obecność fal wolnych.

Ze strony układu oddechowego: depresja oddychania (czasem – zatrzymanie oddechu), obrzęk płuc.

Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia, hipotensja tętnicza, czasem – nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu i przewodnictwa z poszerzeniem kompleksu QRS; blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia, zatrzymanie serca towarzyszące utracie przytomności, sinica.

Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, opóźnione opróżnianie żołądka, zmniejszona motoryka okrężnicy.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: rabdomioliza związana z toksycznym działaniem karbamazepiny.

Ze strony układu moczowego: zatrzymanie moczu, oliguria lub anuria; zatrzymanie płynów; hiperhydratacja spowodowana działaniem karbamazepiny podobnym do działania hormonu antydiuretycznego.

Zmiany w badaniach laboratoryjnych: hiponatremia, możliwy kwasobłonnik, hiperglikemia, podwyższenie frakcji mięśniowej kinazy kreatynowej. Obserwowano przypadki leukocytozy, leukopenii, neutropenii, glukozurii i ketonurii.

Leczenie. Nie istnieje specyficzny antydot. Leczenie powinno początkowo opierać się na stanie klinicznym chorego; wskazana jest hospitalizacja. Należy przeprowadzić oznaczenie stężenia karbamazepiny we krwi w celu potwierdzenia zatrucia tym środkiem i oceny stopnia przedawkowania.

Należy przeprowadzić ewakuację zawartości żołądka, przemywanie żołądka, stosowanie węgla aktywnego. Późna ewakuacja zawartości żołądka może prowadzić do opóźnionego wchłaniania i ponownego pojawienia się objawów zatrucia w okresie rekonwalescencji. Stosować leczenie objawowe wspierające w oddziale intensywnej terapii, monitorowanie funkcji serca, staranne korygowanie zaburzeń elektrolitowych.

Osobliwe zalecenia. W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej wskazane jest dożylne podawanie dopaminy lub dobutaminy; w przypadku zaburzeń rytmu serca leczenie należy dobrać indywidualnie; w przypadku drgawek – podawanie benzodiazepin (np. diazepamu) lub innych leków przeciwdrgawkowych, np. fenobarbitalu (z ostrożnością ze względu na zwiększony ryzyko rozwoju depresji oddychania) lub paraldehydu; w przypadku hiponatremii (zatrucia wodnego) – ograniczenie podania płynów, powolna, ostrożna dożylne wlewanie 0,9% roztworu chlorku sodu. Te środki mogą być pomocne w zapobieganiu obrzękowi mózgu. Zgodnie z danymi literaturowymi, nie zaleca się stosowania barbituranów ze względu na ich depresyjny wpływ na układ oddechowy, szczególnie u dzieci.

Zaleca się przeprowadzenie hemosorpcji na sorbentach węglowych. Donoszono o nieskuteczności wymuszonego diurezy, hemodializy i dializy otrzewnowej, ponieważ karbamazepina w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza krwi.

Należy przewidzieć możliwość ponownego nasilenia się objawów przedawkowania w 2. i 3. dniu po jego wystąpieniu, co spowodowane jest opóźnionym wchłanianiem leku.

Reakcje niepożądane

Na początku leczenia karbamazepiną lub przy zastosowaniu zbyt wysokiej dawki początkowej, a także u pacjentów w wieku starszym, bardzo często lub często występują pewne typy niepożądanych reakcji, np. ze strony układu nerwowego środkowego (UKŚ) (zawroty głowy, ból głowy, ataksja, senność, osłabienie ogólne, podwójne widzenie), ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty) lub reakcje alergiczne skórne.

Reakcje niepożądane obserwowano częściej podczas leczenia skojarzonego niż monoterapii. W zależności od dawki i przede wszystkim na początku terapii mogą występować określone reakcje niepożądane. Ogólnie ustępują one spontanicznie po 8–14 dniach lub po tymczasowym zmniejszeniu dawki. Rozwój niepożądanych reakcji ze strony UKŚ może być skutkiem względnego przedawkowania leku lub znacznych wahaniań stężenia substancji czynnej we krwi. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stężenia substancji czynnej we krwi oraz podział dawki dobowej na mniejsze dawki (np. 3–4 dawki dziennie).

Reakcje niepożądane występowały z następującą częstością: bardzo często (> 1/10); często (> 1/100, < 1/10); rzadko (> 1/1000, < 1/100); bardzo rzadko (> 1/10000, < 1/1000); niezwykle rzadko (< 1/10000), w tym pojedyncze przypadki.

Ze strony układu krwi i układu limfatycznego: bardzo często – leukopenia; często – trombocytopenia, eozynofilia; rzadko – leukocytoza, limfadenopatia, niedobór kwasu foliowego; niezwykle rzadko – agranulocytoza, anemia aplastyczna, pancytopenia, aplazja szpiku kostnego, aplazja czerwonych komórek, anemia, anemia megaloblastyczna, ostra porfiria przerywana, porfiria warioliformna, późna porfiria skóry, retikulocytoza, anemia hemolityczna.

Ze strony układu odpornościowego: rzadko – wieloorganiowe nadwrażliwość typu opóźnionego z gorączką, wysypką skórną, zapaleniem naczyń, limfadenopatią; objawami przypominającymi chłoniaka; bólami stawów, leukopenią, eozynofilią, hepatosplenomegalią oraz nieprawidłowymi wynikami badań wątrobowych, które pojawiają się w różnych kombinacjach, zespół znikania przewodów żółciowych (destrukcja i zanik wewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych). Może wystąpić uszkodzenie innych narządów (np. wątroby, płuc, nerek, trzustki, mięśnia sercowego, jelita grubego). Niezwykle rzadko – ostra oponówka z mioklonusem i eozynofilią obwodową; reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy, hipogamaglobulinemia.

Ze strony układu endokrynnego: często – obrzęki, zatrzymanie płynu, przyrost masy ciała, hiponatremia oraz obniżenie osmolalności osocza krwi z powodu działania karbamazepiny podobnego do działania hormonu antydiuretycznego (ADH), co w pojedynczych przypadkach prowadzi do hiperhydratacji towarzyszonej letargiem, wymiotami, bólem głowy, dezorientacją i zaburzeniami neurologicznymi; niezwykle rzadko – podwyższenie stężenia prolaktyny z lub bez objawów klinicznych, takich jak galaktoreja i ginekomastia; nieprawidłowe wyniki badań funkcji tarczycy: obniżenie stężenia tyroksyny (FT4, T4, T3) oraz podwyższenie stężenia TSH, co zazwyczaj przebiega bez objawów klinicznych; w pojedynczych przypadkach – podwyższenie stężenia cholesterolu, w tym cholesterolu HDL i triglicerydów. Donoszono również o obniżeniu stężenia witaminy B12 we krwi i podwyższeniu stężenia homocysteiny pod wpływem karbamazepiny.

Ze strony metabolizmu i zaburzeń odżywiania: rzadko – niedobór folianów, obniżenie apetytu; niezwykle rzadko – ostra porfiria (ostra porfiria przerywana i porfiria mieszana), nieostra porfiria (późna porfiria skóry); częstość nieznana – hiperamonemia.

Ze strony psychiki: rzadko – halucynacje (wzrokowe lub słuchowe), depresja, utrata apetytu, niepokój, zachowanie agresywne, pobudzenie, dezorientacja, zaburzenia nastroju, takie jak depresyjne lub maniakalne wahania nastroju, fobie; niezwykle rzadko – aktywacja utajonego psychozy, brak motywacji.

Ze strony układu nerwowego: bardzo często – osłabienie ogólne, zawroty głowy, ataksja, senność, złe samopoczucie; często – ból głowy, podwójne widzenie, zaburzenia akomodacji (rozmyte widzenie); rzadko – nieprawidłowe ruchy odruchowe (np. drżenie, drżenie wieloamplitudowe, dystonia, tiki, asteriksyzm), niestagmus; niezwykle rzadko – dyskineza oro-facjalna, zaburzenia myślenia, zaburzenia mowy (np. dysartria lub nierozróżnialna mowa), choremia, neuropatia obwodowa, parestezje, osłabienie mięśni i porażenie.

Donoszono, że karbamazepina nasila objawy stwardnienia rozsianego. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, karbamazepina może zwiększać częstotliwość napadów padaczkowych. Nasilenie napadów typu absans może się nasilać lub mogą być wywoływane napady.

Ze strony narządów wzroku: rzadko – zaburzenia ruchu oczu; niezwykle rzadko – zapalenie spojówek, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, zmętnienie soczewki, retinotoksyczność.

Ze strony narządów słuchu i układu przedsionkowego: niezwykle rzadko – zaburzenia słuchu, szumy w uszach, dzwonienie w uszach, hiperakuzja, hipokuzja, zaburzenia percepcji wysokości dźwięku.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: rzadko – zaburzenia przewodnictwa wewnątrzsercowego, nadciśnienie tętnicze lub nadciśnienie; niezwykle rzadko – bradykardia, arytmia, nasilenenie przebiegu choroby niedokrwiennej serca, niewydolność serca, kolaps cyrkulacyjny, blok przedsionkowo-komorowy z omdleniem, zapalenie żył z zakrzepem, zatorowość (np. zatorowość płucna).

Ze strony układu oddechowego: niezwykle rzadko – reakcje nadwrażliwościowe płuc charakteryzujące się podwyższeniem temperatury ciała, dusznością, zapaleniem płuc lub zapaleniem płuc; włóknienie płuc. W przypadku wystąpienia takich reakcji nadwrażliwościowych należy przerwać przyjmowanie leku.

Ze strony przewodu pokarmowego: bardzo często – nudności, wymioty; często – suchość w ustach; rzadko – biegunka, zaparcia; niezwykle rzadko – ból brzucha; rzadko – stomatyt, zapalenie dziąseł, zapalenie języka, zapalenie trzustki.

Zaburzenia wątrobowo-żółciowe: bardzo często – podwyższenie stężenia gammaglutamylotransferazy (w wyniku indukcji enzymu wątrobowego), co zazwyczaj nie ma znaczenia klinicznego; często – podwyższenie stężenia fosfatazy alkalicznej; rzadko – podwyższenie stężenia transaminaz; rzadko – żółtaczka, różne formy zapalenia wątroby (cholestatyczne, hepatocelularne, mieszane), zespół znikania dróg żółciowych; niezwykle rzadko – zapalenie wątroby granulomatyczne, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: bardzo często – alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, czasem w ciężkiej formie; rzadko – zapalenie skóry egzfoliatywne, erytrodermia; rzadko – toczeń rumieniowaty układowy, swędzenie; niezwykle rzadko – zespół Stevensa-Johnsona (w niektórych krajach Azji to niepożądane zjawisko zgłaszane było z częstością „rzadko”), toksyczne martwicze zapalenie naskórka (zespołu Lyella), nadwrażliwość na światło, erytema wielopostaciowe i guzowate, zmiany pigmentacji skóry, purpura, trądzik, nadmierne pocenie się, łysienie, hirsutyzm.

Coraz więcej dowodów wskazuje na istnienie związku między markerami genetycznymi a występowaniem reakcji niepożądanych ze strony skóry, takimi jak SSZ, TEN, DRESS, AGEP i wysypki makulopapularne. U pacjentów pochodzenia japońskiego i europejskiego, którzy są nosicielami allelu HLA-A*3101, po zastosowaniu karbamazepiny obserwowano reakcje tego typu. Innym markerem, który wykazuje silny związek z występowaniem SSZ i TEN, jest allel HLA-B*1502 u osób pochodzenia chińskiego (grupa etniczna Han), pochodzenia tajskiego lub z innych krajów azjatyckich (patrz sekcje „Szczególne wskazania dotyczące stosowania” i „Sposób stosowania i dawki”).

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: rzadko – osłabienie mięśni; niezwykle rzadko – ból stawów, ból mięśni, skurcze mięśni, zaburzenia metabolizmu tkanki kostnej (obniżenie stężenia wapnia i 25-hydroksycholerykalcyferolu we krwi, co może prowadzić do osteomalacji lub osteoporozy). Donoszono o obniżeniu gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy oraz złamaniach kości u pacjentów stosujących karbamazepinę w długotrwałym leczeniu. Mechanizm działania karbamazepiny wpływający na metabolizm kostny nie został ustalony.

Ze strony nerek i układu moczowego: niezwykle rzadko – zapalenie nerek i kanalików, niewydolność nerek, zaburzenia funkcji nerek (proteinuria, hematuria, oliguria, dyzuria, podwyższenie stężenia mocznika we krwi/azotemia), częste oddawanie moczu, zatrzymanie moczu.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlecznych: niezwykle rzadko – zaburzenia spermatogenezy (z obniżeniem liczby i/lub ruchliwości plemników), zaburzenia płodności u mężczyzn, dysfunkcja erekcji, impotencja, obniżenie libidum.

Urazy, zatrucia, powikłania procedur: zgłaszano pojedyncze przypadki upadków (związane z ataksją, zawrotami głowy, sennością, hipotensją tętniczą, dezorientacją lub osłabieniem spowodowanym stosowaniem karbamazepiny).

Reakcje niepożądane wykryte po rejestracji (częstość nieznana)

Poniższe reakcje niepożądane obserwowano podczas stosowania karbamazepiny po rejestracji. Ponieważ doniesienia o tych reakcjach są dobrowolne, niemożliwe jest dokładnie ustalić liczbę pacjentów i wiarygodnie oszacować częstość występowania reakcji niepożądanych, dlatego ich częstość sklasyfikowano jako „nieznana”.

Zakażenia i choroby pasożytnicze: reaktywacja wirusa Herpes simplex typu VI.

Ze strony układu krwi i układu limfatycznego: niedostateczność szpiku kostnego.

Ze strony układu nerwowego: efekt uspokajający, pogorszenie pamięci.

Ze strony przewodu pokarmowego: zapalenie jelita grubego.

Ze strony układu odpornościowego: wysypka lekowa z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS).

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: ostra ogólna pustulopatia egzantematyczna (AGEP), keratoza lihenoidna, onychomadesez.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, tkanki łącznej i tkanki kostnej: złamania.

Odchylenia wyników badań laboratoryjnych i instrumentalnych: obniżenie gęstości mineralnej tkanki kostnej.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 30 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blisterze. Po 5 lub 10, lub 20 blisterów w pudełku.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent. Sp. z o.o. Teva Operations Poland.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

ul. Mogilska 80, 31-546 Kraków, Polska.