Erytromycyna

INSTRUKCJA dotycząca stosowania leku ERYTROMYCINA (ERYTHROMYCIN)

Skład:

substancja czynna: erythromycin;

1 tabletka zawiera erytromycyny 100 mg;

substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, polisorbat 80, powidon, stearynian wapnia, akryl-żółty 93O38159 [mieszanka substancji: kopolimer metakrylanowy (typ C), talk, tlenek tytanu (E 171), cytrynian trietylo, żółty chinolinowy (E 104), dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, wodorowęglan sodu, laurylosiarczan sodu, tlenek żelaza żółty (E 172), poncó 4R (E 124)].

Postać farmaceutyczna. Tabletka powłokowana, oporną na działanie soku żołędkowego.

Główne cechy fizykochemiczne: tabletka o kształcie okrągłym, powłokowana, o gładkiej, dwuwypukłej powierzchni, żółtoświętleżółta do żółtej z lekko pomarańczowym odcieniem. Przy rozerwaniu, pod lupą widoczne jest jądro otoczone całkowitym warstwą.

Grupa farmakoterapeutyczna. Łączki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Makrolidy. Erytromycyna. Kod ATC J01F A01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Erytromycyna – antybiotyk z grupy makrolidów o działaniu bakteriostatycznym. W dużych stężeniach oraz wobec drobnoustrojów szczególnie wrażliwych może wykazywać działanie bakteriobójcze. Przenika przez błonę komórkową bakterii i wiąże się odwracalnie z podjednostką 50S rybosomów bakteryjnych; hamuje translakację peptydów z miejsca akceptorowego rybosomu do donora, przeszkadzając w ten sposób w dalszej syntezie białek.

Aktywny wobec bakterii Gram-dodatnich: Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans, Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Corynebacterium diphtheriae, Listeria monocytogenes; bakterii Gram-ujemnych: Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, Bordetella pertussis, Legionella pneumophila, Moraxella catarrhalis, Campylobacter spp., niektóre szczepy Haemophilus influenzae, Mycoplasma pneumoniae, Ureaplasma urealyticum, a także wobec Chlamydia trachomatis, Treponema pallidum.

Wrażliwość na erytromycynę nie wykazują bakterie Gram-ujemne w postaci pałeczek: Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, a także Shigella, Salmonella.

Erytromycyna jest nieskuteczna w leczeniu infekcji wywołanych przez grzyby, wirusy i drożdżaki.

Farmakokinetyka.

Erytromycyna dobrze przenika do większości tkanek i narządów. W uchu środkowym i migdałkach podniebiennych osiąga stężenia zbliżone do stężeń obserwowanych w surowicy krwi. Wysokie stężenia terapeutyczne stwierdza się również w płynie opłucnowym i płynie otrzewnowym. Erytromycyna przechodzi przez barierę łożyskową i wydostaje się do mleka matki. Posiada również zdolność przenikania do wnętrza komórek. Nie przenika przez barierę krew–mózg i nie wnika do płynu stawowego. Wchłania się w przewodzie pokarmowym, a szybkość wchłaniania zależy od indywidualnych cech organizmu. Bio dostępność wynosi 30–65%. Maksymalne stężenie we krwi osiąga się zazwyczaj po 2–4 godzinach od przyjęcia leku.

Łączenie z białkami osocza wynosi około 70%. Metabolizuje się w wątrobie, częściowo z utworzeniem metabolitów nieaktywnych.

Erytromycyna indukuje aktywność enzymów mikrosomalnych odpowiedzialnych częściowo za jej własny metabolizm. W wątrobie lek jest częściowo inaktywowany w wyniku demetylacji.

Znaczna część erytromycyny wydostaje się z organizmu z żółcią, a jedynie 2–5% w niezmienionej formie z moczem. Okres półwydalenia wynosi 1–2 godziny przy prawidłowej funkcji nerek, a stężenie terapeutyczne utrzymuje się około 6 godzin.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Zakaźne i zapalne choroby wywołane mikroorganizmami wrażliwymi na lek: zapalenie płuc, zakażenia ucha, gardła i nosa (zapalenie ucha środkowego, zatok, zapalenie migdałków), ropne i zapalne choroby skóry i jej przydatków; błonica, erytrazma, gonoreja, kiła, listerioza, choroba legionarzy, zakażenia wywołane mikroorganizmami odpornymi na antybiotyki beta-laktamowe, penicylinę, tetracyklinę, chloramfenikol, streptomycynę.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na erytromycynę lub którykolwiek składnik preparatu, makrolidy;
• ciężka niewydolność wątroby;
• występowanie u pacjenta w wywiadzie wydłużenia odcinka QT (wrodzonego lub nabytego, potwierdzonego dokumentacyjnie) lub arytmii komorowej serca;
• zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia – ze względu na ryzyko wydłużenia odcinka QT);
• jednoczesne stosowanie z terfenadyną, astemizolem, lomitapydem, simwastatyną, pimozydem lub cyzaprydem, ergotaminą i dihydroergotaminą (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie erytromycyny z:

• astemizolem lub terfenadyną, cyzaprydem, pimozydem − zwiększony ryzyko rozwoju kardiotoxyczności: wydłużenie odcinka QT, ciężkie zaburzenia rytmu serca, w tym arytmie typu «torsades de pointes», zatrzymanie serca;
• ergotaminą lub dihydroergotaminą − możliwe reakcje ostrej toksyczności z kurczem naczyń, dysestezją (erytromycyna hamuje metabolizm ergotaminy i dihydroergotaminy, nasilając powiązany z ergotaminą kurcz naczyń).

Biortransformacja erytromycyny odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem układu cytochromu P450. Erytromycyna w wyniku wpływu na aktywność cytochromu P450 oddziałuje z następującymi lekami:

• zwiększa stężenie teofiliny, aminofiliny, kofeiny w surowicy, co zwiększa ich toksyczność – konieczne jest obniżenie dawek tych leków oraz kontrola ich stężenia w surowicy krwi;
• zwiększa wchłanianie diguksyny i stężenie jej w osoczu;
• zwiększa stężenie cyklosporyny i nasila jej nefrotoxyczność;
• może obniżać wątrobowy metabolizm karbamazepiny, co pozwala obniżyć dawkę karbamazepiny o 50% przy jednoczesnym stosowaniu leków;
• zwiększa stężenie i nasila toksyczność fenytoiny, alfentanilu, metyloprednizolonu, benzodiazepin (takich jak triazolam, alprazolam), heksobarbitalu, kwasu walproinowego, tarkolimusu, ryfabutyny, zopiklonu, bromokryptyny, kabergoliny – konieczna jest korekta dawek tych leków;
• z dysopiramidem, chinidyną, prokainamidem może wydłużać odcinek QT lub wywoływać tachyarytmie komorowe;
• z doustnymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi – zmniejsza skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, zwiększa ryzyko ich hepatotoksyczności;
• z przeciwgrzybiczymi lekami: zwiększenie ryzyka rozwoju kardiotoxyczności (wydłużenie odcinka QT, paroksysmalna tachyarytmia komorowa typu „piruet”), a w konsekwencji zatrzymanie serca. Stosowanie kombinacji tych leków jest przeciwwskazane;
• z lekami przeciwkrzepliwymi (warfaryna, acenokumarol) – nasila ich działanie, co jest bardziej wyrażone u osób starszych. Dlatego należy stale kontrolować czas protrombinowy; donoszono o nasileniu działania przeciwkrzepliwego przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny i doustnego leku przeciwkrzepliwego rywaroksabanu;
• zwiększa stężenie we krwi inhibitorów HMG-CoA-reduktazy (np. lowastatyny, symwastatyny) – zwiększa się ryzyko rozwoju rabdomiolizy, która może rozwinąć się zwykle po zakończeniu leczenia erytromycyną. Jednoczesne stosowanie erytromycyny z lomitapydem jest przeciwwskazane ze względu na możliwość istotnego wzrostu poziomu transaminaz (patrz sekcja „Przeciwwskazania”);
• nasila działanie systemowe syldenafilu – konieczne jest zmniejszenie dawki syldenafilu;
• spowalnia eliminację i nasila działanie blokerów kanałów wapniowych, takich jak felodypina, werapamil. Były doniesienia o wystąpieniu hipotensji, bradyarytmii, kwasicy mlekowej przy jednoczesnym przyjmowaniu ich z erytromycyną;
• z zafirlukastem – zmniejsza jego stężenie w osoczu krwi;
• działanie leku nasila się w połączeniu z sulfonamidami, tetracykliną, streptomycyną;
• donoszono o toksyczności kolchicyny, winblastyny przy oddziaływaniu z erytromycyną;
• z cytydyną – zwiększa ryzyko jej toksyczności, w tym odwracalnej głuchoty;
• z lewodopą (w połączeniu z karbidopą) – możliwe hamowanie wchłaniania karbidopy i obniżenie poziomu lewodopy w osoczu krwi. W przypadku takiej kombinacji konieczne jest monitorowanie obrazu klinicznego. Możliwa korekta dawki lewodopy;
• nie można stosować razem z linkomycyną, klinidamycyną i chloramfenikołem (antagonizm), z lekami zwiększającymi kwasowość soku żołądkowego, a także z napojami kwasowymi, ponieważ inaktywują one erytromycynę;
• należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny z kortykosteroidami systemowymi i inhalacyjnymi, które głównie metabolizowane są przez CYP3A, ze względu na możliwe zwiększenie ekspozycji systemowej na kortykosteroidy. Należy dokładnie obserwować występowanie działań niepożądanych u pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów systemowych;
• hydroksychlorochina i chlorochina: erytromycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów przyjmujących te leki, które jak wiadomo wydłużają odcinek QT, ze względu na potencjalne wywołanie arytmii serca i poważnych niekorzystnych zjawisk sercowo-naczyniowych.

Lek może wpływać na wyniki oznaczania stężenia katecholamin w moczu metodą fluorometryczną.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Przed zastosowaniem erytromycyny należy dokładnie zbadać wywiad pacjenta dotyczący podwyższonej wrażliwości na erytromycynę, inne makrolidy lub inne alergeny. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości związanej ze stosowaniem erytromycyny należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i rozpocząć leczenie objawowe.

Przed zastosowaniem leku zaleca się określenie patogenu choroby w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju odpornych form bakterii.

Podczas stosowania leków zawierających erytromycynę zgłaszano zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie poziomu „wątrobowych” enzymów w surowicy krwi, zapalenie wątroby hepatocelularne i/lub cholestatyczne, z żółtaczką lub bez niej. Erytromycyna wydzielana jest głównie przez wątrobę, dlatego należy ostrożnie przepisywać ją pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, z żółtaczką w wywiadzie lub pacjentom leczonym potencjalnie hepatotoksycznymi lekami. W trakcie długotrwałego leczenia lub przyjmowania dużych dawek konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby.

Podczas leczenia kiły u ciężarnych należy wziąć pod uwagę fakt, że lek nie osiąga stężenia terapeutycznego u płodu, dlatego noworodkom matek, które przyjmowały erytromycynę, należy podać penicylinę.

Zgłaszano przypadki hipertroficznego zwężenia odnogi żołądka (HPS) u noworodków po leczeniu erytromycyną. Badania epidemiologiczne, w tym dane metaanaliz, sugerują 2–3-krotne zwiększenie ryzyka wystąpienia HPS, szczególnie w pierwszych 14 dniach życia. Dostępne dane wskazują na ryzyko wynoszące 2,6 % (95 % CI: 1,5–4,2 %) po ekspozycji na erytromycynę w tym okresie. Ryzyko HPS w populacji ogólnej wynosi 0,1–0,2 %.

U ciężko chorych przyjmujących jednocześnie z erytromycyną lowastatynę obserwowano przypadki rabdomiolizy, z niewydolnością nerek lub bez niej. Dlatego w razie potrzeby jednoczesnego przepisywania lowastatyny lub innych inhibitorów HMG-CoA-reduktazy oraz erytromycyny należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, obserwować pojawianie się takich objawów jak ból mięśni, osłabienie oraz kontrolować poziomy kinazy kreatynowej i transaminaz w surowicy krwi.

Leczenie lekami przeciwbakteryjnymi może prowadzić do zaburzeń normalnej flory jelita grubego i nadmiernego wzrostu odpornych szczepów Clostridium difficile, których toksyny są główną przyczyną powstawania kolitu pseudomembranaceus. Kolit pseudomembranaceus może wystąpić zarówno bezpośrednio podczas przyjmowania leku, jak i w ciągu 2 miesięcy po zakończeniu terapii przeciwbakteryjnej. O wystąpieniu kolitu pseudomembranaceus, od formy łagodnej po zagrożoną życiem, zgłaszano przy stosowaniu niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych. Dlatego ważne jest, aby uwzględnić możliwość wystąpienia kolitu pseudomembranaceus u pacjentów z biegunką po przyjęciu leków przeciwbakteryjnych. W przypadku łagodnych form zazwyczaj wystarczy odstawienie leku, w przypadkach ciężkich należy podać metronidazol lub wancomycynę. Przeciwwskazane są leki opóźniające perystaltykę jelita oraz inne środki przeciwbiegunkowe.

U pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby oraz u pacjentów starszych z uwagi na wiekowe zmiany funkcji wątroby i/lub nerek zwiększa się ryzyko wystąpienia efektu ototoksycznego.

U pacjentów starszych zwiększa się ryzyko wystąpienia arytmii typu «torsades de pointes» podczas leczenia erytromycyną oraz nasila się działanie terapii przeciwkrzepnej przy jednoczesnym stosowaniu z erytromycyną.

Z uwagi na ryzyko wystąpienia takich działań niepożądanych jak wydłużenie interwału QT w EKG, rozwój arytmii komorowych, w tym tachykardii komorowej i arytmii typu «torsades de pointes», lek należy przepisywać ostrożnie pacjentom z wywiadem arytmii.

Należy obserwować pacjentów z astmą oskrzelową przyjmujących teofilinę i erytromycynę, w tym oceniać poziom teofiliny we krwi, aby uniknąć zatrucia.

Lek może nasilać objawy choroby u chorych na myasthenia gravis.

Długotrwałe lub powtarzane stosowanie erytromycyny, jak i innych leków przeciwbakteryjnych, może prowadzić do nadmiernego wzrostu mikroorganizmów opornych, w tym grzybów. W przypadku rozwoju suprainfekcji należy przerwać przyjmowanie erytromycyny i podjąć odpowiednie działania.

Lek może fałszować wyniki oznaczania poziomu katecholamin w moczu metodą fluorometryczną.

Leki zwiększające kwasowość soku żołądkowego oraz napoje o odczynie kwasowym inaktywują erytromycynę. Erytromycyny nie wolno zapijać mlekiem ani produktami mlecznymi.

Środek zawiera barwnik ponczo 4R (E124), który może powodować reakcje alergiczne.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Wyniki badań epidemiologicznych dotyczące ryzyka poważnych wad wrodzonych po stosowaniu makrolidów, w tym erytromycyny, w czasie ciąży są sprzeczne. W niektórych obserwacyjnych badaniach u ludzi stwierdzono wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego po ekspozycji na leki zawierające erytromycynę w wczesnych stadiach ciąży.

Lek przenika przez łożysko, ale stężenie w surowicy krwi płodu jest niskie.

Zgłaszano, że stosowanie antybiotyków makrolidowych przez matki w ciągu 10 tygodni po porodzie zwiększa ryzyko rozwoju hipertroficznego zwężenia odnogi żołądka (HPS) u noworodków.

Leku należy stosować u ciężarnych tylko na pisemne polecenie lekarza. Dlatego w czasie ciąży lek należy stosować tylko w przypadku absolutnej konieczności, po uwzględnieniu stosunku ryzyka do korzyści.

Erytromycyna wydzielana jest z mlekiem matki, dlatego w okresie leczenia należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych (zawroty głowy, halucynacje, drgawki, dezorientacja, odwracalne obniżenie słuchu) podczas leczenia tym lekiem należy powstrzymać się od prowadzenia samochodu lub pracy wymagającej zwiększonej czujności.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie ustala się indywidualnie, w zależności od lokalizacji i ciężkości przebiegu infekcji oraz wrażliwości patogenu.

Stosuje się doustnie, 1–1,5 godziny przed jedzeniem lub 2–3 godziny po jedzeniu.

Dorośli – 200–500 mg 4 razy na dobę; maksymalna pojedyncza dawka – 500 mg, dobowe – 2 g.

Dzieci:

od 3 do 6 lat – 500–700 mg na dobę;

od 6 do 8 lat – 700 mg na dobę;

od 8 do 14 lat – do 1 g na dobę, podzielone na 4 dawki dziennie;

powyżej 14 roku życia – stosuje się dawkę dla dorosłych.

U pacjentów w podeszłym wieku nie jest wymagana zmiana dawkowania. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na częste zaburzenia funkcji wątroby lub dróg żółciowych występujące w tej grupie wiekowej.

Czas trwania leczenia – 5–14 dni; po zniknięciu objawów choroby lek stosuje się jeszcze przez 2 dni.

Dzieci.

Lek można stosować dzieciom od 3 roku życia zgodnie z zaleceniami zawartymi w punkcie „Sposób stosowania i dawki”.

Przedawkowanie.

Objawy: nudności, wymioty, biegunka i uczucie dyskomfortu w okolicy żołądka; zaburzenia funkcji wątroby, aż do ostrej niewydolności wątroby; utrata słuchu, szum w uszach, zawroty głowy (szczególnie u chorych z niewydolnością nerek i/lub wątroby).

Leczenie: przepłukanie żołądka, zastosowanie węgla aktywnego, leczenie objawowe. Hemodializa, dializa otna i wymuszone moczowanie są nieskuteczne.

Reakcje niepożądane.

Z przewodu pokarmowego: możliwe nudności, wymioty, biegunka, ból w nadbrzuszu, anoreksja, rzadko – kolit pseudomembranozny. Zgłaszano pojedyncze przypadki rozwoju zapalenia trzustki.

Z układu wątrobowo-żółciowego: zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie stężenia aminotransferaz w surowicy, zapalenie wątroby typu hepatocelularnego i/lub cholestazy, z żółtaczką lub bez.

Z narządów zmysłów: osłabienie słuchu i/lub szum w uszach, które ustępuje po odstawieniu leku. Były pojedyncze doniesienia o odwracalnej utracie słuchu, głównie u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u pacjentów otrzymujących wysokie dawki erytromycyny (powyżej 4 g na dobę).

Z układu moczowo-płciowego: bardzo rzadko obserwowano nefryt śródbłonkowy.

Z układu sercowo-naczyniowego: wydłużenie odcinka QT w EKG, rzadko – arytmie komorowe, w tym tachykardię komorową i arytmie typu «torsades de pointes», kołatanie serca, częstość nieznana – migotanie komor, zatrzymanie krążenia.

Z układu nerwowego: pojawiły się pojedyncze doniesienia o przejściowych reakcjach niepożądanych podczas stosowania leków erytromycynowych, takich jak dezorientacja, halucynacje, koszmary senne, drgawki, nasilenie osłabienia mięśni u chorych na miastenię, zawroty głowy, jednak związek przyczynowo-skutkowy nie został jednoznacznie potwierdzony.

Z układu krwiotwórczego: bardzo rzadko może wystąpić agranulocytoza, eozynofilia.

Z układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, takie jak swędzenie, pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, bardzo rzadko – zespół wielopostaciowej rumieniowatej, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliozy.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek z powyższych reakcji alergicznych należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku.

Infekcje i choroby pasożytnicze: podczas długotrwałego lub powtarzalnego leczenia erytromycyną może dojść do rozwoju superinfekcji wywołanej bakteriami lub grzybami opornymi na lek.

Inne: efekty spowodowane działaniem chemioterapeutycznym: kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy; pojawienie się objawów zespołu miastenijnego / nasilenie istniejącej myasthenia gravis; gorączka.

Zgłaszanie reakcji niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawowo upoważnieni przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych reakcji niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Termin ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 ○C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 tabletek w blistrze; po 1 lub 2 blistry w pudełku z tektury.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

AT «WITAMINY».

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 20300, obwód czercaski, miasto Uman, ul. Uspeńska, 31.

Wnioskodawca.

AT «WITAMINY».

Adres wnioskodawcy.

Ukraina, 20300, obwód czercaski, miasto Uman, ul. Uspeńska, 31.