INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leczniczego leku ENALOSID® 25 (ENALOZID 25)

Skład:

substancje czynne: maleinian enalaprilu, hydrochlorotiazyd;

1 tabletka zawiera w przeliczeniu na 100 % substancji: maleinianu enalaprilu 10 mg, hydrochlorotiazydu 25 mg;

substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, skrobia ziemniaczana, powidon, stearynian wapnia.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki od białej do żółto-białej barwy, o płaskiej powierzchni, z faską i ryflowaniem.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki kombinowane – inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE). inhibitory ACE i diuretyki.

Kod ATC C09B A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Enalosid® 25 to kombinacja inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę (maleinian enalaprylu) i środkiem moczopędnym (hydrochlorotiazyd).

Enzym konwertujący angiotensynę (ACE) to peptydylo-dipeptydaza katalizująca przekształcenie angiotensyny I w substancję presorową angiotensynę II. Po wchłonięciu enalapryl ulega hydrolizie do enalaprylatu, który hamuje działanie ACE. Hamowanie ACE prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II we krwi, co powoduje zwiększenie aktywności reniny osocza (poprzez hamowanie ujemnego sprzężenia zwrotnego przy uwalnianiu reniny) oraz zmniejszenie sekrecji aldosteronu.

ACE jest identyczny z kininazą II. Enalapryl może również blokować rozpad bradykininy, która jest silnym peptydem o działaniu wazodilatacyjnym. Jednak rola tego faktu w terapeutycznych efektach enalaprylu pozostaje nieznana. Chociaż mechanizm obniżania ciśnienia krwi przez enalapryl wiąże się głównie z hamowaniem układu renyna-angiotensyna-aldosteron, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia tętniczego, enalapryl może wykazywać działanie przeciwciśnieniowe nawet u pacjentów z hipotensją o niskim stężeniu reniny.

Hydrochlorotiazyd to lek moczopędny i przeciwciśnieniowy, który zwiększa aktywność reniny osocza. Działania przeciwciśnieniowe obu składników są addytywne i zazwyczaj trwają 24 godziny. Chociaż sam enalapryl wykazuje działanie hipotensyjne nawet u pacjentów z hipotensją o niskim stężeniu reniny, jednoczesne stosowanie z hydrochlorotiazydem u tych pacjentów prowadzi do większego obniżenia ciśnienia tętniczego. Składnik enalaprylu w leku zazwyczaj osłabia spadek stężenia potasu spowodowany przyjmowaniem hydrochlorotiazydu.

Nieczerniakowy rak skóry (NRSK)

Zgodnie z danymi epidemiologicznymi stwierdzono skumulowaną zależność dawkowo-odpowiedź między stosowaniem hydrochlorotiazydu a rozwojem NRSK. Jedno badanie obejmowało grupę 71533 pacjentów z rakiem podstawokomórkowym (RPK) oraz 8629 pacjentów z rakiem płaskokomórkowym (RPK), porównując je odpowiednio z 1430833 i 172426 osobami w grupie kontrolnej. Wysokie dawki hydrochlorotiazydu (≥ 50000 mg, dawka skumulowana) były skojarzone z skorygowanym OR 1,29 (95 % CI: 1,23–1,35) dla RPK oraz 3,98 (95 % CI: 3,68–4,31) dla RPK. Obserwowano wyraźny związek między dawką skumulowaną a odpowiedzią dla RPK i RPK. Inne badanie wykazało możliwy związek między rakiem wargi (RPK) a wpływem hydrochlorotiazydu: 633 przypadki raka wargi porównywano z 63067 osobami w populacji kontrolnej, stosując strategię losowej próby. Stwierdzono zależność „dawka skumulowana – odpowiedź” z skorygowanym OR 2,1 (95 % CI: 1,7–2,6), które wzrastało do OR 3,9 (3,0–4,9) przy stosowaniu wysokich dawek (~ 25000 mg) oraz do OR 7,7 (5,7–10,5) przy stosowaniu najwyższej dawki skumulowanej (~ 100000 mg) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Farmakokinetyka.

Maleinian enalaprylu. Po podaniu doustnym enalapryl jest szybko wchłaniany, osiągając maksymalne stężenia w surowicy krwi w ciągu 1 godziny. Na podstawie wskaźnika wydalania z moczem, objętość wchłonięcia enalaprylu po podaniu doustnym wynosi około 60 %.

Po wchłonięciu enalapryl jest szybko i szeroko poddawany hydrolizie do enalaprylatu – silnego inhibitora enzymu konwertującego angiotensynę. Maksymalne stężenia enalaprylatu w surowicy krwi osiągane są 3–4 godziny po podaniu doustnym maleinianu enalaprylu. Enalapryl jest wydalany głównie przez nerki. Głównymi składnikami w moczu są enalaprylat, stanowiący około 40 % dawki, oraz enalapryl w postaci niezmienionej. Z wyjątkiem przekształcenia w enalaprylat, nie stwierdza się istotnego metabolizmu enalaprylu. Profil stężenia enalaprylatu w surowicy charakteryzuje się przedłużoną fazą terminalną, co najprawdopodobniej wiąże się z wiązaniem ACE. U osób z prawidłową funkcją nerek stan równowagi stężenia enalaprylatu w surowicy osiągany jest w 4. dniu doustnego podawania enalaprylu. Efektywny okres półtrwania akumulacji enalaprylatu po wielokrotnym doustnym podawaniu enalaprylu wynosi 11 godzin. Przyjmowanie pokarmu nie wpływa na wchłanianie enalaprylu w przewodzie pokarmowym. Objętość wchłonięcia i hydroliza enalaprylu są podobne przy podawaniu różnych dawek w ramach zalecanego zakresu terapeutycznego.

Hydrochlorotiazyd. Podczas monitorowania stężenia we krwi przez co najmniej 24 godziny okres półwylęgu z osocza wynosił 5,6–14,8 godziny. Hydrochlorotiazyd nie jest metabolizowany, ale szybko wydalany przez nerki. Po podaniu doustnym co najmniej 61 % dawki wydalane jest w niezmienionej postaci w ciągu 24 godzin. Hydrochlorotiazyd przenika przez barierę łożyskową, ale nie przenika przez barierę krew-mózg.

Enalapryl/hydrochlorotiazyd. Jednoczesne wielokrotne stosowanie enalaprylu i hydrochlorotiazydu nieznacznie lub wcale nie wpływa na biodostępność tych leków. Tablet kombinowany jest bioekwiwalentny do oddzielnych składników stosowanych jednocześnie.

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek zwiększa się ekspozycja na enalapryl i enalaprylat. U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym stopniem niewydolności nerek (klirens kreatyniny 40–60 ml/min) AUC enalaprylatu w stanie stacjonarnym była około 2 razy większa niż u pacjentów z prawidłową funkcją nerek po podaniu 5 mg raz dziennie. W przypadku ciężkiego stopnia niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) AUC wzrosła około 8-krotnie. W takich stopniach niewydolności nerek efektywny okres półtrwania enalaprylatu się wydłuża, a czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego się opóźnia.

Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy. Klirens enalaprylatu podczas dializy wynosi 62 ml/min.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Leczenie nadciśnienia tętniczego u pacjentów, u których wskazane jest leczenie skojarzone.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek inny składnik leku.
Ciężkie zaburzenia funkcji nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min).
Utrwale nadwrażliwe hipokaliemia.
Objawowa hiperurykemia (dżuma).
Anuria.
Angioobrzęk związany z wcześniejszym stosowaniem inhibitorów ACE w wywiadzie.
Dziedziczny lub idiopatyczny angioobrzęk.
Nadwrażliwość na leki będące pochodnymi sulfonamidów.
Ciąża lub kobiety planujące zajść w ciążę (patrz „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
Ciężkie zaburzenia funkcji wątroby.
Jednoczesne stosowanie Enalosidu® 25 z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub z zaburzeniami funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Jednoczesne stosowanie z terapią sakubitril/valsartan. Nie można rozpoczynać leczenia wcześniej niż po upływie 36 godzin od ostatniej dawki sakubitril/valsartan (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Podwójna blokada układu RAAS przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, antagonistów receptorów angiotensyny II lub aliskirenu wiąże się z zwiększone ryzyko działań niepożądanych (hipotensja, hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek, w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z leczeniem jednym lekiem działającym na układ RAAS (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenie i środki ostrożności”).

Inne leki przeciwnadciśnieniowe. Jednoczesne stosowanie tych leków może nasilać działanie hipotensyjne enalaprylu i hydrochlorothiazidu. Jednoczesne stosowanie z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia może dodatkowo obniżać ciśnienie tętnicze.

Lity. Opisywano odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy i toksyczność przy jednoczesnym stosowaniu litu z inhibitorami ACE. Jednoczesne stosowanie diuretyków tiazydowych może dodatkowo podnosić stężenie litu i zwiększać ryzyko działania toksycznego litu przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora ACE. Jednoczesne stosowanie Enalosidu® 25 z lekami zawierającymi lity nie jest zalecane, jednak jeśli taka kombinacja jest konieczna, należy dokładnie monitorować stężenie litu w surowicy (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Nieprzeciwwskazane leki przeciwzapalne (NSAID), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2) mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE, działanie diuretyków i/lub innych leków przeciwnadciśnieniowych. Z tego powodu działanie przeciwnadciśnieniowe antagonistów receptorów angiotensyny II, inhibitorów ACE lub diuretyków może być osłabione pod wpływem NSAID, w tym selektywnych inhibitorów COX-2.

Jednoczesne stosowanie NSAID (w tym inhibitorów COX-2) oraz antagonistów receptorów angiotensyny II lub inhibitorów ACE wykazuje dodatkowy efekt zwiększania stężenia potasu w surowicy i może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Te efekty są zazwyczaj odwracalne. Rzadko może dojść do niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z osłabioną funkcją nerek (np. u pacjentów starszych lub pacjentów z odwodnieniem, w tym u pacjentów leczonych diuretykami). Dlatego taką kombinację leków należy stosować z ostrożnością u pacjentów z osłabioną funkcją nerek.

Enalaprylu maleat

Mimo że poziom potasu w surowicy zazwyczaj pozostaje w normie, u niektórych pacjentów leczonych enalaprylem może wystąpić hiperkaliemia. Diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w surowicy. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leku Enalosid® 25 z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy, takimi jak trimetoprym lub ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak diuretyk zatrzymujący potas, podobnie jak amilorid. Dlatego kombinacja enalaprylu z powyższymi lekami nie jest zalecana. Jeśli jednoczesne stosowanie takich leków jest wskazane z powodu hipokalii, leczenie należy prowadzić z ostrożnością i często monitorować poziom potasu w surowicy (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki zwiększające ryzyko wystąpienia angioobrzęku.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrilem/valsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa ryzyko wystąpienia angioobrzęku (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) lub wildagliptynem może zwiększać ryzyko wystąpienia angioobrzęku (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol)

U pacjentów stosujących jednocześnie ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol) zwiększa się ryzyko wystąpienia hiperkaliemii (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Cyklosporyna. Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE i cyklosporyny może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy.

Heparyna

Hiperkaliemia może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z heparyną. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy.

Diuretyki (diuretyki tiazydowe lub pętlowe). Wcześniejsze leczenie dużymi dawkami diuretyków może prowadzić do odwodnienia i zwiększać ryzyko wystąpienia hipotensji na początku leczenia enalaprylem. Działanie hipotensyjne można osłabić poprzez odstawienie diuretyku, zwiększenie objętości płynów w organizmie lub zwiększenie spożycia soli.

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne/leki przeciwpsychotyczne/narkotyki. Jednoczesne stosowanie niektórych narkotyków, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Sympatomietyki. Sympatomietyki mogą zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE.

Leki przeciwcukrzycowe. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych (insulina, doustne środki hipoglikemiczne) może prowadzić do obniżenia poziomu glukozy we krwi z ryzykiem wystąpienia hipoglikemii. Takie działanie prawdopodobnie występuje w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego i u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Alkohol. Alkohol nasila działanie hipotensyjne inhibitorów ACE.

Kwas acetylosalicylowy, leki trombolityczne i β-blokery. Enalapryl można stosować z ostrożnością razem z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolitycznymi i β-blokerami.

Leki złota. Opisywano występowanie reakcji nitroidowych (zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i hipotensja tętnicza) u pacjentów leczonych wstrzykami złota (sodium aurothiomalate) jednocześnie z inhibitorem ACE, w tym enalaprylem.

Terapia skojarzona inhibitorem ACE i antagonistem receptora angiotensyny. U pacjentów z potwierdzoną chorobą miażdżycową, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów docelowych, terapia skojarzona inhibitorem ACE i antagonistem receptora angiotensyny wiąże się z wyższą częstością występowania hipotensji tętniczej, omdleń, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z leczeniem jednym lekiem działającym na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Podwójna blokada (np. poprzez skojarzenie inhibitora ACE z antagonistem receptora angiotensyny II) powinna być ograniczona do indywidualnie określonych przypadków i towarzyszyć jej staranne monitorowanie funkcji nerek, poziomu potasu i ciśnienia tętniczego.

Hydrochlorothiazid

Niedepolaryzujące leki rozkurczające mięśnie. Tiazydy mogą nasilać wrażliwość na tubokurarynę.

Alkohol, barbiturany lub narkotyczne leki przeciwbólowe. Mogą nasilać rozwój hipotensji ortostatycznej.

Leki przeciwcukrzycowe (doustne środki i insulina). Może być konieczna korekta dawki leku przeciwcukrzycowego (patrz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Żywice cholestyraminy i kolestytypolu. Wchłanianie hydrochlorothiazidu zmniejsza się w obecności żywic wymiennych anionów. Jednorazowa dawka leku na bazie żywicy cholestyraminowej lub kolestytypolowej wiąże się z hydrochlorothiazidem i zmniejsza jego wchłanianie z przewodu pokarmowego o 85% i 43% odpowiednio.

Wydłużenie interwału QT (chinidyna, prokainamid, amiodaron, sotalol). Zwiększony ryzyko wystąpienia komorowego migotania i trzepotania.

Glikozydy naparstnicy. Hipokaliemia może aktywować lub nasilać reakcje serca na toksyczne działanie naparstnicy (np. zwiększenie pobudliwości komorowej).

Kortykosteroidy, ACTH. Nasila się dysbalans elektrolitowy, w szczególności hipokaliemia.

Diuretyki kaliczne (np. furosemid), karbenoksolon lub nadużywanie środków przeczyszczających. Hydrochlorothiazid może zwiększać utratę potasu i/lub magnezu.

Presoryczne aminy (np. adrenalina). Działanie presorycznych amin może być osłabione (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Leki cytotoksyczne (np. cyklofosfamid, metotreksat). Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie leków cytotoksycznych przez nerki i nasilać ich działanie mielosupresyjne.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Enalaprylowego maleinian i hydrochlorotiazyd

Hipotensja i zaburzenia równowagi elektrolitowej/wodnej. Symptomaticzna hipotensja rzadko występuje u pacjentów z niepowiknaną nadciśnieniem tętniczym. Symptomaticzna hipotensja pojawia się częściej u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodnej, którzy stosują Enalosid® 25, np. w wyniku terapii diuretycznej, diety o ograniczonym spożyciu soli, biegunki lub wymioty. Takim pacjentom należy regularnie, w określonych odstępach czasu, oznaczać stężenie elektrolitów w surowicy. Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobami naczyniowymi mózgu, ponieważ istotne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

Symptomaticzna hipotensja obserwowana była u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i niewydolnością serca, towarzyszącą lub nie towarzyszącą niewydolności nerek.

W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej należy położyć pacjenta na plecy i, jeśli konieczne, podać wlew dożylny z fizjologicznym roztworem chlorku sodu. Tymczasowa hipotensja nie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania leku. Jeśli po przywróceniu objętości krążącej wystąpi wzrost ciśnienia tętniczego, leczenie może być wznowione w dawkach standardowych.

Zaburzenia funkcji nerek. Enalosid® 25 nie powinien być przepisywany pacjentom z zaburzoną funkcją nerek (klirens kreatyniny ˂80 ml/min ˃30 ml/min), dopóki nie zostanie osiągnięte dawkowanie poszczególnych składników leku odpowiadające dawkom w tej postaci leku.

Podczas terapii enalaprylem w połączeniu z diuretykiem u niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, bez żadnych objawów choroby nerek przed rozpoczęciem leczenia, obserwowano wzrost stężenia mocznika i kreatyniny we krwi. W takich przypadkach leczenie Enalosidem® 25 należy przerwać oraz rozważyć możliwość zwężenia tętnicy nerkowej.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). U pacjentów stosujących jednocześnie inhibitory ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskiren zwiększa się ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i zaburzeń funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym podwójna blokada RAAS (jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskiren) nie jest zalecana (patrz „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Jeśli podwójna blokada jest uznawana za absolutnie niezbędną, należy ją prowadzić pod nadzorem lekarza z dokładnym, regularnym monitorowaniem funkcji nerek, równowagi wodno-elektrolitowej i ciśnienia tętniczego. Nie należy jednoczesnie stosować inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II pacjentom z naczyniopatią cukrzycową.

Hiperkaliemia. Kombinacja enalaprylu i diuretyku w małych dawkach może prowadzić do wystąpienia hiperkaliemii.

Lity. Zwykle nie zaleca się jednoczesnego stosowania enalaprylu i lityku.

Stosowanie równoległe inhibitora ACE i antagonisty receptora angiotensyny. Kombinację inhibitora ACE z antagonistą receptora angiotensyny II należy ograniczyć do indywidualnie określonych przypadków, towarzyszących dokładnemu monitorowaniu funkcji nerek, stężenia potasu i ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Enalaprylowego maleinian

Zwężenie aorty/hipertroficzna kardiomiopatia. Inhibitory ACE (tak jak wszystkie inne leki rozszerzające naczynia) należy stosować z ostrożnością u pacjentów z przeszkodą odpływu z lewej komory serca. Stosowanie inhibitorów ACE należy unikać w przypadku wstrząsu kardiogennego i hemodynamicznie znaczącej przeszkody odpływu.

Niewydolność nerek. Opisywano rozwój niewydolności nerek związanej ze stosowaniem enalaprylu, obserwowany głównie u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub podstawową chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej. Przy odpowiedniej diagnostyce i leczeniu niewydolność nerek związana ze stosowaniem enalaprylu jest zazwyczaj odwracalna (patrz „Sposób stosowania i dawki”).

Hipertensja renowaskularna. Leczenie inhibitorami ACE pacjentów z dwubocznym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynego nerki wiąże się z zwiększone ryzykiem wystąpienia hipotensji i zaburzeń funkcji nerek. Zaburzenia funkcji nerek mogą występować nawet przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny w surowicy. U takich pacjentów leczenie należy rozpocząć od małych dawek i pod nadzorem lekarza, ostrożnie zwiększać dawkę i kontrolować funkcję nerek.

Pacjenci poddawani hemodializie. Stosowanie enalaprylu jest przeciwwskazane u pacjentów, u których konieczne jest przeprowadzenie dializy z powodu niewydolności nerek. Reakcje anafilaktyczne obserwowano u pacjentów poddawanych dializie z użyciem membran o wysokiej przepuszczalności (np. AN 69®) i jednocześnie leczonych inhibitorami ACE. Takim pacjentom należy stosować membrany dializacyjne innego typu lub leki hipotensyjne innych klas.

Przeszczepienie nerki. Brak doświadczenia w stosowaniu leku u pacjentów, którzy niedawno przeszli operację przeszczepienia nerki. Takim pacjentom nie zaleca się leczenia lekiem.

Niewydolność wątroby. Rzadko stosowanie inhibitorów ACE wiązano z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby i postępującym do fulminantnego zapalenia wątroby z martwicą, czasem kończącym się śmiercią. Mechanizm tego zespołu jest nieznany. Pacjentom leczonym inhibitorami ACE, u których wystąpiła żółtaczka lub istotny wzrost stężenia enzymów wątrobowych, należy odstawić inhibitor ACE i zapewnić odpowiednią opiekę medyczną.

Neutropenia/agranulocytoza. U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE opisywano występowanie neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych czynników sprzyjających, neutropenia pojawiała się rzadko. Enalapryl należy przepisywać z dużą ostrożnością pacjentom z kolagenozą naczyniową, poddawanym terapii immunosupresyjnej, leczeniu allopurinolem lub prokainamidem, lub przy kombinacji tych czynników sprzyjających, szczególnie jeśli występuje już zaburzona funkcja nerek. U niektórych pacjentów rozwijały się poważne infekcje, które w niektórych przypadkach nie odpowiadały na intensywną terapię antybiotykami. U takich pacjentów zaleca się okresowe monitorowanie liczby leukocytów i pacjenci powinni zgłaszać wszelkie objawy infekcji.

Stężenie potasu w surowicy. Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują wydzielanie aldosteronu. Efekt ten jest zazwyczaj niewielki u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Do czynników rozwoju hiperkaliemii należą niewydolność nerek, cukrzyca, pacjenci powyżej 70 roku życia, stany współistniejące, takie jak odwodnienie, ostra dekompensacja serca, kwasica metaboliczna i jednoczesne stosowanie diuretyków zatrzymujących potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid), suplementów diety lub substytutów soli zawierających potas, a także stosowanie innych leków związanych ze wzrostem stężenia potasu w surowicy (np. heparyna, trimetoprymin lub kotrimoksazol, znany również jako trimetoprymin/sulfametoksazol, szczególnie antagonisty aldosteronu lub ARB). Stosowanie suplementów potasu, diuretyków zatrzymujących potas, trimetopryminu lub kotrimoksazolu, znanych również jako trimetoprymin/sulfametoksazol, oraz substytutów soli zawierających potas, szczególnie u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w surowicy. Hiperkaliemia może być przyczyną poważnych i nawet śmiertelnych zaburzeń rytmu serca.

Jeśli jednoczesne przepisanie leku Enalosid® 25 i wyżej wymienionych środków jest uznawane za konieczne, należy je stosować z ostrożnością i pod częstym kontrolowaniem stężenia potasu w surowicy.

Hipoglikemia. Pacjentom z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę i rozpoczynają przyjmowanie inhibitora ACE, należy zalecić dokładne monitorowanie poziomu cukru we krwi, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii skojarzonej (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Podwyższona wrażliwość/obrzęk naczynioruchowy. Podczas leczenia inhibitorami ACE, w tym enalaprylowym maleinianem, opisywano pojedyncze przypadki obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, krtani i/lub gardła. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać leczenie lekiem i zapewnić dokładne monitorowanie stanu pacjenta w celu kontroli objawów klinicznych. Nawet w przypadkach, gdy występuje jedynie obrzęk języka bez niewydolności oddechowej, wymagane jest długotrwałe monitorowanie stanu pacjenta, ponieważ leczenie lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami może być niewystarczające.

Bardzo rzadko opisywano przypadki śmiertelne w wyniku obrzęku naczynioruchowego towarzyszącego obrzękowi krtani lub języka. U pacjentów z obrzękiem języka, krtani lub gardła może dojść do obturacji dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z historią operacji dróg oddechowych.

W przypadkach, gdy obrzęk lokalizuje się w okolicy języka, krtani lub gardła, co może prowadzić do obturacji dróg oddechowych, należy natychmiast podać podskórnie roztwór adrenaliny 1:1000 (0,3-0,5 ml) i podjąć inne odpowiednie działania lecznicze.

Pacjenci, u których wcześniej występował obrzęk naczynioruchowy niezwiązany ze stosowaniem inhibitorów ACE, mogą być bardziej skłonni do wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podczas terapii inhibitorami ACE.

U przedstawicieli rasy czarnej, stosujących inhibitory ACE, częściej występował obrzęk naczynioruchowy w porównaniu z pacjentami rasy europejskiej. Ogólnie uważa się jednak, że przedstawiciele rasy czarnej mają zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sakubitrylem/walsartanem można rozpocząć dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki enalaprylu. Leczenie enalaprylem można rozpocząć dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) lub wyldaglitypinem może zwiększać ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęk dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez nich) (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Należy ostrożnie przepisywać raczekadotryl, inhibitory mTOR (np. sirolimus, ewerolimus, temsirorolimus) i wyldaglitypin pacjentom, którzy już przyjmują inhibitor ACE. Przed rozpoczęciem leczenia pacjentom przyjmującym lek Enalosid® 25 należy przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka.

Reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji jadem owadów błonk skrzydłych.

Rzadko u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE rozwijały się ciężkie reakcje anafilaktyczne podczas hiposensytyzacji alergenem z jadu owadów błonk skrzydłych. Takich reakcji można uniknąć, tymczasowo przerywając przyjmowanie inhibitora ACE przed rozpoczęciem hiposensytyzacji.

Reakcje anafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas aferezy LDL z dekstranu siarczanowego rzadko występowały grożące życiu reakcje anafilaktyczne. Takich reakcji można uniknąć, tymczasowo przerywając stosowanie inhibitora ACE przed każdym zabiegiem aferezy.

Kaszel. Obserwowano przypadki kaszlu podczas terapii inhibitorami ACE. Zazwyczaj kaszel jest nieproduktywny, trwały i ustępuje po odstawieniu leku. Kaszel wywołany przez stosowanie inhibitorów ACE należy uwzględnić w różnicowaniu diagnostycznym kaszlu.

Chirurgia/anesetezja. Podczas dużych zabiegów chirurgicznych lub podczas znieczulenia z użyciem środków powodujących hipotensję, enalaprylat blokuje powstawanie angiotensyny II wtórnej do kompensacyjnego uwalniania reniny. Jeśli wówczas rozwija się hipotensja wyjaśniana tym mechanizmem, można ją skorygować zwiększeniem objętości płynu.

Ciąża

Nie należy rozpoczynać stosowania inhibitorów ACE w okresie ciąży. Jeśli kontynuowanie terapii inhibitorami ACE nie jest uważane za istotne, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny być przestawione na alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w okresie ciąży. Jeśli potwierdzona zostanie ciąża, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć alternatywne leczenie.

Różnice etniczne. Podobnie jak przy stosowaniu innych inhibitorów ACE, enalapryl jest mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej w porównaniu z pacjentami innych ras. Może to wynikać z wyższego wskaźnika częstości występowania układu reninowego o niskiej aktywności u pacjentów rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.

Hydrochlorotiazyd

Zaburzenia funkcji nerek. Tyazidy mogą okazać się niewystarczająco skutecznymi lekami moczopędnymi w leczeniu pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, a także gdy klirens kreatyniny wynosi 30 ml/min lub mniej (tj. przy umiarkowanej lub nasilonej niewydolności nerek).

Zaburzenia funkcji wątroby. Tyazidy należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby lub postępującą chorobą wątroby, ponieważ nawet niewielkie odchylenia równowagi płynów i elektrolitów mogą prowadzić do śpiączki wątrobowej.

Efekty metaboliczne i endokrynologiczne. Terapia tyazydami może zmieniać tolerancję glukozy. Może być konieczna korekta dawek leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny.

Wzrost stężenia cholesterolu i trójglicerydów może być związany z terapią diuretykami tiazydowymi, jednak podczas stosowania małych dawek hydrochlorotiazydu (12,5 mg) opisywano minimalny efekt lub jego brak.

Tyazidy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem i powodować okresowy niewielki wzrost stężenia wapnia w surowicy.

Istotna hiperkalcemia może być objawem ukrytego nadczynności przytarczyc. Stosowanie tyazydów należy przerwać przed wykonaniem testów oceniających funkcję gruczołów przytarczycznych.

Terapia diuretykami tiazydowymi może powodować hiperurikemię i/lub zaostrzenie dny moczanowej u niektórych pacjentów. Jednak enalapryl może zwiększać poziom kwasu moczowego w moczu i w ten sposób osłabiać efekt hiperurikemiczny hydrochlorotiazydu.

U pacjentów otrzymujących terapię moczopędną należy regularnie, w odpowiednich odstępach czasu, mierzyć stężenie elektrolitów w surowicy.

Tyazidy (w tym hydrochlorotiazyd) mogą powodować zaburzenia równowagi wodnej i elektrolitów (hipokaliemia, hiponatremia i alkaloza hipochlorymiczna). Niebezpiecznymi objawami zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej są kserostomia, pragnienie, osłabienie, letargiczny sen, senność, zwiększona zmęczalność, ból mięśni lub skurcze, osłabienie mięśni, hipotensja tętnicza, oliguria, tachykardia, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty).

Chociaż podczas stosowania diuretyków tiazydowych może wystąpić hipokaliemia, terapia skojarzona z enalaprylem może zmniejszyć hipokaliemię spowodowaną stosowaniem diuretyku. Ryzyko hipokaliemii może wzrosnąć u pacjentów z marskością wątroby, u pacjentów z nasilonym moczem, z niedostatecznym doustnym spożyciem elektrolitów oraz u pacjentów jednoczesnie otrzymujących terapię kortykosteroidami lub hormonem adrenokortykotropowym (ACTH).

W upalną pogodę u pacjentów skłonnych do obrzęków może wystąpić hiponatremia. Deficyt chlorków jest zazwyczaj umiarkowany i nie wymaga leczenia.

Tyazidy zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezjemii.

Podwyższona wrażliwość

Podczas przyjmowania tyazydów reakcje podwyższonej wrażliwości mogą wystąpić u pacjentów z alergiczną lub astmą oskrzelową w wywiadzie lub bez niej. Opisywano przypadki zaostrzenia lub reaktywacji toczeńca rumieniowatego układowego.

Oсобliwe ostrzeżenia dotyczące składników nieczynnych leku. Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami niewydolności galaktozy, niewydolności laktazy Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy stosować tego leku.

Wypływ choroidei, ostre krótkowzroczność i wtórna jaskra kątowa zamknięta

Leki zawierające sulfonamid lub pochodne sulfonamidu mogą wywoływać reakcję idiosynkratyczną powodującą wypływ choroidei z defektem pola widzenia, przejściową krótkowzroczność i ostre jaskrę kątową zamkniętą. Objawy obejmują nagły początek zmniejszenia ostrości widzenia lub ból oka i zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin lub tygodni od rozpoczęcia stosowania leku.

Nieleczona ostra jaskra kątowa zamknięta może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Podstawowe leczenie polega na jak najszybszym przerwaniu stosowania leków. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane, może być konieczne zastosowanie leków operacyjnych lub metod leczenia chirurgicznego. Czynnikami ryzyka rozwoju ostrej jaskry kątowej zamkniętej może być alergia na sulfonamid lub penicylinę w wywiadzie.

Ostra toksyczność oddechowa

Po przyjęciu hydrochlorotiazydu opisywano bardzo rzadkie, ciężkie przypadki ostrej toksyczności oddechowej, w tym ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut lub godzin po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Na początku choroby objawy obejmują duszność, gorączkę, pogorszenie stanu płuc i hipotensję. Jeśli podejrzewa się ARDS, należy przerwać stosowanie hydrochlorotiazydu i podjąć odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazydu nie należy przepisywać pacjentom, którzy wcześniej przechorowali ARDS po przyjęciu hydrochlorotiazydu.

Nieczerniakowy rak skóry

Zgodnie z danymi dwóch badań epidemiologicznych wprowadzonych do Duńskiego Rejestru Krajowego Raka, obserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia NMRK (BCC) i (SCC) związane z wpływem zwiększonych dawek skumulowanych hydrochlorotiazydu. Działanie fotouczulające hydrochlorotiazydu może być potencjalnym mechanizmem rozwoju NMRK.

Pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd należy poinformować o ryzyku rozwoju NMRK. Należy im zalecić regularne sprawdzanie skóry pod kątem nowych zmian i natychmiastowe zgłaszanie wszelkich podejrzanych zmian skóry. Zaleca się środki zapobiegawcze, takie jak ograniczenie oddziaływania światła słonecznego i promieni ultrafioletowych, stosowanie odpowiednich środków ochronnych, aby zminimalizować ryzyko rozwoju raka skóry. Podejrzane zmiany skóry należy natychmiast badać, w tym badania histologiczne metodą biopsji. Należy również ponownie ocenić celowość stosowania hydrochlorotiazydu u pacjentów, którzy wcześniej przechorowali NMRK (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Nie należy stosować leku Enalosid® 25 u kobiet w ciąży ani u kobiet planujących zajście w ciążę. Jeśli potwierdzona zostanie ciąża podczas leczenia tym lekiem, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i zastąpić innym lekiem dozwolonym w ciąży.

Karmienie piersią.

Enalapryl i diuretyki tiazydowe przenikają do mleka matki. Stosowanie leku Enalosid® 25 w okresie karmienia piersią nie jest zalecane.

Wpływ na zdolność kierowania pojazdami i obsługę maszyn.

Niektóre z niepożądanych działań wymienionych w sekcji „Reakcje niepożądane” mogą wpływać na zdolność kierowania pojazdami i/lub maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

W nadciśnieniu tętniczym.

Dawka początkowa leku to 1 tabletka 1 raz dziennie. Jeśli pożądany efekt nie zostaje osiągnięty, dawkę dobową należy zwiększyć do 2 tabletek 1 raz dziennie. Maksymalna dawka to 2 tabletki na dobę.

W niewydolności nerek.

U pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek, umiarkowaną lub wyraźną niewydolnością nerek (przy klirensie kreatyniny 30 ml/min i mniej) tiazydy mogą okazać się niewystarczająco skuteczne.

Jeśli poziom kreatyniny mieści się w zakresie >30 do <80 ml/min, Enalosid® 25 należy stosować wyłącznie po wcześniejszym ustaleniu dawki każdego z jego składników.

Zalecaną dawką maleinianu enalaprylu stosowanego oddzielnie u pacjentów z łagodnym zaburzeniem funkcji nerek jest 5–10 mg.

Wcześniejsza terapia lekami moczogonnymi.

Jeśli pacjent otrzymuje już leki moczopędne, zaleca się odstawienie leczenia lub zmniejszenie dawki środka moczopędnego co najmniej 2–3 dni przed rozpoczęciem terapii Enalosidem® 25, aby uniknąć nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego. Objawowe nadciśnienie tętnicze może wystąpić na początku terapii Enalosidem® 25, szczególnie u pacjentów, u których poprzednia terapia lekami moczopędnymi spowodowała zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej.

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku u dzieci nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

Leczenie – objawowe i wspierające. Stosowanie leku należy przerwać i dokładnie przebadać pacjenta.

W przypadku przypadkowego przedawkowania, jeśli lek został przyjęty niedawno, należy: przepłukać żołądek, sprowokować wymioty, podać węgiel aktywowany oraz środek przeczyszczający, a także skorygować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej i nadciśnienie tętnicze przy użyciu ogólnie przyjętych środków.

Maleinian enalaprylu. Objawami przedawkowania enalaprylu są nasilone nadciśnienie tętnicze, które pojawia się około 6 godzin po przyjęciu leku i towarzyszy mu blokada układu renina-angiotensyna oraz stupor.

Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować wstrząs krążeniowy, zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, nadwentylację, tachykardię, kołatanie serca, bradykardię, zawroty głowy, niepokój oraz kaszel.

Poziomy enalaprylatu w osoczu krwi, które były wyższe odpowiednio 100 i 200 razy od maksymalnych poziomów, odnotowano po przyjęciu 300 mg i 440 mg maleinianu enalaprylu.

W leczeniu przedawkowania zaleca się wstrzykiwanie dożylnie roztworu fizjologicznego.

Jeśli wystąpi nadciśnienie tętnicze, pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej z podniesionymi nogami. W razie potrzeby można rozważyć infuzję angiotensyny II i/lub wstrzykiwanie dożylnie katecholamin. Jeśli lek został przyjęty niedawno, należy podjąć działania zmierzające do usunięcia maleinianu enalaprylu z organizmu (sprowokowanie wymiotów, przepłukanie żołądka, zastosowanie środków adsorbujących oraz siarczanu sodu). Enalapryl może być usuwany z krwiobiegu ogólnego za pomocą hemodializy. W przypadku bradykardii opornej na leczenie wskazane jest zastosowanie stymulatora serca. Należy stale monitorować podstawowe parametry życiowe organizmu, poziomy elektrolitów oraz poziom kreatyniny w surowicy krwi.

Hydrochlorotiazyd. Najczęściej obserwowane są objawy spowodowane utratą elektrolitów (hipokaliemia, hipochloremia, hipozjemia) oraz odwodnieniem wynikającym z nadmiernego działania moczopędnego.

Przy jednoczesnym stosowaniu leków z grupy digitalis hipokaliemia może nasilać przebieg zaburzeń rytmu serca.

Efekty uboczne.

Zakażenia i inwazje: zapalenie gruczołów ślinowych.

Z udziałem krwi i układu chłonnego: obniżenie poziomu hemoglobiny i hematokrytu, trombocytopenia, neutropenia, leukopenia, pancytopenia, agranulocytoza, anemia (w tym anemia aplastyczna i anemia hemolityczna), chłoniakowatość, zahamowanie funkcji szpiku kostnego, choroby autoimmunologiczne.

Z udziałem układu immunologicznego: reakcje anafilaktyczne.

Z udziałem układu endokrynnego: zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu antydiuretycznego.

Zaburzenia metaboliczne: hipokaliemia, podagra, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej (w tym hiponatremia), podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, hipoglikemia, hiperurkemia, hipomagnezemia, hiper- i hipoglikemia, hiperkalcemia.

Z udziałem układu nerwowego/zaburzenia psychiczne: ból głowy, depresja, omdlenia, zmiana wrażeń smakowych, bezsenność, nerwowość, niepokój, senność, parestezje, zawroty głowy, dezorientacja, nietypowe sny, zaburzenia snu, porażenie (spowodowane hipokaliemią), obniżenie libidou.

Z udziałem narządów wzroku: utrata ostrości wzroku, przemijające zaburzenia ostrości wzroku, ksenopsja, wypływ do naczyniówki (częstość nieznana).

Z udziałem narządów słuchu: szumy w uszach.

Z udziałem układu sercowo-naczyniowego: zawroty głowy, hipotensja, hipotensja ortostatyczna, tachykardia, kołatanie serca, arytmia, dławica piersiowa, zespół Raynauda, zaczerwienienie twarzy, zawał mięśnia sercowego/udar (może być spowodowany nadmierną hipotensją u pacjentów z wysokim ryzykiem).

Z udziałem dróg oddechowych, śródpiersia i klatki piersiowej: ból w gardle i ochrypłość głosu, katar, rhinorrhea, kaszel, duszność, infiltraty płucne, alergiczny alveolit/ezoinofilowe zapalenie płuc, skurcz oskrzeli, astma, niewydolność oddechowa (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc), ostry zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Z udziałem przewodu pokarmowego: anoreksja, suchość w ustach, zapalenie jamy ustnej/odkurzenia aftowe, zapalenie języka, nudności, wymioty, zapalenie trzustki, biegunka, dyspepsja, ból brzucha, wzdęcia, zaparcia, obrzęk naczyniowy jelit, ileusz, podrażnienie żołądka, wrzody trawienne.

Z udziałem układu wątrobowo-pęcherzowego: niewydolność wątroby, martwica wątroby (może być śmiertelna), zapalenie wątroby (hepatocelularne lub cholesteryczne), żółtaczka, zapalenie pęcherzyka żółciowego (szczególnie u pacjentów z istniejącą kamienicą żółciową).

Z udziałem skóry i tkanki podskórnej: wysypka (egzantema), nadwrażliwość, obrzęk naczyniowy, w tym obrzęk naczyniowy twarzy, kończyn, warg, języka, strun głosowych i/lub krtani, purpura, potliwość, świąd, łysienie, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, wielopostaciowa rumień, zespół Stevensa-Johnsona, rumień płaski skóry, erytrodermia, pęcherzyca, toksyczny nekrolizy epidermy, odłupujące zapalenie skóry. Opisywano zespół objawów, który może obejmować kilka lub wszystkie następujące objawy: gorączka, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń, bóle mięśni/zapalenie mięśni, bóle stawów/zapalenie stawów, pozytywny test na przeciwciała antyjądrowe (ANA), zwiększenie OB, eozynofilia, leukocytoza. Mogą wystąpić wysypka, nadwrażliwość na światło lub inne reakcje dermatologiczne.

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślonego charakteru (w tym cysty i polipy)1: niemelanoma raka skóry (rak komórek podstawnych i rak komórek płaskich)1.

Z udziałem układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: skurcze mięśni, skurcze mięśni, ból stawów.

Z udziałem nerek i układu moczowego: zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, białkomocz, oliguria, zapalenie nerek śródmiąższowych, glukozuria.

Z udziałem układu rozrodczego i gruczołów mlecznych: ginekomastia, impotencja.

Badania laboratoryjne: hiperkaliemia, hiponatremia, podwyższenie poziomu mocznika we krwi, podwyższenie kreatyniny w surowicy, wzrost aktywności enzymów wątrobowych i/lub bilirubiny w surowicy.

Zaburzenia ogólnego stanu i reakcje w miejscu podania: osłabienie, ból w klatce piersiowej, gorączka, zwiększona zmęczliwość, uczucie dyskomfortu.

1 Niemelanoma raka skóry: dane epidemiologiczne wskazują na związek między całkowitą dawką hydrochlorotiazydu a NMRS (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania” i „Właściwości farmakologiczne”).

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego z zastosowaniem tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 2 lata.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze. Po 2 lub 3 blisterach w opakowaniu kartonowym.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. A.T. „Farmak”.

Miejsce produkcji i adres siedziby producenta.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Kirylivska 74.