Enalapryl

Ograniczone dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo niskie stężenia w mleku matki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”). Choć takie stężenia uważane są za klinicznie nieistotne, stosowanie leku Enalapryl nie jest zalecane w okresie karmienia piersią u wcześniaków i noworodków w pierwszych kilku tygodniach po porodzie ze względu na hipotetyczne ryzyko działań na układ sercowo-naczyniowy i nerki, a także z powodu niewystarczającego doświadczenia w tej kwestii. W przypadku starszych niemowląt stosowanie leku Enalapryl w okresie karmienia piersią może być rozważane, jeśli leczenie jest konieczne dla matki, a nad dzieckiem będzie prowadzona obserwacja pod kątem wystąpienia jakichkolwiek efektów niepożądanych.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Przy prowadzeniu pojazdów lub obsługiwanie innych mechanizmów należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zwiększonego zmęczenia.

Sposób stosowania i dawki

Sposób spożycia posiłku nie wpływa na wchłanianie tabletek Enalapryl.

Dawkowanie należy dobrać indywidualnie, zgodnie ze stanem każdego pacjenta (patrz sekcja „Szczególne wskazania”) oraz odpowiedzią ciśnienia tętniczego.

Tabletkę 10 mg należy połykać całą, nie dopuszczając do jej dzielenia. Jeżeli pacjent wymaga leczenia dawkami leku mniejszymi niż 10 mg, należy stosować lek o niższym dawkowaniu.

Choroba nadciśnieniowa

Dawka leku wynosi od dawki początkowej 5 mg*(*stosować w odpowiednim dawkowaniu) do dawki maksymalnej 20 mg, w zależności od stopnia nadciśnienia tętniczego oraz stanu pacjenta (patrz niżej). Enalapryl należy przyjmować 1 raz na dobę. W przypadku łagodnego nadciśnienia tętniczego zalecana dawka początkowa wynosi 5*-10 mg.

U pacjentów z silnie aktywowanym układem renina-angiotensyna-aldosteron (np. z nadciśnieniem naczyniowo-nerek, zaburzeniem gospodarki soli i/lub płynów, niewydolnością serca w stadium dekompensacji lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) możliwe jest nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego po przyjęciu dawki początkowej. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg* lub niższą, a rozpoczęcie leczenia powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

Wcześniejsza terapia wysokimi dawkami diuretyków może prowadzić do niedoboru płynów i zwiększać ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej na początku terapii Enalaprylem. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg* lub niższą. Jeśli to możliwe, leczenie diuretykami należy przerwać 2-3 dni przed rozpoczęciem terapii lekiem Enalapryl. Należy sprawdzić funkcję nerek oraz poziom potasu w surowicy krwi.

Zwykła dawka utrzymująca to 20 mg 1 raz na dobę. Maksymalna dawka utrzymująca wynosi 40 mg na dobę.

Niewydolność serca/bezobjawowa dysfunkcja lewej komory serca

W leczeniu wyraźnej klinicznie niewydolności serca Enalapryl stosuje się razem z diuretykami oraz, w razie potrzeby, lekami nasierściowymi lub blokerami β-adrenergicznymi. Dawka początkowa Enalaprylu u pacjentów z wyraźną klinicznie niewydolnością serca lub bezobjawową dysfunkcją lewej komory serca wynosi 2,5 mg*, przy czym stosowanie leku należy prowadzić pod ścisłą kontrolą lekarską w celu ustalenia pierwotnego wpływu leku na ciśnienie tętnicze. W przypadku braku efektu lub po odpowiedniej korekcie objawowej hipotensji, która wystąpiła na początku leczenia Enalaprylem niewydolności serca, dawkę należy stopniowo zwiększać do zwykłej dawki utrzymującej 20 mg, którą należy podawać jednorazowo lub podzielić na dwie dawki, w zależności od tego, co lepiej jest tolerowane przez pacjenta. Dobór dawki zaleca się przeprowadzić w ciągu 2-4 tygodni. Taki tryb terapii skutecznie zmniejsza wskaźniki śmiertelności u pacjentów z wyraźną klinicznie niewydolnością serca. Maksymalna dawka wynosi 40 mg na dobę w dwóch dawkach.

Dawka Enalaprylu zalecana przy niewydolności serca/bezobjawowej dysfunkcji lewej komory serca

** Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub u tych, którzy przyjmują diuretyki (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności postępowania”).

Zanim i po rozpoczęciu leczenia Enalaprylem należy dokładnie monitorować ciśnienie tętnicze i funkcję nerek (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności postępowania”), ponieważ donoszono o przypadkach hipotensji tętniczej oraz (rzadziej) dalszego pogorszenia czynności nerek. U pacjentów przyjmujących diuretyki, jeśli to możliwe, należy zmniejszyć dawkę diuretyku przed rozpoczęciem leczenia lekiem Enalapryl. Wystąpienie hipotensji tętniczej po wstępnym dawkowaniu Enalaprylem nie oznacza, że hipotensja będzie utrzymywać się w trakcie długotrwałego leczenia, ani nie wskazuje na konieczność przerwania przyjmowania leku. Należy również kontrolować stężenie potasu w osoczu i funkcję nerek.

Dozowanie w niewydolności nerek

Ogólnie należy przedłużać odstępy między dawkami enalaprylu i/lub zmniejszyć dawkowanie leku.

***Zob. sekcję „Szczególne wskazania stosowania”: pacjenci poddawani hemodializie.

Enalapryl jest usuwany podczas hemodializy. Dawkowanie należy dostosować w dniach, w których nie przeprowadza się hemodializy, w zależności od poziomu ciśnienia tętniczego.

Pacjenci w podeszłym wieku

Dawkowanie należy dostosować w zależności od czynności nerek (zob. sekcję „Szczególne wskazania stosowania”).

Dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat

Doświadczenie kliniczne z zastosowania Enalaprylu u dzieci z nadciśnieniem tętniczym jest ograniczone (zob. sekcje „Szczególne wskazania stosowania”, „Farmakodynamika”, „Farmakokinetyka”).

Dzieciom, które potrafią połykać tabletki, dawkowanie należy ustalać indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta, odpowiedzi ciśnienia tętniczego na leczenie oraz masy ciała pacjenta. Zalecana dawka początkowa to 2,5 mg* dla pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg oraz 5 mg* dla pacjentów o masie ciała ≥ 50 kg. Enalapryl należy przyjmować 1 raz dziennie. Dawkowanie należy dostosować w zależności od potrzeb do maksymalnie 20 mg dziennie dla pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg oraz do 40 mg dziennie dla pacjentów o masie ciała ≥ 50 kg (zob. sekcje „Szczególne wskazania stosowania” oraz „Dzieci”).

Enalaprylu nie zaleca się stosować noworodkom i dzieciom z wartością filtracji kłębuszkowej poniżej 30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych.

Dzieci.

Stosować dzieciom od 6 roku życia.

Enalaprylu nie zaleca się stosować noworodkom i dzieciom z wartością filtracji kłębuszkowej poniżej 30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące przedawkowania leku są ograniczone. Główne objawy przedawkowania, na podstawie dostępnych danych, to nasilona hipotensja tętnicza, pojawiająca się około 6 godzin po przyjęciu leku i związaną z blokadą układu renina-angiotensyna, oraz stupor. Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować szok cyrkulacyjny, zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, nadwentylację płuc, tachykardię, przyspieszone tętno, bradykardię, zawroty głowy, niepokój oraz kaszel.

W leczeniu przedawkowania zaleca się wlewanie roztworu izotonicznego dożylnie. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej. Można rozważyć konieczność podania angiotensyny II i/lub dożylne podanie katecholamin. Jeżeli lek został przyjęty niedawno, zaleca się działania mające na celu eliminację maleinianu enalaprylu (np. wywołanie sztucznego wymiotu, przemywanie żołądka, podanie środków adsorbujących oraz siarczanu sodu). Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnego podczas hemodializy (zob. sekcję „Szczególne wskazania stosowania”: Pacjenci poddawani hemodializie). W przypadku bradykardii opornej na leczenie, wskazane jest leczenie za pomocą stymulatora serca. Należy stale monitorować podstawowe parametry życiowe, stężenia elektrolitów oraz poziom kreatyniny w surowicy.

Niepożądane działania.

W większości przypadków stosowanie Enalaprylu wiązało się z nieznacznymi skutkami ubocznymi o charakterze przejściowym, które nie wymagały odstawienia leku.

Z zaburzeniami układu krwiotwórczego: anemia (w tym aplastyczna i hemolityczna), neutropenia, obniżenie hemoglobiny, obniżenie hematokrytu, trombocytopenia, agranulocytoza, supresja szpiku kostnego, pancytopenia, limfadenopatia, choroby autoimmunologiczne.

Z zaburzeniami układu endokrynnego: zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego.

Zaburzenia metaboliczne: hipoglikemia (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Z zaburzeniami układu nerwowego i psychicznego: depresja, ból głowy, dezorientacja, senność, bezsenność, niepokój, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia snu, nietypowe sny.

Z zaburzeniami narządu wzroku: zamazanie widzenia.

Z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego: zawroty głowy, hipotensja (w tym ortostatyczna), omdlenia, ból za mostkiem, zaburzenia rytmu, dławica piersiowa, tachykardia, hipotensja ortostatyczna, przyspieszone bicie serca, zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu, możliwe w wyniku nadmiernego obniżenia ciśnienia u pacjentów z wysokim ryzykiem (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), zespół Raynauda.

Z zaburzeniami układu oddechowego: kaszel, duszność, rzężawienie, ból gardła i chrypka, skurcz oskrzeli/astma, infiltraty płucne, katar, alergiczny alveolit/eozynofilowa zapalenie płuc.

Z zaburzeniami przewodu pokarmowego: nudności, biegunka, ból brzucha, zmiana smaku, niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, dyspepsja, zaparcia, anoreksja, podrażnienie żołądka, suchość w ustach, wrzody trawienne, zapalenie jamy ustnej/owrzodzenia aftowe, zapalenie języka, angioedema jelit.

Z zaburzeniami układu wątrobowo-żółciowego: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby hepatocelularne lub cholestetyczne, zapalenie wątroby, w tym martwica, cholestaza (w tym żółtaczka).

Z zaburzeniami skóry i tkanek podskórnych: wysypka, nadwrażliwość/angioedema twarzy, kończyn, warg, języka, szczeliny głosowej i/lub krtani (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, łysienie, zespół wieloogniskowej rumieniowatości, zespół Stevensa-Johnsona, odspajające zapalenie skóry, toksyczne martwicze zapalenie nabłonka, pęcherzyca, erytrodermia.

Opisywano rozwój złożonego zespołu objawów obejmującego niektóre lub wszystkie z poniższych objawów: gorączka, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń, mięśniowe bóle/miozyt, bóle stawów/zapalenie stawów, dodatni wynik testu na przeciwciała antyjądrowe, podwyższenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), eozynofilia i leukocytoza. Skutkami ubocznymi mogą być również wysypka, fotosensybilizacja i inne reakcje skórne.

Z zaburzeniami układu moczowego: zaburzenia funkcji nerek, niewydolność nerek, proteinuria, oliguria.

Z zaburzeniami układu rozrodczego: impotencja, ginekomastia.

Ogólne zaburzenia i zaburzenia związane z warunkami podania: osłabienie, zwiększona zmęczalność, skurcze mięśni, uderzenia gorąca, szum w uszach, uczucie dyskomfortu, gorączka.

Zmiany parametrów laboratoryjnych: hiperkaliemia, podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy, podwyższenie stężenia mocznika we krwi, hiponatremia, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, podwyższenie stężenia bilirubiny w surowicy.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blisterze. Po 2 lub 10 blisterów w pudełku.

Kategoria receptury.

Na receptę.

Producent.

Spółka Akcyjna „Chimfarmafabryka Czerwona Gwiazda”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

61010, Ukraina, miasto Charków, ul. Gordienkowska 1.

INSTRUKCJA

dotycząca stosowania leku

ENALAPRYL

(ENALAPRIL)

Skład:

substancja czynna: 1 tabletka zawiera enalaprylu malean 10 mg (0,01 g);

substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, skrobia ziemniaczana, powidon, stearynian wapnia.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizyko-chemiczne: tabletki białe lub prawie białe, o kształcie okrągłym, z rowkiem i fasetą.

Grupa farmakoterapeutyczna. Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, pojedyncze składniki.

Kod ATX C09A A02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Enalapryl (enalaprylu malean) – sól kwasu maleinowego enalaprylu, pochodnej dwóch aminokwasów: L-alaniny i L-proliny.

Mechanizm działania

Enzym konwertujący angiotensynę to peptydylodipeptydaza, która katalizuje przekształcanie angiotensyny I w substancję presyjną – angiotensynę II. Po wchłonięciu enalapryl ulega hydrolizie do enalaprylatu, który hamuje AKF. Hamowanie AKF prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II we krwi, co powoduje wzrost aktywności reniny w osoczu (z powodu hamowania ujemnej sprzężonej zwrotki między aktywnością angiotensyny II a uwalnianiem reniny) i zmniejszenie wydzielania aldosteronu.

AKF jest identyczny z kininazą II. W związku z tym enalapryl może również blokować rozkład bradykininy, silnego peptydu obniżającego ciśnienie. Jednak znaczenie tego zjawiska dla efektu terapeutycznego leku pozostaje niejasne.

Mechanizm, dzięki któremu lek obniża ciśnienie tętnicze, wiąże się przede wszystkim z hamowaniem aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron. Enalapryl może wykazywać działanie przeciwciśnieniowe nawet u pacjentów z nadciśnieniem o niskiej aktywności reniny.

Stosowanie Enalaprylu w przypadku nadciśnienia tętniczego powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów w pozycji leżącej i stojącej bez istotnego zwiększenia częstości akcji serca.

Objawowa hipotensja ortostatyczna występuje rzadko. U niektórych pacjentów osiągnięcie optymalnego obniżenia ciśnienia tętniczego może wymagać kilku tygodni terapii. Nagłe odstawienie leku nie wiązało się z szybkim wzrostem ciśnienia tętniczego.

Efektywne hamowanie aktywności AKF osiąga się zazwyczaj 2–4 godziny po przyjęciu jednorazowej dawki enalaprylu. Początek działania przeciwciśnieniowego obserwuje się zazwyczaj po 1 godzinie, a maksymalne obniżenie ciśnienia tętniczego osiąga się po 4–6 godzinach od przyjęcia leku. Czas trwania efektu zależy od dawki. Jednak przy stosowaniu zalecanych dawek działanie przeciwciśnieniowe i hemodynamiczne utrzymywało się co najmniej przez 24 godziny.

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym pierwotnym obniżenie ciśnienia tętniczego wiązało się zazwyczaj z obniżeniem oporu obwodowego naczyń tętniczych, zwiększeniem rzutu serca i nieznacznym przyspieszeniem rytmu serca lub bez niego. Po zastosowaniu leku wzrasta przepływ krwi przez nerki; szybkość filtracji kłębuszkowej nie zmienia się. Nie stwierdzono objawów zatrzymania sodu lub wody. Jednak u pacjentów z niskimi wyjściowymi wartościami szybkości filtracji kłębuszkowej te wartości wzrastały.

U pacjentów z cukrzycą lub bez niej, z chorobą nerek, po zastosowaniu enalaprylu obserwowano zmniejszenie albuminurii, wydalania IgG z moczem i całkowitego białka w moczu.

W przypadku jednoczesnego stosowania z diuretykami tiazydowymi efekty hipotensyjne leku Enalapryl są co najmniej addytywne. Enalapryl może zmniejszyć lub zapobiec rozwojowi hipokaliemii wywołanej przez tiazydy.

U pacjentów z niewydolnością serca, którzy przyjmują glikozydy serca i diuretyki, przyjmowanie doustnej lub wstrzykiwanej formy Enalaprylu wiązało się z obniżeniem oporu obwodowego i ciśnienia krwi. Rzut serca wzrastał, a częstość skurczów serca (zazwyczaj zwiększona u pacjentów z niewydolnością serca) zmniejszała się. Obniżało się również ciśnienie w końcowych naczyniach płucnych. Poprawiała się tolerancja wysiłku fizycznego i zmniejszała się ciężkość niewydolności serca, oceniana według kryteriów NYHA (New York Heart Association). Efekty te utrzymywały się przez długotrwałą terapię.

U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością serca enalapryl spowalniał postęp rozszerzenia się serca/miokardium i niewydolności serca, o czym świadczyły zmniejszone końcowe objętości rozkurczowe i skurczowe lewej komory oraz poprawa frakcji wyrzutowej.

U pacjentów z zaburzeniami lewej komory przyjmowanie enalaprylu zmniejsza ryzyko zawału mięśnia sercowego i hospitalizacji z powodu niestabilnej dławicy piersiowej.

Farmakologia kliniczna u dzieci

Doświadczenie stosowania u dzieci w wieku od 6 lat z nadciśnieniem tętniczym jest ograniczone. U dzieci z nadciśnieniem tętniczym przyjmowanie enalaprylu raz dziennie zmniejsza dolną wartość ciśnienia tętniczego w sposób zależny od dawki.

Profil skutków ubocznych u dzieci nie różni się od profilu u dorosłych.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Po przyjęciu doustnym enalapryl jest szybko wchłaniany, maksymalne stężenie enalaprylu we krwi osiąga się w ciągu 1 godziny. Stopień wchłaniania enalaprylu po przyjęciu doustnym tabletek wynosi około 60%. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na wchłanianie doustnego Enalaprylu. Po wchłonięciu przyjmowany wewnętrznie enalapryl szybko i intensywnie ulega hydrolizie do enalaprylatu, silnego inhibitora AKF. Maksymalne stężenie enalaprylatu we krwi osiąga się około 4 godziny po przyjęciu dawki enalaprylu doustnie.

Efektywny okres półtrwania (T½) enalaprylatu po wielokrotnym doustnym stosowaniu wynosi 11 godzin.

Rozkład

W całym zakresie stężeń terapeutycznych nie więcej niż 60% enalaprylatu wiąże się z białkami osocza krwi.

Biotransformacja

Poza przemianą w enalaprylat nie ma dowodów na istotny metabolizm enalaprylu.

Wydalanie

Enalaprylat wydzielany jest głównie z moczem. Głównymi składnikami w moczu są enalaprylat, stanowiący około 40% dawki, i niezmieniony enalapryl (około 20%).

Zaburzenia funkcji nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek wzrasta ekspozycja na enalapryl i enalapryl. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny 40–60 ml/min) AUC enalaprylatu w stanie stacjonarnym była około 2 razy większa niż u pacjentów z prawidłową funkcją nerek po podaniu 5 mg raz dziennie. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) AUC wzrosła około 8-krotnie. W tym stopniu niewydolności nerek efektywny okres półtrwania enalaprylatu wydłuża się, a czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego się opóźnia (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawki”).

Enalaprylat można usunąć z ogólnego krążenia za pomocą hemodializy. Klirens enalaprylatu podczas dializy wynosi 62 ml/min.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie nadciśnienia tętniczego.
• Leczenie klinicznie wyrażonej niewydolności serca.
• Zapobieganie klinicznie wyrażonej niewydolności serca u pacjentów z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤ 35%).

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na enalapryl, którykolwiek ze składników pomocniczych lub inny inhibitor AKF.
• W wywiadzie występowanie obrzęku naczynioruchowego związanego z zastosowaniem inhibitorów AKF.
• Obrzęk naczynioruchowy dziedziczny lub idiopatyczny.
• Ciąża lub kobiety planujące zajście w ciążę (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Nie należy stosować Enalaprylu z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub z zaburzeniem funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Leczenie hipotensyjne

Jednoczesne stosowanie tych leków może nasilić działanie hipotensyjne enalaprylu. Jednoczesne stosowanie z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia może dodatkowo obniżyć ciśnienie tętnicze.

Diuretyki oszczędzające potas lub suplementy potasu

Inhibitory AKF nasilają wywołaną przez diuretyki utratę potasu. Stosowanie diuretyków oszczędzających potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid), a także suplementów diety lub zastępców soli zawierających potas, może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w osoczu. Jeśli powyższe środki są wskazane z powodu hipokaliemii, należy je stosować ostrożnie, regularnie kontrolując stężenie potasu w osoczu (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Diuretyki (diuretyki tiazydowe lub pętlowe)

Wcześniejsze leczenie dużymi dawkami diuretyków może prowadzić do zmniejszenia objętości krążącej krwi i zwiększenia ryzyka hipotensji tętniczej na początku terapii enalaprylem (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Działanie hipotensyjne można zmniejszyć poprzez odstawienie diuretyku, zwiększenie spożycia soli lub rozpoczęcie terapii niską dawką enalaprylu.

Leki przeciwdiabetyczne

Badania epidemiologiczne wykazały, że jednoczesne stosowanie inhibitorów AKF i leków przeciwdiabetycznych (insulina, doustne środki hipoglikemiczne) może powodować obniżenie stężenia glukozy we krwi z ryzykiem hipoglikemii. Zjawisko to jest najbardziej prawdopodobne w pierwszych tygodniach jednoczesnego stosowania i u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz sekcje „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”, „Niepożądane działania”).

Lit w osoczu krwi

Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów AKF i litu opisywano odwracalne podwyższenie stężenia litu w osoczu i toksyczność. Jednoczesne stosowanie inhibitorów AKF i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w osoczu i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Nie zaleca się stosowania enalaprylu z litem, ale jeśli taka kombinacja jest konieczna dla pacjenta, należy dokładnie monitorować stężenie litu w osoczu (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Antydepresanty trójcykliczne/lektyki/neuroleptyki/anestetyki/sennościski

Jednoczesne stosowanie niektórych anestetyków, antydepresantów trójcyklicznych i neuroleptyków z inhibitorami AKF może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Leki niesteroidowe przeciwzapalne, w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2

Leki niesteroidowe przeciwzapalne (NSAID), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (inhibitory COX-2), mogą zmniejszać działanie diuretyków i innych leków przeciwciśnieniowych. Dlatego działanie hipotensyjne antagonistów receptorów angiotensyny II lub inhibitorów AKF może być osłabione przez leki niesteroidowe przeciwzapalne, w tym selektywne inhibitory COX-2.

Jednoczesne stosowanie NSAID, w tym inhibitorów COX-2, i antagonistów receptorów angiotensyny II lub inhibitorów AKF powoduje działanie addytywne na podwyższenie stężenia potasu w osoczu i może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Zjawiska te są zazwyczaj odwracalne.

Rzadko może wystąpić ostra niewydolność nerek, szczególnie u niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. u starszych pacjentów lub pacjentów ze zmniejszoną objętością krążącej krwi, w tym tych przyjmujących diuretyki). Dlatego taką kombinację należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Pacjenci powinni spożywać wystarczającą ilość płynów i powinni być dokładnie monitorowani pod kątem funkcji nerek na początku i okresowo podczas wspomagającej terapii.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS)

Podwójna blokada (np. dodanie inhibitora AKF do antagonisty receptora angiotensyny II) powinna być ograniczona do pojedynczych przypadków z dokładnym monitorowaniem ciśnienia tętniczego, funkcji nerek i stężenia elektrolitów. U pacjentów z potwierdzonym miażdżycowym uszkodzeniem naczyń, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów końcowych podwójna blokada układu RAAS wiąże się z wyższym występowaniem hipotensji tętniczej, utraty przytomności, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z leczeniem jednym lekiem działającym na układ RAAS. Nie należy stosować Enalaprylu z aliskirenu u pacjentów z cukrzycą lub z zaburzeniem funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcje „Przeciwwskazania” lub „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Leki złota

Rzadko opisywano reakcje nitrytoidowe (objawy obejmujące obrzęk twarzy, nudności, wymioty i hipotensję tętniczą) u pacjentów leczonych wstrzykiwanymi lekami złota (sodowy aurotiomalatan) i jednocześnie inhibitorem AKF, w tym enalaprylem.

Inhibitory mTOR

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami mTOR (np. temsyrolimus, sirolimus, ewerolimus) może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Simpatomimetyki

Simpatomimetyki mogą zmniejszać działanie przeciwciśnieniowe inhibitorów AKF.

Alkohol

Alkohol nasila działanie hipotensyjne inhibitorów AKF.

Kwas acetylosalicylowy, leki tromboliczne i beta-blokery

Jednoczesne stosowanie enalaprylu z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolicznymi i beta-blokerami jest bezpieczne.

Wspomagająca terapia inhibitorem AKF i antagonistą receptorów angiotensyny

U pacjentów z potwierdzoną chorobą miażdżycową, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów końcowych wspomagająca terapia inhibitorem AKF i antagonistą receptorów angiotensyny wiąże się z wyższym występowaniem hipotensji tętniczej, omdleń, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z terapią jednym lekiem działającym na układ RAAS. Podwójna blokada (np. połączenie inhibitora AKF z antagonistą receptorów angiotensyny II) powinna być ograniczona do indywidualnie określonych przypadków i towarzyszyć dokładnemu monitorowaniu funkcji nerek, stężenia potasu i ciśnienia tętniczego.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Objawowa hipotensja

Objawową hipotensję rzadko obserwuje się u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym leczonych Enalaprylem objawowa hipotensja rozwija się częściej przy hipowolemii, np. w wyniku terapii diuretykami, ograniczenia spożycia soli, u pacjentów poddawanych hemodializie, a także u chorych z biegunką lub wymiotami (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” i „Niepożądane działania”). Objawową hipotensję obserwowano również u pacjentów z niewydolnością serca, towarzyszącą lub nie niewydolności nerek. Objawowa hipotensja rozwijała się częściej u pacjentów z cięższymi formami niewydolności serca, którzy przyjmowali wyższe dawki diuretyków pętlowych, z hiponatremią lub zaburzeniami funkcji nerek. Takim pacjentom leczenie enalaprylem należy rozpocząć pod nadzorem lekarza. Przy zmianie dawki enalaprylu i/lub diuretyku nadzór powinien być szczególnie dokładny. Podobnie należy postępować u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca i chorobami naczyń mózgowych, u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej pacjentowi należy nadać pozycję poziomą i, jeśli konieczne, podać dożylne roztwory fizjologiczne. Przejściowa hipotensja tętnicza po przyjęciu Enalaprylu nie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania, które można kontynuować bez komplikacji po normalizacji ciśnienia tętniczego poprzez przywrócenie objętości płynów.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca z normalnym lub obniżonym ciśnieniem enalapryl może dodatkowo obniżyć poziom ciśnienia tętniczego. Reakcja ta na lek jest oczekiwana i zazwyczaj nie stanowi podstawy do przerwania leczenia. W przypadku, gdy hipotensja tętnicza staje się oporna na leczenie, należy zmniejszyć dawkę i/lub odstawić leczenie diuretykiem i/lub enalaprylem.

Stenoza aortalna lub mitralna/hipertroficzna kardiomiopatia

Tak jak wszystkie leki rozszerzające naczynia, inhibitory AKF należy przepisywać ostrożnie pacjentom z zastojem w ujściu wychodzącym lewej komory i zastojem odpływu; należy unikać ich stosowania w przypadku wstrząsu kardiogennego i hemodynamicznie istotnego zastojenia.

Zaburzenia funkcji nerek

Pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny < 80 ml/min) dawkę początkową enalaprylu należy dobrać zgodnie z klirens kreatyniny (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawki”) i dalej – zgodnie z odpowiedzią na leczenie. Dla takich pacjentów standardową praktyką medyczną jest regularna kontrola stężenia potasu i poziomu kreatyniny.

O zaburzeniach funkcji nerek raportowano w związku z przyjmowaniem enalaprylu, co obserwowano głównie u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub z chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej. Przy wczesnym wykryciu i odpowiednim leczeniu niewydolność nerek związaną z terapią enalaprylem można zazwyczaj odwrócić.

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem, u których przed rozpoczęciem leczenia nie stwierdzono choroby nerek, enalapryl wraz z diuretykiem powodował nieznaczne i szybko przechodzące podwyższenie stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub odstawienie diuretyku. Ta sytuacja zwiększa prawdopodobieństwo istniejącego zwężenia tętnicy nerkowej (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”: Nadciśnienie naczynionerkowe).

Nadciśnienie naczynionerkowe

Istnieje zwiększony ryzyko hipotensji tętniczej i niewydolności nerek u pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerek lub zwężeniem tętnicy jedynego działającego nerki leczonych inhibitorami AKF. Utrata funkcji nerek możliwa jest już przy minimalnych zmianach poziomu kreatyniny w surowicy. Takim pacjentom leczenie należy rozpocząć małymi dawkami pod ścisłym nadzorem lekarza z ostrożnym dozowaniem i monitorowaniem funkcji nerek.

Przeszczepienie nerki

Nie ma doświadczenia dotyczącej przyjmowania leku Enalapryl przez pacjentów, którzy niedawno przeszli operację przeszczepienia nerki. Dlatego takim pacjentom nie zaleca się leczenia lekiem Enalapryl.

Niewydolność wątroby

Rzadko inhibitory AKF wiązano z zespołem, który zaczyna się od żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby i postępuje do natychmiastowej martwicy wątroby i (czasem) do śmiertelnego wyniku. Mechanizm tego zespołu pozostaje niejasny. Pacjenci przyjmujący inhibitory AKF, u których rozwija się żółtaczka lub istotne podwyższenie enzymów wątrobowych, powinni przerwać przyjmowanie inhibitora AKF i poddać się odpowiedniemu nadzorowi medycznemu.

Neutropenia/agranulocytoza

U pacjentów przyjmujących inhibitory AKF opisywano występowanie neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych czynników komplikujących neutropenia występowała rzadko. Enalapryl należy przepisywać bardzo ostrożnie pacjentom z kolagenozą naczyń, poddawanym terapii immunosupresyjnej, leczeniu allopurynolem lub prokainamidem lub przy kombinacji tych czynników komplikujących, szczególnie jeśli istnieje już zaburzenie funkcji nerek. U niektórych z tych pacjentów rozwijały się poważne infekcje, czasem nieodpowiednio reagujące na intensywne leczenie antybiotykami. W przypadku przepisywania enalaprylu takim pacjentom zaleca się okresowe monitorowanie liczby białych krwinek, a pacjenci powinni zgłaszać wszelkie objawy infekcji.

Podwyższona wrażliwość/obrzęk naczynioruchowy

Podczas stosowania inhibitorów AKF, w tym Enalaprylu, opisywano pojedyncze przypadki obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, szczeliny głosowej i/lub krtani, występującego w różnych okresach leczenia. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać leczenie Enalaprylem i zapewnić stały nadzór nad pacjentem, aby upewnić się o pełnym ustąpieniu objawów. Dopiero po tym nadzór można przerwać. Nawet wtedy, gdy występuje obrzęk tylko języka bez zaburzeń oddychania, pacjenci mogą wymagać przedłużonego nadzoru, ponieważ leczenie lekami przeciwko alergii i kortykosteroidami może być niewystarczające.

Bardzo rzadko opisywano śmiertelne przypadki z powodu obrzęku naczynioruchowego krtani lub obrzęku języka. W przypadku, gdy obrzęk lokalizuje się w języku, szczelinie głosowej lub krtani, szczególnie u pacjentów z operacjami dróg oddechowych w wywiadzie, może rozwinąć się obturacja dróg oddechowych. Gdy do procesu zaangażowany jest język, gardło lub krtani, co może spowodować obturację dróg oddechowych, należy natychmiast rozpocząć odpowiednią terapię, która może obejmować podskórne podanie roztworu adrenaliny 1:1000 (0,3–0,5 ml) i/lub środki zapewniające przepustowość dróg oddechowych.

U pacjentów rasy czarnej, którzy przyjmowali inhibitory AKF, częściej występował obrzęk naczynioruchowy w porównaniu z pacjentami innych ras.

Pacjenci z wywiadem obrzęku naczynioruchowego, który nie wiąże się z zastosowaniem inhibitorów AKF, mogą mieć zwiększone ryzyko jego wystąpienia podczas leczenia inhibitorem AKF (patrz również sekcja „Przeciwwskazania”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów AKF z inhibitorami mTOR (np. temsyrolimus, sirolimus, ewerolimus) może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego.

Reakcje anafilaktyczne podczas przeprowadzania hiposensybilizacji alergenem z jadu owadów skrzydłowych

Rzadko u pacjentów otrzymujących inhibitory AKF podczas przeprowadzania hiposensybilizacji alergenem z jadu owadów skrzydłowych rozwijały się reakcje anafilaktyczne, które mogły stanowić zagrożenie dla życia pacjentów. Takich reakcji można uniknąć, tymczasowo przerywając przyjmowanie inhibitora AKF przed rozpoczęciem hiposensybilizacji.

Reakcje anafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości

Rzadko u pacjentów przyjmujących inhibitory AKF podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości z dekstranem siarczanem pojawiały się reakcje anafilaktyczne stanowiące zagrożenie dla życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe przerywanie przyjmowania inhibitorów AKF przed każdą aferzą.

Pacjenci poddawani hemodializie

U pacjentów poddawanych dializie z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności (np. AN 69®) i jednocześnie przyjmujących inhibitor AKF czasem rozwijały się reakcje anafilaktyczne. Dlatego u takich pacjentów zaleca się rozważyć zastosowanie błon dializacyjnych innego typu lub leku przeciwciśnieniowego z innej grupy.

Hipoglikemia

Pacjentom z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwdiabetyczne lub insulinę i rozpoczynają terapię inhibitorem AKF, należy zalecić dokładne sprawdzanie poziomu cukru we krwi, szczególnie w pierwszych kilku miesiącach jednoczesnego stosowania (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Kaszel

Opisywano występowanie kaszlu podczas leczenia inhibitorami AKF. Zazwyczaj kaszel ma nieproduktywny, trwały charakter i ustępuje po odstawieniu leku. Kaszel spowodowany leczeniem inhibitorem AKF należy uwzględnić w różnicowaniu przyczyn kaszlu.

Przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych/anestezja

Podczas dużych zabiegów chirurgicznych lub podczas anestezji z użyciem leków powodujących hipotensję tętniczą enalapryl blokuje powstawanie angiotensyny II wtórnie do kompensacyjnego uwalniania reniny. Jeśli rozwija się hipotensja tętnicza, którą można wyjaśnić tymi mechanizmami interakcji, koryguje się ją przez zwiększenie objętości płynów.

Hiperkaliemia

Podczas leczenia inhibitorami AKF, w tym enalaprylem, u niektórych pacjentów obserwowano podwyższenie stężenia potasu we krwi. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, pogorszoną funkcją nerek, wiekiem > 70 lat, cukrzycą, stanami przejściowymi, w szczególności odwodnieniem, ostrą dekompensacją serca, kwasobrzakiem metabolicznym i jednoczesnym przyjmowaniem diuretyków oszczędzających potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid); przy stosowaniu suplementów diety lub zastępców soli zawierających potas; a także u pacjentów przyjmujących inne leki, które mogą powodować podwyższenie potasu we krwi (np. heparyna). W szczególności przyjmowanie diuretyków oszczędzających potas, suplementów diety lub zastępców soli zawierających potas przez pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek może prowadzić do istotnego podwyższenia stężenia potasu we krwi. Hiperkaliemia może powodować poważne, czasem śmiertelne arytmie. Jeśli jednoczesne stosowanie enalaprylu i któregokolwiek z powyższych leków jest uznawane za konieczne, należy je stosować ostrożnie, regularnie kontrolując stężenie potasu w osoczu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Lit

Zazwyczaj kombinacja litu i enalaprylu nie jest zalecana (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Wspomagająca terapia inhibitorem AKF i antagonistą receptorów angiotensyny

Łączenie inhibitora AKF z antagonistą receptorów angiotensyny II należy ograniczyć do indywidualnie określonych przypadków, towarzyszących dokładnemu monitorowaniu funkcji nerek, stężenia potasu i ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Laktoza

Enalapryl zawiera laktozę, dlatego pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktoazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku. Enalapryl zawiera mniej niż 100 mg laktozy w tabletce.

Cechy etniczne

Tak jak inne inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, enalapryl jest mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innej rasy, prawdopodobnie z powodu większego rozpowszechnienia stanów o niskim poziomie reniny wśród populacji czarnej z nadciśnieniem tętniczym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Inhibitory AKF są przeciwwskazane w ciąży lub u kobiet planujących zajście w ciążę (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Kobietom planującym zajście w ciążę należy przejść na alternatywne leczenie przeciwciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. Jeśli stwierdzono ciążę, leczenie inhibitorami AKF należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć terapię alternatywną.

Epidemiologiczne wnioski dotyczące ryzyka teratogenności po działaniu inhibitorów AKF w I trymestrze ciąży nie są jednoznaczne; jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Wiadomo, że stosowanie inhibitorów AKF w II i III trymestrze ciąży może prowadzić do rozwoju fetotoksyczności (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczności noworodkowej (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia).

Podczas przepisywania enalaprylu należy poinformować pacjentkę o potencjalnym szkodliwym działaniu na płód.

W przypadkach, gdy przyjmowanie inhibitorów AKF miało miejsce w czasie ciąży, należy przeprowadzać okresowe badania ultrasonograficzne w celu oceny przestrzeni wewnątrzowodniowej. Jednak zarówno lekarze, jak i pacjenci powinni wiedzieć, że oligohydramnios może się rozwinąć już po wystąpieniu nieodwracalnych uszkodzeń u płodu.

Jeśli stosowanie inhibitorów AKF miało miejsce w II trymestrze ciąży, zaleca się przeprowadzenie badania ultrasonograficznego funkcji nerek i czaszki embrionalnej.

Noworodków, których matki przyjmowały inhibitory AKF, należy dokładnie badać pod kątem hipotensji tętniczej, oligurii i hiperkaliemii. Enalapryl, który ma zdolność przenikania przez łożysko, można częściowo usunąć z organizmu noworodka za pomocą dializy otrzewnowej; teoretycznie można go usunąć za pomocą wymiennego przetaczania krwi, choć nie ma doświadczenia z przeprowadzeniem tej procedury.

Karmienie piersią

Ograniczone dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo niskie stężenia w mleku matki (patrz sekcja „Farmakokinetyka”). Choć stężenia te uważane są za klinicznie nieistotne, stosowanie leku Enalapryl nie jest zalecane w okresie karmienia piersią niemowląt przedwczesnych i niemowląt w pierwszych kilku tygodniach po urodzeniu, ze względu na hipotetyczne ryzyko działań na układ sercowo-naczyniowy i nerki oraz z powodu niewystarczającego doświadczenia w tej kwestii. W przypadku starszych niemowląt stosowanie leku Enalapryl w okresie karmienia piersią może być rozważane, jeśli leczenie jest konieczne dla matki, a nad dzieckiem będzie prowadzony nadzór pod kątem wystąpienia jakichkolwiek skutków ubocznych.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów.

Podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zwiększonej zmęczalności.

Sposób dawkowania i dawki.

Przyjmowanie pokarmu nie wpływa na wchłanianie tabletek Enalapryl.

Dawkę należy dobrać indywidualnie zgodnie z stanem każdego pacjenta (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”) i odpowiedzią ciśnienia tętniczego.

Tabletkę 10 mg należy połykać całą, nie łamiąc. Jeśli pacjent wymaga leczenia dawkami mniejszymi niż 10 mg, należy użyć leku o niższej dawce.

Nadciśnienie tętnicze

Dawkę leku dobiera się od dawki początkowej 5 mg* (*używać w odpowiedniej dawce) do dawki maksymalnej 20 mg, w zależności od stopnia nadciśnienia tętniczego i stanu pacjenta (patrz poniżej). Enalapryl przyjmuje się 1 raz dziennie. W przypadku łagodnego nadciśnienia tętniczego zalecana dawka początkowa wynosi 5*–10 mg.

U pacjentów z bardzo aktywowanym układem renina-angiotensyna-aldosteron (np. z nadciśnieniem naczynionerkowym, zaburzeniem równowagi soli i/lub płynów, dekompensacją czynności serca lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) możliwe jest nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego po przyjęciu dawki początkowej. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg* lub niższą, a rozpoczęcie leczenia powinno odbywać się pod nadzorem lekarza.

Wcześniejsze leczenie wysokimi dawkami diuretyków może prowadzić do niedoboru płynów i ryzyka wystąpienia hipotensji tętniczej na początku terapii enalaprylem. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg* lub niższą. Jeśli to możliwe, leczenie diuretykami należy przerwać 2–3 dni przed rozpoczęciem leczenia lekiem Enalapryl. Należy sprawdzić funkcję nerek i poziom potasu w osoczu.

Zwykła dawka utrzymująca to 20 mg 1 raz dziennie. Maksymalna dawka utrzymująca to 40 mg dziennie.

Niewydolność serca/bezobjawowa dysfunkcja lewej komory

Do leczenia klinicznie wyrażonej niewydolności serca enalapryl stosuje się razem z diuretykami i, jeśli konieczne, lekami z grupy digitalis lub beta-blokerami. Dawka początkowa enalaprylu dla pacjentów z klinicznie wyrażoną niewydolnością serca lub bezobjawową dysfunkcją lewej komory wynosi 2,5 mg*, przy czym leczenie należy prowadzić pod ścisłym nadzorem lekarza w celu ustalenia pierwotnego wpływu leku na ciśnienie tętnicze. W przypadku braku efektu lub po odpowiedniej korekcie objawowej hipotensji, która wystąpiła na początku leczenia enalaprylem niewydolności serca, dawkę należy stopniowo zwiększać do zwykłej dawki utrzymującej 20 mg, którą należy przepisać jednorazowo lub podzielić na dwie dawki, w zależności od tego, co pacjent lepiej toleruje. Dobór dawki zaleca się przeprowadzić w ciągu 2–4 tygodni. Taki tryb terapii skutecznie zmniejsza wskaźniki śmiertelności u pacjentów z klinicznie wyrażoną niewydolnością serca. Maksymalna dawka to 40 mg dziennie w dwóch dawkach.

Zalecana tytrycja dawki Enalaprylu dla pacjentów z niewydolnością serca/bezobjawową dysfunkcją lewej komory

** Leku należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek lub u tych, którzy stosują diuretyki (patrz punkt «Szczególne środki ostrożności»).

Zarówno przed, jak i po rozpoczęciu leczenia Enalaprylem należy dokładnie kontrolować ciśnienie tętnicze i funkcję nerek (patrz punkt «Szczególne środki ostrożności»), ponieważ donoszono o przypadkach hipotensji tętniczej i (rzadziej) nasilonej niewydolności nerek. Pacjentom stosującym diuretyki, należy, jeśli to możliwe, zmniejszyć dawkę przed rozpoczęciem leczenia lekiem Enalapryl. Pojawienie się hipotensji tętniczej po pierwszej dawce Enalaprylu nie oznacza, że hipotensja będzie utrzymywać się w trakcie długotrwałego leczenia, ani nie wskazuje na konieczność przerwania przyjmowania leku. Należy również kontrolować stężenie potasu w surowicy krwi oraz funkcję nerek.

Dozowanie w niewydolności nerek

Ogólnie należy wydłużyć odstępy między dawkami enalaprylu i/lub zmniejszyć dawkę leku.

***Zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”: pacjenci poddawani hemodializie.

Enalapryl jest usuwany podczas hemodializy. Dawkowanie należy dostosować w dniach, w których nie przeprowadza się hemodializy, w zależności od poziomu ciśnienia tętniczego.

Pacjenci w podeszłym wieku

Dawkę należy dostosować w zależności od czynności nerek (zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”).

Dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat

Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania Enalaprylu u dzieci z nadciśnieniem tętniczym jest ograniczone (zob. rozdziały „Szczególne wskazania stosowania”, „Farmakodynamika”, „Farmakokinetyka”).

Dzieciom, które potrafią połykać tabletki, dawkę należy dobierać indywidualnie, z uwzględnieniem stanu pacjenta, odpowiedzi ciśnienia tętniczego na leczenie oraz masy ciała. Zalecana dawka początkowa to 2,5 mg* dla pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg i 5 mg* dla pacjentów o masie ciała ≥ 50 kg. Enalapryl należy przyjmować 1 raz dziennie. Dawkowanie należy dostosować zgodnie z potrzebami do maksymalnej dawki 20 mg dziennie u pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg i 40 mg u pacjentów o masie ciała ≥ 50 kg (zob. rozdziały „Szczególne wskazania stosowania” i „Dzieci”).

Enalaprylu nie zaleca się noworodkom i dzieciom z wartością filtracji kłębuszkowej < 30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych.

Dzieci.

Stosować u dzieci w wieku od 6 lat.

Enalaprylu nie zaleca się noworodkom i dzieciom z wartością filtracji kłębuszkowej < 30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące przedawkowania leku są ograniczone. Główne objawy przedawkowania, na podstawie dostępnych informacji, to nasilona hipotensja tętnicza, pojawiająca się około 6 godzin po przyjęciu leku i związana z blokadą układu renina-angiotensyna, oraz stupor. Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować szok cyrkulacyjny, zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, nadwentylację płuc, tachykardię, przyspieszone bicie serca, bradykardię, zawroty głowy, niepokój i kaszel.

W leczeniu przedawkowania zaleca się wlewy wewnętrzne z roztworem izotonicznym. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej. Można rozważyć konieczność wlewu angiotensyny II i/lub wewnętrzne podanie katecholamin. Jeśli lek został przyjęty niedawno, zaleca się działania mające na celu eliminację maleinianu enalaprylu (np. wywołanie sztucznego wymiotu, przemywanie żołądka, podanie środków adsorbujących i siarczanu sodu). Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy (zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”: Pacjenci poddawani hemodializie). W przypadku bradykardii opornej na leczenie, wskazane jest leczenie za pomocą stymulatora serca. Należy stale monitorować podstawowe parametry życiowe, stężenia elektrolitów oraz poziom kreatyniny w surowicy.

Efekty uboczne.

W większości przypadków stosowanie Enalaprylu wiązało się z niewielkimi skutkami ubocznymi, które miały charakter przejściowy i nie wymagały odstawienia leczenia.

Ze strony układu krwiotwórczego: anemia (w tym aplastyczna i hemolityczna), neutropenia, obniżenie hemoglobiny, obniżenie hematokryty, trombocytopenia, agranulocytoza, supresja szpiku kostnego, pancytopenia, limfadenopatia, choroby autoimmunologiczne.

Ze strony układu endokrynnego: zespół niedostatecznej sekrecji hormonu antydiuretycznego.

Zaburzenia metaboliczne: hipoglikemia (zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”).

Ze strony układu nerwowego i psychicznego: depresja, ból głowy, dezorientacja, senność, bezsenność, nerwowość, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia snu, nietypowe sny.

Ze strony narządów wzroku: nieostre widzenie.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: zawroty głowy, hipotensja (w tym hipotensja ortostatyczna), omdlenia, ból za mostkiem, zaburzenia rytmu, dławica piersiowa, tachykardia, hipotensja ortostatyczna, przyspieszone bicie serca, zawał mięśnia sercowego lub udar, możliwe z powodu nadmiernego obniżenia ciśnienia u pacjentów z wysokim ryzykiem (zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”), zespół Raynauda.

Ze strony układu oddechowego: kaszel, duszność, rhinorrhea, ból gardła i chrypka, skurcz oskrzeli/astma, infiltraty płucne, katar, alergicznego zapalenie pęcherzyków płucne/eozynofilowe zapalenie płuc.

Ze strony układu pokarmowego: nudności, biegunka, ból brzucha, zmiana wrażenia smaku, niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, dyspepsja, zaparcia, anoreksja, podrażnienie żołądka, suchość w ustach, owrzodzenia żołądkowo-jelitowe, stomatyt/rany aftowe, zapalenie języka, obrzęk naczynioruchowy jelit.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby hepatocelularne lub cholesteryczne, zapalenie wątroby, w tym martwicę, cholestazę (w tym żółtaczkę).

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: wysypka, nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, szczeliny głosowej i/lub krtani (zob. rozdział „Szczególne wskazania stosowania”), nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, łysienie, wielopostaciowe rumienie, zespół Stevensa-Johnsona, odspajające zapalenie skóry, toksyczny naciek epidermy, trądzik, erytrodermia.

Zgłaszano rozwój złożonego zespołu objawów obejmującego niektóre lub wszystkie z następujących objawów: gorączka, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń, mięsaki/miozit, ból stawów/zapalenie stawów, dodatni test na przeciwciała antyjądrowe, zwiększenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), eozynofilia i leukocytoza. Jako skutki uboczne mogą również występować wysypki, nadwrażliwość na światło i inne reakcje ze strony skóry.

Ze strony układu moczowego: zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, białkomocz, oliguria.

Ze strony układu rozrodczego: impotencja, ginekomastia.

Zaburzenia ogólne i warunki podania: osłabienie, zwiększona zmęczliwość, skurcze mięśni, napoty ciepła, szum w uszach, uczucie dyskomfortu, gorączka.

Zmiany parametrów laboratoryjnych: hiperkaliemia, wzrost stężenia kreatyniny w surowicy, wzrost stężenia mocznika we krwi, hiponatremia, wzrost enzymów wątrobowych, wzrost stężenia bilirubiny w surowicy.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze. Po 2 lub 10 blisterów w puszce.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

PAO „Chimfarmzavod Czerwona Gwiazda”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

61010, Ukraina, miasto Charków, ul. Gordienkowska 1.