Dorzol®

INSTRUKCJA dot. stosowania leku DORZOL® (DORZOL®)

Skład:

substancja czynna: dorzolamid;

1 ml preparatu zawiera 22,3 mg chlorowodorku dorzolamidu, co odpowiada 20 mg dorzolamidu;

substancje pomocnicze: benzalkonium chloro, manitol (E 421), cytrynian sodu, wodorotlenek sodu, hydroksyetyloceluloza, woda do iniekcji.

Postać leku.

Krople do oczu, roztwór.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysta, bezbarwna lub prawie bezbarwna ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki stosowane w okulistyce. Leki przeciwdziajkowate i środki miozy. Inhibitory węglanowej anhydrazy. Dorzolamid.

Kod ATC S01E C03.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Węglanaza (CA) – enzym występujący w wielu tkankach, w tym w tkankach oka. U ludzi istnieje kilka izoform węglanazy, z których najbardziej aktywną jest CA II. CA II znajduje się głównie w erytrocytach, ale występuje również w innych tkankach. Inhibicja CA w wyrostkach ciała rzęskowego oka zmniejsza wydzielanie cieczy wodnistej, głównie poprzez spowolnienie tworzenia się jonów wodorowęglanowych, co prowadzi do zmniejszenia stężenia jonów sodu i płynu. W efekcie zmniejsza się ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Dorzolamid jest silnym inhibitorem CA II u ludzi. Po zastosowaniu obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe niezależnie od tego, czy jest ono związane z jaskrą, czy nie. Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe jest głównym czynnikiem ryzyka w patogenezie uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty pola widzenia w jaskrze. Ciśnienie wewnątrzgałkowe obniża się bez typowych działań niepożądanych leków mioptycznych, takich jak ślepotę kurzą, skurcz akomodacji czy zwężenie źrenicy. Dorzolamid nie wpływa na puls ani ciśnienie tętnicze lub wpływ ten jest minimalny.

Miejscowe stosowanie leków blokujących receptory β również obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zmniejszenie wydzielania cieczy wodnistej oraz inne mechanizmy działania. Badania wykazały, że stosowanie dorzolamidu w połączeniu z miejscowym lekiem blokującym receptory β dodatkowo obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe. To zjawisko potwierdza wcześniej znaną synergiczną skuteczność leków blokujących receptory β i inhibitorów węglanazy.

Farmakokinetyka.

W przeciwieństwie do inhibitorów węglanazy stosowanych doustnie, miejscowe stosowanie dorzolamidu pozwala substancji czynnej działać bezpośrednio na oko, nawet przy zastosowaniu małych dawek, co zmniejsza działanie systemowe. W ten sposób można obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe bez zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i równowagi elektrolitowej, które towarzyszą stosowaniu inhibitorów węglanazy doustnie.

Dorzolamid dostaje się do krążenia ogólnego nawet przy miejscowym stosowaniu. Aby ocenić stopień systemowej inhibicji węglanazy przy miejscowym stosowaniu leku, oznaczano stężenie substancji czynnej i jej metabolitów w osoczu i erytrocytach oraz stopień inhibicji aktywności węglanazy w erytrocytach. Dorzolamid gromadzi się w erytrocytach podczas długotrwałego stosowania w wyniku selektywnego wiązania z CA II, podczas gdy w osoczu występuje w bardzo niskich stężeniach. Z substancji czynnej powstaje jeden metabolit N-deetylowy, który słabiej hamuje aktywność CA II niż substancja czynna, ale hamuje również aktywność mniej aktywnej izoformy (CA I). Metabolit również gromadzi się w erytrocytach, gdzie początkowo wiąże się z CA I. Dorzolamid wiąże się z białkami osocza (około 33%). Wydalany jest głównie z moczem, głównie w niezmienionej formie. Metabolit również wydala się z moczem. Po przerwaniu stosowania leku dorzolamid wydala się nieliniowo z erytrocytów, początkowo szybko, a następnie w fazie powolnego wydalenia z okresem półtrwania wynoszącym około 4 miesięcy.

Podobne wyniki farmakokinetyczne uzyskano również przy długotrwałym miejscowym stosowaniu dorzolamidu. U niektórych starszych pacjentów z osłabioną funkcją nerek i klirem kreatyniny (CrCl) 30–60 ml/min obserwuje się podwyższone stężenia metabolitów w erytrocytach, jednak nie stwierdza się różnic w stopniu inhibicji węglanazy ani w występowaniu klinicznie istotnych działań niepożądanych systemowych.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Dorzol® stosuje się w leczeniu podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z:

• nadciśnieniem ocznym;
• jaskrą otwartego kąta;
• jaskrą pseudoeksofoliatywną;

jako terapię uzupełniającą podczas leczenia lekami z grupy beta-blokerów lub jako monoterapię, gdy leczenie beta-blokerami nie przyniosło skutku lub beta-blokery są przeciwwskazane.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą;
• ciężkie zaburzenia czynności nerek (ClCr < 30 ml/min);
• kwasica hiperchloremiczna.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Możliwość interakcji kropli Dorzol® z innymi lekami nie była badana.

Podczas jednoczesnego stosowania dorzolamidu z poniższymi lekami nie stwierdzono niepożądanych interakcji: krople do oczu timolol i betaksolol, leki działające ogólnie – inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), blokery kanałów wapniowych, środki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym kwas acetylosalicylowy oraz hormony (np. estrogeny, insulina i tyroksyna).

Interakcje dorzolamidu z miotykiem i agonistami adrenoreceptorów podczas leczenia jaskry nie zostały w pełni zbadane.

Dorzolamid potencjuje działanie innych leków przeciwjaskrowych. Acetazolamid podawany doustnie zwiększa ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych dorzolamidu. Działanie inhibitorów acetylocholinesterazy, takich jak fizostygmina, galantamina, neostygmina lub pirydostygmina (często stosowanych w miastenii), może być osłabione przez dorzolamid.

Jednoczesne stosowanie z diuretykami może prowadzić do znacznej utraty potasu.

Stosowanie jednocześnie z fenytoiną może pogorszyć przebieg osteoporozy.

Kwas salicylowy stosowany razem z dorzolamidem może prowadzić do rozwoju kwasicy. Ponadto środek konserwujący zawarty w kroplach dorzolamidu (chlorek benzalkoniu) może oddziaływać na miękkie soczewki kontaktowe.

Szczególne wskazania.

Pacjentom z ostrą jaskrą zamkniętokołową należy również stosować inne leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe. Nie prowadzono badań dotyczących stosowania kropli Dorzol® u pacjentów z ostrą jaskrą zamkniętokołową.

Tak jak w przypadku wszystkich leków okulistycznych stosowanych miejscowo, istnieje możliwość wchłaniania systemowego leku. Dorzolamid, podobnie jak sulfonamidy, zawiera grupę sulfonamidową. W związku z tym przy miejscowym stosowaniu mogą wystąpić działania niepożądane obserwowane również przy ogólnoustrojowym stosowaniu leków sulfonamidowych, w tym ciężkie reakcje takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze zapalenie nabłonka. W przypadku wystąpienia objawów ostrych reakcji lub nadwrażliwości należy przerwać stosowanie leku.

W przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznych (zapalenie spojówek, reakcje na powiekach) należy rozważyć możliwość przerwania stosowania kropli Dorzol®.

Leczenie doustnymi inhibitorami węglanowej anhydrasy wiąże się z występowaniem kamicy nerek jako wynik zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, szczególnie u pacjentów, u których wcześniej występowały kamienie nerkowe. Chociaż przy stosowaniu kropli Dorzol® nie odnotowano zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, istnieją rzadkie doniesienia o wystąpieniu kamicy nerek. Dorzolamid jest miejscowym inhibitorem węglanowej anhydrasy, który może być wchłaniany systemowo, a u pacjentów z wywiadem kamicy nerkowej istnieje zwiększony ryzyko wystąpienia kamicy nerek.

U pacjentów stosujących doustne inhibitory węglanowej anhydrasy i dorzolamid istnieje zwiększony ryzyko dodatkowego działania systemowego, dlatego jednoczesnego stosowania nie zaleca się.

Zanotowano przypadki obrzęku rogówki i nieodwracalnej dekompenzacji rogówki u pacjentów, u których wcześniej występowały przewlekłe uszkodzenia rogówki i/lub którzy przeszli zabiegi chirurgiczne na oku. Takim pacjentom dorzolamid należy stosować z ostrożnością.

U pacjentów stosujących leki zapobiegające przepływowi łez może dojść do zapalenia tunicy naczyniowej oka (uveitis) z jednoczesnym obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego po zabiegu filtracyjnym.

Zaburzenia funkcji wątroby.

Nie prowadzono badań dotyczących stosowania Dorzolu® u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego należy stosować go z ostrożnością u takich chorych.

Krople zawierają chlorek benzalkoniu, który może powodować podrażnienie oczu.

Należy unikać bezpośredniego kontaktu z miękkimi soczewkami kontaktowymi. Soczewki kontaktowe należy zdejmować przed zakapaniem leku i założyć ponownie po około 15 minutach. Lek może zmieniać kolor miękkich soczewek kontaktowych.

Pacjenci w wieku podeszłym

Wskazane dawkowanie dotyczy również pacjentów w wieku podeszłym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Nie zaleca się stosowania kropli Dorzol® w czasie ciąży.

W przypadku stosowania kropli Dorzol® nie zaleca się karmienia piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Lek może powodować działania niepożądane, takie jak zamglenie widzenia, zawroty głowy, nudności, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

W czasie leczenia należy unikać potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających skupienia uwagi i zwiększonej szybkości reakcji psychoruchowych, szczególnie na początku leczenia lekiem.

Sposób stosowania i dawki.

Zaleca się zakapywanie po 1 kroplę Dorzol® do worka spojówkowego chorego oka 3 razy dziennie w przypadku monoterapii.

Do przyśrodkowego kąta każdego oka zakapywać po 1 kroplę. Należy delikatnie nacisnąć na okolice woreczka łzowego bezpośrednio po zakropleniu, aby zmniejszyć możliwość systemowego wchłaniania Dorzol®. Stosowanie okluzji nosowo-łzowej lub zamknięcie powiek na 2 minuty zmniejsza wchłanianie systemowe. Może to prowadzić do zmniejszenia skutków ubocznych systemowych i zwiększenia działania miejscowego.

Jeśli lek stosuje się jako terapię uzupełniającą, razem z miejscowym blokerem receptora β, zakapywać należy po 1 kroplę Dorzol® do worka spojówkowego chorego oka dwa razy dziennie.

Gdy jedne leki przeciwwąskośrkowe są zastępowane kroplami Dorzol®, stosowanie tych leków należy przerwać w dawce dobowej i od następnego dnia rozpocząć stosowanie kropli Dorzol®.

W przypadku miejscowego stosowania kilku leków okularowych należy przyjmować je w odstępach co najmniej 10 minut.

Pacjentów należy poinstruować, aby przed zastosowaniem leku umyli ręce i nie dotykali końcówką pipety oka ani powierzchni wokół oka.

Pacjentów należy również poinformować, że w przypadku nieprawidłowego obchodzenia się z kroplami do oczu roztwory mogą ulec zakażeniu bakteriami, które mogą wywołać infekcję oczu. Stosowanie zakażonego roztworu może prowadzić do poważnych uszkodzeń oka i dalszej utraty wzroku.

Dzieci.

Dane dotyczące stosowania leku u dzieci są ograniczone, dlatego nie stosuje się go u dzieci.

Przedawkowanie.

Brak danych dotyczących przypadkowego lub celowego przedawkowania dorzolamidu przyjmowanego doustnie.

Objawy

Przy doustnym stosowaniu obserwuje się senność.

Przy miejscowym stosowaniu występują nudności, zamazane widzenie, ból głowy, zmęczenie, niepokojące sny i dysfagia.

Leczenie

Leczenie w przypadku przedawkowania powinno być objawowe i wspierające.

Możliwe zaburzenia poziomu elektrolitów, rozwój acidosis oraz działania niepożądane ze strony układu nerwowego. Należy monitorować poziom elektrolitów.

Działania niepożądane.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, parestezje.

Ze strony narządów wzroku: uczucie pieczenia i swędzenia, powierzchowny punktowy zapalenie rogówki, nadmierna produkcja łez, zapalenie spojówek, zapalenie powiek, swędzenie oczu, podrażnienie powiek, zaciemnienie widzenia, zapalenie powiek (blefaropatia), zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (irycyklika), podrażnienie i zaczerwienienie, ból, łuszczenie się powiek, tymczasowa krótkowzroczność (zanikająca po zakończeniu leczenia), obrzęk rogówki, niskie ciśnienie oka, zapalenienie tunic ocznych (uwet) po operacji filtracyjnej, uczucie ciała obcego w oku.

Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i przepony: krwawienie z nosa, zapalenie zatok, zapalenie nosa, duszność.

Ze strony układu pokarmowego: nudności i gorzki smak w ustach, podrażnienie gardła, suchość w ustach.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: zapalenie skóry kontaktowe, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się nabłonka (zespol Lyella).

Ze strony układu sercowo-naczyniowego:
silne bicie serca, które może być przyspieszone lub nieregularne (kołatanie serca), tachykardia – częstość występowania nie może być oszacowana na podstawie dostępnych danych.

Ze strony nerek i układu moczowego: kamica moczowa (urolitioza).

Ze strony układu naczyniowego: nadciśnienie – częstość występowania nie może być oszacowana na podstawie dostępnych danych.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu stosowania: osłabienie/wykańczenie, objawy i objawy zwiększonej wrażliwości: lokalne reakcje powiekowe, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, swędzenie, wysypka, ostra reakcja alergiczna (anafilaksja) oraz rzadko – skurcz oskrzeli.

Wyniki badań laboratoryjnych: stosowanie dorzolamidu nie było związane z klinicznie istotnymi zaburzeniami poziomu elektrolitów.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, w temperaturze nie przekraczającej 30 °C. Po otwarciu fiolki krople do oczu należy używać w ciągu 4 tygodni.

Opakowanie.

5 ml roztworu w fiolce-kroplarce; 1 fiolka-kroplarka w pudełku kartonowym.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent.

Jadran-Galenski Laboratorij d.d. / Jadran-Galenski Laboratorij d.d.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Svilno 20, 51000 Rijeka, Chorwacja / Svilno 20, 51000 Rijeka, Croatia