Dksametazon

INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ stosowania leku leczniczego Dksametazon (Dexamethasone)

SkÅ ad:

substancja czynna: fosforan sodu dksametazonu;

1 ml roztworu zawiera 4 mg fosforanu sodu dksametazonu w przeliczeniu na suchÄ substancjÄ ;

substancje pomocnicze: glikol propylenowy, gliceryna, edynian dwusodowy, roztwór buforowy fosforanowy pH 7,5, paraben metylowy (E 218), paraben propylowy (E 216), woda do wstrzykiwań.

PostaÄ lekowa. Roztwór do wstrzykiwaÅ„.

GÅówne fizykochemiczne wÅ asnoÅ ci: przezroczysta bezbarwna ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna. GÅucokortykosteroidy do stosowania systemowego.

Kod ATC H02AB02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Dksametazon to półsyntetyczny hormon kory nadnerczy (glukokortykosteroid) o działaniu glukokortykoidowym. Wykazuje działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, a także wpływa na metabolizm energetyczny, metabolizm glukozy oraz (poprzez negatywną pętlę sprzężenia zwrotnego) na sekrecję czynnika uwalniającego aktywujący podwzgórze i hormon tropowy przysadki.

Mechanizm działania glukokortykosteroidów nie jest jeszcze w pełni poznany. Obecnie istnieje wystarczająca liczba doniesień dotyczących mechanizmu działania glukokortykosteroidów potwierdzających, że działają one na poziomie komórkowym. W cytoplaźmie komórek istnieją dwa dobrze zdefiniowane systemy receptorów. Poprzez wiązanie się z receptorami glukokortykosteroidów kortykosteroidy wykazują działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne oraz regulują metabolizm glukozy, a w wyniku wiązania się z receptorami mineralokortykosteroidów regulują metabolizm sodu, potasu oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Glukokortykosteroidy są rozpuszczalne w lipidach i łatwo przenikają do komórek docelowych przez błonę komórkową. Wiązanie hormonu z receptorem prowadzi do zmiany konformacji receptora, co sprzyja zwiększeniu jego powinowactwa do DNA. Kompleks hormon/receptor dociera do jądra komórkowego i wiąże się z regulacyjnym centrum cząsteczki DNA, nazywanym również elementem odpowiedzi na glukokortykosteroidy (EGR). Aktywowany receptor związany z EGR lub z genami specyficznymi reguluje transkrypcję mRNA, która może być zwiększona lub zmniejszona. Nowo utworzone mRNA transportowane jest do rybosomów, po czym następuje powstawanie nowych białek. W zależności od komórek docelowych i procesów zachodzących w komórkach, synteza białek może być wzmocniona (np. powstawanie tyrozynotransaminazy w komórkach wątroby) lub osłabiona (np. powstawanie interleukiny (IL-2) w limfocytach). Ponieważ receptory glukokortykosteroidów występują we wszystkich typach tkanek, można założyć, że glukokortykosteroidy działają na większość komórek organizmu.

Wpływ na metabolizm energetyczny i homeostazę glukozy. Dksametazon razem z insulina, glukagonem i katecholaminami reguluje magazynowanie i zużycie energii. W wątrobie zwiększa się powstawanie glukozy z pirogronianów lub aminokwasów oraz powstawanie glikogenu. W tkankach obwodowych, szczególnie w mięśniach, zmniejsza się zużycie glukozy oraz mobilizacja aminokwasów (z białek), które są substratami dla glukoneogenezy w wątrobie. Bezpośrednim wpływem na metabolizm tłuszczów jest centralny rozkład tkanki tłuszczowej oraz zwiększenie reakcji lipolitycznej na katecholaminy.

Poprzez receptory w kanalikach nerkowych dksametazon zwiększa przepływ krwi przez nerki i filtrację kłębuszkową, hamuje powstawanie i sekrecję wazopresyny, poprawia zdolność nerek do wydalania kwasów z organizmu.

Poprzez zwiększenie liczby β-adrenoreceptorów oraz powinowactwa do β-adrenoreceptorów, które przekazują pozytywny efekt inotropowy katecholamin, dksametazon bezpośrednio zwiększa kurczliwość serca i napięcie naczyń obwodowych.

W przypadku stosowania wysokich dawek dksametazon hamuje fibroblastyczne wytwarzanie kolagenu typu I i typu III oraz powstawanie glikozaminoglikanów. W ten sposób, dzięki hamowaniu powstawania pozakomórkowego kolagenu i macierzy, występuje opóźnienie gojenia ran. Długotrwałe podawanie wysokich dawek powoduje, poprzez działanie pośrednie, postępującą resorpcję kości i zmniejsza osteogenezę poprzez działanie bezpośrednie (zwiększenie sekrecji hormonu przytarczyc i zmniejszenie sekrecji kalcytoniny), a także jest przyczyną ujemnego bilansu wapnia poprzez zmniejszenie absorpcji wapnia w jelitach i zwiększenie jego wydalania z moczem. Zazwyczaj prowadzi to do wtórnego hiperparatyreoidyzmu i fosfaturii.

Wpływ na przysadkę i podwzgórze. Dksametazon wykazuje działanie 30 razy silniejsze niż kortyzol. W ten sposób jest silniejszym inhibitorem czynnika uwalniającego kortykotropinę (CRF) i sekrecji hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) w porównaniu z endogennym kortyzolem. Powoduje to zmniejszenie sekrecji kortyzolu, a po długotrwałym hamowaniu sekrecji CRF i ACTH – do atrofii nadnerczy. Niewydolność kory nadnerczy może wystąpić już w 5. i 7. dniu podawania dksametazonu w dawce odpowiadającej 20–30 mg prednizonu dziennie, lub po 30-dniowej terapii niskimi dawkami. Po odstawieniu krótkotrwałej terapii (do 5 dni) funkcja kory nadnerczy powinna wrócić do normy w ciągu 1 tygodnia; po długotrwałej terapii normalizacja następuje później, zazwyczaj do 1 roku. U niektórych pacjentów może rozwinąć się nieodwracalna atrofia nadnerczy.

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne glukokortykosteroidów opiera się na ich wpływie molekularnym i biochemicznym. Działanie przeciwzapalne na poziomie molekularnym powstaje w wyniku wiązania się z receptorami glukokortykosteroidów oraz zmiany ekspresji szeregu genów regulujących powstawanie różnych cząsteczek informacyjnych, białek i enzymów uczestniczących w reakcji zapalnej. Działanie przeciwzapalne glukokortykosteroidów na poziomie biochemicznym jest wynikiem blokowania powstawania i funkcjonowania humoralnych mediatorów zapalenia: prostaglandyn, tromboksanów, cytokin i leukotrienów. Dksametazon zmniejsza powstawanie leukotrienów poprzez zmniejszenie uwalniania kwasu arachidonowego z fosfolipidów komórkowych, co jest spowodowane hamowaniem aktywności fosfolipazy A2. Działanie na fosfolipazy nie jest bezpośrednie, lecz wynika ze zwiększenia stężenia lipokortyny (makrokortyny), która jest inhibitorem fosfolipazy A2. Dksametazon hamuje powstawanie prostaglandyn i tromboksanu poprzez zmniejszenie powstawania specyficznego DNA i tym samym zmniejsza powstawanie cyklooksygenazy. Dksametazon zmniejsza również produkcję czynnika aktywującego płytki poprzez zwiększenie stężenia lipokortyny. Inne biochemiczne efekty przeciwzapalne obejmują zmniejszenie powstawania czynnika martwicy nowotworów i interleukiny (IL-1).

W badaniach na zwierzętach rozszczep podniebienia obserwowano u szczurów, myszy, chomików, królików, psów i naczelnych, ale nie u koni i owiec. W niektórych przypadkach rozszczep podniebienia występował w połączeniu z wadami układu nerwowego centralnego i serca. U naczelnych zaburzenia w mózgu obserwowano po napromieniowaniu. Ponadto może opóźniać się wzrost wewnątrzmaciczny. Wszystkie te efekty zaobserwowano przy stosowaniu dksametazonu w wysokich dawkach.

Przeprowadzono badanie adaptacyjnej platformy RECOVERY (Randomised Evaluation of Covid-19 Therapy)1, które było badaniem randomizowanym, kontrolowanym, otwartym, zainicjowanym przez badacza w celu oceny skutków potencjalnych metod leczenia u pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19.

Badanie prowadzono w 176 organizacjach szpitalnych Wielkiej Brytanii. 6425 pacjentów zostało zrandomizowanych do otrzymywania albo dksametazonu (2104 pacjentów), albo standardowego leczenia (4321 pacjentów). 89 % pacjentów miało laboratoryjnie potwierdzone zakażenie SARS-CoV-2.

W chwili randomizacji 16 % pacjentów otrzymywało inwazyjną wentylację mechaniczną lub ekstrakorpową oksigenację błonową, 60 % otrzymywało jedynie tlen (z wentylacją nieinwazyjną lub bez niej), a 24 % nie otrzymywało żadnej terapii oddechowej.

Średni wiek pacjentów wynosił 66,1±15,7 roku. 36 % pacjentów stanowiły kobiety. U 24 % pacjentów w wywiadzie występowała cukrzyca, u 27 % – choroby serca, u 21 % – przewlekłe choroby płuc.

Pierwotny punkt końcowy. Śmiertelność w 28. dobie była istotnie niższa w grupie dksametazonu niż w grupie standardowego leczenia: śmiertelność odnotowano u 482 z 2104 pacjentów (22,9 %) i u 1110 z 4321 pacjentów (25,7 %) odpowiednio (współczynnik ryzyka 0,83; 95 % przedział ufności [PU] 0,75–0,93; p < 0,001).

W grupie dksametazonu śmiertelność była niższa niż w grupie standardowego leczenia wśród pacjentów otrzymujących inwazyjną wentylację mechaniczną (29,3 % vs. 41,4 %; współczynnik ryzyka 0,64; 95 % PU 0,51–0,81), a także wśród tych, którzy otrzymywali dodatkowy tlen bez inwazyjnej wentylacji płuc (WPP) (23,3 % vs. 26,2 %; współczynnik ryzyka 0,82; 95 % PU 0,72–0,94).

Nie stwierdzono wyraźnego efektu dksametazonu wśród pacjentów, którzy nie otrzymywali żadnej pomocy oddechowej w chwili randomizacji (17,8 % vs. 14,0 %; współczynnik ryzyka 1,19; 95 % PU 0,91–1,55).

Drugi punkt końcowy. Pacjenci w grupie dksametazonu mieli krótszy czas hospitalizacji niż w grupie standardowego leczenia (mediana 12 dni vs. 13 dni) i większą szansę wypisania w ciągu 28 dni (współczynnik ryzyka 1,10; 95 % PU 1,03–1,17).

Zgodnie z pierwotnym punktem końcowym, największy efekt w zakresie wypisania w ciągu 28 dni obserwowano u pacjentów otrzymujących inwazyjną wentylację mechaniczną w chwili randomizacji (współczynnik ryzyka 1,48; 95 % PU 1,16–1,90), mniejszy efekt – u pacjentów otrzymujących jedynie tlen (współczynnik ryzyka 1,15; 95 % PU 1,06–1,24) i nie zaobserwowano korzystnego efektu u pacjentów, którzy nie otrzymywali tlenu (współczynnik ryzyka 0,96; 95 % PU 0,85–1,08).

* Stosunki wskaźników skorygowano pod kątem wieku z uwzględnieniem wyników dotyczących śmiertelności 28-dniowej oraz wypisania ze szpitala. Stosunki ryzyka skorygowano pod kątem wieku w odniesieniu do inwazyjnej wentylacji mechanicznej lub wyniku śmiertelnego oraz jego składowych.

† Do tej kategorii nie wlicza się pacjentów, którzy otrzymywali inwazyjną wentylację mechaniczną przy randomizacji.

Bezpieczeństwo. W trakcie badania odnotowano 4 poważne działania niepożądane związane z badanym leczeniem, a mianowicie: 2 przypadki wystąpienia hiperwentylacji, 1 przypadek psychózy indukowanej sterydami oraz 1 przypadek krwawienia z górnych odcinków przewodu pokarmowego. We wszystkich przypadkach zaburzenia zostały wyeliminowane.

Analiza podgrup

Oddziaływanie dksametazonu na śmiertelność 28-dniową w zależności od wieku oraz sposobu wspomagania oddychania przy randomizacji2

Efekty deksametazonu na 28-dzienną śmiertelność w zależności od sposobu wspomagania oddychania i obecności jakichkolwiek przewlekłych chorób w momencie randomizacji3

1 www.recoverytrial.net

2, 3 (źródło: Horby P. et al., 2020; https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.06.22.20137273v1;

doi: https://doi.org/10.1101/2020.06.22.20137273).

Farmakokinetyka.

Absorpcja. Dksametazon osiąga maksymalne stężenie we krwi w ciągu pierwszych 5 minut po podaniu dożylnym oraz w ciągu 1 godziny po podaniu domięśniowym. Po miejscowym podaniu do stawu lub tkanek miękkich (ośrodek stanu zapalnego) wchłanianie odbywa się wolniej niż po podaniu domięśniowym. Po podaniu dożylnym działanie rozpoczyna się natychmiast; po podaniu domięśniowym efekt kliniczny pojawia się po 8 godzinach. Działanie trwa 17–28 dni po podaniu domięśniowym oraz od 3 dni do 3 tygodni po miejscowym podaniu.

Rozkład. We krwi i płynie maziowym przekształcenie fosforanu dksametazonu w dksametazon zachodzi bardzo szybko. We krwi około 77 % dksametazonu wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminą. Tylko niewielka ilość dksametazonu wiąże się z innymi białkami. Dksametazon jest rozpuszczalny w tłuszczach, dlatego swobodnie przenika do komórek i przestrzeni międzykomórkowej. W ośrodkowym układzie nerwowym (podwzgórze, przysadka) wiąże się i działa poprzez receptory błonowe. W tkankach obwodowych wiąże się i działa za pomocą receptorów cytoplazmatycznych.

Biotransformacja. Rozkład dksametazonu zachodzi w miejscu działania, czyli w samej komórce. Dksametazon metabolizowany jest przede wszystkim w wątrobie, a także możliwe, że w nerkach i innych tkankach.

Wydalanie. Okres półtrwania dksametazonu wynosi 24–72 godziny. Głównie wydala się z moczem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Dksametazon podaje się dożylnie lub domięśniowo w stanach nagłych oraz w przypadku niemożności podania doustnego.

Choroby układu endokrynnego:

‑ terapia zastępcza w pierwotnej lub wtórnej (przysadkowej) niewydolności kory nadnerczy (z wyjątkiem ostrej niewydolności kory nadnerczy, w której hydrokortyzon lub kortyzon są bardziej odpowiednie ze względu na ich silniejszy efekt hormonalny);

‑ ostra niewydolność kory nadnerczy (hydrokortyzon lub kortyzon są lekami z wyboru; może być konieczne współdziałanie z mineralokortykosteroidami, szczególnie przy stosowaniu analogów syntetycznych);

‑ przed zabiegami oraz w przypadku poważnych urazów lub chorób u pacjentów z rozpoznaną niewydolnością kory nadnerczy lub przy niepewnym zapasie kory nadnerczy;

‑ szok oporny na tradycyjną terapię, przy obecnej lub podejrzanej niewydolności kory nadnerczy;

‑ wrodzona hiperplazja kory nadnerczy;

‑ nieprzywórcze zapalenie tarczycy oraz ciężkie formy promieniowego zapalenia tarczycy.

Choroby reumatologiczne

(jako terapia wspomagająca w okresie, gdy terapia podstawowa nie przyniosła skutku, tj. u pacjentów, u których działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) było niewystarczające):

‑ reumatoidalne zapalenie stawów, w tym młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów oraz objawy pozastawowe reumatoidalnego zapalenia stawów (reumatyczne płuca, zmiany serca, oczu, naczyń krwionośnych skóry);

‑ zapalenie mazi przy osteoartrozie; osteoartroza pourazowa; epikondylitis; ostre niespecyficzne zapalenie ścięgna i błony maziowej; ostry artretyzm podagryczny; zapalenie stawów w przebiegu łuszczycy; spondylitis ankylopoetica; układowe choroby tkanki łącznej; zapalenie naczyń.

Choroby skóry:

‑ pęcherzyca; ciężka erytema wielopostaciowa (zespoł Stevensa-Johnsona); egzfoliatywny zapalenie skóry; bąblowe zapalenie skóry typu herpetiformnego; ciężkie formy erytemy egzudatywnej; rumień węzłowy; ciężkie formy seboreiczego zapalenia skóry; ciężkie formy łuszczycy; pokrzywka oporna na standardową terapię; grzybica grzybowa; zapalenie mięśni i skóry.

Choroby alergiczne:

(oporne na tradycyjną terapię):

‑ astma oskrzelowa; kontaktowe zapalenie skóry; atopowe zapalenie skóry; choroba surowicy; przewlekły lub sezonowy alergiczny nieżyt nosa; alergia na leki; pokrzywka po przetoczeniu krwi.

Choroby narządu wzroku:

‑ zapalne choroby oka (ostrze choroidopatia środkowa, zapalenie nerwu wzrokowego); choroby alergiczne (zapalenie spojówek, zapalenie tunic uvei, zapalenie twardówki, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki); układowe choroby autoimmunologiczne (sarkoidoza, tętniak tętnicy skroniowej); zmiany proliferacyjne w oczodole (oftalmopatia endokrynna, pseudoguź); terapia immunosupresyjna w przeszczepach rogówki.

Roztwór można podawać ogólnie lub miejscowo (podspojówkowo, retrobulsarnie lub parabulsarnie).

Choroby przewodu pokarmowego:

do wyprowadzenia pacjenta z stanu krytycznego w przypadku:

‑ zapalenia jelicia wrzodziejącego (ciężki przebieg); choroby Crohna (ciężki przebieg); przewlekłych autoimmunologicznych zapaleń wątroby; odrzucenie przeszczepu wątroby.

Choroby dróg oddechowych:

‑ sarkoidoza objawowa (objawowo); ostre toksyczne zapalenie oskrzelików; przewlekły zapalenie oskrzeli i astma (w zaostrzeniu); ogniskowe lub rozsiane gruźlice płuc (w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwgruźliczą); beryloza (zapalenie grąskowe); promieniowe lub aspiracyjne zapalenie płuc.

Choroby hematologiczne:

‑ nabyte lub wrodzone przewlekłe niedokrwistości aplastyczne; autoimmunologiczne niedokrwistości hemolityczne; wtórna trombocytopenia u dorosłych; erytroblastopenia; ostra białaczka limfoblastyczna (terapia indukcyjna); samoistna trombocytopenia plamista u dorosłych (tylko podanie dożylnie – podanie domięśniowe jest przeciwwskazane).

Choroby nerek:

• terapia immunosupresyjna w przeszczepach nerek; stymulacja diurezy lub zmniejszenie proteinurii w idiopatycznym zespole nefrotycznym (bez uremii) oraz zaburzenia funkcji nerek w toczeniu układowym.

Złośliwe nowotory:

‑ leczenie paliatywne białaczki i chłoniaków u dorosłych; ostra białaczka u dzieci; hiperkalcemia w przebiegu nowotworów złośliwych.

Obwód mózgu:

‑ obrzęk mózgu spowodowany pierwotnym lub przerzutowym nowotworem mózgu, trepanacją czaszki oraz urazami głowy.

Szok:

‑ szok oporny na standardową terapię; szok u pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy; szok anafilaktyczny (dożylnie po podaniu adrenaliny); przed operacją w celu zapobiegania szokowi przy podejrzeniu lub potwierdzonej niewydolności kory nadnerczy.

Inne wskazania:

‑ gruźlica opon mózgowo-rdzeniowych z blokadą podpajęczynówkową (w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwgruźliczą); trikineloza z objawami neurologicznymi lub trikineloza mięśnia sercowego; torbiel cieśni lub ścięgna (ganlion);

• Dksametazon jest wskazany w leczeniu choroby koronawirusowej 2019 (COVID-19) u dorosłych i u dzieci (od 12 roku życia o masie ciała nie mniejszej niż 40 kg), którzy wymagają dodatkowej terapii tlenowej.

Wskazania do wstrzykiwania wewnątrzstawowe lub do tkanek miękkich:

‑ reumatoidalne zapalenie stawów (ciężkie zapalenie pojedynczego stawu); spondylitis ankylopoetica (gdy zapalone stawy nie odpowiadają na tradycyjną terapię); zapalenie stawów w przebiegu łuszczycy (forma oligoarticularna i zapalenie pochwy ścięgna); monoartretyzm (po ewakuacji płynu maziowego); osteoartroza stawów (tylko w przypadku zapalenia mazi i egzudacji); reumatyzm pozastawowy (epikondylitis, zapalenie pochwy ścięgna, zapalenie bursy); ostry i podagryczny zapalenie stawów.

Podanie miejscowe (wstrzykiwanie w miejsce zmiany):

• zmiany przerostowe; zgrubiałe, zapalne i nasączane zmiany przy liszaju, łuszczycy, gruźlicy pierścieniowej, zapaleniu włosów folikularnym sklerozującym, toczeniu dyskoidalnemu i skórnemu sarkoidozie; toczeń czerwony rumieniowy; choroba Urbach-Wiethego; zlokalizowana łysienie.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek z innych składników leku.

Ostre infekcje wirusowe, bakteryjne lub układowe grzybicze (jeśli nie stosuje się odpowiedniej terapii).

Zespół Cushinga.

Szczepienie szczepionką żywą.

Okres karmienia piersią (z wyjątkiem stanów nagłych).

Podanie domięśniowe jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi chorobami krzepnięcia krwi.

Podanie miejscowe jest przeciwwskazane przy bakteremii, układowych infekcjach grzybiczych, u pacjentów z niestabilnymi stawami, infekcjach w miejscu podania, w tym przy septycznym zapaleniu stawów spowodowanym przez gonokoki lub gruźlicę.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Równoległe stosowanie dksametazonu i niesteroidowych leków przeciwzapalnych zwiększa ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego i powstawania wrzodów.

Działanie dksametazonu zmniejsza się przy jednoczesnym stosowaniu leków aktywujących enzym CYP 3A4 (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, primidon, ryfabutyna, ryfampicyna) lub zwiększających klirens metaboliczny glukokortykosteroidów (efedryna i aminoglutetymid). W takich przypadkach dawkę dksametazonu należy zwiększyć. Interakcje między dksametazonem a wszystkimi wyżej wymienionymi lekami mogą wpływać na wyniki testu z抑resją dksametazonem. Należy to uwzględnić przy ocenie wyników testu.

Wspólne stosowanie dksametazonu i leków, które hamują aktywność enzymu CYP 3A4 (ketoconazol, makrolidy), może prowadzić do zwiększenia stężenia dksametazonu w surowicy. Dksametazon jest umiarkowanym induktorem CYP 3A4. Wspólne stosowanie z lekami, które metabolizują się przez CYP 3A4 (indynawir, erytromycyna), może zwiększać ich klirens, co prowadzi do obniżenia stężenia w surowicy.

Droga hamowania enzymatycznego działania CYP 3A4 ketoconazol może zwiększać stężenie dksametazonu w surowicy. Z drugiej strony, ketoconazol może hamować nadnerczowy syntezę glukokortykosteroidów, w wyniku czego wskutek obniżenia stężenia dksametazonu może rozwijać się niewydolność kory nadnerczy.

Dksametazon zmniejsza efekt terapeutyczny leków przeciw cukrzycy, nadciśnieniu tętniczemu, prazikwantelowi i moczopędnikom sodowym (dlatego dawkę tych leków należy zwiększyć), ale zwiększa aktywność heparyny, albendazolu i moczopędników potasowych (dawkę tych leków należy zmniejszyć w razie potrzeby).

Dksametazon może zmieniać działanie doustnych leków przeciwkrzepliwych z grupy kumaryn, dlatego przy stosowaniu tej kombinacji leków należy częściej kontrolować czas protrombinowy.

Równoległe stosowanie wysokich dawek glukokortykosteroidów i agonistów β2-adrenoreceptorów zwiększa ryzyko hipokaliemii. U pacjentów z hipokaliemią glikozydy serca bardziej sprzyjają zaburzeniom rytmu i mają większą toksyczność.

Dksametazon zmniejsza efekt terapeutyczny leków przeciwholinoesterazowych stosowanych w miastenii.

Środki przeciwkwasne zmniejszają wchłanianie dksametazonu w żołądku. Działanie dksametazonu przy jednoczesnym przyjmowaniu z pożywieniem i alkoholem nie zostało zbadane, jednak jednoczesne spożycie leków i pokarmu o wysokiej zawartości sodu nie jest zalecane. Palenie nie wpływa na farmakokinetykę dksametazonu.

Glukokortykosteroidy nasilają wydalanie salicylanów przez nerki, dlatego czasem trudno uzyskać ich stężenia terapeutyczne w surowicy. Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których stopniowo zmniejsza się dawkę kortykosteroidów, ponieważ może wtedy obserwować się wzrost stężenia salicylanów w surowicy i zatrucie.

Jeśli stosuje się jednocześnie doustne środki antykoncepcyjne, okres półtrwania glukokortykosteroidów może się wydłużyć, co nasila ich działanie biologiczne i zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Jednoczesne stosowanie rytoridyny i dksametazonu jest przeciwwskazane w czasie porodu, ponieważ może prowadzić do śmiertelnego skutku dla położnicy spowodowanego obrzękiem płuc. Zgłaszano śmiertelne przypadki u położnic z powodu rozwoju takiego stanu.

Jednoczesne stosowanie dksametazonu i talidomidu może spowodować toksyczny nekrolyz epidermy.

Rodzaje interakcji, które mają terapeutyczne zalety: równoległe przepisywanie dksametazonu i metoklopramidu, difenhydraminy, prochlorperazyny lub antagonistów receptorów 5-HT3 (receptorów serotoniny lub 5-hydroksytryptaminy, typu 3, takich jak ondansetron lub granisetron) jest skuteczne w zapobieganiu nudnościom i wymiotom spowodowanym chemioterapią cisplatyną, cyklofosfamidem, metotreksatem, fluorouracylem.

Oczekuje się, że wspomagające leczenie inhibitorami CYP3A, w szczególności lekami zawierającymi kobicystat, zwiększa ryzyko wystąpienia systemowych działań niepożądanych. Należy unikać tej kombinacji, chyba że korzyść przewyższa ryzyko — w takim przypadku należy kontrolować stan pacjenta pod kątem systemowych efektów kortykosteroidów.

Особливости stosowania.

Podczas leczenia parenteralnego kortykosteroidami rzadko mogą występować reakcje nadwrażliwości, dlatego przed rozpoczęciem leczenia dksametazonem należy zachować odpowiednie środki ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (szczególnie u pacjentów z alergicznymi reakcjami na inne leki w wywiadzie).

Stosowanie systemowe kortykosteroidów może wiązać się z ciężkimi reakcjami psychicznymi. Objawy zazwyczaj pojawiają się kilka dni lub tygodni po rozpoczęciu leczenia. Ryzyko rozwoju tych objawów zwiększa się przy stosowaniu wysokich dawek. Większość reakcji ustępuje po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Należy obserwować i wczesnie wykrywać zmiany stanu psychicznego, szczególnie depresję, myśli samobójcze i intencje samobójcze. Kortykosteroidy należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi w wywiadzie, szczególnie u pacjentów z alergicznymi reakcjami na inne leki w wywiadzie lub u ich najbliższych krewnych. Aby zapobiec wystąpieniu niepożądanych skutków, należy stosować najniższe skuteczne dawki przez najkrótszy możliwy czas lub stosować niezbędną dawkę dzienną jednorazowo rano.

U pacjentów leczonych dksametazonem przez dłuższy czas po odstawieniu leczenia może wystąpić zespół odstawienia (bez widocznych objawów niedostateczności kory nadnerczy) z objawami: podwyższona temperatura, katar, zaczerwienienie spojówek, ból głowy, zawroty głowy, senność lub drażliwość, ból mięśni i stawów, wymioty, spadek masy ciała, osłabienie ogólne, często również drgawki. Dlatego dawkę dksametazonu należy stopniowo zmniejszać. Nagłe odstawienie leku może mieć śmiertelny skutek. Jeśli pacjent przebywa w stanie ciężkiego stresu (w wyniku urazu, operacji lub ciężkiej choroby) podczas terapii, dawkę dksametazonu należy zwiększyć; jeśli stres ten występuje podczas odstawiania leczenia, należy stosować hydrokortyzon lub kortyzon.

Pacjentom, którzy otrzymywali dksametazon przez dłuższy czas i doznają ciężkiego stresu po zakończeniu terapii, należy przywrócić stosowanie dksametazonu, ponieważ spowodowana przez niego niedostateczność kory nadnerczy może trwać przez kilka miesięcy po odstawieniu leku.

Leczenie dksametazonem lub naturalnymi glukokortykosteroidami może maskować objawy istniejącej lub nowej infekcji, a także objawy perforacji jelita.

Dksametazon może nasilić ogólnoustrojowe zakażenie grzybicze, utajonego amebiozę i gruźlicę płuc.

Pacjenci z aktywną postacią gruźlicy płuc powinni otrzymywać dksametazon (w połączeniu ze środkami przeciwwirusowymi) tylko w przypadku postaci szybko postępującej lub silnie rozsianej gruźlicy płuc. Pacjenci z nieaktywną postacią gruźlicy płuc leczeni dksametazonem lub pacjenci reagujący na tuberkulinę powinni otrzymywać środki chemicznej profilaktyki.

Ostrożność i nadzór lekarski zaleca się u chorych na osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, gruźlicę, jaskrę, niewydolność wątroby lub nerek, cukrzycę, aktywną chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, niedawny przewód jelitowy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy i padaczkę. Szczególna opieka jest wymagana w pierwszych tygodniach po zawałcie mięśnia sercowego, u pacjentów z tromboembolią, miastenią brzmienną, jaskrą, niedoczynnością tarczycy, psychotycznymi lub psychoneurotycznymi zaburzeniami psychicznymi, a także u pacjentów starszych.

Podczas leczenia może dojść do nasilenia cukrzycy lub przejścia z fazy utajonej do objawów klinicznych cukrzycy.

Przy długotrwałym leczeniu należy kontrolować poziom potasu w surowicy krwi.

Szczepienie żywą szczepionką jest przeciwwskazane podczas leczenia dksametazonem. Szczepienie nieżywą szczepionką wirusową lub bakteryjną nie prowadzi do oczekiwanego syntezy przeciwciał i nie daje oczekiwanego efektu ochronnego. Dksametazon zazwyczaj nie powinien być przepisywany 8 tygodni przed szczepieniem i nie należy rozpoczynać stosowania wcześniej niż 2 tygodnie po szczepieniu.

Pacjenci, którzy przez dłuższy czas leczeni byli wysokimi dawkami dksametazonu i nigdy nie chorowali na ospę wietrzną, powinni unikać kontaktu z zakażonymi osobami; w przypadku przypadkowego kontaktu zaleca się profilaktyczne leczenie immunoglobuliną.

Należy zachować ostrożność u pacjentów w okresie rekonwalescencji po operacji lub złamaniu kości, ponieważ dksametazon może spowolnić gojenie się ran i powstawanie tkanki kostnej.

Działanie glukokortykosteroidów nasila się u chorych na marskość wątroby lub niedoczynność tarczycy.

Wprowadzenie kortykosteroidów do stawu może prowadzić do efektów lokalnych i ogólnoustrojowych. Częste stosowanie może prowadzić do uszkodzenia chrząstki lub martwicy kości.

Przed wstrzyknięciem do stawu należy usunąć płyn surowiczy z jamy stawowej i zbadać go (w celu sprawdzenia obecności infekcji). Należy unikać wstrzykiwania kortykosteroidów do zainfekowanych stawów. Jeśli infekcja stawu rozwija się po zastrzyku, należy rozpocząć odpowiednią terapię antybiotykami.

Pacjentów należy poinformować, aby unikali obciążeń fizycznych na dotknięte stawy aż do czasu, gdy stan zapalny zostanie wyleczony.

Należy unikać wstrzykiwania leku do niestabilnych stawów.

Kortykosteroidy mogą zniekształcać wyniki skórnych testów alergicznych.

Podczas leczenia choroby koronawirusowej 2019 (COVID-19) nie należy odstawiać systemowych kortykosteroidów pacjentom, którzy są już leczeni systemowymi (doustnymi) kortykosteroidami z innych powodów (np. pacjenci z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc), ale nie wymagają dodatkowego tlenu.

Podczas stosowania systemowego i miejscowego kortykosteroidów mogą występować zaburzenia wzroku. Jeśli u pacjenta wystąpi zamazanie widzenia lub inne zaburzenia wzroku, należy skierować go do okulisty w celu oceny możliwych przyczyn, w tym zaćmy, jaskry lub rzadszych chorób, takich jak środkowa chorioretinopatia serozna (ŚCHS), o której donoszono po stosowaniu systemowych i miejscowych kortykosteroidów.

Kryz pheochromocytoma. Znane są przypadki rozwoju kryzu pheochromocytoma, który może prowadzić do skutku śmiertelnego, po leczeniu kortykosteroidami do stosowania ogólnoustrojowego. Kortykosteroidy należy przepisywać pacjentom podejrzewanym o pheochromocytomę lub zdiagnozowanym z pheochromocytomą tylko po odpowiedniej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Choroba mięśnia sercowego przerostowa. Donoszono o chorobie mięśnia sercowego przerostowej po ogólnoustrojowym stosowaniu kortykosteroidów, w tym dksametazonu, u wcześniaków. W większości zarejestrowanych przypadków był to stan odwracalny po odstawieniu leczenia. U wcześniaków otrzymujących leczenie systemowe dksametazonem należy przeprowadzać diagnostyczne badania i monitorowanie funkcji i struktury serca (patrz „Reakcje niepożądane”).

Noworodki przedwczesne: znane są długotrwałe zaburzenia rozwoju neurologicznego po wczesnym leczeniu (< 96 godzin) wcześniaków z przewlekłą chorobą płuc dksametazonem w dawkach początkowych 0,25 mg/kg dwa razy dziennie.

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych.

Preparat leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co stanowi bardzo małą ilość.

Glikol propylenowy może powodować objawy podobne do tych, które pojawiają się po spożyciu alkoholu.

Metyparaben i propylparaben mogą powodować reakcje alergiczne (możliwe opóźnione).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Nie można wykluczyć szkodliwego wpływu na płód i noworodzone dziecko. Preparat leczniczy hamuje wewnątrzmaciczny rozwój dziecka. Dksametazon może być przepisywany kobietom w ciąży tylko w pojedynczych nagłych przypadkach, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Szczególna ostrożność zaleca się przy pre-eklampsji. Zgodnie z ogólnymi zaleceniami, podczas leczenia w ciąży glukokortykosteroidami należy stosować najniższą skuteczną dawkę niezbędną do kontroli podstawowej choroby. Dzieci urodzone matkom, którym podawano glukokortykosteroidy w czasie ciąży, należy dokładnie badać pod kątem niedostateczności kory nadnerczy.

Glukokortykosteroidy przenikają przez łożysko i osiągają wysokie stężenia u płodu. Dksametazon jest mniej aktywnie metabolizowany w łożysku niż np. prednizon. Z tego powodu w surowicy krwi zarodka mogą występować wysokie stężenia dksametazonu. Według niektórych danych nawet dawki farmakologiczne glukokortykosteroidów zwiększają ryzyko niedostateczności łożyska, oligohydramniosu, opóźnienia rozwoju płodu lub jego wewnątrzmacicznego zgonu, zwiększenia liczby leukocytów (neutrofili) u płodu i niedostateczności kory nadnerczy. Nie ma dowodów potwierdzających teratogenny wpływ glukokortykosteroidów.

Stosowanie kortykosteroidów ciężarnym zwierzętom powodowało zaburzenia rozwoju płodu, w tym rozszczep podniebienia, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu i wpływ na wzrost i rozwój mózgu. Nie ma dowodów, że kortykosteroidy zwiększają częstość wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia/wargi, u ludzi (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Zaleca się stosowanie dodatkowych dawek glukokortykosteroidów podczas porodów kobietom, które przyjmowały glukokortykosteroidy w czasie ciąży. W przypadku przedłużającego się porodu lub gdy planowany jest cięcie cesarskie, zaleca się podawanie wewnętrznie 100 mg hydrokortyzonu co 8 godzin.

Badania wykazały zwiększone ryzyko hipoglikemii noworodkowej po krótkotrwałym prenatalnym stosowaniu kortykosteroidów, w tym dksametazonu, u kobiet z ryzykiem późnych porodów przedwczesnych.

Karmienie piersią. Stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane (z wyjątkiem przypadków nagłych).

Niewielka ilość glukokortykosteroidów przenika do mleka matki, dlatego matkom leczonym dksametazonem nie zaleca się karmienia piersią, szczególnie przy jego stosowaniu powyżej norm fizjologicznych (około 1 mg). Może to prowadzić do spowolnienia wzrostu dziecka i zmniejszenia wydzielania endogennych kortykosteroidów.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Dksametazon nie wpływa na zdolność prowadzenia samochodu i innych urządzeń mechanicznych.

Sposób stosowania i dawki.

Dksametazon, roztwór do wstrzykiwań, należy stosować dorosłym i dzieciom od urodzenia.

Roztwór do wstrzykiwań można stosować dożylnie (wstrzyknięcie lub infuzja z roztworem glukozy lub roztworem chlorku sodu), domięśniowo lub miejscowo (wstrzyknięcie do stawu, w miejsce zmiany skórnej lub do zgrubienia w tkankach miękkich). Jako rozpuszczalnik do infuzji dożylnej stosować 0,9 % roztwór chlorku sodu lub 5 % roztwór glukozy.

Roztwory przeznaczone do wstrzykiwania dożylnego lub dalszego rozcieńczania leku nie powinny zawierać substancji konserwujących przy stosowaniu u niemowląt, szczególnie u przedwcześnie urodzonych.

Mieszanie leku z nośnikiem do infuzji należy przeprowadzać w warunkach sterylnych. Mieszaninę należy stosować w ciągu 24 godzin, ponieważ roztwory do infuzji zazwyczaj nie zawierają substancji konserwujących. Leki do stosowania parenteralnego należy wizualnie sprawdzać pod kątem obecności zanieczyszczeń i zmiany koloru przed każdym wstrzyknięciem.

Dawkę należy ustalać indywidualnie, w zależności od choroby danego pacjenta, przewidywanego okresu leczenia, tolerancji kortykosteroidów i reakcji organizmu.

Stosowanie parenteralne.

Dksametazon stosuje się parenteralnie w nagłych przypadkach, gdy niemożliwe jest leczenie doustne, oraz w przypadkach wskazanych w sekcji „Wskazania”.

Roztwór do wstrzykiwań przeznaczony jest do podania dożylnego, domięśniowego lub za pomocą infuzji (z roztworem glukozy lub roztworem chlorku sodu).

Zalecana średnia dawka początkowa dobową do podania dożylnego lub domięśniowego to 0,5–9 mg na dobę; w razie potrzeby dawkę można zwiększyć. Początkowe dawki leku należy stosować aż do pojawienia się reakcji klinicznej, po czym dawkę należy stopniowo zmniejszać do najniższej dawki klinicznie skutecznej.

W przypadku stosowania wysokich dawek przez kilka dni dawkę należy stopniowo zmniejszać przez kilka następnych dni lub dłuższy okres.

W leczeniu COVID-19. Pacjentom dorosłym stosować 6 mg dożylnie raz na dobę przez okres do 10 dni.

Populacja pediatryczna. Dla dzieci w wieku od 12 lat zaleca się stosowanie 6 mg dożylnie raz na dobę przez okres do 10 dni. Czas trwania leczenia zależy od reakcji klinicznej i indywidualnych potrzeb pacjenta.

Pacjenci w podeszłym wieku, pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek, pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby. Korekty dawki nie należy stosować.

Stosowanie miejscowe.

Dawki zalecane do wstrzykiwania do stawu to od 0,4 mg do 4 mg. Dawka zależy od wielkości zaatakowanego stawu. Zazwyczaj wstrzykuje się 2–4 mg do dużych stawów i 0,8–1 mg do małych. Powtórne wstrzyknięcie do stawu możliwe po 3–4 miesiącach. Wstrzyknięcie może być wykonane trzy lub cztery razy w jeden staw w całym życiu i nie więcej niż do dwóch stawów jednocześnie. Częstsze wstrzykiwanie do stawu może uszkodzić chrząstkę stawową i spowodować martwicę kości.

Dawka dksametazonu wstrzykiwanego do torebki surowiczej zwykle wynosi 2–3 mg, do pochwy ścięgnistej – 0,4–1 mg, do guzków – od 1 do 2 mg.

Dawkę dksametazonu wstrzykiwanego w miejsce zmiany porównuje się z dawką stosowaną do wstrzykiwania do stawu. Dksametazon można jednocześnie wstrzykiwać nie więcej niż do dwóch miejsc zmiany.

Dawki do wstrzykiwania do tkanek miękkich (wokół stawu) wynoszą 2–6 mg.

Dawki dla dzieci.

Przy podawaniu domięśniowym zalecana dawka w terapii zastępczej wynosi 0,02 mg/kg masy ciała lub 0,67 mg/m² powierzchni ciała, podzielona na 3 dawki, podawana co trzeci dzień, albo 0,008–0,01 mg/kg masy ciała lub 0,2–0,3 mg/m² powierzchni ciała na dobę.

Przy wszystkich innych wskazaniach zalecana dawka wynosi 0,02–0,1 mg/kg masy ciała lub 0,8–5 mg/m² powierzchni ciała co 12–24 godziny.

Równoważne dawki kortykosteroidów:

Dzieci. Używać u dzieci od urodzenia tylko w przypadku absolutnej konieczności. Podczas leczenia deksametazonem wymagana jest staranna kontrola wzrostu i rozwoju dzieci i nastolatków.

Przedawkowanie.

Istnieją pojedyncze doniesienia o ostrych przedawkowaniach lub śmiertelnych skutkach spowodowanych ostrym przedawkowaniem.

Przedawkowanie występuje zazwyczaj dopiero po kilku tygodniach podawania. Może ono wywołać większość niepożądanych skutków wymienionych w sekcji „Efekty uboczne”, przede wszystkim zespół Cushinga. Nie istnieje specyficzny antydot. Leczenie przedawkowania powinno mieć charakter wspierający i objawowy. Hemodializa nie jest skuteczną metodą przyspieszonego wydalenia deksametazonu z organizmu.

Działania niepożądane.

Działania niepożądane podczas krótkotrwałego leczenia deksametazonem

Zaburzenia układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwości.

Zaburzenia układu endokrynnego: przejściowe przygnębienie czynności nadnerczy.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: obniżona tolerancja węglowodanów, zwiększony apetyt i przyrost masy ciała, hipertriglicerydemia.

Zaburzenia psychiczne: zaburzenia psychiczne.

Zaburzenia układu pokarmowego: wrzód peptyczny oraz ostry zapalenie trzustki.

Działania niepożądane podczas długotrwałego leczenia deksametazonem

Zaburzenia układu odpornościowego: osłabienie odpowiedzi immunologicznej oraz zwiększona podatność na infekcje.

Zaburzenia układu endokrynnego: trwałe przygnębienie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci i nastolatków, przedwczesne zamknięcie się płytek wzrostowych.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: otyłość.

Zaburzenia narządu wzroku: zaćma, jaskra.

Zaburzenia układu naczyniowego: nadciśnienie tętnicze; telangiectazje.

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych: przebarwienie skóry.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kostna bez towarzyszącej infekcji, złamania kości długich.

Działania niepożądane, które mogą również wystąpić w poszczególnych narządach i układach podczas leczenia deksametazonem

Zaburzenia układu krwi i chłonnego: powikłania zakrzepowo-zatorowe; zmniejszenie liczby monocytów i/lub limfocytów; leukocytoza; eozynofilia (podobnie jak przy stosowaniu innych glikokortykosteroidów); trombocytopenia oraz purpura niezwiązana z trombocytopenią.

Zaburzenia układu odpornościowego: wysypka, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, rozwój infekcji oportunistycznych.

Zaburzenia serca: wielofalowa ekstrasystolia komorowa, tymczasowa bradykardia, niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, perforacja mięśnia sercowego w następstwie przebitego zawału mięśnia sercowego. Chłoniaste kardiomiopatia u noworodków przedwczesnych (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Zaburzenia układu naczyniowego: encefalopatia nadciśnieniowa.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy śródpierszowej: nawrót nieaktywnej postaci gruźlicy.

Zaburzenia układu nerwowego: obrzęk nerwu wzrokowego oraz zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (łagodna wewnątrzczaszkowa nadciśnienie) po zakończeniu leczenia, zawroty głowy, uczucie kręcenia się, ból głowy, drgawki.

Zaburzenia psychiczne: zmiany osobowości i zachowania, najczęściej objawiające się euforią; bezsenność, drażliwość, hiperkineza, depresja, pobudzenie, niepokój, psychoteza maniakalno-depresyjna, delirium, dezorientacja, halucynacje, paranoja, niestabilność nastroju, myśli samobójcze, psychozy, zaburzenia snu, dezorientacja, amnezja, nasilenie objawów schizofrenii, nasilenie objawów padaczki.

Zaburzenia układu endokrynnego: przygnębienie czynności nadnerczy i atrofia nadnerczy (obniżona reakcja na stres), zespół Cushinga, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, hirsutyzm.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: przejście z formy ukrytej na objawy kliniczne cukrzycy; zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i doustne leki przeciwcukrzycowe u chorych na cukrzycę; zatrzymanie sodu i wody; zwiększone wydalanie potasu; alkaloza hipokaliemiczna; ujemny bilans azotowy spowodowany katabolizmem białek; hipokalcemia.

Zaburzenia układu pokarmowego: niestrawność, wymioty, nudności, odbijanie, wrzód żołądka lub dwunastnicy, zapalenie przełyku, perforacje i krwawienia przewodu pokarmowego (wymioty z domieszką krwi, melena), zapalenia trzustki, perforacja pęcherza żółciowego oraz perforacja jelita (szczególnie u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit).

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: osłabienie mięśni, miopatia steroidowa (osłabienie mięśni spowodowane katabolizmem mięśniowym), złamania kręgosłupa wskutek ucisku, pęknięcia ścięgien (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z niektórymi chinolonami), uszkodzenie chrząstki stawowej i martwica kostna (przy częstym wstrzykiwaniu do stawu).

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych: opóźnione gojenie ran, striae, plamki posiniaczone i siniaki, zwiększone potliwość, trądzik, osłabiona reakcja na testy skórne, obrzęk naczynioruchowy (Quinckego), zapalenie skóry alergiczne, pokrzywka, swędzenie skóry.

Zaburzenia narządu wzroku: podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe; występowanie gałki ocznej (ekoftalmia); nasilenie infekcji bakteryjnych, grzybiczych lub wirusowych oczu; przebarwienie rogówki, rozmycie wzroku, chorioretinopatia.

Zaburzenia narządów płciowych i gruczołu piersiowego: impotencja, amenorêa.

Ogólne zaburzenia i zaburzenia w miejscu podania: przejściowe uczucie pieczenia i szczypiące w okolicy odbytu przy podaniu dożylnej lub przy podawaniu wysokich dawek; obrzęk, nadpigmentacja lub hipopigmentacja skóry, atrofia skóry i tkanki podskórnej, bezobjawowy ropień oraz zaczerwienienie skóry.

Oznaki zespołu odstawienia glikokortykosteroidów

U pacjentów leczonych długotrwałe deksametazonem, zbyt szybkie zmniejszenie dawki może prowadzić do zespołu odstawienia, w wyniku którego może rozwinąć się niewydolność nadnerczy, hipotensja tętnicza, możliwy skutek śmiertelny. W niektórych przypadkach objawy zespołu odstawienia mogą przypominać objawy nasilenia lub nawrotu choroby, z której leczono pacjenta. W przypadku wystąpienia ciężkich niepożądanych reakcji leczenie należy przerwać.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawowo uprawnieni przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku do Państwowego Centrum Eksperckiego Ministerstwa Zdrowia Ukrainy pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua/.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Niezgodność. Leku nie należy mieszać z innymi lekami, z wyjątkiem następujących: 0,9 % roztwór chlorku sodu lub 5 % roztwór glukozy.

Przy mieszaniu deksametazonu z chloropromazyną, difenhydraminą, doxapramem, doksorubicyną, daunorubicyną, idarubicyną, hydromorfonem, ondansetronem, prochlorperazyną, azotanem potasu oraz wancomycyną powstaje osad.

Około 16 % deksametazonu ulega rozkładowi w 2,5 % roztworze glukozy i 0,9 % roztworze chlorku sodu z amikacyną.

Niektóre leki, takie jak lorazepam, należy mieszać z deksametazonem w fiolkach szklanych, a nie w workach plastikowych (stężenie lorazepamu spada poniżej 90 % po 3–4 godzinach przechowywania w workach z poli(chlorku winylu) w temperaturze pokojowej).

Z niektórymi lekami, takimi jak metaraminol, występuje tzw. niezgodność rozwijająca się powoli po 24 godzinach mieszania z deksametazonem.

Deksametazon i glikopirulat: wartość pH końcowego roztworu wynosi 6,4, co znajduje się poza zakresem stabilności.

Opakowanie. Po 1 ml w ampułce; po 100 ampułek w paczce, po 5 ampułek w blisterze, po 1 blisterze w paczce lub po 2 blisterach w paczce.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent. Spółka Akcyjna „Lekchim-Charków”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 61115, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Seweryna Potockiego 36.