INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leczniczego leku Diklofenak sodu (Diclofenac natrii)

Skład:

substancja czynna: diclofenac;

1 kapsułka zawiera diklofenaku sodu w przeliczeniu na 100 % substancji 25 mg;

substancje pomocnicze: laktoza, monohydrat; stearynian magnezu;

twarda kapsułka żelatynowa nr 4 zawiera:

żelatyna, dwutlenek tytanu (E 171), indygo karmin (E 132), erytrozyna (E 127), tlenek żelaza (E 172).

Postać leku. Kapsułki.

Główne właściwości fizykochemiczne: twarde kapsułki żelatynowe z korpuskiem białym lub ciemnoczerwonym oraz pokrywką zieloną, niebieską, czarną lub żółtą; zawartość kapsułek – proszek żółtawo-biały.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Niesterydowe leki przeciwwzapalne i przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu octowego i związki pokrewne. Kod ATC M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Diklofenak sodu – substancja o strukturze niesteroidowej, wykazująca wyraźne działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Głównym mechanizmem działania diklofenaku jest hamowanie biosyntezy prostaglandyn. Prostaglandyny odgrywają ważną rolę w patogenezie stanu zapalnego, bólu i gorączki.

W chorobach reumatycznych działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe diklofenaku zapewnia efekt kliniczny, charakteryzujący się istotnym zmniejszeniem nasilenia takich objawów i dolegliwości, jak ból w spoczynku i podczas ruchu, sztywność poranna, obrzęk stawów, a także poprawą funkcji stawów.

In vitro diklofenak sodu w stężeniach odpowiadających tym, które osiąga się podczas leczenia pacjentów, nie hamuje biosyntezy proteoglikanów tkanki chrzęstnej.

W przypadku stanów zapalnych po urazie i pooperacyjnych lek szybko ulżywa ból (zarówno samoistny, jak i spowodowany ruchem), zmniejsza obrzęk zapalny oraz obrzęk rany pooperacyjnej.

Środek leczniczy wykazuje istotne działanie przeciwbólowe w przypadku umiarkowanego i silnie nasilonego zespołu bólowego niereumatycznego, może wyeliminować uczucie bólu i zmniejszyć nasilenie krwawień w pierwotnej dysmenorei.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po podaniu doustnym diklofenak szybko i całkowicie ulega absorpcji. Pokarm zmniejsza szybkość absorpcji, ale ilość wchłoniętej substancji czynnej nie ulega zmianie.

Po jednorazowym doustnym podaniu diklofenaku w dawce 50 mg maksymalne stężenie osiągane jest po około 2 godzinach i wynosi 1,5 μg/ml (5 μmol/l). Ilość wchłoniętej substancji czynnej jest proporcjonalna w sposób liniowy do dawki.

Przejście kapsułki przez żołądek opóźnia się, jeśli lek przyjmuje się podczas lub po posiłku, w porównaniu z przyjmowaniem przed posiłkiem, jednak ilość wchłoniętego diklofenaku nie ulega zmianie. Ponieważ około połowa dawki diklofenaku ulega metabolizmowi przy pierwszym przejściu przez wątrobę (efekt „pierwszego przejścia”), pole pod krzywą „stężenie – czas” (AUC) po podaniu doustnym lub doodbytniczym stanowi około połowę pola obserwowanego po podaniu parenteralnym równoważnej dawki. Przy zachowaniu zalecanego odstępu dawkowania nie obserwowano kumulacji leku.

Stężenia leku w osoczu krwi osiągane u dzieci po zastosowaniu równoważnych dawek (mg/kg masy ciała) są podobne do tych obserwowanych u dorosłych.

Rozkład. 99,7% diklofenaku wiąże się z białkami osocza krwi, głównie z albuminą (99,4%). Obliczona objętość rozkładu wynosi od 0,12 do 0,17 l/kg. Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie osiąga maksymalne stężenia po 3–6 godzinach. Dwa godziny po osiągnięciu szczytowego stężenia w osoczu krwi stężenia substancji czynnej są już wyższe w płynie synowialnym niż w osoczu i pozostają wyższe do 12 godzin.

Biotańska transformacja. Biotańska transformacja diklofenaku zachodzi częściowo poprzez glukuronidację cząsteczki wyjściowej, ale głównie poprzez jedno- i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylowanie, prowadzące do powstania kilku metabolitów fenolowych (3'-hydroksy-, 4'-hydroksy-, 5-hydroksy-, 4',5-dihydroksy- oraz 3'-hydroksy-4'-metoksy-diklofenak), z których większość przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Dwa z tych metabolitów fenolowych są biologicznie aktywne, ale znacznie mniej niż diklofenak.

Eliminacja. Całkowity systemowy klirens osoczowy diklofenaku wynosi 263 ± 56 ml/min (wartość średnia ± odchylenie standardowe). Okres półtrwania eliminacji z osocza krwi wynosi od 1 do 2 godzin. Cztery z metabolitów, w tym dwa aktywne, mają również krótki okres półtrwania z osocza. Okres półtrwania z osocza krwi jednego z metabolitów, 3'-hydroksy-4'-metoksy-diklofenaku, jest znacznie dłuższy, jednak metabolit ten jest praktycznie nieaktywny.

Około 60% podanej dawki wydala się z moczem w postaci koniugatów glukuronidowych cząsteczki wyjściowej i metabolitów, z których większość również przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Mniej niż 1% wydala się w postaci niezmienionej substancji. Pozostała część dawki wydala się z żółcią w postaci metabolitów.

Farmakokinetyka u różnych grup pacjentów.

Nie zaobserwowano istotnych różnic we wchłanianiu, metabolizmie ani wydaleniu leku w zależności od wieku pacjentów.

U pacjentów z niewydolnością nerek nie należy się spodziewać kumulacji niezmienionej substancji czynnej, biorąc pod uwagę kinetykę pojedynczej dawki, przy zachowaniu zwykłego schematu stosowania. Przy klirensie kreatyniny < 10 ml/min obliczone stężenia stacjonarne metabolitów hydroksylowych w osoczu krwi są około 4 razy wyższe niż u osób zdrowych. Jednak metabolity wydala się z żółcią.

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub nieskompensowanym marskością wątroby kinetyka i metabolizm diklofenaku są takie same, jak u pacjentów bez chorób wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Zapalne i zwyrodnieniowe postacie chorób reumatycznych (reumatoidalne zapalenie stawów, sztywniace zapalenie stawów kręgosłupa, osteoarthrosis, spondylitis);
zespoły bólowe pochodzące od kręgosłupa;
reumatyczne choroby miękkich tkanek pozastawowych;
ostre napady podagry;
ostre bólowe stany po urazach i po zabiegach operacyjnych towarzyszące zapaleniu i obrzękom, np. po zabiegach stomatologicznych i ortopedycznych;
choroby ginekologiczne towarzyszące bólowi i zapaleniu, np. pierwotna niewydolność miesiączkowania lub zapalenie przydatków;
ciężkie zapalne choroby organów LOR towarzyszące bólowi, np. zapalenie gardła i migdałków, zapalenie ucha – jako lek wspomagający. Zgodnie z ogólnymi zasadami terapeutycznymi, podstawową chorobę należy leczyć lekami podstawowej terapii. Gorączka sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania leku.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek inny składnik leku.
Ostra choroba wrzodowa żołądka lub jelita; krwawienie do przewodu pokarmowego lub perforacja.
Krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w wywiadzie, związane z wcześniejszą terapią niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ).
Aktywna postać choroby wrzodowej/krwawienia lub nawracająca choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (dwa lub więcej oddzielnych epizodów potwierdzonej choroby wrzodowej lub krwawienia).
Trzeci trymestr ciąży.
Zapalne choroby jelit (np. choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego).
Niewydolność wątroby (klirens kreatyniny < 15 ml/min/1,73 m²).
Niewydolność nerek.
Przewlekła niewydolność serca (NYHA II–IV).
Choroba niedokrwienna serca u pacjentów z chorobą wieńcową, przebytym zawałem mięśnia sercowego.
Choroby naczyniowo-mózgowe u pacjentów, którzy przebyli udar mózgu lub mieli epizody przejściowych ataków niedokrwiennych (TIA) w wywiadzie.
Choroby tętnic obwodowych.
Leczenie bólu w okresie operacyjnym i pooperacyjnym podczas aorto-koronarnej rewaskularyzacji (lub przy użyciu aparatu sztucznego krążenia).
Diklofenak sodu, podobnie jak inne NLPZ, jest przeciwwskazany u pacjentów, u których w odpowiedzi na stosowanie ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ występują napady astmy oskrzelowej, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka lub ostry katar.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Poniższe interakcje obserwowano podczas stosowania diklofenaku sodu w postaci kapsułek oraz/lub innych dawkach i formach diklofenaku.

Lit. Jednoczesne stosowanie diklofenaku może zwiększać stężenie litu w osoczu krwi. Zaleca się kontrolowanie poziomu litu w surowicy krwi.

Digoksyna. Jednoczesne stosowanie diklofenaku może zwiększać stężenia digoksyny w osoczu krwi. Zaleca się kontrolowanie poziomu digoksyny w surowicy krwi.

Diuretyki i leki przeciwhypertensyjne. Jednoczesne stosowanie diklofenaku z diuretykami lub lekami przeciwhypertensyjnymi (np. beta-blokerami, inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę (ACE)) może prowadzić do zmniejszenia efektu przeciwhypertensyjnego poprzez hamowanie syntezy rozszerzających naczynia prostaglandyn. Kombinację tych leków należy stosować ostrożnie, a u pacjentów starszych należy okresowo kontrolować ciśnienie tętnicze. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią ilość płynów, a także należy kontrolować funkcję nerek po rozpoczęciu terapii skojarzonej, a następnie regularnie, szczególnie przy stosowaniu diuretyków i inhibitorów ACE, ze względu na zwiększony ryzyko nefrotoksyczności.

Leki powodujące hiperkaliemię. Leczenie wspólne diuretykami zatrzymującymi potas, cyklosporyną, tarkolimusem lub trimetoprimem może być związane ze zwiększonym poziomem potasu w surowicy krwi, dlatego kontrolę stanu pacjentów należy przeprowadzać częściej.

Antykoagulancy i leki przeciwzakrzepowe. Należy przepisywać z ostrożnością, ponieważ jednoczesne stosowanie z diklofenakiem zwiększa ryzyko krwawienia. Choć badania kliniczne nie wskazują, że diklofenak wpływa na działanie antykoagulantów, istnieją pojedyncze doniesienia o zwiększonym ryzyku krwawienia u pacjentów stosujących jednocześnie diklofenak i antykoagulancy. Dlatego dla pewności, że nie są wymagane żadne zmiany w dawkowaniu antykoagulantów, zalecana jest ciągła kontrola stanu takich pacjentów. Podobnie jak inne NLPZ, diklofenak w wysokich dawkach może tymczasowo hamować agregację płytek krwi.

Inne NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i kortykosteroidy. Jednoczesne stosowanie diklofenaku z innymi NLPZ o działaniu ogólnoustrojowym lub kortykosteroidami zwiększa ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego lub wrzodów. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Jednoczesne przepisywanie NLPZ o działaniu ogólnoustrojowym, w tym diklofenaku, oraz SSRI zwiększa ryzyko krwawienia w przewodzie pokarmowym.

Leki przeciwcukrzycowe. Badania kliniczne wykazały, że diklofenak można stosować jednocześnie z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bez wpływu na ich efekt kliniczny. Jednak pojawiły się pojedyncze doniesienia o hiperglikemii i hipoglikemii wymagających korekty dawki leków przeciwcukrzycowych. Zaleca się kontrolę poziomu glukozy we krwi w trakcie terapii skojarzonej. Donoszono również o przypadkach kwasicy metabolicznej przy jednoczesnym stosowaniu z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Metotreksat. Diklofenak może hamować klirens metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do podwyższenia poziomu metotreksatu. Zarejestrowano przypadki poważnej toksyczności, gdy metotreksat i NLPZ, w tym diklofenak, były stosowane w odstępie do 24 godzin jeden po drugim. Ta interakcja jest pośredniczona przez akumulację metotreksatu w wyniku zaburzonej wydzielania nerkowego w obecności NLPZ.

Cyklosporyna. Diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, może zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny poprzez wpływ na nerkowe prostaglandyny. Dlatego diklofenak należy stosować w dawkach niższych niż u pacjentów nie przyjmujących cyklosporyny.

Takrolimus. Przy stosowaniu NLPZ z takrolimusem zwiększa się ryzyko nefrotoksyczności, co może być pośredniczone przez nerkowe efekty antyprostaglandynowe NLPZ i inhibitorów kalcynewryny.

Antybiotyki chinolonowe. Może dojść do napadów drgawek u pacjentów, którzy jednocześnie stosowali pochodne chinolony i NLPZ, niezależnie od obecności lub braku epilepsji lub drgawek w wywiadzie. Dlatego należy zachować ostrożność, rozważając stosowanie chinolonu pacjentom, którzy już otrzymują NLPZ.

Fenytoina. Przy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny z diklofenakiem zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu krwi ze względu na możliwość nasilenia działania fenytoiny.

Cholestyramina i kolestypol. Te leki mogą powodować opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. Dlatego zaleca się przepisywanie diklofenaku co najmniej 1 godzinę przed lub 4–6 godzin po podaniu cholestyraminy/kolestypolu.

Glikozydy naparstnicy. Jednoczesne stosowanie glikozydów naparstnicy i NLPZ może nasilić niewydolność serca, zmniejszyć szybkość filtracji kłębuszkowej i zwiększyć poziom glikozydów w osoczu krwi.

Mifepryston. NLPZ nie powinny być stosowane w ciągu 8–12 dni po podaniu mifeprystonu, ponieważ NLPZ mogą zmniejszyć efekt mifeprystonu.

Silne inhibitory CYP2C9. Zaleca się ostrożność przy przepisywaniu diklofenaku z silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. worykonazolem) – może to prowadzić do istotnego zwiększenia maksymalnych stężeń w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak w wyniku hamowania metabolizmu diklofenaku.

Induktory CYP2C9. Wymagana jest ostrożność w przypadku jednoczesnego przepisywania diklofenaku z induktorami CYP2C9 (np. ryfampicyną). Może to prowadzić do istotnego zmniejszenia stężenia w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak.

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

Podczas stosowania diklofenaku sodu wymagana jest staranna opieka medyczna u pacjentów z dolegliwościami wskazującymi na choroby przewodu pokarmowego, u pacjentów z wywiadem wrzodów żołądka lub jelit, u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub chorobę Crohna, a także u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.

Przy długotrwałym stosowaniu diklofenaku sodu, podobnie jak innych leków przeciwzapalnych niesteroidowych (NLPZ), zalecane jest systematyczne monitorowanie obrazu krwi obwodowej.

Diklofenak sodu, podobnie jak inne NLPZ, może tymczasowo hamować agregację płytek krwi. Dlatego u pacjentów z zaburzeniami hemostazy wymagana jest staranna kontrola odpowiednich badań laboratoryjnych.

Stosowanie NLPZ, w tym diklofenaku sodu, może być związane ze zwiększonym ryzykiem „niewydolności anastomozy”. Zaleca się staranne monitorowanie pacjentów i zachowanie ostrożności przy stosowaniu po zabiegach chirurgicznych na narządach przewodu pokarmowego.

Z uwagi na ogólne zasady medyczne, należy zachować ostrożność przy stosowaniu diklofenaku sodu u pacjentów starszych, szczególnie osłabionych lub o niewielkiej masie ciała – tym pacjentom zaleca się stosowanie leku w najniższej skutecznej dawce.

Podczas przyjmowania diklofenaku sodu należy unikać spożycia alkoholu. W przypadku stosowania diklofenaku sodu przed zabiegami chirurgicznymi, w tym stomatologicznymi, należy uprzedzić o tym lekarza.

Stwierdzono, że przedwczesne przerwanie leczenia może prowadzić do nawrotu objawów chorobowych.

Aby zminimalizować niepożądane skutki, leczenie należy rozpoczynać od najniższej skutecznej dawki i prowadzić przez najkrótszy możliwy czas konieczny do kontrolowania objawów.

Należy unikać jednoczesnego stosowania diklofenaku sodu z systemowymi NLPZ, takimi jak selektywne inhibitory COX-2, ze względu na brak dowodów synergii oraz potencjalne addytywne skutki niepożądane. Wymagana jest szczególna ostrożność u pacjentów starszych. Szczególnie zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki u osłabionych pacjentów starszych oraz u pacjentów o niskiej masie ciała.

Podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, mogą występować reakcje alergiczne – w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidealne, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak sodu. Reakcje nadwrażliwości mogą również postępować do zespołu Kounisa, poważnej reakcji alergicznej, która może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Objawy takich reakcji mogą obejmować ból w klatce piersiowej, pojawiający się w połączeniu z reakcją alergiczną na diklofenak sodu.

Diklofenak sodu, podobnie jak inne NLPZ, może maskować objawy infekcji.

Kapsułki diklofenaku sodu zawierają laktozę. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, ciężkim niedoborem laktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego leku.

Jeśli stwierdzono u Ciebie nietolerancję niektórych cukrów, skonsultuj się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.

Wpływ na przewód pokarmowy

Podczas stosowania wszystkich NLPZ, w tym diklofenaku sodu, odnotowano przypadki krwawień przewodu pokarmowego (wymioty krwią, melena), powstawania wrzodów lub perforacji, które mogą mieć charakter śmiertelny. Zjawiska te mogą wystąpić w dowolnym czasie trwania leczenia, niezależnie od obecności lub braku objawów ostrzegawczych lub poważnych zaburzeń przewodu pokarmowego w wywiadzie. Zjawiska te zazwyczaj mają poważniejsze konsekwencje u pacjentów starszych. Jeśli u pacjentów przyjmujących diklofenak sodu wystąpią objawy krwawienia przewodu pokarmowego lub powstawania wrzodów, stosowanie leku należy przerwać.

W przypadku stosowania diklofenaku sodu, pacjenci z objawami wskazującymi na zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (PP) wymagają opieki medycznej i szczególnej ostrożności. Ryzyko wystąpienia krwawienia, wrzodów lub perforacji PP wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki diklofenaku sodu.

Osoby starsze mają zwiększone ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji na stosowanie NLPZ, szczególnie krwawień przewodu pokarmowego i perforacji, które mogą być śmiertelne. Aby zmniejszyć ryzyko takiego toksycznego wpływu na PP, leczenie należy rozpoczynać i prowadzić w najniższych skutecznych dawkach. U takich pacjentów, a także u tych, którzy wymagają współbieżnego stosowania leków zawierających niskie dawki kwasu acetylosalicylowego (ASA/aspiryna) lub innych leków zwiększających ryzyko niepożądanych skutków na PP, należy rozważyć celowość stosowania terapii łączonej z lekami ochronnymi (np. inhibitorami pompy protonowej lub misoprostolem). Pacjenci z wywiadem toksyczności przewodu pokarmowego, szczególnie starsi, powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy brzuszne (szczególnie krwawienia z PP). Ostrożność należy również zachować u chorych przyjmujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko powstawania wrzodów lub krwawień, takie jak kortykosteroidy systemowe, leki przeciwkrzepliwe (np. warfaryna), antytrombotyczne (np. ASA) lub selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny.

Wpływ na wątrobę

Staranna opieka medyczna jest wymagana w przypadku przepisywania diklofenaku sodu pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, ponieważ ich stan może się pogorszyć. Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku sodu, może wzrosnąć poziom jednego lub kilku enzymów wątrobowych.

Podczas długotrwałego leczenia diklofenakiem sodu należy regularnie kontrolować funkcje wątroby i poziom enzymów wątrobowych. Jeśli zaburzenia funkcji wątroby nie ustępują lub nasilają się oraz jeśli objawy kliniczne wskazują na postępujące choroby wątroby lub pojawiają się inne objawy (np. eozynofilia, wysypka), stosowanie diklofenaku sodu należy przerwać. Przebieg chorób takich jak zapalenia wątroby może być bez objawów prodromalnych. Ostrożność jest konieczna u pacjentów, u których diklofenak sodu musi być stosowany z powodu porfirii wątrobowej, ze względu na możliwość wywołania napadu.

Wpływ na nerki

Ze względu na to, że podczas leczenia NLPZ, w tym diklofenakiem sodu, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków, szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami funkcji serca lub nerek, z wywiadem nadciśnienia tętniczego, pacjentów starszych, pacjentów przyjmujących terapię współbieżną diuretykami lub lekami znacząco wpływającymi na funkcję nerek, a także pacjentów z istotnym zmniejszeniem objętości płynu pozakomórkowego z dowolnej przyczyny, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie funkcji nerek. Przerywanie terapii zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Wpływ na skórę

W związku ze stosowaniem diklofenaku sodu bardzo rzadko odnotowano poważne reakcje skórne (niektóre z nich były śmiertelne), w tym egzfoliatywny odmieniec, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliz (TEN) i uogólnione bólne zmiany skórne. Najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji obserwuje się na początku leczenia: objawy pojawiają się w większości przypadków w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Stosowanie diklofenaku sodu należy przerwać przy pierwszych objawach wysypki skórnej, zmian śluzówki lub innych objawach nadwrażliwości.

Łupus rumieniowaty układowy (SLE) i mieszane choroby tkanki łącznej

U pacjentów z SLE i mieszanymi chorobami tkanki łącznej może występować zwiększone ryzyko wystąpienia oponowego zapalenia mózgu.

Efekty sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe

U pacjentów z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca lekkiego lub umiarkowanego stopnia należy przeprowadzać odpowiednie monitorowanie i udzielać zaleceń, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku sodu, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków. Dane badań klinicznych i epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku sodu, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dobę) i przy długotrwałym leczeniu, nieco zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań trombotycznych tętniczych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).

Pacjentom z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca lekkiego lub umiarkowanego stopnia, trwałą chorobą niedokrwienną serca, chorobami tętnic obwodowych i/lub chorobą mózgowo-naczyniową nie zaleca się przepisywania diklofenaku sodu – stosowanie jest możliwe tylko po starannym oszacowaniu ryzyka i korzyści, i tylko w dawce nie przekraczającej 100 mg na dobę.

Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia poważnych zdarzeń antytrombotycznych (ból w klatce piersiowej, duszność, osłabienie, zaburzenia mowy), które mogą wystąpić w dowolnym czasie. W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Wpływ na parametry hematologiczne

Przy długotrwałym stosowaniu tego leku, podobnie jak innych NLPZ, zaleca się przeprowadzenie pełnego badania krwi. Diklofenak sodu może tymczasowo hamować agregację płytek krwi. Należy starannie obserwować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, zespolem hemoragicznym lub zaburzeniami hematologicznymi.

Astma w wywiadzie

U pacjentów z astmą, sezonowym alergicznym nieżytą nosa, obrzękiem błony śluzowej nosa (tj. polipami nosowymi), przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z objawami alergicznymi przypominającymi nieżyt) częściej występują reakcje na NLPZ, takie jak nasilenie astmy (tzw. niesterylodowa astma), obrzęk Quinckego lub pokrzywka. Z tego powodu przy leczeniu takich pacjentów zalecane są specjalne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy ratunkowej). Dotyczy to również pacjentów z reakcjami alergicznymi na inne substancje (np. wysypka, swędzenie lub pokrzywka).

Podobnie jak inne leki hamujące aktywność prostaglandynsyntetazy, diklofenak sodu może wywołać rozwój skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub z wywiadem astmy oskrzelowej.

Niepłodność u kobiet

Stosowanie diklofenaku sodu może prowadzić do zaburzeń płodności u kobiet i nie jest zalecane kobietom, które planują zajście w ciążę. U kobiet z trudnościami z zapłodnieniem lub przebadujących się z powodu bezpłodności, należy rozważyć możliwość odstawienia diklofenaku sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku sodu może prowadzić do oligohydramniosu w wyniku zaburzeń funkcji nerek płodu. Ta patologia może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj jest odwracalna po jego przerwaniu. W I i II trymestrze ciąży diklofenak sodu można przepisać tylko wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, i to tylko w najniższej skutecznej dawce, a czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy. Lek jest przeciwwskazany w ostatnich trzech miesiącach ciąży (możliwe hamowanie kurczliwości macicy i przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu). Może być wskazane monitorowanie okołoporodowe w kierunku oligohydramniosu, jeśli miało miejsce narażenie na diklofenak sodu przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia oligohydramniosu stosowanie diklofenaku sodu należy przerwać.

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionu/płodu. Dane badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronień i ryzyko rozwoju wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnych stadiach ciąży. Bezwzględne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%.

Nie można wykluczyć, że ryzyko zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia. U zwierząt wykazano, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia przed- i poimplantacyjnej utraty oraz śmiertelności embrionu/płodu.

Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego. Jeśli diklofenak sodu stosuje kobieta planująca zajście w ciążę lub kobieta w I trymestrze ciąży, dawka leku powinna być jak najniższa, a czas trwania leczenia – jak najkrótszy.

W III trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wpływać w następujący sposób:

na płód:

toksyczność sercowo-płucna (z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym);
zaburzenia funkcji nerek, które mogą postępować do niewydolności nerek z oligohydramnios (patrz wyżej);

na matkę na końcu ciąży i noworodka:

wydłużenie czasu krwawienia, efekt przeciwzakrzepowy, który może występować nawet przy bardzo niskich dawkach;
hamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu.

Zatem diklofenak sodu jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży.

Karmienie piersią.

Podobnie jak inne NLPZ, diklofenak sodu w niewielkim stopniu wydziela się w mleku matki. Z tego powodu diklofenak sodu nie powinien być stosowany u kobiet w okresie karmienia piersią, aby uniknąć niepożądanych skutków u noworodka.

Niepłodność u kobiet.

Podobnie jak inne NLPZ, diklofenak sodu może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się przepisywania leku kobietom planującym zajście w ciążę. U kobiet z trudnościami z zapłodnieniem lub przebadujących się z powodu bezpłodności, należy rozważyć celowość odstawienia diklofenaku sodu.

Wpływ na zdolność reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi innych urządzeń.

Zazwyczaj przy stosowaniu leku w zalecanej dawce i krótkotrwałym leczeniu nie obserwuje się wpływu na szybkość reakcji. Jednak pacjenci, u których podczas stosowania diklofenaku sodu występują zaburzenia wzroku, zawroty głowy, zawroty, senność lub inne zaburzenia funkcji ośrodkowego układu nerwowego (OUN), osłabienie, zmęczenie, nie powinni prowadzić pojazdów ani pracować z maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

W celu zminimalizowania niepożądanych efektów lek należy stosować w najniższych skutecznych dawkach przez najkrótszy możliwy okres, biorąc pod uwagę cel leczenia u każdego pacjenta.

Kapsułki należy połykać całe, nie otwierając, wypijając wodę, najlepiej przed posiłkiem.

Dla dorosłych zalecana dawka leku wynosi 100–150 mg na dobę. W przypadku umiarkowanego nasilenia objawów zazwyczaj wystarczająca jest dawka 75–100 mg na dobę. Dobową dawkę należy podzielić na 2–3 przyjęcia.

W przypadku pierwotnej dysmenorei dobowa dawkę diklofenaku sodu należy dobrać indywidualnie, zazwyczaj wynosi ona 50–150 mg. Początkowa dawka może wynosić 50–100 mg na dobę. W razie potrzeby w kolejnych cyklach menstruacyjnych dawkę można zwiększyć do maksymalnej – 200 mg na dobę. Stosowanie kapsułek diklofenaku sodu należy rozpocząć przy pojawieniu się pierwszych objawów i kontynuować przez kilka dni, w zależności od odpowiedzi i objawów klinicznych.

Dzieci (w wieku 6–14 lat).

Kapsułki można stosować dzieciom w wieku od 6 do 14 lat na polecenie lekarza w dawce dobowej 0,5–2 mg/kg masy ciała, w zależności od nasilenia objawów; dawkę tę należy podzielić na 2–3 przyjęcia.

Dzieciom w wieku od 14 lat stosować od 75 do 150 mg na dobę w 2–3 dawkach.

Dobowa dawka leku nie powinna przekraczać 150 mg.

Pacjenci w podeszłym wieku.

Chociaż farmakokinetyka leku u pacjentów w podeszłym wieku nie ulega klinicznie istotnemu pogorszeniu, leki niesteroidowe przeciwzapalne (NLPZ) należy stosować z dużą ostrożnością u tych pacjentów, którzy zazwyczaj są bardziej narażeni na wystąpienie niepożądanych reakcji. W szczególności u osłabionych pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów o niskiej masie ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek; ponadto pacjentów należy poddać badaniom w kierunku krwawień przewodu pokarmowego podczas leczenia NLPZ.

Dzieci.

Kapsułki diklofenaku sodu można stosować u dzieci od 6. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy. Nie ma typowego obrazu klinicznego przy przedawkowaniu diklofenaku. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić następujące objawy: ból głowy, nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka, zawroty głowy, dezorientacja, pobudzenie, śpiączka, senność, szumy w uszach lub drgawki. W przypadku ciężkiego zatrucia możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek oraz uszkodzenia wątroby.

Leczenie. Leczenie ostrego zatrucia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym diklofenakiem, polega zazwyczaj na prowadzeniu zabiegów wspierających oraz leczeniu objawowym powikłań, takich jak hipotensja tętnicza, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, niedodmy oddychania.

Wykonanie zabiegów specjalnych, takich jak wymuszone moczowanie, dializa lub hemoperfuzja, nie przyczynia się do przyspieszonego wydalania NLPZ z organizmu ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami i intensywny metabolizm.

W przypadku potencjalnie toksycznego przedawkowania konieczne jest zastosowanie węgla aktywowanego; w przypadku potencjalnie zagrażającego życiu przedawkowania – przeprowadzenie opróżnienia zawartości żołądka (wymuszenie wymiotów, przemywanie żołądka).

Efekty uboczne.

Ze strony układu krwi i układu limfatycznego: trombocytopenia, leukopenia, anemia, w tym anemia hemolityczna, agranulocytoza, anemia aplastyczna.

Ze strony układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidealne, w tym hipotensja tętnicza i szok anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).

Zaburzenia psychiczne: dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary nocne, drażliwość, zaburzenia psychiczne.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, senność, zmęczenie, parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, lęk, drżenie, oponowe zapalenie mózgu niebakteryjne, zaburzenia smaku, udar, dezorientacja, halucynacje, zaburzenia czucia, ogólne niedowole.

Ze strony narządów wzroku: zapalenie nerwu wzrokowego. Zaburzenia wzroku, takie jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie, należą do efektów klasy NSAID i są zazwyczaj odwracalne po odstawieniu leku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związków pokrewnych, które, zaburzając regulację przepływu krwi przez siatkówkę, sprzyjają rozwojowi zaburzeń wzrokowych. Jeśli takie objawy wystąpią podczas leczenia diklofenakiem, należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Ze strony narządów słuchu i równowagi: zawroty głowy, szumy w uszach, zaburzenia słuchu.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: przyspieszone bicie serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, hipotensja, zapalenie naczyń, zespół Kounisa.

Ze strony układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i przepony: astma (w tym duszność), zapalenia płuc.

Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, zgaga, wzdęcia, ból brzucha, wietrzenie, utrata apetytu, zaburzenia wrażliwości smakowej, anoreksja, zapalenia żołądka, krwawienie przewodu pokarmowego (wymioty z krwią, biegunka krwawa, melena), wrzód żołądka lub jelita (może prowadzić do krwawienia, zespołu przewodu pokarmowego lub perforacji, czasem zakończone śmiertelnie, szczególnie u osób starszych), co może prowadzić do zapalenia otrzewnej, zapalenia jelita (w tym zapalenie krwawe, zapalenie niedokrwienne, nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia funkcji przełyku, zwężenie jelita typu przeponowego, zapalenie trzustki, erozje żołądka, gastroenteropatia z zespołem niedożywienia, niedotrąbianie, zapalenie wieloserowe.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzowego: podwyższenie poziomu transaminaz, zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia wątroby, zapalenie wątroby typu błyskawicowego, martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: wysypka (w tym z częstością „nieznana”: ustalone wysypki lekowe, ogólnoustalone pęcherzyce ustalone wysypki lekowe), pokrzywka, egzema, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie nabłonka (zespol Lajewskiego), zapalenie skóry z odwarstwieniem, wypadanie włosów, wrażliwość na światło, purpura, purpura alergiczna, świąd.

Ze strony nerek i układu moczowego: ostre uszkodzenie nerek (ostra niewydolność nerek), hematuria, białkomocz, zespół nerczy, zapalenie nerek międzywątkowe, martwica brodawek nerkowych.

Zaburzenia ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: impotencja.

Zaburzenia ogólne: obrzęk.

Diklofenak sodu, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg na dobę) i przy długotrwałym stosowaniu, nieco zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepowo-zatorowych powikłań tętniczych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru).

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 kapsułek w blistrze; po 3 blistry w pudełku.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „Charkowskie Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne „Zdrowie Narodu”.

Miejsce położenia producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

Ukraina, 61002, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Kułykowska 41.