INSTRUKCJA dot. stosowania leku Dicloberyl® 50 (DICLOBERL 50)

Skład:

substancja czynna: diclofenacum natrium;

1 dawka zawiera 50 mg diclofenacu sodowego;

substancje pomocnicze: propylgalat, alkohol etylowy 96 %, skrobia kukurydziana, tłuszcz stały.

Postać farmaceutyczna. Środki doodbytnicze.

Główne właściwości fizykochemiczne: środki doodbytnicze o kształcie torpedowym, od niemal białego do żółtawego koloru, z wgłębioną podstawą.

Grupa farmakoterapeutyczna. Niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu octowego i związki pokrewne.

Kod ATC M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Dicloberyl® 50 zawiera diklofenak sodowy – substancję o strukturze niesteroidowej, wykazującą wyraźne działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Jest inhibitorem prostaglandynsyntetazy (cyklooksygenazy).

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Wchłanianie jest szybkie, ale wolniejsze niż po podaniu tabletek z powłoką opóźniającą uwalnianie. Po zastosowaniu supozytoria Dicloberyl® w dawce 50 mg maksymalne stężenie w osoczu krwi Cmax osiągane jest po około 1 godzinie, natomiast maksymalne stężenie na jednostkę dawki wynosi około dwóch trzecich stężenia osiąganego po podaniu tabletek z powłoką opóźniającą uwalnianie (1,95 ± 0,8 μg/ml (1,9 μg/ml = 5,9 μmol/l)).

Biodostępność. Tak jak w przypadku doustnych form leku, pole pod krzywą stężenia (AUC) wynosi około połowy wartości uzyskanej po podaniu dawki dożylnej. Po wielokrotnym stosowaniu leku jego farmakokinetyka nie ulega zmianie. Nie obserwuje się kumulacji leku przy zachowaniu zalecanego dawkowania.

Rozkład. Wiązanie diklofenaku z białkami osocza krwi wynosi 99,7%, głównie z albuminą – 99,4%.

Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie Cmax osiągane jest o 2–4 godziny później niż w osoczu krwi. Wydawałby się okres półtrwania z płynu synowialnego wynosi 3–6 godzin. Dwa godziny po osiągnięciu Cmax w osoczu krwi stężenie diklofenaku w płynie synowialnym pozostaje wyższe niż w osoczu krwi; to zjawisko obserwuje się przez 12 godzin.

Diklofenak wykryto w niskim stężeniu (100 ng/ml) w mleku matki u jednej karmiącej kobiety. Szacowana ilość leku przechodząca z mlekiem matki do organizmu niemowlęcia odpowiada dawce 0,03 mg/kg/dobę.

Metabolizm. Diklofenak metabolizowany jest częściowo poprzez glukuronidację niezmienionej cząsteczki, ale głównie poprzez jedno- i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylowanie, co prowadzi do powstania kilku fenolowych metabolitów, z których większość tworzy koniugaty z kwasem glukuronowym. Dwa z tych fenolowych metabolitów są biologicznie aktywne, ale znacznie słabsze niż diklofenak.

Wydalanie. Całkowity układowy klirens diklofenaku z osocza krwi wynosi 263 ± 56 ml/min (średnia wartość ± SD). Ostateczny okres półtrwania w osoczu krwi wynosi 1–2 godziny. Okres półtrwania w osoczu krwi czterech metabolitów, w tym dwóch farmakologicznie aktywnych, jest również krótki i wynosi 1–3 godziny. Około 60% podanej dawki leku wydala się z moczem w postaci glukuronidowego koniugatu niezmienionej cząsteczki oraz w postaci metabolitów, z których większość również przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Mniej niż 1% diklofenaku wydala się w postaci niezmienionej. Reszta podanej dawki leku wydala się z kałem w postaci metabolitów.

Farmakokinetyka w określonych grupach chorych. Nie zaobserwowano wpływu wieku pacjenta na wchłanianie, metabolizm i wydalanie leku, z wyjątkiem faktu, że u pięciu pacjentów w wieku podeszłym 15-minutowa infuzja dożylna prowadziła do stężenia leku w osoczu krwi o 50% wyższego niż oczekiwano u młodych zdrowych ochotników.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek nie należy spodziewać się kumulacji niezmienionej substancji czynnej, biorąc pod uwagę kinetykę leku po jednorazowym podaniu. U chorych z klirensem kreatyniny mniejszym niż 10 ml/min obliczone stężenia równowagowe metabolitów hydroksylowanych w osoczu były około cztery razy wyższe niż u zdrowych ochotników. Ostatecznie jednak wszystkie metabolity wydalały się z żółcią.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby. U chorych na przewlekłe zapalenie wątroby lub wątrobę z kompensowanym marskością wskaźniki farmakokinetyki i metabolizm diklofenaku są analogiczne jak u pacjentów bez chorób wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Zapalne i zwyrodnieniowe postacie reumatyzmu: reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, sztywne zapalenie stawów kręgosłupa, osteoartroza, w tym spondylartroza;
zespoły bólowe pochodzenia kręgosłupowego;
reumatyczne choroby miękkich tkanek okołostawowych;
zespoły bólowe pourazowe i powabłaowe towarzyszące stanowi zapalnemu i obrzękowi, w szczególności po zabiegach stomatologicznych i ortopedycznych;
choroby ginekologiczne towarzyszące bólowi i stanowi zapalnemu, np. pierwotna algomenorea i zapalenie przydatków;
napady migreny;
ostre napady dny moczanowej;
jako lek wspomagający w ciężkich chorobach zapalnych narządów gardła, nosa i uszu towarzyszących bólowi, np. przy zapaleniu gardła i migdałków, zapaleniu ucha.

Zgodnie z ogólnymi zasadami terapeutycznymi, podstawową chorobę należy leczyć lekami podstawowej terapii. Gorączka sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania leku.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w sekcji „Skład”;
Dicloberyl® 50, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID), jest przeciwwskazany u pacjentów, u których w odpowiedzi na przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego lub innych NSAID występują napady astmy oskrzelowej, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie nosa lub polipy nosa;
niezidentyfikowane zaburzenia krzepnięcia krwi;
aktywna faza choroby wrzodowej/krwawienie lub nawrotowa choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (dwa lub więcej oddzielnych epizodów rozpoznanej choroby wrzodowej lub krwawienia);
krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w wywiadzie związane z wcześniejszym leczeniem NSAID;
choroby zapalne jelita (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
ostre wrzody żołądka lub jelita, krwawienie lub perforacja;
krwawienia mózgowe lub inne aktywne krwawienia;
ciężkie zaburzenia funkcji wątroby lub nerek, niewydolność wątroby, niewydolność nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej <15 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”);
leczenie bólu w okresie operacyjnym podczas aorto-koronarnego wszczepienia cewnika (lub stosowanie aparatu sztucznego krążenia);
niewydolność serca (NYHA II-IV); choroba niedokrwienna serca u pacjentów z chorobą wieńcową, którzy przebyli zawał mięśnia sercowego; choroby tętnic obwodowych i/lub choroby naczyń mózgowych u pacjentów, którzy przebyli udar mózgu lub mają epizody przemijających ataków niedokrwiennych;
trzeci trymestr ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”);
zapalenie odbytnicy.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Inne NSAID, w tym salicylany

Jednoczesne stosowanie kilku NSAID może zwiększyć ryzyko wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego z powodu działania synergistycznego. Dlatego jednoczesne stosowanie diklofenaku z innymi NSAID nie jest zalecane (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Digoksyna, fenytoina, lit

Jednoczesne stosowanie leku Dicloberyl® oraz digoksyny, fenytoiny lub litu może zwiększyć stężenie tych leków we krwi. Należy sprawdzać stężenie litu w surowicy krwi. Zaleca się monitorowanie poziomu digoksyny i fenytoiny w surowicy krwi.

Diuretyki, β-blokery, inhibitory ACE i antagoniści angiotensyny II

NSAID mogą osłabiać działanie diuretyków i leków przeciwhypertensyjnych (np. β-blokerów, inhibitorów ACE i antagonistów angiotensyny II), dlatego poziom ciśnienia tętniczego należy okresowo mierzyć. U niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. pacjentów odwodnionych lub starszych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek) jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE lub antagonistów angiotensyny II oraz substancji hamujących cyklooksygenazę może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, w tym do możliwej ostrej niewydolności nerek, która zazwyczaj jest odwracalna. W związku z tym kombinację stosuje się z ostrożnością, szczególnie u starszych pacjentów.

Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednie nawodnienie, zaleca się również monitorowanie funkcji nerek po rozpoczęciu terapii wspomagającej i okresowo po niej, szczególnie w odniesieniu do diuretyków i inhibitorów ACE, z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności.

Leki, które znane są z wywoływania hiperkaliemii.

Leczenie wspomagające diuretykami zatrzymującymi potas, cyklosporyną, takrolimusem lub trimetoprimem może być związane ze zwiększonym stężeniem potasu w surowicy krwi, dlatego monitorowanie stanu pacjentów powinno odbywać się częściej.

Jednoczesne stosowanie leku Dicloberyl® i diuretyków zatrzymujących potas może prowadzić do hiperkaliemii. Dlatego przy wspomagającej terapii zaleca się częste monitorowanie poziomu potasu.

Kortykosteroidy

Zwiększają ryzyko wrzodów lub krwawień przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Zwiększają ryzyko wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Metotreksat

Diklofenak może hamować klirens metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do podwyższenia jego poziomu. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku Dicloberyl® w ciągu 24 godzin przed lub po zastosowaniu metotreksatu, ponieważ w takich przypadkach może wzrosnąć stężenie metotreksatu we krwi i nasilić się jego działanie toksyczne.

Zanotowano przypadki ciężkiej toksyczności, gdy metotreksat i NSAID, w tym diklofenak, były stosowane w odstępie do 24 godzin. Ta interakcja jest pośrednictwem gromadzenia się metotreksatu w wyniku zaburzonej wydzielania nerkowego w obecności NSAID.

Cyklosporyna

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak diklofenak sodowy, mogą nasilać nefrotoksyczność cyklosporyny poprzez wpływ na prosteaglandyny nerkowe. Z tego powodu diklofenak należy stosować w niższych dawkach niż u pacjentów nie stosujących cyklosporyny.

Takrolimus

Przy stosowaniu NSAID z takrolimusem możliwe jest zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności, co może być pośrednictwem nerkowych efektów antyprostaglandynowych NSAID i inhibitora kalcynieuryny, dlatego diklofenak należy stosować w niższych dawkach niż u pacjentów nie stosujących takrolimusu.

Antykoagulancy i środki przeciwzakrzepowe

Zaleca się zachować ostrożność, ponieważ wspomagające stosowanie może nasilić działanie środków przeciwzakrzepowych lub antykoagulantów, takich jak warfaryna (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”). Zaleca się zachować ostrożność, ponieważ wspomagające stosowanie może zwiększyć ryzyko krwawienia. Chociaż badania kliniczne nie wskazują na wpływ diklofenaku na aktywność antykoagulantów, istnieją pojedyncze doniesienia o zwiększeniu ryzyka krwawienia u pacjentów stosujących jednocześnie diklofenak i antykoagulancy. Dlatego zaleca się dokładne obserwowanie takich pacjentów. Jak i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, diklofenak w wysokich dawkach może tymczasowo hamować agregację płytek krwi.

Probenecyd

Leki zawierające probenecyd mogą hamować wydalanie diklofenaku.

Leki przeciwcukrzycowe

Badania kliniczne wykazały, że diklofenak może być stosowany razem z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bez wpływu na ich efekt terapeutyczny. Istnieją jednak pojedyncze doniesienia o przypadkach hipoglikemii, jak i hiperglikemii, które wymagały zmiany dawki leków przeciwcukrzycowych w trakcie leczenia diklofenakiem. Z tego powodu jako środek ostrożności zaleca się kontrolowanie poziomu glukozy we krwi w trakcie terapii skojarzonej. Istnieją również pojedyncze doniesienia o przypadkach kwasicy metabolicznej przy jednoczesnym stosowaniu z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Antybiotyki chinolonowe

Istnieją pojedyncze doniesienia o drgawkach, które mogły wystąpić w wyniku wspomagającego stosowania pochodnych chinolonu i NSAID. Może to występować u pacjentów z obecnym lub brakiem w wywiadzie padaczki lub drgawek. Dlatego należy zachować ostrożność przy rozważaniu stosowania chinolonu u pacjentów, którzy już otrzymują NSAID.

Kolestypol i cholestyramina

Te środki mogą powodować opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. Dlatego zaleca się stosowanie diklofenaku co najmniej 1 godzinę przed lub 4-6 godzin po zastosowaniu kolestypolu/cholestyraminy.

Glikozydy serca.

Jednoczesne stosowanie glikozydów serca i NSAID u pacjentów może nasilić niewydolność serca, zmniejszyć GFR i zwiększyć poziomy glikozydów w osoczu krwi.

Mifepryston.

NSAID nie powinny być stosowane w ciągu 8-12 dni po zastosowaniu mifeprystonu, ponieważ NSAID mogą zmniejszyć efekt mifeprystonu.

Silne inhibitory CYP2C9

Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. takimi jak sulfinpirazon i worykonazol), co może prowadzić do znacznego zwiększenia Cmax w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak w wyniku hamowania metabolizmu diklofenaku.

Induktory CYP2C9.

Wymagana jest ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z induktorami CYP2C9 (np. ryfampicyną). Może to prowadzić do znacznego obniżenia stężenia w osoczu krwi i ekspozycji na diklofenak.

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

Ogólne

Należy unikać jednoczesnego stosowania leku Dicloberyl® z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ze względu na brak dowodów synergii działania oraz potencjalne addytywne działania niepożądane.

Aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, leczenie należy rozpocząć od najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres czasu, konieczny do kontrolowania objawów (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki” oraz ryzyko przewlekłe i sercowo-naczyniowe).

Badania placebo-kontrolowane wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepowych powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych podczas stosowania niektórych selektywnych inhibitorów COX-2. Nie wiadomo jednak, czy to ryzyko jest bezpośrednio skorelowane z selektywnością COX-1/COX-2 poszczególnych NLPZ.

Należy unikać jednoczesnego stosowania Dicloberylu® z systemowymi NLPZ, takimi jak selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, ze względu na brak dowodów synergii działania oraz potencjalne addytywne działania niepożądane.

Ponieważ brakuje danych porównawczych z badań klinicznych dotyczących długotrwałego leczenia przy zastosowaniu maksymalnej dawki diklofenaku, nie można wykluczyć możliwości podobnego zwiększenia ryzyka. Do czasu uzyskania takich danych, przed zastosowaniem diklofenaku należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka u pacjentów z potwierdzoną klinicznie chorobą wieńcową, zaburzeniami mózgowo-naczyniowymi, obturacyjnymi chorobami tętnic obwodowych lub istotnymi czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu). Z uwagi na to ryzyko należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres czasu.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy zachować szczególną ostrożność w stosunku do pacjentów w podeszłym wieku. W szczególności zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki u osłabionych pacjentów w podeszłym wieku lub o niskiej masie ciała.

U pacjentów w podeszłym wieku częściej występują działania niepożądane NLPZ, szczególnie takie jak krwawienie przewodu pokarmowego, owrzodzenie lub perforacja. Takie działania przewodu pokarmowego mają zazwyczaj poważniejsze konsekwencje u pacjentów w podeszłym wieku i mogą być śmiertelne (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

W rzadkich przypadkach, tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilakto-idne, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak.

Dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym, Dicloberyl®, podobnie jak inne NLPZ, może maskować objawy i oznaki infekcji.

Krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego

O krwawieniach przewodu pokarmowego (PP), owrzodzeniach lub perforacjach, które mogą być śmiertelne, donoszono podczas stosowania wszystkich NLPZ w dowolnym momencie leczenia, zarówno z objawami ostrzegawczymi, jak i bez nich, lub z wywiadem ciężkich zaburzeń PP.

Ryzyko krwawienia PP, owrzodzenia lub perforacji zwiększa się wraz ze wzrostem dawki NLPZ u pacjentów z wywiadem owrzodzenia, szczególnie jeśli było ono powikłane krwawieniem lub perforacją (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), oraz u pacjentów w podeszłym wieku. Takich pacjentów należy rozpocząć i kontynuować leczenie najniższymi dostępnymi dawkami.

Dla takich pacjentów, jak również dla tych, którzy wymagają współbieżnego stosowania leków zawierających niskie dawki kwasu acetylosalicylowego, należy rozważyć stosowanie terapii wspomaganej środkami ochronnymi (np. misoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej) (patrz poniżej oraz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Pacjentom z wywiadem toksyczności PP, szczególnie w podeszłym wieku, należy zalecić zgłaszanie wszelkich nietypowych objawów brzusznych (szczególnie krwawienia PP), szczególnie na wczesnym etapie leczenia. Ostrożność należy również zachować u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki, które mogą zwiększyć ryzyko owrzodzenia lub krwawienia, takie jak kortykosteroidy systemowe, leki przeciwkrzepliwe (np. warfaryna), selektywne inhibitory ponownego wychwytu serotoniny lub leki przeciwkrzepliwe (np. kwas acetylosalicylowy) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Jeśli u pacjentów przyjmujących Dicloberyl®, wystąpi krwawienie PP lub owrzodzenie, stosowanie leku należy natychmiast przerwać.

NLPZ należy stosować z ostrożnością i pod ścisłym nadzorem lekarskim u pacjentów z objawami wskazującymi na możliwe zaburzenia PP, z wywiadem wrzodów żołądka lub jelit, krwawienia lub perforacji, lub z wywiadem chorób przewodu pokarmowego (np. wrzodziejącego zapalenia jelita, choroby Crohna), ponieważ mogą one ulec pogorszeniu (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

NLPZ, w tym diklofenak, mogą być związane ze zwiększonym ryzykiem niewydolności przewodu pokarmowego po anastomozie. Podczas stosowania diklofenaku po operacjach przewodu pokarmowego zaleca się ścisły nadzór lekarski i ostrożność.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Pacjentom z potwierdzoną chorobą sercowo-naczyniową (np. niewydolnością serca, potwierdzoną chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych) lub z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym stosowanie leku Dicloberyl® zazwyczaj nie jest zalecane.

Diklofenak można przepisać pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń kardiowaskularnych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) tylko po dokładnej ocenie klinicznej i tylko w dawkach do 100 mg dziennie, jeśli czas trwania terapii przekracza 4 tygodnie. Ponieważ ryzyko kardiowaskularne diklofenaku może wzrastać wraz ze wzrostem dawki i czasu trwania leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy okres i w najniższej skutecznej dawce. Należy regularnie przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku w celu złagodzenia objawów i odpowiedzi na terapię.

Dla pacjentów z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca lekkiego lub umiarkowanego stopnia należy przeprowadzić odpowiedni monitoring i udzielić zaleceń, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków.

Dane z badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dobę) i przy długotrwałym leczeniu, może być związane z nieznacznym wzrostem ryzyka wystąpienia zdarzeń trombotycznych tętniczych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).

Należy regularnie oceniać potrzebę łagodzenia objawów i odpowiedzi na terapię, szczególnie jeśli czas trwania terapii przekracza 4 tygodnie.

Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności monitorowania wystąpienia objawów poważnych zdarzeń tętniczych tromboembolicznych (np. bólu w klatce piersiowej, duszności, osłabienia, niezrozumiałej mowy), które mogą wystąpić bez ostrzeżenia. W przypadku wystąpienia takiego zdarzenia pacjenci powinni natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Reakcje skórne

Bardzo rzadko donoszono o poważnych reakcjach skórnych, niektóre z nich śmiertelne, w tym o odłuszczeniowy rumień, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespół Lyella), które pojawiały się w związku ze stosowaniem NLPZ (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

U pacjentów najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje na początku leczenia: reakcje pojawiają się w większości przypadków w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Stosowanie leku Dicloberyl® należy natychmiast przerwać przy pierwszym pojawieniu się wysypek skórnych, zmian błon śluzowych lub przy pojawieniu się jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.

Tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, w pojedynczych przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilakto-idne, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak.

Łupież rumieniowy systemowy i mieszane choroby tkanki łącznej

U pacjentów z łupieżem rumieniowym systemowym i mieszanymi chorobami tkanki łącznej możliwe jest zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Wpływ na wątrobę

Wymagany jest ścisły nadzór lekarski w przypadku przepisywania diklofenaku pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, ponieważ ich stan może się pogorszyć. Tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, w tym diklofenaku, może dojść do wzrostu poziomu jednego lub kilku enzymów wątrobowych. Jeśli Dicloberyl® stosuje się długotrwale lub powtarzalnie, jako środek ostrożności zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby. Stosowanie leku Dicloberyl® należy natychmiast przerwać przy pojawieniu się klinicznych objawów zaburzeń funkcji wątroby. Podczas stosowania leku Dicloberyl® zapalenie wątroby może wystąpić bez objawów prodromalnych. Ostrożność należy zachować, jeśli diklofenak stosuje się pacjentom z porfirią wątrobową, ze względu na możliwość wywołania napadu.

Podczas długotrwałego leczenia lekiem Dicloberyl® 50 zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby jako środek ostrożności. Jeśli zaburzenia funkcji wątroby utrzymują się lub pogarszają, a objawy kliniczne mogą być związane z postępującymi chorobami wątroby lub występują inne objawy (np. eozynofilia, objawy wysypki skórnej), stosowanie leku Dicloberyl® 50 należy przerwać.

Oprócz wzrostu poziomu enzymów wątrobowych pojedyncze doniesienia dotyczyły poważnych reakcji wątrobowych, w tym żółtaczki i błyskawicznego zapalenia wątroby, martwicy wątroby i niewydolności wątroby.

Choroby takie jak zapalenia wątroby mogą przebiegać bez objawów prodromalnych. Ostrożność należy zachować, gdy Dicloberyl® 50 stosuje się pacjentom z porfirią wątrobową, ze względu na możliwość wywołania napadu.

Wpływ na nerki

Ze względu na ważną rolę prostaglandyn w utrzymaniu przepływu krwi przez nerki, długotrwałe leczenie dużymi dawkami NLPZ, w tym diklofenaku, często (1–10%) prowadzi do obrzęków i nadciśnienia tętniczego.

Ponieważ podczas leczenia NLPZ, w tym diklofenakiem, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków, należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów otrzymujących terapię wspomagającą diuretykami lub lekami znacząco wpływającymi na funkcję nerek, a także pacjentów ze znacznym obniżeniem objętości płynów pozakomórkowych z dowolnej przyczyny, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W takich przypadkach, jako środek ostrożności, zaleca się kontrolę funkcji nerek podczas stosowania diklofenaku. Przerywanie leczenia zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Wpływ na parametry hematologiczne

Podczas długotrwałego stosowania tego leku, tak jak innych NLPZ, zaleca się monitorowanie wszystkich parametrów krwi.

Diklofenak może odwracalnie hamować agregację płytek krwi. Należy dokładnie obserwować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, diatezą krwotoczną lub zaburzeniami hematologicznymi.

Astma w wywiadzie

U pacjentów z astmą, sezonowym alergicznym nieżytą nosa, obrzękiem błony śluzowej nosa (tj. polipami nosowymi), przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z alergicznymi, podobnymi do nieżytu objawami) częściej występują reakcje na NLPZ, takie jak nasilenie astmy (tzw. niestrawność analgetyk/astma analgetyczna), obrzęk Quinckego lub pokrzywka. W związku z tym pacjentom tym zaleca się szczególne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach). Dotyczy to również pacjentów z reakcjami alergicznymi (np. świądem lub pokrzywką) na inne substancje.

Tak jak inne leki hamujące aktywność prostaglandynsyntetazy, diklofenak sodowy i inne NLPZ mogą sprowokować rozwój skurczu oskrzeli u pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową lub mających astmę oskrzelową w wywiadzie.

Inne dane

Dicloberyl® należy stosować tylko po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka:

u pacjentów z wrodzonym zaburzeniem metabolizmu porfiryny (np. ostra porfiria przerywana);
u pacjentów z łupieżem rumieniowym systemowym (SLE) i mieszaną chorobą tkanki łącznej (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Lekarz powinien szczególnie dokładnie monitorować takich pacjentów (gotowość do sytuacji nadzwyczajnej):

pacjentów z astmą, gorączką sianą, polipami nosowymi lub przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie takimi, które związane są z alergicznymi, podobnymi do nieżytu objawami), ponieważ istnieje dla nich zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych. Może to objawiać się napadami astmy (tzw. astma analgetyczna), obrzękiem Quinckego lub pokrzywką;
pacjentów, którzy mają reakcje alergiczne na inne substancje, np. reakcje skórne, świąd lub pokrzywkę, ponieważ istnieje dla nich zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, tak samo jak przy stosowaniu leku Dicloberyl®.

Ciężkie ostre reakcje nadwrażliwości (np. szok anafilaktyczny) wystąpiły rzadko. Leczenie należy przerwać przy pierwszych objawach reakcji nadwrażliwości po zastosowaniu leku Dicloberyl®. W zależności od objawów, personel specjalistyczny powinien rozpocząć niezbędne działania medyczne.

Reakcje nadwrażliwości mogą również rozwinąć się w zespół Kounisa, poważną reakcję alergiczną, która może spowodować zawał mięśnia sercowego. Objawy takich reakcji mogą obejmować ból za mostkiem, który pojawia się podczas reakcji alergicznej na diklofenak.

Diklofenak może tymczasowo hamować agregację płytek krwi, dlatego pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia powinni być pod ścisłym nadzorem.

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może maskować objawy i oznaki infekcji dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym.

Jeśli podczas stosowania leku Dicloberyl® wystąpią objawy infekcji lub pogorszenie stanu, pacjentowi zaleca się natychmiastowe skontaktowanie się z lekarzem. Należy określić potrzebę terapii przeciwinfekcyjnej/antybiotykoterapii.

Podczas długotrwałego stosowania leku Dicloberyl® należy regularnie kontrolować funkcję nerek i parametry krwi.

Podczas długotrwałego stosowania środków przeciwbólowych może wystąpić ból głowy, którego nie należy leczyć zwiększaniem dawki leku.

Ogólnie rzecz biorąc, regularne stosowanie środków przeciwbólowych, szczególnie kombinacja kilku substancji przeciwbólowych, może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek z ryzykiem niewydolności nerek (nefropatia analgetyczna).

Podczas jednoczesnego spożywania alkoholu działania niepożądane związane z substancją czynną, szczególnie te wpływające na przewód pokarmowy lub układ nerwowy środkowy, mogą się nasilać podczas stosowania NLPZ.

Informacje dotyczące płodności kobiet znajdują się w sekcji „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku może prowadzić do oligohydramniosu w wyniku zaburzeń funkcji nerek płodu. To zaburzenie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia. Ponadto istnieją doniesienia o zwężeniu przewodu tętniczego u płodu po leczeniu NLPZ w drugim trymestrze ciąży, które w większości przypadków ustępuje po przerwaniu leczenia. Dlatego w przypadku braku absolutnej potrzeby nie należy stosować diklofenaku w pierwszym ani drugim trymestrze ciąży. W pierwszym i drugim trymestrze ciąży lek Dicloberyl® 50 można przepisać tylko wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu i tylko w najniższej skutecznej dawce; czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy. Może być wskazane monitorowanie okołoporodowe w kierunku oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego, jeśli miało miejsce narażenie na diklofenak przez kilka dni począwszy od 20. tygodnia ciąży. Stosowanie diklofenaku należy przerwać, jeśli stwierdzono oligohydramnios lub zwężenie przewodu tętniczego. Jak inne NLPZ, lek jest przeciwwskazany w ostatnim trymestrze ciąży (możliwe hamowanie kurczliwości macicy i przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu).

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i/lub rozwój embrionu/płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronień i/lub ryzyko rozwoju wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitora syntezy prostaglandyn we wczesnych stadiach ciąży. Absolutne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%.

Nie można wykluczyć, że ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia.

U zwierząt wykazano, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia strat przed- i poimplantacyjnych oraz śmiertelności embrionu/płodu.

Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego. Jeśli Dicloberyl® 50 stosuje kobieta, która chce zajść w ciążę, lub kobieta w pierwszym trymestrze ciąży, dawka leku powinna być jak najniższa, a czas trwania leczenia jak najkrótszy.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży diklofenak nie powinien być stosowany, chyba że istnieje bezwzględna potrzeba.

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wpływać na płód w następujący sposób:

toksyczność sercowo-płucna (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne);
zaburzenia funkcji nerek, które mogą postępować do niewydolności nerek z oligohydramnios (patrz wyżej);

na matkę na końcu ciąży i noworodka:

możliwe wydłużenie czasu krwawienia, efekt przeciwzakrzepowy, który może występować nawet przy bardzo niskich dawkach;
hamowanie skurczów macicy prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu.

Zatem Dicloberyl® 50 jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Okres karmienia piersią

Tak jak inne NLPZ, diklofenak w niewielkim stopniu przechodzi do mleka matki. W związku z tym Dicloberyl® 50 nie powinien być stosowany u kobiet w okresie karmienia piersią, aby uniknąć niepożądanych skutków u noworodka. Jeśli leczenie jest absolutnie konieczne, należy przejść na karmienie sztuczne.

Płodność u kobiet

Tak jak inne NLPZ, Dicloberyl® 50 może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się przepisywania leku kobietom planującym zajście w ciążę. U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych badaniom z powodu bezpłodności, należy rozważyć możliwość odstawienia leku Dicloberyl® 50. W odniesieniu do zwierząt, biorąc pod uwagę odpowiednie dane, nie można wykluczyć zaburzeń płodności u samców. Znaczenie tych danych dla ludzi jest niejasne.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Ponieważ przy stosowaniu leku Dicloberyl® w wysokich dawkach mogą wystąpić niepożądane działania na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak zmęczenie i zawroty głowy, zdolność reakcji oraz zdolność do aktywnego uczestnictwa w ruchu drogowym i obsługiwanie maszyn może być w pojedynczych przypadkach zaburzona. Dotyczy to w większym stopniu przy jednoczesnym stosowaniu leku z alkoholem. Pacjenci doświadczający takich skutków powinni powstrzymać się od prowadzenia samochodu lub korzystania z maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Niepożądane efekty można zminimalizować poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas konieczny do kontrolowania objawów.

Nie stosować doustnie, tylko do wstrzykiwania doodbytniczego.

Supozytoria należy wprowadzać jak najgłębiej do odbytnicy, najlepiej po oczyszczeniu jelita.

Dawka początkowa zwykle wynosi 100–150 mg na dobę. Przy łagodnych objawach, a także w przypadku długotrwałej terapii, wystarczająca jest dawka 75–100 mg na dobę.

Dawkę dzienną należy podzielić na 2–3 dawki. Aby zapobiec bólowi nocnemu lub sztywności porannej, przed zażyciem leku w ciągu dnia należy podać Dicloberyl® 50 w postaci supozytórii doodbytniczych przed snem (dawka dzienna leku nie powinna przekraczać 150 mg).

Przy pierwotnej dysmenorei dawkę dzienną dobiera się indywidualnie, zazwyczaj wynosi ona 50–150 mg na dobę. Dawkę początkową może stanowić 50–100 mg na dobę, ale w razie potrzeby można ją zwiększyć w ciągu kilku cykli menstruacyjnych do maksymalnej dawki, wynoszącej 150 mg na dobę. Stosowanie leku należy rozpocząć po pojawieniu się pierwszych objawów bólowych i kontynuować przez kilka dni, w zależności od dynamiki ustępowania objawów.

W leczeniu napadów migreny leczenie rozpoczyna się w dawce 100 mg przy pierwszych oznakach napadu. W razie potrzeby w tym samym dniu można zastosować kolejne supozytoria (100 mg diklofenaku). W razie potrzeby leczenie można kontynuować w kolejnych dniach (dawka dzienna leku nie powinna przekraczać 150 mg, dawkę należy podzielić na 2–3 podania).

W leczeniu młodzieńczo-powstałego zapalenia stawów dawka dzienna może wynosić do 3 mg/kg, co stanowi maksymalną dawkę dzienną i nie powinna przekraczać 150 mg na dobę. Dzieciom powyżej 14. roku życia można przepisać supozytoria po 50 mg.

Pacjenci w podeszłym wieku

Chociaż farmakokinetyka leku Dicloberyl® 50 u pacjentów w podeszłym wieku nie pogarsza się w stopniu klinicznie istotnym, leki przeciwnowotworne (NLPZ) należy stosować z szczególną ostrożnością u tych pacjentów, ponieważ są oni zazwyczaj bardziej narażeni na rozwój niepożądanych reakcji. W szczególności osłabionym pacjentom w podeszłym wieku lub pacjentom o niskiej masie ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek; ponadto pacjentów należy badać pod kątem krwawień przewodu pokarmowego podczas leczenia NLPZ.

Naruszenie funkcji nerek

Stosowanie Dicloberyl® 50 jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością nerek (GFR <15 ml/min/1,73 m²; patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek, dlatego nie można sformułować zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Dicloberyl® 50 należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Naruszenie funkcji wątroby

Stosowanie Dicloberyl® 50 jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniem funkcji wątroby, dlatego nie można sformułować zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Dicloberyl® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem funkcji wątroby (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Dzieci

Dicloberyl® 50 nie należy stosować dzieciom poniżej 14. roku życia ze względu na wysoką zawartość substancji czynnej. Lek można stosować dzieciom powyżej 14. roku życia.

Przedawkowanie.

a) Objawy przedawkowania

Nie istnieje typowy obraz kliniczny charakterystyczny dla przedawkowania diklofenaku. Może wystąpić centralne zaburzenie układu nerwowego, takie jak ból głowy, uczucie zawrotów, zawroty głowy, pobudzenie, śpiączka, senność, szum w uszach i utrata przytomności (także miokloniczne drgawki u dzieci), jak również ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty jako objawy przedawkowania. Dodatkowo możliwe jest wystąpienie krwawień przewodu pokarmowego, zaburzeń funkcji wątroby i nerek, ostra niewydolność nerek i uszkodzenie wątroby mogą wystąpić w przypadku ciężkiej toksyczności. Może również wystąpić hipotensja tętnicza, osłabienie oddychania i sinica.

b) Zabiegi terapeutyczne w przypadku przedawkowania

Nie istnieje specyficzny antydot.

Pomoc w ostrym zatruciu NLPZ, w tym diklofenakiem, polega głównie na działaniach wspomagających i leczeniu objawowym. W przypadku powikłań, takich jak hipotensja tętnicza, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia przewodu pokarmowego i osłabienie oddychania, należy podjąć działania wspomagające i leczenie objawowe.

Specjalne zabiegi, takie jak wymuszone moczowanie, dializa lub hemoperfuzja, prawdopodobnie nie pomagają w eliminacji NLPZ, w tym diklofenaku, ze względu na silne wiązanie z białkami i aktywny metabolizm. W ciągu jednej godziny po zażyciu potencjalnie toksycznej ilości leku należy rozważyć zastosowanie węgla aktywnego. Ponadto u dorosłych należy rozważyć przepłukanie żołądka w ciągu jednej godziny po zażyciu potencjalnie toksycznej ilości leku. W przypadku napadów drgawkowych lub długotrwałych drgawek należy podać diazepam dożylnie. W zależności od stanu klinicznego pacjenta mogą być wskazane inne działania.

Efekty uboczne.

Ocena częstości występowania efektów ubocznych była następująca:

Bardzo często: ≥ 1/10,

Często: ≥ 1/100, < 1/10,

Nieczęsto: ≥ 1/1000, < 1/100,

Rzadko: ≥ 1/10000, < 1/1000,

Bardzo rzadko: < 1/10000,

Częstość nieznana: niemożliwe do oszacowania na podstawie dostępnych danych.

Należy wziąć pod uwagę, że poniższe efekty uboczne są zależne od dawki i zmienne.

Najczęściej obserwowane są efekty uboczne ze strony przewodu pokarmowego.

Możliwe są wrzody trawienny, perforacja lub krwawienie przewodu pokarmowego, czasem śmiertelne, szczególnie u osób starszych (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Po podaniu leku zgłaszano nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, melenę, hematemęzę, zapalenie żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, nasilenie się wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

W szczególności ryzyko wystąpienia krwawienia przewodu pokarmowego zależy od dawki i długości stosowania.

Zgłaszano obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca związane ze stosowaniem leków przeciwbólowych przeciwzapalnych niesteroidowych (NLPZ).

Badania kliniczne oraz dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na zwiększony ryzyko wystąpienia zdarzeń trombotycznych tętniczych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) związanych ze stosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg na dobę) i przy długotrwałym leczeniu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zakażenia i inwazje

Bardzo rzadko opisano nasilenie się stanów zapalnych związanych z infekcją (np. rozwój faszcytu nekrotycznego), które pokrywają się z systematycznym stosowaniem NLPZ. Może to być związane z mechanizmem działania NLPZ.

Jeśli podczas stosowania Dicloberyl® wystąpią objawy infekcji lub stan pacjenta się pogorszy, pacjent powinien niezwłocznie udać się do lekarza. Należy rozważyć wskazania do leczenia przeciwinfekcyjnego/antybiotycznego.

Bardzo rzadko podczas stosowania diklofenaku obserwowano objawy oponiaka aspetycznego z sztywnością karku, bólem głowy, nudnościami, wymiotami, gorączką lub zaburzeniami świadomości. Pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń układowy, mieszana choroba tkanki łącznej) mogą być bardziej narażeni.

Zaburzenia układu krwi i układu limfatycznego

Bardzo rzadko: zaburzenia krwiotworzenia (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza), anemia hemolityczna i aplastyczna. Początkowymi objawami mogą być gorączka, ból gardła, powierzchowne rany w jamie ustnej, objawy przypominające grypę, silna apatia, krwawienie z nosa i krwawienie skórne. Przy długotrwałej terapii należy regularnie kontrolować morfologię krwi.

Zaburzenia układu odpornościowego

Często: reakcje nadwrażliwościowe, takie jak wysypka skórna i swędzenie.

Nieczęsto: pokrzywka.

Pacjent powinien być poinformowany, że w takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i nie stosować więcej Dicloberyl®.

Rzadko: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne i anafilaktycznopodobne (w tym zwężenie dróg oddechowych, zatrzymanie oddechu, przyspieszone bicie serca, hipotensja tętnicza i szok).

Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).

Jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów, nawet po raz pierwszy, stosowanie leku Dicloberyl® nie powinno być kontynuowane i należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Bardzo rzadko: alergiczny zapalenie naczyń i zapalenie płuc.

Zaburzenia psychiczne

Bardzo rzadko: zaburzenia psychiczne, depresja, uczucie niepokoju, bezsenność, koszmary nocne, dezorientacja, drażliwość.

Zaburzenia układu nerwowego

Często: zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ból głowy, zawroty głowy, zawroty, pobudzenie, drażliwość lub senność.

Rzadko: senność, zmęczenie.

Bardzo rzadko: parestezje, zaburzenia wrażliwości smaku, zaburzenia pamięci, niepokój, dezorientacja, drgawki, drżenie, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, oponiak aspetyczny, udar mózgu.

Częstość nieznana – zamroczenie, halucynacje, zaburzenia wrażliwości, ogólne niedobytowanie.

Zaburzenia narządów wzroku

Bardzo rzadko: zaburzenia wzroku (zamazanie widzenia i podwójne widzenie).

Częstość nieznana – zapalenie nerwu wzrokowego.

Zaburzenia narządów słuchu i labiryntu

Często: zawroty głowy.

Bardzo rzadko: dzwonienie w uszach, zaburzenia słuchu.

Zaburzenia serca

Często: nadciśnienie tętnicze.

Nieczęsto: uczucie kołatania serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, hipotensja tętnicza.

Bardzo rzadko: zapalenie naczyń.

Częstość nieznana: zespół Kounis.

Zaburzenia naczyń

Bardzo rzadko: nadciśnienie.

Zaburzenia układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i śródpiersia

Rzadko: astma (w tym duszność).

Bardzo rzadko: zapalenie płuc.

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Często: dolegliwości przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, a także lekkie krwawienia przewodu pokarmowego, które w wyjątkowych przypadkach mogą prowadzić do anemii, niestrawność, wzdęcia, ból brzucha, anoreksja, zmniejszenie apetytu, a także wrzody żołądka i jelit, towarzyszące lub nie krwawieniu lub perforacji (czasem śmiertelne, szczególnie u pacjentów starszych). Często przy stosowaniu supozytórii może wystąpić wydzielanie śluzu z krwią i bolesne wypróżnianie.

Nieczęsto: hematemęza, melenę lub krwawe biegunki.

Rzadko: zapalenie żołądka, krwawienia przewodu pokarmowego, wrzody żołądka i jelit, towarzyszące lub nie krwawieniu lub perforacji (czasem śmiertelne, szczególnie u pacjentów starszych), które mogą prowadzić do zapalenia otrzewnej, proktytu.

Bardzo rzadko: zapalenie jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, uszkodzenia przełyku, dolegliwości w dolnej części brzucha, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym zapalenie krwotoczne lub nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie trzustki, zwężenie jelita typu przeponowego, nasilenie się hemoroidów.

Częstość nieznana: zapalenie jelita grubego o charakterze niedokrwiennym.

Pacjent powinien być poinformowany o konieczności przerwania stosowania leku i natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem, jeśli wystąpi silny ból w górnej części brzucha, melenę lub hematemęzę.

Zaburzenia układu wątrobowo-żółciowego

Często: podwyższenie poziomu transaminaz, żółtaczka.

Nieczęsto: uszkodzenie wątroby, szczególnie przy długotrwałej terapii, zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez niej (bardzo rzadko może mieć szybki przebieg, nawet bez objawów przedwczesnych).

Rzadko: zaburzenia wątroby.

Bardzo rzadko: fulminantne zapalenie wątroby, nekroza wątroby, niewydolność wątroby.

Przy długotrwałym leczeniu należy regularnie kontrolować parametry wątrobowe.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często: wysypka.

Rzadko: pokrzywka.

Nieczęsto: wypadanie włosów.

Bardzo rzadko: pęcherzykowata wysypka, egzantema, egzema, rumień, rumień wielopostaciowy, reakcje fotouczulenia, purpura (w tym purpura alergiczna) i wysypki pęcherzykowate, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny zespół martwiczy nabłonka (zespoł Lyella), odłuszczający zapalenie skóry, wypadanie włosów, reakcje fotouczulenia, purpura, w tym alergiczna, purpura Schönleina-Henocha, swędzenie.

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Często: zatrzymanie płynu.

Nieczęsto: powstawanie obrzęków, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek.

Bardzo rzadko: uszkodzenie tkanek nerek (nefryt śródmiąższowy, martwica brodawek), które może towarzyszyć ostrej niewydolności nerek, białkomoczowi i/lub krwiomoczu. Zespół nerczycowy, zapalenie nerek typu kanalikowo-śródmiąższowego, martwica brodawek nerek.

Dlatego należy regularnie kontrolować funkcję nerek.

Zaburzenia ogólne i w miejscu podania

Często: podrażnienie w miejscu podania.

Rzadko: obrzęk.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlecznych: bardzo rzadko – impotencja.

Dane badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują na zwiększony ryzyko powikłań trombotycznych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu) związanych ze stosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach terapeutycznych (150 mg na dobę) i przy długotrwałym stosowaniu.

Zaburzenia wzroku.

Takie zaburzenia wzroku, jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie, należą do efektów klasy NLPZ i zazwyczaj są odwracalne po odstawieniu leku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związanych substancji, które zakłócając regulację przepływu krwi w siatkówce, sprzyjają rozwojowi zaburzeń wzroku. Jeśli takie objawy wystąpią podczas leczenia diklofenakiem, należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Zgłaszanie możliwych efektów ubocznych

Zgłaszanie możliwych efektów ubocznych jest bardzo ważne w okresie pogwarancyjnym po zarejestrowaniu leku. Pozwala to na kontynuację monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Pracownikom ochrony zdrowia zaleca się zgłaszanie wszelkich możliwych efektów ubocznych.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

5 supozytórii w blisterze; 1 lub 2 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

BERLIN-CHEMIE AG.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Glienicker Weg 125, 12489 Berlin, Niemcy.