Depo-Provera®

INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leku Depo-Provera® (DEPO-PROVERA®)

Skład:

substancja czynna: medroksyprogesteron;

1 ml zawiesiny zawiera 150 mg acetatu medroksyprogesteronu;

substancje pomocnicze: polisorbat 80, metylo-p-hydroksybenzoan (E 218), propylo-p-hydroksybenzoan (E 216), makrogol 3350, chlorek sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Zawiesina do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: biała zawiesina.

Grupa farmakoterapeutyczna. Hormonalne środki zapobiegające ciąży stosowane systemowo. Gestageny. Kod ATC G03A C06.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Acetonid medroksyprogesteronu wykazuje działanie antyestrogenowe, antyandrogenowe i antygonadotropowe.

Zmiany mineralnej gęstości tkanki kostnej u dorosłych kobiet

Badanie, w którym porównywano zmiany mineralnej gęstości tkanki kostnej u kobiet otrzymujących depotowy acetonid medroksyprogesteronu (DMPA) podskórnie (s.c.), oraz u kobiet otrzymujących wstrzykiwania acetonidu medroksyprogesteronu do wewnątrz mięśnia (i.m.), wykazało podobne poziomy utraty mineralnej gęstości tkanki kostnej w obu grupach po dwóch latach leczenia. Średnie wartości procentowe zmian mineralnej gęstości tkanki kostnej w grupie przyjmującej DMPA s.c. przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Średnie wartości procentowe zmian (z 95% przedziałami ufności) mineralnej gęstości tkanki kostnej u dorosłych kobiet stosujących DMPA, według części układu szkieletowego w porównaniu z poziomem wyjściowym

CI – przedział ufności.

W trakcie innego kontrolowanego badania klinicznego z udziałem dorosłych kobiet, które stosowały wstrzyknięcia DMPA i.m. przez okres do 5 lat, zaobserwowano średnio 5–6% spadek gęstości mineralnej kości (BMD) kręgosłupa i kości udowej w porównaniu z brakiem istotnych zmian gęstości mineralnej kości w grupie kontrolnej. Spadek gęstości mineralnej kości był bardziej wyraźny w pierwszych dwóch latach stosowania i zmniejszał się w kolejnych latach. Średnie zmiany gęstości mineralnej kości odcinka lędźwiowego kręgosłupa wynosiły odpowiednio -2,9%, -4,1%, -4,9%, -4,9% i -5,4% po 1, 2, 3, 4 i 5 roku. Średnie wartości zmniejszenia gęstości mineralnej kości całej kości udowej oraz jej szyjki były podobne. Dodatkowe informacje przedstawiono w tabeli 2.

Po zakończeniu stosowania wstrzyknięć DMPA i.m. gęstość mineralna kości wzrastała w porównaniu z wartościami wyjściowymi w okresie po leczeniu. Dłuższy okres leczenia wiązał się ze spowolnieniem tempa regeneracji gęstości mineralnej kości.

W tym samym badaniu klinicznym ograniczona liczba kobiet, które stosowały DMPA i.m. (wstrzyknięcia wewnątrzmięśniowe depotu acetatu medroksyprogesteronu) przez 5 lat, była dalej obserwowana przez 2 lata po zakończeniu stosowania DMPA i.m. Wskaźnik gęstości mineralnej kości (BMD) wzrastał w kierunku wartości wyjściowych w ciągu 2-letniego okresu po leczeniu. Dwa lata po zakończeniu wstrzykiwań DMPA średnia wartość BMD wzrosła we wszystkich trzech badanych odcinkach układu kostnego, jednak niedobór nadal występował (patrz tabela 2 poniżej).

Tabela 2. Średnie procentowe zmiany (z 95% przedziałami ufności) gęstości mineralnej kości (BMD) w porównaniu z poziomem wyjściowym u dorosłych kobiet według odcinków układu kostnego po 5 latach terapii acetatem medroksyprogesteronu 150 mg wstrzykiwanym do mięśni oraz po 2 latach od zakończenia leczenia lub po 7 latach obserwacji (grupa kontrolna)

* Grupa leczona składała się z kobiet stosujących wstrzyknięcia w/mięśniowe DMPA przez 5 lat oraz grupy kontrolnej składającej się z kobiet nie stosujących środków hormonalnej antykoncepcji w tym okresie.

** Grupa leczona składała się z kobiet stosujących wstrzyknięcia w/mięśniowe DMPA przez 5 lat i poddawanych dalszej obserwacji przez 2 lata po zakończeniu terapii, oraz grupy kontrolnej składającej się z kobiet nie stosujących środków hormonalnej antykoncepcji przez 7 lat.

SD – odchylenie standardowe.

CI – przedział ufności.

Zmiany mineralnej gęstości tkanki kostnej u dziewcząt nastolatek (12–18 lat)

Wyniki otwartego, nierandomizowanego badania klinicznego dotyczącego wstrzyknięć w/mięśniowych DMPA (150 mg w/mięśniowo co 12 tygodni przez okres do 240 tygodni (4,6 roku) oraz z dalszą obserwacją po zakończeniu terapii) u dziewcząt nastolatek (12–18 lat) wykazały również, że stosowanie acetatu medroksyprogesteronu w/mięśniowo wiąże się ze znacznym zmniejszeniem mineralnej gęstości tkanki kostnej w porównaniu do poziomu wyjściowego. U pacjentek, którym podano ≥4 wstrzyknięcia w ciągu 60-tygodniowego okresu, średnie zmniejszenie mineralnej gęstości tkanki kostnej odcinka lędźwiowego kręgosłupa wyniosło -2,1% po 240 tygodniach (4,6 roku); średnie zmniejszenie dla kości udowej i szyjki kości udowej wyniosło odpowiednio -6,4% i -5,4% (patrz tabela 3). Z drugiej strony, nieporównywalna grupa rozproszonych pacjentek nie poddawanych terapii i mających wyjściowe wskaźniki tkanki kostnej różniące się od tych u pacjentek stosujących DMPA, wykazała średnio wzrost mineralnej gęstości tkanki kostnej po 240 tygodniach w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, kości udowej i szyjce kości udowej o 6,4%, 1,7% i 1,9% odpowiednio.

Tabela 3. Średnia wartość procentowa zmiany (z 95% przedziałami ufności) mineralnej gęstości tkanki kostnej w porównaniu z poziomem wyjściowym u dziewcząt nastolatek otrzymujących ≥4 wstrzyknięcia w ciągu 60-tygodniowego okresu, według części układu kostnego

CI – przedział ufności.

Wyniki dalszej obserwacji po leczeniu u nastolatek, które podczas badania otrzymały co najmniej jedną iniekcję DMPA i u których co najmniej raz zmierzono gęstość mineralną kości (BMD) po zakończeniu stosowania DMPA i/m, przedstawiono w tabeli 4. Średnia liczba iniekcji otrzymanych przez pacjentki w tej kohorcie w trakcie fazy leczenia wynosiła 9. W chwili ostatniej iniekcji DMPA procentowa zmiana BMD w porównaniu do wartości wyjściowej w tej kohorcie wynosiła odpowiednio -2,7%, -4,1% i -3,9% w kręgosłupie lędźwiowym, całym biodrowo-udowym i szyjce kości udowej. Po zakończeniu iniekcji DMPA i/m średnie wartości BMD odzyskały poziom wyjściowy: po 1,2 roku – w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, po 4,6 roku – w całym stawie biodrowo-udowym oraz co najmniej po 4,6 roku – w obszarze szyjki kości udowej. Należy jednak podkreślić, że wielu pacjentek wcześniej wycofało się z badania. W związku z tym te wyniki oparte są na danych z niewielkiej liczby pacjentek, a niektóre pacjentki po 240 tygodniach nadal miały niedobór BMD w całym stawie biodrowo-udowym. Dłuższy czas leczenia oraz palenie tytoniu były skojarzone z wolniejszym odzyskiwaniem (patrz tabela 4).

Tabela 4. Średnia wartość procentowa zmiany (z 95% przedziałami ufności) gęstości mineralnej kości (BMD) w porównaniu do wartości wyjściowej u nastolatek po zakończeniu stosowania DMPA

SP – standardowy błąd.

DI – przedział ufności.

Zależność częstości złamaniń od stosowania DMPA i.m. (150 mg) u kobiet w wieku rozrodczym

Duże retrospektywne badanie kohortowe, wykorzystujące dane z bazy badań praktyki lekarskiej ogólnodostępnej (GPRD), objęło 41876 kobiet stosujących DMPA w celu antykoncepcji i zawierało dane z okresu 6–24 miesięcy przed pierwszym zastrzykiem DMPA oraz średnio z okresu 5,5 roku po pierwszej iniekcji DMPA. Ryzyko złamania było ogólnie wyższe w kohorcie DMPA w porównaniu z osobami niebiorącymi tego leku zarówno przed, jak i po stosowaniu DMPA. Porównując ryzyko złamania w okresie po pierwszej iniekcji i w okresie przed pierwszą iniekcją: ryzyko względne wynosiło 1,01 (95% DI: 0,92; 1,11), co wskazuje, że DMPA nie zwiększało ryzyka wystąpienia złamania kości.

Maksymalny okres dalszej obserwacji w tym badaniu wynosił 15 lat. Dlatego nie można określić potencjalnych skutków DMPA, które mogą wystąpić po ponad 15 latach obserwacji. Ważne jest, aby zaznaczyć, że to badanie nie pozwala określić, czy DMPA wpływa na częstość występowania złamań w późniejszym wieku, tj. po menopauzie.

Farmakokinetyka.

Medroksyprogesteronu acetylan podany dożylnie to steryd progestagenowy o długotrwałym działaniu. Długotrwałe działanie wynika z powolnej absorpcji leku z miejsca iniekcji. Natychmiast po wstrzyknięciu 150 mg/ml medroksyprogesteronu acetylanu stężenia w osoczu wynosiły 1,7 ± 0,3 nmol/l. Po 2 tygodniach stężenia wynosiły 6,8 ± 0,8 nmol/l. Stężenia wracały do poziomów wyjściowych pod koniec 12 tygodnia. W przypadku niskich dawek stężenia medroksyprogesteronu acetylanu w osoczu uważa się za bezpośrednio zależne od dawki. Nie wykazano akumulacji w surowicy krwi w czasie. Medroksyprogesteronu acetylan wydalany jest z kałem lub moczem. Okres półtrwania w osoczu wynosi około 6 tygodni po jednym zastrzyku do pośladka. Opisano co najmniej 11 metabolitów. Wszystkie są wydalane z moczem, niektóre (ale nie wszystkie) w formie skoniugowanej.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Progestagen: do antykoncepcji.

Preparat Depo-Provera® wskazany jest do długotrwałej antykoncepcji u kobiet. Każda iniekcja zapobiega owulacji i zapewnia działanie antykoncepcyjne przez co najmniej 12 tygodni (+/- 5 dni). Należy jednak wziąć pod uwagę, że przywrócenie funkcji rozrodczej (owulacji) może opóźnić się do jednego roku (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Depo-Provera® jest środkiem odpowiednim do stosowania u kobiet, którym odpowiednio poinformowano o możliwości wystąpienia zaburzeń menstruacyjnych oraz potencjalnego opóźnienia pełnej przywracalności płodności.

Preparat Depo-Provera® można również stosować do krótkotrwałej antykoncepcji w następujących przypadkach:

1. u partnerki mężczyzn, którzy przeszli wazektomię, w celu ochrony do czasu, gdy wazektomia stanie się skuteczna;
2. u kobiet zaszczepionych przeciwko różyczce, w celu zapobiegania ciąży w okresie aktywności wirusa;
3. u kobiet oczekujących na sterylizację.

Dzieci (12–18 lat)

Preparatu Depo-Provera® nie należy stosować przed wystąpieniem pierwszej miesiączki.

Preparat można stosować u nastolatek, ale wyłącznie wtedy, gdy inne metody antykoncepcji zostały uznane za nieodpowiednie lub nieakceptowalne po konsultacji z pacjentką.

Dostępne są dane dotyczące stosowania preparatu u dziewcząt nastolatek (12–18 lat) (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”). Jeśli chodzi o utratę gęstości mineralnej kości, bezpieczeństwo i skuteczność stosowania preparatu Depo-Provera® u dziewcząt nastolatek po wystąpieniu pierwszej miesiączki powinny być takie same jak u dorosłych kobiet.

Przeciwwskazania.

Preparat Depo-Provera® jest przeciwwskazany u pacjentek znaną wrażliwością na acetat medroksyprogesteronu lub na którykolwiek z innych składników preparatu.

Stosowanie preparatu jako środka antykoncepcyjnego w zalecanym dawkowaniu jest przeciwwskazane w przypadku potwierdzonych lub podejrzewanych hormono-zależnych nowotworów złośliwych piersi lub narządów rozrodczych.

Preparat Depo-Provera® jest przeciwwskazany u pacjentek z obecną lub w wywiadzie ciężką chorobą wątroby, w której wskaźniki funkcji wątroby nie powróciły do normy.

Nie należy stosować preparatu Depo-Provera® jako monoterapii ani w połączeniu z estrogenami u pacjentek z patologicznym krwawieniem macicy, dopóki nie zostanie ustalona diagnoza i nie zostanie wykluczona możliwość wystąpienia nowotworów złośliwych dróg rodnych.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Jednoczesne stosowanie aminoglutetymidu może znacząco hamować biodostępność preparatu Depo-Provera®.

Donoszono rzadko o przypadkach interakcji z innymi lekami (w tym z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi), ale przyczyny takich interakcji nie zostały ustalone. Należy wziąć pod uwagę możliwość interakcji u pacjentek, u których stosuje się jednocześnie inne leki.

Clirens acetatu medroksyprogesteronu wynosi około szybkości przepływu krwi przez wątrobę. Z tego powodu mało prawdopodobne jest, że leki indukujące enzymy wątrobowe będą znacząco wpływać na kinetykę acetatu medroksyprogesteronu. Dlatego nie zaleca się korygowania dawki u pacjentek przyjmujących leki znane z wpływu na wątrobowe enzymy metabolizujące.

Acetat medroksyprogesteronu jest in vitro przede wszystkim metabolizowany poprzez reakcję hydroksylacji za pomocą CYP3A4. Nie przeprowadzono specjalnych badań interakcji leków dotyczących wpływu induktorów lub inhibitorów CYP3A4 na acetat medroksyprogesteronu, a zatem kliniczny efekt induktorów lub inhibitorów CYP3A4 jest nieznany.

Szczególne środki ostrożności.

Badanie kobiet przed rozpoczęciem stosowania środków antykoncepcyjnych hormonalnych (oraz w regularnych odstępach czasu po tym), powinno obejmować analizę wywiadu osobistego i rodzinnego każdej kobiety. Badanie lekarskie powinno być przeprowadzone z uwzględnieniem tego, jak również przeciwwskazań (sekcja „Przeciwwskazania”) i ostrzeżeń (sekcja „Szczególne środki ostrożności”) dotyczących tego środka. Częstotliwość i charakter tych badań powinny opierać się na odpowiednich rekomendacjach i dostosowywane do potrzeb każdej indywidualnej kobiety, jednak powinny obejmować pomiar ciśnienia krwi oraz, jeśli lekarz uzna to za wskazane, badanie piersi, narządów jamy brzusznej i miednicy małej, w tym wymaz z szyjki macicy.

Ubytek mineralnej gęstości tkanki kostnej

Stosowanie DMPA i.m. obniża poziomy estrogenów w surowicy krwi i wiąże się ze znaczącym ubytkiem mineralnej gęstości tkanki kostnej z powodu znanego wpływu niedoboru estrogenów na układ odnowy tkanki kostnej. Ubytek masy kostnej nasila się przy długotrwałym stosowaniu leku, jednak wykazano, że po zaprzestaniu stosowania leku mineralna gęstość tkanki kostnej wzrasta, a także zwiększa się produkcja estrogenów w jajnikach.

Ubytek mineralnej gęstości tkanki kostnej stanowi szczególny problem dla nastolatek i młodych dorosłych w trakcie krytycznego okresu przyrostu masy kostnej. Nie wiadomo, czy stosowanie DMPA i.m. zmniejszy szczytową masę kostną u młodych kobiet oraz czy zwiększy ryzyko złamań w późniejszym życiu, np. po menopauzie.

Badania wpływu DMPA i.m. na mineralną gęstość tkanki kostnej u nastolatek wykazały, że jego stosowanie wiązało się ze statystycznie istotnym zmniejszeniem mineralnej gęstości tkanki kostnej w porównaniu z poziomem wyjściowym. Po zaprzestaniu stosowania DMPA i.m. u nastolatek powrót średnich wartości GKM do poziomu wyjściowego wymagał 1,2 roku dla odcinka lędźwiowego kręgosłupa, 4,6 roku dla całkowitego stawu biodrowo-udowego oraz co najmniej 4,6 roku dla szyjki kości udowej. Jednak u niektórych badanych wartości GKM nie wróciły całkowicie do poziomu wyjściowego w trakcie dalszej obserwacji, a długoterminowy efekt w tej grupie pozostaje nieznany. Preparat Depo-Provera® może być stosowany u nastolatków, ale tylko wtedy, gdy inne metody antykoncepcji zostały uznane za niewskazane lub nieakceptowalne po ich omówieniu z pacjentkami.

Duże badanie obserwacyjne głównie dorosłych kobiet stosujących środki antykoncepcyjne wykazało, że stosowanie DMPA i.m. nie zwiększało ryzyka wystąpienia złamań kości. Ważne jest, aby zaznaczyć, że to badanie nie pozwala określić, czy DMPA wpływa na częstość występowania złamań w późniejszym wieku (patrz sekcja „Farmakodynamika”).

Dla kobiet wszystkich grup wiekowych należy dokładnie rozważyć ryzyko i korzyści związane z leczeniem, jeśli konieczne jest stosowanie leku ponad dwa lata. W szczególności, w przypadku istnienia istotnych czynników ryzyka stylu życia i/lub medycznych czynników ryzyka, które mogą prowadzić do osteoporozy, kobiety powinny rozważyć inne środki antykoncepcji przed zastosowaniem preparatu Depo-Provera®.

Istotne czynniki ryzyka wystąpienia osteoporozy obejmują:

• nadużywanie alkoholu lub palenie tytoniu;
• długotrwałe stosowanie leków, które mogą zmniejszyć masę kostną, np. leków przeciwpadaczkowych lub kortykosteroidów;
• niski wskaźnik masy ciała lub zaburzenia odżywiania, np. anoreksję psychiczną lub bulimię;
• wcześniejsze złamania w wyniku upadku z wysokości własnego wzrostu;
• osteoporozę w wywiadzie rodzinnym.

Dodatkowe informacje dotyczące zmian mineralnej gęstości tkanki kostnej zarówno u dorosłych, jak i u nastolatek, znajdują się w sekcji „Farmakodynamika”. Dla dobrej kondycji kości ważne jest, aby kobiety wszystkich wieków otrzymywały odpowiednią ilość wapnia i witaminy D (zarówno z suplementami, jak i odpowiednią dietą).

Nieregularne miesiączkowanie

Zazwyczaj stosowanie preparatu Depo-Provera® powoduje zaburzenia normalnego cyklu menstruacyjnego. Charakter krwawień obejmuje amenoreę (doświadczają jej do 30% kobiet w pierwszych 3 miesiącach, odsetek ten wzrasta do 55% i 68% odpowiednio w 12. i 24. miesiącu); nieregularne krwawienia i plamienia; epizody długotrwałych (ponad 10 dni) krwawień (doświadczają ich do 33% kobiet w pierwszych 3 miesiącach stosowania, odsetek ten maleje do 12% w 12. miesiącu). W pojedynczych przypadkach możliwe są ciężkie, długotrwałe krwawienia. Dane pozwalają przypuszczać, że długotrwałe lub ciężkie krwawienia wymagające leczenia mogą wystąpić w 0,5–4 przypadkach na 100 pacjentek-roku stosowania. Jeśli krwawienia nieprawidłowe trwają lub przybierają ciężki przebieg, należy przeprowadzić odpowiednie badania w celu wykluczenia patologii narządów i, w razie potrzeby, rozpocząć odpowiednie leczenie. Nadmierne lub długotrwałe krwawienia można kontrolować poprzez jednoczesne stosowanie niskiej dawki estrogenów (30 mikrogramów) w połączeniu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi lub terapią zastępczą estrogenami, np. koniugowanymi estrogenami koni (0,625–1,25 mg dziennie). W razie potrzeby terapię estrogenową należy powtórzyć jeszcze przez 1–2 cykle. Długotrwałe współczesne stosowanie estrogenów nie jest zalecane.

Odzyskiwanie funkcji rozrodczej

Nie ma dowodów na to, że Depo-Provera® powoduje nieodwracalne bezpłodzie. Ciąża mogła wystąpić już w 14. tygodniu po ostatniej iniekcji, jednak w badaniach klinicznych średni czas odnowienia owulacji wynosił 5,3 miesiąca po ostatniej iniekcji. Należy poinformować kobiety, że istnieje możliwość opóźnienia pełnego odzyskania funkcji rozrodczej po zastosowaniu tego środka, niezależnie od czasu jego stosowania, jednak 83% kobiet może spodziewać się zajścia w ciążę w ciągu 12 miesięcy po pierwszej „pominiętej” iniekcji (czyli po 15 miesiącach od ostatniej wykonanej iniekcji). Średni czas zajścia w ciążę wynosił 10 miesięcy (w zakresie od 4 do 31) po ostatniej iniekcji.

Ryzyko rozwoju nowotworów

Długotrwałe badania obserwacyjne kontrolowanego stosowania preparatu Depo-Provera® wykazały niewielkie ryzyko lub brak ogólnego zwiększenia ryzyka wystąpienia raka piersi i nie wykazały ogólnego zwiększenia ryzyka raka jajników, wątroby lub szyjki macicy; jednocześnie badania te wykazały długotrwały efekt ochronny polegający na zmniejszeniu ryzyka wystąpienia raka endometrium w populacji pacjentek stosujących preparat.

Rak piersi rzadko występuje u kobiet poniżej 40. roku życia, niezależnie od tego, czy stosują one hormonalne środki antykoncepcyjne, czy nie.

Wyniki niektórych badań epidemiologicznych pozwalają przypuszczać istnienie niewielkiej różnicy w ryzyku zachorowania między pacjentkami, które nigdy nie stosowały tego środka antykoncepcyjnego, a tymi, które go aktualnie stosują lub stosowały niedawno. Jakiekolwiek zwiększenie ryzyka dla pacjentek, które stosują lub niedawno stosowały acetian medroksyprogesteronu, jest niewielkie w porównaniu z ogólnym ryzykiem wystąpienia raka piersi, szczególnie wśród młodych kobiet (patrz niżej), a zwiększone ryzyko stopniowo znika w ciągu 10 lat po zastosowaniu ostatniej dawki leku. Czas trwania stosowania nie jest uważany za istotny.

Możliwa liczba dodatkowych przypadków wystąpienia raka piersi, zdiagnozowanych w okresie do 10 lat po zaprzestaniu stosowania iniekcji progestagenów*

* Na podstawie stosowania przez 5 lat

Meningioma

Zgłaszano występowanie meningiom po długotrwałym stosowaniu progestagenów, w tym acetianu medroksyprogesteronu. W przypadku rozpoznania meningiomy należy przerwać stosowanie leku Depo-Provera®. Lek Depo-Provera® należy przepisywać z ostrożnością pacjentkom z wywiadem meningiomy.

Zwiększenie masy ciała

Obserwuje się tendencję do przyrostu masy ciała u kobiet podczas terapii lekiem Depo-Provera®. Badania wskazują, że w ciągu pierwszych 1–2 lat stosowania średnie zwiększenie masy ciała wynosiło 5–8 funtów (około 2–4 kg). U kobiet po leczeniu przez 4–6 lat średnie zwiększenie masy ciała wynosiło 14–16,5 funta (około 6–7,5 kg). Istnieją dowody, że przyrost masy ciała jest wynikiem zwiększenia masy tkanki tłuszczowej i nie jest objawem wtórnym efektu anabolicznego lub zatrzymania płynu.

Anafilaksja

Otrzymano doniesienia o reakcjach anafilaktycznych (reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktoidealne).

Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe

Jeśli u pacjentek podczas stosowania leku Depo-Provera® wystąpiła embolia płucna, choroba naczyniowo-mózgowa lub zakrzepica siatkówki, leku nie należy ponownie stosować.

Zaburzenia psychiczne

Pacjentki z wywiadem endogennej depresji powinny być poddawane dokładnej obserwacji. Podczas terapii lekiem Depo-Provera® niektóre pacjentki mogą skarżyć się na objawy depresyjne typu przedmiesiączkowego.

Obniżony nastrój i depresja są dobrze znanymi skutkami ubocznymi stosowania środków hormonalnych antykoncepcyjnych (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Depresja może nasilić się i jest znanym czynnikiem ryzyka zachowań samobójczych i samobójstw. Kobiety należy zachęcać do kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia zaburzeń nastroju i objawów depresji, również krótko po rozpoczęciu leczenia.

Powstawanie abscesu

Tak jak w przypadku każdej iniekcji do mięśni, szczególnie jeśli została wykonana nieprawidłowo, istnieje ryzyko powstania abscesu w miejscu wstrzyknięcia, co może wymagać interwencji medycznej i/lub chirurgicznej.

Ostrzeżenia

Obecność lub wystąpienie w wywiadzie następujących stanów wymaga szczególnej uwagi i odpowiednich badań: migrena lub nietypowy silny ból głowy, ostre zaburzenia wzroku dowolnego rodzaju, patologiczne zmiany funkcji wątroby lub równowagi hormonalnej.

Pacjentki z chorobą zakrzepowo-zatorową lub chorobą naczyń wieńcowych powinny zostać dokładnie przebadane przed zastosowaniem leku Depo-Provera®.

Obniżona tolerancja glukozy może występować u niektórych pacjentek podczas leczenia progestagenami. Mechanizm tego obniżenia jest nieznany. Z tego powodu pacjentki z cukrzycą powinny być dokładnie monitorowane podczas terapii progestagenami.

Zgłaszano pojedyncze przypadki zakrzepicy zatorowej przy stosowaniu leku Depo-Provera®, jednak związek przyczynowy nie został potwierdzony.

Badania wpływu acetianu medroksyprogesteronu na metabolizm lipidów nie wykazały jednoznacznej interakcji. W trakcie badań obserwowano zarówno wzrost, jak i spadek stężenia cholesterolu ogólnego, trójglicerydów oraz cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL).

Stosowanie leku Depo-Provera® wiąże się ze spadkiem o 15–20% stężenia cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) we krwi, co może chronić kobietę przed zaburzeniami sercowo-naczyniowymi. Kliniczne konsekwencje tego obserwowanego zjawiska są nieznane. Przed zastosowaniem leku należy rozważyć możliwość zwiększonego ryzyka wystąpienia choroby niedokrwiennej serca.

Lekarze powinni dokładnie rozważyć stosowanie leku Depo-Provera® u pacjentek, u których niedawno wystąpiła choroba trofoblastyczna, aż do powrotu stężenia ludzkiego gonadotropiny kosmówkowej do normy.

Lekarze powinni poinformować patomorfologa o stosowaniu przez pacjentkę leku Depo-Provera®, jeśli tkanina endometrialna lub endocerwikalna jest dostarczana do badania.

Stosowanie leku Depo-Provera® może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym: poziom gonadotropin (obniżony), poziom progesteronu w osoczu (obniżony), poziom pregnandiolu w moczu (obniżony), poziom estrogenów w osoczu (obniżony), poziom kortyzolu w osoczu (obniżony), test tolerancji glukozy, test z metyraponem, funkcje wątroby (może być podwyższone), testy funkcji tarczycy (poziom wiązania jodu z białkami może być podwyższony, a poziom wychwytu T3 może się zmniejszać). Wskaźniki koagulogramu dotyczące protrombiny (czynnik II) oraz czynników VII, VIII, IX i X mogą wzrastać.

Ze względu na to, że utrata gęstości mineralnej kości może wystąpić u kobiet w każdym wieku, które długotrwałe stosują iniekcje leku Depo-Provera® (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności przed zastosowaniem”), przy przepisywaniu tego leku należy rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, uwzględniając spadek gęstości mineralnej kości, który może występować w okresie ciąży i/lub karmienia piersią.

Bardzo ważne jest, aby potencjalnym pacjentkom dostarczyć adekwatnych informacji dotyczących długotrwałego działania leku, możliwych działań niepożądanych oraz niemożliwości natychmiastowego cofnięcia skutków każdej iniekcji, a także podjąć wszelkie starania, aby upewnić się, że każda pacjentka otrzymała niezbędne zalecenia, które umożliwiają jej pełne zrozumienie tych informacji.

Kobiet należy poinformować, że lek Depo-Provera® nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (STI), w tym przed zakażeniem HIV (AIDS). Środki zapobiegające bezpiecznemu seksowi, w tym poprawne stosowanie prezerwatyw we wszystkich przypadkach, zmniejszają ryzyko przeniesienia STI, w tym HIV, drogą seksualną. Korzyści i ryzyko różnych metod antykoncepcji należy oceniać indywidualnie dla każdej kobiety. Jeśli występują jakiekolwiek z wymienionych chorób/ czynników ryzyka, korzyści z zastosowania leku Depo-Provera® należy porównać z możliwymi ryzykami dla każdej kobiety i omówić je z pacjentką przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu stosowania leku. W przypadku pogorszenia się stanu zdrowia, nasilenia lub pojawienia się któregokolwiek z tych chorób lub czynników ryzyka, kobieta powinna skontaktować się z lekarzem. Lekarz powinien zadecydować, czy należy przerwać stosowanie leku Depo-Provera®.

Informacja o substancjach pomocniczych

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg)/dawkę sodu, czyli jest praktycznie pozbawiony sodu.

Lek zawiera metyloparaben (E 218) i propyloparaben (E 216), które mogą powodować reakcje alergiczne (możliwe opóźnione) oraz w pojedynczych przypadkach – skurcz oskrzeli.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią

Plodność

Lek Depo-Provera® jest przeznaczony do zapobiegania ciąży.

U kobiet może występować opóźnienie powrotu do płodności (zdolności do zajścia w ciążę) po odstawieniu leku Depo-Provera® (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności przed zastosowaniem”).

Ciąża

Leku Depo-Provera® nie należy stosować w okresie ciąży ani do celów diagnostycznych, ani terapeutycznych. Lek Depo-Provera® jest przeciwwskazany w ciąży.

Lekarze powinni sprawdzić u pacjentek brak ciąży przed wykonaniem pierwszej iniekcji leku Depo-Provera®, a także sprawdzić, czy kolejne dawki nie zostały opóźnione o więcej niż 89 dni (12 tygodni i 5 dni).

Dzieci urodzone w wyniku przypadkowej ciąży, która wystąpiła 1–2 miesiące po iniekcji leku Depo-Provera®, miały zwiększone ryzyko urodzenia z niską masą ciała, co z kolei wiąże się z wyższym ryzykiem śmiertelności noworodków. Odpowiednie ryzyko jest niskie, ponieważ takie ciąże są rzadkie.

U dzieci, które były narażone na działanie acetianu medroksyprogesteronu in utero i u których prowadzono obserwacje do okresu dojrzewania, nie zaobserwowano żadnych niepożądanych skutków dla zdrowia, w tym na rozwój fizyczny, intelektualny, seksualny czy społeczny.

Karmienie piersią

Acetian medroksyprogesteronu i/lub jego metabolity przenikają do mleka matki. Przeprowadzono badania niemowląt narażonych na działanie acetianu medroksyprogesteronu w okresie karmienia piersią pod kątem wpływu na rozwój i zachowanie do okresu dojrzewania. Nie zaobserwowano działań niepożądanych. Jednakże ze względu na ograniczone dane dotyczące wpływu acetianu medroksyprogesteronu na niemowlęta karmione piersią w wieku do sześciu tygodni, lek Depo-Provera® należy stosować nie wcześniej niż po sześciu tygodniach od porodu, gdy układ enzymatyczny niemowlęcia będzie bardziej rozwinięty.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn

Stosowanie leku Depo-Provera® może powodować ból głowy i zawroty głowy. W przypadku wystąpienia takich efektów pacjentkom zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów oraz pracy z innymi maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

Aby upewnić się, że stosowana dawka stanowi jednorodną zawiesinę leku DEPO-PROVERA®, przed zastosowaniem należy dokładnie wstrząsnąć zawiesiną do wstrzykiwań.

Dawki należy podawać drogą głębokiego wstrzykiwania do mięśni. Należy upewnić się, że wstrzyknięcie depotowe zostało wykonane w tkankę mięśniową, najlepiej do mięśnia pośladkowego większego, ale można również stosować inne mięśnie, np. mięsień delta.

Przed wykonaniem wstrzyknięcia miejsce iniekcji należy oczyścić, stosując standardowe metody.

Dorośli

Pierwsze wstrzyknięcie: aby zapewnić działanie antykoncepcyjne w pierwszym cyklu stosowania, należy podać wstrzyknięcie 150 mg leku do mięśni w ciągu pierwszych 5 dni regularnego cyklu menstruacyjnego. Jeżeli wstrzyknięcie zostanie wykonane zgodnie z tą instrukcją, nie jest konieczne stosowanie dodatkowych środków antykoncepcyjnych.

Po porodzie: aby zwiększyć pewność, że pacjentka nie jest w ciąży w czasie pierwszego zastosowania leku, wstrzyknięcie należy wykonać w ciągu 5 dni po porodzie, jeżeli kobieta nie karmi piersią.

Istnieją dane wskazujące, że u kobiet stosujących DEPO-PROVERA® bezpośrednio w okresie poporodowym może wystąpić długotrwałe i nasilone krwawienie. Z tego powodu w okresie poporodowym lek należy stosować z ostrożnością. Kobietom, które zdecydowały się na stosowanie leku bezpośrednio po porodzie lub po przerwaniu ciąży, należy poinformować o zwiększonym ryzyku wystąpienia nasilonego lub długotrwałego krwawienia. Lekarzy należy przypomnieć, że u kobiet nie karmiących piersią owulacja może wystąpić już w 4. tygodniu po porodzie.

Jeśli kobieta po porodzie będzie karmić dziecko piersią, pierwsze wstrzyknięcie należy wykonać nie wcześniej niż po 6 tygodniach od porodu, gdy układ enzymatyczny noworodka będzie bardziej rozwinięty. Kolejne wstrzyknięcia należy wykonywać w odstępach 12-tygodniowych.

Kolejne dawki: należy stosować w odstępach 12-tygodniowych; jednakże, jeżeli wstrzyknięcie zostanie podane nie później niż 5 dni po upływie tego okresu, nie są wymagane dodatkowe środki antykoncepcyjne (np. bariery). (Uwaga: u partnerów mężczyzn, którzy przeszli wazektomię, może być konieczne wykonanie drugiego wstrzyknięcia 150 mg leku do mięśni 12 tygodni po pierwszym wstrzyknięciu. Może to być konieczne u niewielkiej liczby pacjentek, u których partnerzy nie osiągnęli spadku liczby plemników do zera). Jeżeli z jakiegokolwiek powodu czas od ostatniego wstrzyknięcia przekracza 89 dni (12 tygodni i 5 dni), przed kolejnym wstrzyknięciem należy wykluczyć ciążę, a pacjentka powinna stosować dodatkowe środki antykoncepcyjne (np. bariery) przez 14 dni po wykonaniu tego kolejnego wstrzyknięcia.

Pacjenci w podeszłym wieku: nie dotyczy.

Przejście z innych środków antykoncepcyjnych

Lek DEPO-PROVERA® należy stosować w taki sposób, aby zapewnić ciągłe działanie antykoncepcyjne. Należy w tym celu wziąć pod uwagę mechanizm działania innych środków (np. pacjentkom przechodzącym z doustnych środków antykoncepcyjnych, pierwsze wstrzyknięcie leku należy podać w ciągu 7 dni po przyjęciu ostatniej aktywnej tabletki).

Niewydolność wątroby

Wpływ choroby wątroby na farmakokinetykę leku DEPO-PROVERA® jest nieznany. Ponieważ lek jest głównie wydalany przez wątrobę, jego metabolizm może być osłabiony u pacjentek z ciężką niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Niewydolność nerek

Wpływ choroby nerek na farmakokinetykę leku DEPO-PROVERA® jest nieznany. U kobiet z niewydolnością nerek nie jest wymagana korekta dawki, ponieważ lek DEPO-PROVERA® jest prawie całkowicie wydalany poprzez metabolizm w wątrobie.

Dzieci

Leku DEPO-PROVERA® nie należy stosować przed nadejściem okresu menstruacyjnego (patrz sekcja „Wskazania”).

Dostępne są dane dotyczące stosowania do mięśni acetianu medroksyprogesteronu u nastolatek (12–18 lat) (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania” oraz „Farmakodynamika”). Jeżeli chodzi o utratę gęstości mineralnej tkanki kostnej, oczekuje się, że bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku DEPO-PROVERA® u nastolatek po nadejściu okresu menstruacyjnego będzie takie samo jak u dorosłych kobiet.

Przedawkowanie

Nie wymagane są żadne specjalne działania poza przerwaniem terapii.

Działania niepożądane.

W trakcie dużego badania klinicznego z udziałem ponad 4200 kobiet, które stosowały lek Depo-Provera® przez 7 lat, zgłaszano następujące działania niepożądane.

Najczęściej występujące działania niepożądane (u ponad 5% pacjentek): zwiększenie masy ciała (69%), zmniejszenie masy ciała (25%), ból głowy (16%), pobudzenie nerwowe (11%), ból lub dyskomfort brzucha (11%), zawroty głowy (6%), obniżenie libidum (6%).

Działania niepożądane podano według poniższych kategorii częstości:

bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), rzadko (od ≥1/1000 do <1/100), rzadko (od ≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (nie można ustalić częstości na podstawie dostępnych danych).

Dobrotliwe, złośliwe i niespecyficzne nowotwory (w tym torbiele i polipy). Rzadko: raka piersi.

Zaburzenia układu krwi i chłonnego. Rzadko: anemia, zaburzenia układu krwiotwórczego.

Zaburzenia układu odpornościowego. Nieczęsto: nadwrażliwość na lek. Rzadko: reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilakto-idna, obrzęk naczynioruchowy.

Zaburzenia związane z metabolizmem i odżywianiem. Nieczęsto: zwiększone apetyt, zmniejszone apetyt.

Zaburzenia psychiczne. Bardzo często: pobudzenie nerwowe. Często: depresja, obniżenie libidum. Nieczęsto: bezsenność. Rzadko: anorgazmia, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia nastroju, drażliwość, lęk.

Zaburzenia układu nerwowego. Bardzo często: ból głowy. Często: zawroty głowy. Nieczęsto: drgawki, senność, parestezje. Rzadko: migrena, porażenie, omdlenie.

Zaburzenia narządu słuchu i przedsionkowego. Rzadko: zawroty głowy.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego. Rzadko: tachykardia.

Zaburzenia naczyń. Nieczęsto: napływy gorąca. Rzadko: embolia i zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zapalenie żył z zakrzepem, nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie wenozne żył.

Zaburzenia układu oddechowego, organów klatki piersiowej i jamy międzywyrostkowej. Nieczęsto: duszność. Rzadko: embolia tętnicy płucnej.

Zaburzenia układu pokarmowego. Bardzo często: ból brzucha, uczucie dyskomfortu brzucha. Często: nudności, wzdęcia. Rzadko: krwawienie z odbytu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych. Nieczęsto: zaburzenia funkcji wątroby. Rzadko: żółtaczka, patologiczny poziom enzymów wątrobowych.

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych. Często: wypadanie włosów, trądzik, wysypka. Nieczęsto: hirsutyzm, pokrzywka, świąd, plamica. Rzadko: nabyte zanikanie tłuszczowe*, zapalenie skóry, siniaki, twardzina, prążki.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Często: ból pleców, ból kończyn. Rzadko: ból stawów, skurcze mięśni, osteoporoza, w tym złamania osteoporotyczne.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych. Często: wydzielina z pochwy, ból piersi, infekcje dróg moczowo-płciowych. Nieczęsto: nieregularne krwawienia maciczne (nieregularne, nasilone, niewielkie, plamienie), galaktoreja, ból miednicy, ból podczas stosunku, hamowanie laktacji. Rzadko: zapalenie pochwy, amenorea, ból piersi, krwawienie maciczne, menorygia, suchość pochwy i sromu, mastalgia, torbiel jajnika, zespół przedmiesiączkowy, hiperplazja endometrium, zmiany wielkości piersi, krwawe wydzieliny z brodawek, torbiel pochwy, powiększenie piersi, brak przywrócenia funkcji rozrodczej, uczucie objawów jak w ciąży.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Często: obrzęk/zatrzymanie płynu, osłabienie. Nieczęsto: ból w klatce piersiowej. Rzadko: gorączka, zwiększone zmęczenie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia*, utrzymywanie się zaniku/wgniecenia/wciągnięcia w miejscu wstrzyknięcia*, guzki/zgęstnienia w miejscu wstrzyknięcia*, ból/bólowość w miejscu wstrzyknięcia*, uczucie pragnienia, dysfonia, porażenie nerwu twarzowego, obrzęk w okolicy pachowej.

Wyniki badań laboratoryjnych. Bardzo często: zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała. Rzadko: zmniejszenie gęstości masy kostnej, zmniejszenie tolerancji glukozy, odchylenia w wynikach cytologicznej próby z szyjki macicy.

*Działanie niepożądane zidentyfikowane w okresie posprzedażowym.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie zamrażać. Nie chłodzić. Przechowywać fiolkę w pozycji pionowej.

Opakowanie. 1 ml zawiesiny w fiolce lub wypełnionym strzykawce, po 1 fiolce lub 1 strzykawce w tekturowym pudełku.

Kategoria wydawania. na receptę.

Producent.

Pfizer Manufacturing Belgium NV/Pfizer Manufacturing Belgium NV.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Rijksweg 12, Puurs-Sint-Amands, 2870, Belgia/Rijksweg 12, Puurs-Sint-Amands, 2870, Belgium.