Clodifen

Ukraina
Nazwa handlowa Clodifen
Postać farmaceutyczna roztwór do wstrzykiwań
Substancja czynna / Dawkowanie
diklofenak · 25 mg/ml
Typ recepty na receptę
Kod ATC
M01AB05
Numer rejestracyjny UA/16930/01/01
Producent World Meditsin Ilac San. ve Tij. A.S.
Clodifen roztwór do wstrzykiwań

Spis treści

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU DO CELÓW MEDYCZNYCH Clodifen (CLODIFEN)

Skład:

substancja czynna: diklofenak;

1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 25 mg diklofenaku sodu;

1 ampułka (3 ml) roztworu do wstrzykiwań zawiera 75 mg diklofenaku sodu;

substancje pomocnicze: propylenoglikol; metabisulfit sodu (E 223); alkohol benzylowy; manitol (E 421); wodorotlenek sodu lub kwas chlorowodorowy rozcieńczony; woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty roztwór jasnożółtego koloru.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Niesterydowe leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu octowego i związki pokrewne. Kod ATC M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Substancja czynna leku – diklofenak – jest niesteroidowym lekiem o wyraźnych właściwościach przeciwbólowych/przeciwwzapalnych. Jest inhibitorem prostaglandynsyntetazy (cyklooksygenazy). Prostaglandyny odgrywają kluczową rolę w powstawaniu stanu zapalnego, bólu i gorączki. Diklofenak sodowy in vitro w stężeniach równoważnych tym, które osiąga się u człowieka, nie hamuje biosyntezy proteoglikanów w chrząstce.

Jeśli diklofenak stosuje się jednocześnie z opioidami w celu złagodzenia bólu powlekowego, znacząco zmniejsza to potrzebę stosowania opioidów.

Farmakokinetyka.

Absorpcja

Po podaniu 75 mg diklofenaku w postaci wstrzyknięcia do mięśnia absorpcja rozpoczyna się natychmiast, a średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynoszące około 2,5 μg/ml osiągane jest po około 20 minutach.

Jeśli 75 mg diklofenaku podaje się w postaci dożylnej infuzji przez 2 godziny, Cmax wynosi około 1,9 μg/ml. Krótszy czas infuzji prowadzi do wyższego Cmax, natomiast dłuższe infuzje prowadzą do osiągnięcia plateau stężenia proporcjonalnego do szybkości infuzji po 3–4 godzinach. Po wstrzyknięciu do mięśnia lub po przyjęciu tabletek gastrorezystentnych lub supozycji, stężenie diklofenaku w osoczu krwi szybko spada bezpośrednio po osiągnięciu maksymalnego poziomu. Po doustnym lub doodbytniczym podaniu około połowa zaabsorbowanego diklofenaku ulega metabolizmowi przy pierwszym przejściu przez wątrobę (efekt pierwszego przejścia).

Pole pod krzywą „stężenie-czas” (AUC) po podaniu do mięśnia lub dożylnym jest około dwukrotnie większe niż po podaniu doustnym lub doodbytniczym, ponieważ te drogi podania pozwalają uniknąć metabolizmu przy pierwszym przejściu przez wątrobę.

Właściwości farmakokinetyczne nie zmieniają się po wielokrotnym podawaniu. Przy zachowaniu zalecanych odstępów dawkowania nie dochodzi do akumulacji diklofenaku.

Rozkład

Około 99,7% diklofenaku wiąże się z białkami osocza krwi, głównie z albuminą (99,4%). Obliczony pozorny objętość rozkładu wynosi 0,12–0,17 l/kg.

Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie maksymalne stężenie osiąga się 2–4 godziny po osiągnięciu maksymalnego stężenia w osoczu krwi. Oczekiwany okres półtrwania (t1/2) w płynie synowialnym wynosi od 3 do 6 godzin. Dwa godziny po osiągnięciu maksymalnego stężenia w osoczu krwi, stężenie diklofenaku w płynie synowialnym przekracza stężenie w osoczu krwi i pozostaje wyższe przez okres do 12 godzin.

Diklofenak stwierdzono w niskim stężeniu (100 ng/ml) w mleku matki u jednej karmiącej kobiety. Szacowana ilość przechodząca do organizmu niemowlęcia z mlekiem matki wynosi 0,03 mg/kg/doba.

Metabolizm

Biortransformacja diklofenaku zachodzi w wątrobie częściowo przez glukuronidację niezmienionej cząsteczki, ale głównie poprzez jednokrotne i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylowanie, co prowadzi do powstania kilku fenolowych metabolitów (3'-hydroksy-, 4'-hydroksy-, 5-hydroksy-, 4',5-dihydroksy- oraz 3'-hydroksy-4'-metoksydiklofenak), z których większość przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Dwa z tych fenolowych metabolitów są biologicznie aktywne, jednak ich działanie jest znacznie słabsze niż diklofenaku.

Wydalanie

Całkowity klirens ogólnoustrojowy diklofenaku w osoczu krwi wynosi 263 ± 56 ml/min (średnia wartość ± SD). Okres półtrwania terminalnego t1/2 wynosi 1–2 godziny. Cztery metabolity, w tym dwa aktywne, mają również krótki okres półtrwania w osoczu – 1–3 godziny. Jeden metabolit, 3'-hydroksy-4'-metoksydiklofenak, ma znacznie dłuższy t1/2, ale jest praktycznie nieaktywny. Oколо 60% podanej dawki wydala się z moczem w postaci glukuronidowego koniugatu niezmienionej cząsteczki oraz metabolitów, z których większość również przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Mniej niż 1% wydala się w postaci niezmienionej substancji. Reszta dawki wydala się w postaci metabolitów z żółcią przez jelita.

Linowość/nielinowość

Stężenie w osoczu krwi wykazuje zależność liniową od dawki.

Grupy specjalne pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaobserwowano różnic w zależności od wieku pacjenta w zakresie absorpcji, metabolizmu lub wydalania diklofenaku, z wyjątkiem przypadku, w którym 15-minutowa infuzja dożylna u pacjentów w podeszłym wieku prowadziła do stężenia diklofenaku w osoczu krwi o 50% wyższego niż u młodych zdrowych ochotników.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek przy zachowaniu standardowego schematu dawkowania nie należy oczekiwać akumulacji niezmienionej substancji czynnej, na podstawie kinetyki diklofenaku po jednorazowym podaniu. Przy klirensie kreatyniny mniejszym niż 10 ml/min stężenie hydroksymetabolitów w osoczu krwi jest około czterokrotnie wyższe niż u zdrowych ochotników. Jednak metabolity są ostatecznie wydalane z żółcią.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub skompensowanym marskością wątroby kinetyka i metabolizm diklofenaku są takie same jak u pacjentów bez choroby wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Lek stosowany w trybie wewnątrzmięśniowym wskazany jest do leczenia:

  • zapalnych i zwyrodnieniowych postaci reumatyzmu, reumatoidalnego zapalenia stawów, szpotawiającego zapalenia stawów kręgosłupa, osteoarthrytu, spondylarthrytu, zespołu bólowego kręgosłupa, pozastawowego reumatyzmu;
  • ostrych napadów podagry;
  • kolki nerkowej i żółciowej;
  • bólu i obrzęku po urazach i zabiegach operacyjnych;
  • ciężkich napadów migreny.

Lek stosowany w formie wlewu dożylnego wskazany jest do leczenia lub profilaktyki bólu powabiegowego.

Przeciwwskazania.

  • Podwyższona wrażliwość na substancję czynną, metabisulfit sodu lub inne składniki leku;

  • wywiad krwawienia lub perforacji przewodu pokarmowego związany z wcześniejszą terapią niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ);

  • aktywna faza wrzodu żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienie przewodu pokarmowego lub perforacja;

  • aktywna faza choroby wrzodowej/krwawienia lub nawracająca choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (2 lub więcej oddzielnych epizodów potwierdzonej choroby wrzodowej lub krwawienia);

  • stosowanie u pacjentów, u których zastosowanie ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ wywołuje napady astmy oskrzelowej, oskrzelowego skurczu, obrzęku naczynioruchowego, pokrzywki lub ostrego kataru/nowotworów nosa, lub objawów podobnych do alergii;

  • zapalne choroby jelit (np. choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego);

  • niewydolność wątroby;

  • niewydolność nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej (eGFR) < 15 ml/min/1,73 m²);

  • niewydolność serca (NYHA II-IV);

  • choroba niedokrwienna serca u pacjentów z klinicznym przebiegiem dławicy piersiowej lub z przebytym zawałem mięśnia sercowego;

  • choroby naczyniowe mózgu u pacjentów z przebytym udarem mózgu lub epizodami przemijających ataków niedokrwiennych;

  • choroby tętnic obwodowych;

  • wysokie ryzyko wystąpienia krwawienia powabiegowego, zaburzeń krzepnięcia krwi, zaburzeń hemostazy, zaburzeń hematopoezy lub krwawień mózgowo-naczyniowych;

  • leczenie bólu w okresie okołochirurgicznym podczas aortokoronarnego przeszczepienia tętniowego (lub stosowanie aparatu krążenia wspomaganego);

  • III trymestr ciąży;

  • okres karmienia piersią;

  • wiek dziecięcy (do 18 roku życia).

Tylko do stosowania dożylnego:

  • jednoczesne stosowanie NLPZ lub leków przeciwzakrzepowych (w tym małych dawek heparyny);
  • wywiad hemoragii w wywiadzie, potwierdzona lub podejrzewana krwawica mózgowa w wywiadzie;
  • zabiegi operacyjne związane z wysokim ryzykiem krwawienia;
  • wywiad astmy oskrzelowej;
  • umiarkowane lub ciężkie zaburzenie funkcji nerek (stężenie kreatyniny we krwi >160 µmol/l);
  • hipowolemia lub odwodnienie z dowolnej przyczyny.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami możliwe są następujące interakcje.

Lit. Możliwe zwiększenie stężenia litu we krwi. Zaleca się monitorowanie stężenia litu we krwi.

Digoksyna. Możliwe zwiększenie stężenia digoksyny we krwi. Zaleca się monitorowanie stężenia digoksyny we krwi.

Diuretyki i leki przeciwhypertensyjne (np. beta-blokery, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ECA)). Możliwe zmniejszenie działania przeciwhypertensyjnego na skutek hamowania syntezy rozszerzających naczynia prostaglandyn. Taką kombinację należy stosować ostrożnie, a pacjenci, szczególnie starsi, powinni być pod ścisłą kontrolą ciśnienia tętniczego. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednie nawodnienie, zaleca się również monitorowanie funkcji nerek po rozpoczęciu terapii wspomagającej i regularnie po niej, szczególnie w przypadku diuretyków i inhibitorów ECA, ze względu na zwiększone ryzyko nefrotoksyczności (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki powodujące hiperkaliemię (np. diuretyki zatrzymujące potas, cyklosporyna, takerolimus, trimetoprym). Możliwe zwiększenie stężenia potasu we krwi. W przypadku stosowania takiej kombinacji kontrolę pacjentów należy przeprowadzać częściej (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Antykoagulancy i leki przeciwzakrzepowe. Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia. Taką kombinację należy stosować ostrożnie. Choć badania kliniczne nie wskazują na wpływ diklofenaku na aktywność antykoagulantów, istnieją pojedyncze doniesienia o zwiększeniu ryzyka krwawienia u pacjentów otrzymujących diklofenak i antykoagulancy jednocześnie. Dlatego dla pewności, że nie jest wymagana zmiana dawki antykoagulantów, zaleca się dokładne monitorowanie stanu takich pacjentów. Jak i inne NLPZ, diklofenak w wysokich dawkach może tymczasowo hamować agregację płytek krwi.

Inne NLPZ (w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2)) i kortykosteroidy. Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia i wrzodów przewodu pokarmowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Podczas jednoczesnego stosowania z NLPZ możliwe jest zwiększenie ryzyka krwawienia przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki przeciwcukrzycowe. Badania kliniczne wykazały, że diklofenak można stosować razem z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bez wpływu na ich działanie kliniczne. Jednak znane są pojedyncze przypadki wpływu hipoglikemicznego i hiper-glikemicznego, wymagające zmiany dawki leków przeciwcukrzycowych podczas leczenia diklofenakiem. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie poziomu glukozy we krwi, co stanowi środek ostrożności podczas wspomagającej terapii. Istnieją również pojedyncze doniesienia o przypadkach kwasicy metabolicznej podczas jednoczesnego stosowania z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Metotreksat. Możliwe hamowanie klirensu metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zwiększenia jego poziomu. Przy stosowaniu NLPZ, w tym diklofenaku, mniej niż 24 godziny przed leczeniem metotreksatem zaleca się zachować ostrożność, ponieważ może wzrosnąć stężenie metotreksatu we krwi i zwiększyć się toksyczność tej substancji. Zarejestrowano przypadki ciężkiej toksyczności, gdy metotreksat i NLPZ, w tym diklofenak, stosowano w odstępie do 24 godzin. Ta interakcja jest pośrednikiem przez akumulację metotreksatu w wyniku zaburzonej wydzielania nerkowego w obecności NLPZ.

Cyklosporyna. Możliwe zwiększenie nefrotoksyczności cyklosporyny na skutek wpływu na nerkowe prostaglandyny. Z tego powodu należy ją stosować w niższych dawkach niż u pacjentów nie przyjmujących cyklosporyny.

Takerolimus. Możliwe zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności, co może być pośrednikiem przez nerkowe efekty antyprostaglandynowe NLPZ i inhibitora kalcynewriny.

Antybiotyki chinolonowe. Istnieją pojedyncze doniesienia o wystąpieniu drgawek u pacjentów zarówno z wywiadem, jak i bez wywiadu padaczki lub drgawek. Należy zachować ostrożność przy rozważaniu możliwości stosowania chinolonów u pacjentów, którzy już otrzymują NLPZ.

Fenytoina. Możliwe zwiększenie ekspozycji na fenytoinę. Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny we krwi.

Kolestypol i cholestyramina. Możliwe opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. Dlatego diklofenak zaleca się stosować co najmniej 1 godzinę przed lub 4-6 godzin po podaniu kolestypolu/chlestyraminy.

Glikozydy nasierdziowe. Możliwe nasilenie niewydolności serca, zmniejszenie szybkości filtracji kłębuszkowej i zwiększenie stężenia glikozydów we krwi.

Mifepryston. Możliwe zmniejszenie działania ostatniego. NLPZ, w tym diklofenak, nie powinny być stosowane w ciągu 8-12 dni po zastosowaniu mifeprystonu.

Inhibitory CYP2C9 (np. worykonazol). Możliwe istotne zwiększenie maksymalnego stężenia we krwi i ekspozycji na diklofenak w wyniku hamowania jego metabolizmu. Taką kombinację należy stosować ostrożnie.

Induktory CYP2C9 (np. ryfampycyna). Możliwe istotne zmniejszenie maksymalnego stężenia we krwi i ekspozycji na diklofenak w wyniku nasilenia jego metabolizmu. Taką kombinację należy stosować ostrożnie.

Szczególne środki ostrożności.

Ogólne

Jama żołądka i jelita mogą ulec owrzodzeniu, krwawieniu lub perforacji w dowolnym czasie podczas leczenia lekami przeciwbólowymi niesteroidowymi (NLPZ), niezależnie od ich selektywności wobec COX-2, nawet bez wcześniejszych objawów lub wskazówek w wywiadzie.

Niepożądane działanie leku można zminimalizować poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres czasu, konieczny do kontrolowania objawów.

Należy unikać stosowania leku z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na brak synergii terapeutycznej i możliwość wystąpienia dodatkowych działań niepożądanych (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Badania kontrolowane placebo wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepowych powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych podczas stosowania niektórych selektywnych inhibitorów COX-2. Bezpośrednia korelacja tego ryzyka z selektywnością poszczególnych NLPZ wobec COX-1/COX-2 nie została dotąd ustalona. Ze względu na brak porównywalnych danych z badań klinicznych dotyczących długotrwałego leczenia maksymalnymi dawkami diklofenaku, nie można wykluczyć podobnego zwiększonego ryzyka. W przypadku braku takich danych, przed zastosowaniem leku należy dokładnie ocenić ryzyko i korzyści u pacjentów z potwierdzoną klinicznie chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami mózgowo-naczyniowymi, obturacyjnymi chorobami tętnic obwodowych lub istotnymi czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu). Ze względu na to ryzyko należy podawać najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres leczenia.

Działanie NLPZ na nerki obejmuje zatrzymanie płynu z obrzękami i/lub nadciśnieniem tętniczym. Z tego powodu lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji serca i innymi stanami, które powodują zatrzymanie płynu. Należy również zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów przyjmujących jednocześnie diuretyki lub inhibitory ACE lub u osób narażonych na zwiększone ryzyko hipowolemii.

Skutki są zazwyczaj poważniejsze u pacjentów starszych. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów w podeszłym wieku. W szczególności u osób starszych o słabej kondycji i pacjentów o niskim wskaźniku masy ciała zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek diklofenaku. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia należy przerwać stosowanie leku.

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może, ze względu na swoje właściwości farmakodynamiczne, maskować objawy i oznaki infekcji.

Tak jak inne NLPZ, diklofenak, nawet bez wcześniejszego stosowania, może powodować reakcje alergiczne (w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktydopodobne) (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W przypadku postępujących reakcji nadwrażliwości może również rozwinąć się zespół Kounis – ciężka reakcja alergiczna, która może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Objawy takich reakcji mogą obejmować ból w klatce piersiowej, którego pojawienie się wiąże się z reakcją alergiczną na diklofenak.

W celu uniknięcia rozwoju działań niepożądanych w miejscu wstrzyknięcia, które mogą obejmować osłabienie mięśni, porażenie mięśni, hipestezję, embolię lekową (zespół Nicolai) i martwicę tkanek, należy ściśle przestrzegać odpowiednich wskazówek dotyczących wstrzykiwania do mięśni.

Wpływ na przewód pokarmowy

Podczas stosowania wszystkich NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki krwawienia z przewodu pokarmowego (wymioty krwią, melena), powstawania owrzodzeń lub perforacji, które mogą być śmiertelne i występują w dowolnym czasie podczas leczenia, zarówno z objawami ostrzegawczymi, jak i bez nich, a także przy obecności w wywiadzie poważnych zaburzeń przewodu pokarmowego. Te zjawiska zazwyczaj mają poważniejsze konsekwencje u pacjentów starszych. Jeśli u pacjentów stosujących diklofenak wystąpią krwawienia z przewodu pokarmowego lub powstawanie owrzodzeń, należy przerwać stosowanie leku.

Tak jak przy stosowaniu wszystkich NLPZ, w tym diklofenaku, należy dokładnie monitorować stan pacjentów i stosować lek z dużą ostrożnością u pacjentów z objawami wskazującymi na zaburzenia przewodu pokarmowego, u pacjentów z owrzodzeniem żołądka lub jelita, krwawieniem lub perforacją w wywiadzie (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, powstawania owrzodzeń lub perforacji wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki NLPZ, w tym diklofenaku, a także u pacjentów z owrzodzeniem w wywiadzie, szczególnie z powikłaniami w postaci krwawienia lub perforacji, oraz u pacjentów starszych.

Pacjenci starsi mają zwiększone ryzyko działań niepożądanych podczas stosowania NLPZ, szczególnie takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego i perforacje, które mogą być śmiertelne.

Aby zmniejszyć ryzyko toksycznego wpływu na układ pokarmowy u pacjentów z owrzodzeniem w wywiadzie, szczególnie z powikłaniami w postaci krwawienia lub perforacji, oraz u pacjentów starszych, leczenie należy rozpoczynać i kontynuować najniższymi skutecznymi dawkami.

U takich pacjentów, a także u chorych wymagających jednoczesnego stosowania leków zawierających niskie dawki kwasu acetylosalicylowego lub innych leków, które mogą zwiększać ryzyko działania niepożądanego na układ pokarmowy, należy rozważyć możliwość terapii skojarzonej z zastosowaniem leków ochronnych (np. inhibitorów pompy protonowej lub misoprostolu).

Pacjenci z toksycznością przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie pacjenci starsi, powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy brzuszne (szczególnie krwawienie z przewodu pokarmowego).

Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują leki, które mogą zwiększyć ryzyko owrzodzenia lub krwawienia, takie jak kortykosteroidy systemowe, leki przeciwkrzepliwe (np. warfaryna), środki przeciwzakrzepowe (np. kwas acetylosalicylowy) lub inhibitory zwrotnego wychwytu serotoninowego (SSRI) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Stosowanie NLPZ, w tym diklofenaku, może być związane ze zwiększonym ryzykiem niesprawności przewodu pokarmowego po anastomozie. Lek należy stosować ostrożnie i pod ścisłym nadzorem medycznym pacjentom po zabiegach chirurgicznych na narządach przewodu pokarmowego.

Wpływ na wątrobę

Tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, w tym diklofenaku, poziom jednego lub więcej enzymów wątrobowych może wzrosnąć. Zjawisko to bardzo często obserwowano podczas stosowania diklofenaku w badaniach klinicznych (około 15 % pacjentów), ale bardzo rzadko towarzyszyły mu objawy kliniczne. Większość przypadków wiązała się ze wzrostem na granicy normy. Często (w 2,5 % przypadków) obserwowano umiarkowany wzrost (od ≥ 3 do < 8 razy powyżej górnej granicy normy), podczas gdy częstość wyraźnych wzrostów (≥ 8 razy powyżej górnej granicy normy) pozostawała na poziomie około 1 %. Podwyższony poziom enzymów wątrobowych towarzyszył klinicznie wyraźnemu uszkodzeniu wątroby w 0,5 % przypadków w powyższych badaniach klinicznych. Zwiększone stężenie enzymów zazwyczaj było odwracalne po przerwaniu stosowania diklofenaku. W trakcie długotrwałego leczenia, jako środek ostrożności, należy regularnie monitorować funkcję wątroby. Jeśli zaburzenia funkcji wątroby utrzymują się lub nasilają, jeśli objawy kliniczne lub objawy mogą być związane z postępującą chorobą wątroby lub jeśli pojawiają się inne objawy (np. eozynofilia, wysypka), należy przerwać stosowanie leku.

Przebieg chorób takich jak zapalenie wątroby może przebiegać bez objawów prodromalnych.

Podczas stosowania leku pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby należy dokładnie monitorować stan tych pacjentów, ponieważ może dojść do nasilenia się choroby (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z porfirią wątrobową ze względu na możliwość wywołania napadu.

Wpływ na nerki

Ze względu na ważną rolę prostaglandyn w utrzymaniu przepływu krwi przez nerki, długotrwałe stosowanie dużych dawek NLPZ, w tym diklofenaku, często (1–10 %) prowadzi do obrzęków i nadciśnienia tętniczego. Ponieważ podczas leczenia NLPZ, w tym diklofenakiem, zgłaszano zatrzymanie płynu i obrzęki, lek należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji serca lub nerek, z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie, u osób starszych, u pacjentów otrzymujących terapię towarzyszącą diuretykami lub lekami, które istotnie wpływają na funkcje nerek, oraz u pacjentów z istotnym zmniejszeniem objętości płynu pozakomórkowego z dowolnej przyczyny, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W takich przypadkach należy monitorować funkcję nerek.

Przerwanie terapii zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Wpływ na skórę

Podczas stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, bardzo rzadko zgłaszano poważne reakcje skórne (niektóre z nich były śmiertelne), w tym odspajające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny epidermalny nekrolyz. Wydaje się, że najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje na początku leczenia, w większości przypadków – w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Przy pierwszym pojawieniu się wysypek skórnych, zmian błon śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości należy przerwać stosowanie leku.

Efekty sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe

Pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zjawisk sercowo-naczyniowych (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) lek można stosować tylko po dokładnej ocenie klinicznej.

Stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach i przez dłuższy czas, może być związane z nieco zwiększonym ryzykiem poważnych zjawisk trombotycznych sercowo-naczyniowych (w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu).

Zazwyczaj nie zaleca się stosowania leku pacjentom z rozpoznanymi chorobami sercowo-naczyniowymi (niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, choroby tętnic obwodowych) lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. W razie potrzeby takiego leczenia pacjentom z rozpoznanymi chorobami sercowo-naczyniowymi, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub istotnymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca i palenie tytoniu) lek należy stosować tylko po dokładnej ocenie i tylko w dawkach do 100 mg na dobę przy leczeniu dłuższym niż 4 tygodnie. Ponieważ ryzyko sercowo-naczyniowe diklofenaku może wzrastać wraz ze zwiększaniem dawki i czasu trwania leczenia, należy go stosować przez możliwie najkrótszy czas i w najniższej skutecznej dawce. Należy okresowo przeglądać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu złagodzenia objawów i odpowiedzi na terapię, szczególnie gdy leczenie trwa dłużej niż 4 tygodnie.

Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów w podeszłym wieku (od 65 roku życia).

Pacjentom z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolnością serca lekkiego lub umiarkowanego stopnia należy monitorować stan i udzielić zaleceń, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki zatrzymania płynu i powstawania obrzęków.

Dane badań klinicznych i epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg na dobę) i przez dłuższy czas, może być związane z nieznacznym zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń tętniczych trombotycznych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).

Pacjentom z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, trwałą chorobą niedokrwienną serca, chorobami tętnic obwodowych i/lub chorobą mózgowo-naczyniową nie zaleca się stosowania diklofenaku. Stosowanie leku w razie potrzeby jest możliwe tylko po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści, wyłącznie w dawce nie przekraczającej 100 mg na dobę. Podobną ocenę należy przeprowadzić przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca i palenie tytoniu).

Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia objawów poważnych chorób tętniczych tromboembolicznych (np. ból w klatce piersiowej, duszność, osłabienie, zaburzenia mowy), które obserwowano bez objawów ostrzegawczych. Takie objawy mogą się rozwinąć w dowolnym czasie. W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Wpływ na wskaźniki hematologiczne

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może tymczasowo hamować agregację płytek krwi. Podczas stosowania leku należy dokładnie monitorować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, zespolem hemoragicznym lub zaburzeniami hematologicznymi.

Podczas długotrwałego leczenia, tak jak w przypadku innych NLPZ, zaleca się monitorowanie analizy krwi.

Stosowanie u pacjentów z astmą w wywiadzie

U chorych na astmę oskrzelową, sezonowy alergiczny nieżyt nosa, u pacjentów z obrzękiem błony śluzowej nosa (polipy nosowe), przewlekłymi obturacyjnymi chorobami płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z alergicznymi, przypominającymi nieżyt objawami) częściej niż u innych występują reakcje na NLPZ, przypominające nasilenie astmy (tzw. nietolerancja analgetyk/astma analgetykowa), obrzęk Quinckego lub pokrzywka. Z tego powodu tym pacjentom zaleca się szczególne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach). Dotyczy to również chorych z alergią na inne substancje, objawiającą się reakcjami skórnymi, świądem lub pokrzywką.

Tak jak inne leki hamujące aktywność prostaglandynosyntetazy, diklofenak sodowy i inne NLPZ mogą sprowokować rozwój skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub u pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie.

Stosowanie u pacjentów z toczeniem rumieniowym układowym (SLE) i mieszanymi chorobami tkanki łącznej

U takich pacjentów może występować zwiększone ryzyko rozwoju oponowego zapalenia mózgu.

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Zgłaszano reakcje w miejscu wstrzyknięcia po wstrzyknięciu diklofenaku do mięśni, w tym martwicę w miejscu wstrzyknięcia i embolię lekową, znaną również jako zespół Nicolai (szczególnie po przypadkowym podskórnej iniekcji). Podczas wstrzykiwania leku do mięśni należy przestrzegać odpowiedniego wyboru igły i techniki wstrzykiwania (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Wpływ na płodność u kobiet

Stosowanie diklofenaku może prowadzić do zaburzeń płodności u kobiet i nie jest zalecane kobietom planującym zajście w ciążę. U kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub które poddają się badaniom z powodu niepłodności, należy rozważyć przerwanie stosowania leku.

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Meta-bisulfit sodu w roztworze do wstrzykiwań może również prowadzić do pojedynczych ciężkich reakcji nadwrażliwości i do skurczu oskrzeli.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol/dawkę sodu, czyli jest praktycznie wolny od sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Okres ciąży

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionu/płodu. Dane badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia i/lub ryzyko rozwoju wad serca i gastroszysy po stosowaniu inhibitora syntezy prostaglandyn w wczesnych stadiach ciąży. Absolutne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1 % do około 1,5 %. Nie można wykluczyć, że ryzyko zwiększa się wraz ze wzrostem dawki i czasu trwania leczenia. Wykazano, że u zwierząt podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia utraty przed- i poimplantacyjnej oraz śmiertelności embrionu/płodu. Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku może powodować oligohydramnios w wyniku zaburzeń funkcji nerek płodu. Może to wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia.

W I i II trymestrze ciąży lek nie powinien być stosowany, z wyjątkiem przypadków ekstremalnej konieczności.

Jeśli lek stosują kobiety próbujące zajść w ciążę lub kobiety w I i II trymestrze ciąży, dawka powinna być jak najniższa, a czas trwania leczenia jak najkrótszy. Należy rozważyć monitorowanie oligohydramniosu przed porodem po wpływie leku przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży. Stosowanie leku należy przerwać, jeśli stwierdzono oligohydramnios.

W III trymestrze wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn powodują:

Ryzyko dla płodu:

  • toksyczność sercowo-płucna (z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym);
  • zaburzenia funkcji nerek (patrz wyżej).

Ryzyko dla kobiety na końcu ciąży i dla noworodka:

  • możliwe wydłużenie czasu krwawienia, działanie przeciwzakrzepowe, które może wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo niskich dawek;
  • hamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu.

Z tego powodu lek Clodifen jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Okres karmienia piersią

Tak jak inne NLPZ, diklofenak przenika w niewielkich ilościach do mleka matki. Leku nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Wpływ na płodność

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może wpływać na płodność kobiet. Leku Clodifen nie zaleca się kobietom planującym zajście w ciążę. Kobiety mające trudności z zapłodnieniem lub te, które poddawały się badaniom z powodu niepłodności, powinny przerwać stosowanie leku.

Na podstawie odpowiednich danych badań u zwierząt nie można wykluczyć zaburzeń funkcji rozrodczych u samców. Znaczenie tych danych dla człowieka nie zostało ustalone.

Wpływ na zdolność do kierowania pojazdami lub obsługiwanie maszyn.

Jeśli podczas leczenia NLPZ występują zaburzenia wzroku, zawroty głowy, uczucie wiru, senność lub inne zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, należy powstrzymać się od kierowania pojazdami lub obsługiwanie maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Ogólną rekomendacją jest indywidualne ustalenie dawki.

Lek Clodifen należy stosować w najniższych skutecznych dawkach przez najkrótszy możliwy czas, biorąc pod uwagę cel leczenia u każdego pacjenta.

Dorośli

Lek stosuje się nie dłużej niż przez dwa dni. W razie potrzeby leczenie można kontynuować tabletkami lub supozycjami diklofenaku.

Stosowanie do wewnątrzmięśniowe

Aby zapobiec uszkodzeniu nerwów lub innych tkanek w miejscu wstrzyknięcia do wewnątrzmięśniowego, należy przestrzegać następujących zasad, ponieważ takie uszkodzenia mogą prowadzić do osłabienia mięśni, porażenia mięśni, hipozestezji, zjawiska embolii lekowej (zespół Nicolau) oraz martwicy w miejscu wstrzyknięcia.

Lek Clodifen należy wstrzykiwać głęboko do górnego zewnętrznego kwadrantu mięśnia pośladkowego, stosując technikę bezpieczną. Dawką standardową jest 75 mg (1 ampułka) raz na dobę. W ciężkich przypadkach (np. kolka) dawkę dobową można zwiększyć do 2 wstrzyknięć po 75 mg, zachowując odstęp kilku godzin (po jednym wstrzyknięciu do każdego pośladka).

Jako alternatywę dla roztworu 75 mg do wstrzyknięć można stosować inne postaci lekarskie diklofenaku (np. tabletki lub supozycje) do maksymalnej sumarycznej dawki 150 mg na dobę.

Ciężkie napady migreny

W warunkach napadu migreny doświadczenie kliniczne ograniczone jest przypadkami początkowego stosowania 1 ampułki 75 mg. Dawka ta może być podana możliwie od razu po zastosowaniu supozycji 75 mg w tym samym dniu (w razie potrzeby). Całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 150 mg w pierwszym dniu.

Brak dostępnych danych dotyczących stosowania diklofenaku w leczeniu napadów migreny dłużej niż przez 1 dzień. Jeśli pacjent wymaga dalszej terapii w kolejnych dniach, maksymalna dawka dobowa powinna wynosić do 150 mg (w postaci rozłożonych dawek podanych w formie supozycji).

Stosowanie dożylnie

Lek należy stosować w formie dożylnej infuzji. Bezpośrednio przed rozpoczęciem infuzji dożylnej zawartość ampułki należy rozcieńczyć w 100–500 ml 0,9 % roztworu chlorku sodu lub 5 % roztworu glukozy. Oba roztwory należy zbuforować roztworem wodorowęglanu sodu (0,5 ml 8,4 % roztworu lub 1 ml 4,2 %).

Należy stosować wyłącznie przezroczyste roztwory.

Nie wstrzykiwać leku w formie dożylnej iniekcji bolusowej.

Zalecane alternatywne schematy dawkowania:

  • w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego bólu poudarowego 75 mg leku należy podawać w sposób ciągły przez 30 minut do 2 godzin; w razie potrzeby leczenie można powtórzyć po 4–6 godzinach, ale dawka nie powinna przekraczać 150 mg na dobę;
  • w profilaktyce bólu poudarowego 15 minut – 1 godzinę po zabiegu chirurgicznym należy podać dawkę ładującą 25–50 mg leku, po czym należy stosować ciągłą infuzję w dawce około 5 mg/godzinę aż do maksymalnej dawki dobowej 150 mg.

Osoby z grup szczególnego ryzyka

Pacjenci w wieku powyżej 65 roku życia

U pacjentów w wieku powyżej 65 roku życia korekty dawki początkowej leku zazwyczaj nie wymaga się. Jednak zaleca się zachowanie ostrożności ze względu na stan pacjentów, szczególnie dotyczy to osłabionych osób starszych lub osób o niskiej masie ciała (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Dzieci (do 18 roku życia)

Lek w postaci roztworu do wstrzykiwań jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży.

Pacjenci z potwierdzoną chorobą sercowo-naczyniową lub istotnymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych

Ogólnie stosowanie leku nie jest zalecane u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub niekontrolowaną nadciśnieniem tętniczym. W razie potrzeby lek może być stosowany u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub istotnymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych wyłącznie po dokładnej ocenie i tylko w dawkach do 100 mg na dobę przy leczeniu dłuższym niż 4 tygodnie (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Pacjenci z niewydolnością nerek

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek (eGFR < 15 ml/min/1,73 m²; patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, dlatego nie można podać zaleceń dotyczących korekty dawki. Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego nie można podać zaleceń dotyczących korekty dawki. Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby od lekkiego do umiarkowanego stopnia (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Dzieci.

Lek w postaci roztworu do wstrzykiwań jest przeciwwskazany u dzieci.

Przedawkowanie.

Objawy

Typowy obraz kliniczny skutków przedawkowania diklofenaku nie występuje. Przedawkowanie może powodować takie objawy jak ból głowy, nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunkę, zawroty głowy, dezorientację, pobudzenie, śpiączkę, senność, szum w uszach, utratę przytomności lub drgawki. W przypadku ciężkiego zatrucia możliwe jest ostre niedostateczność nerek oraz uszkodzenie wątroby.

Leczenie

Leczenie ostrego zatrucia lekami przeciwbólowymi niesteroidowymi, w tym diklofenakiem, polega głównie na działaniach wspierających i leczeniu objawowym. Działania wspierające i leczenie objawowe są konieczne w celu wyeliminowania takich powikłań jak hipotensja tętnicza, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz niewydolność oddechowa.

Specjalne działania, takie jak wymuszone moczowanie, dializa lub hemoperfuzja, nie mogą zagwarantować usunięcia leków przeciwbólowych niesteroidowych, w tym diklofenaku, z powodu ich wysokiego wiązania z białkami osocza krwi oraz intensywnego metabolizmu.

Efekty uboczne.

Poniżej wymienione efekty uboczne obejmują te związane z podawaniem diklofenaku w warunkach krótkotrwałego i długotrwałego stosowania.

Efekty uboczne podano według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100, < 1/10); rzadko (≥ 1/1000, < 1/100); bardzo rzadko (≥ 1/10000, < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000); częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Ze strony krwi i układu limfatycznego:

bardzo rzadko – trombocytopenia, leukopenia, anemia (w tym anemia hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza.

Ze strony układu odpornościowego:

rzadko – nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna i anafilaktydowa (w tym hipotensja tętnicza i wstrząs); bardzo rzadko – obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).

Ze strony psychiki:

bardzo rzadko – dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary nocne, drażliwość oraz inne zaburzenia psychiczne.

Ze strony układu nerwowego:

często – ból głowy, zawroty głowy; rzadko – senność, osłabienie; bardzo rzadko – parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, lęk, drżenie, oponowe zapalenie mózgu bezprzyczynowe, zaburzenia smaku, udar mózgu; częstość nieznana – dezorientacja, halucynacje, zaburzenia czucia, ogólne niedowolnienie.

Ze strony narządów wzroku:

bardzo rzadko – zaburzenia wzroku, zamazanie widzenia, podwójne widzenie; częstość nieznana – zapalenie nerwu wzrokowego.

Ze strony narządów słuchu i labiryntu:

często – zawroty głowy; bardzo rzadko – szumy w uszach, zaburzenia słuchu.

Ze strony serca:

rzadko* – kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego; częstość nieznana – zespół Kounisa.

Ze strony układu naczyniowego:

często – nadciśnienie tętnicze; bardzo rzadko – hipotensja tętnicza, zapalenie naczyń.

Ze strony układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i osierdzia: rzadko – astma (w tym duszność); bardzo rzadko – zapalenie płuc.

Ze strony układu pokarmowego:

często – nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, ból brzucha, niestrawność, brak apetytu; rzadko – zapalenie żołądka, krwawienia gastrointestynalne, wymioty z domieszką krwi, biegunka krwawa, melena, wrzód żołądka lub jelita z krwawieniem, zwężenie przewodu pokarmowego z perforacją (czasem zakończone śmiertelnie, szczególnie u pacjentów starszych), co może prowadzić do zapalenia otrzewnej; bardzo rzadko – zapalenie jelita grubego (w tym kolitis hemorragica, kolitis ischaemica, nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia ze strony przełyku, błoniste zwężenia jelita, zapalenie trzustki.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego:

często – podwyższenie poziomu transaminaz; rzadko – zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia funkcji wątroby; bardzo rzadko – ostra niewydolność wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych:

często – wysypka; rzadko – pokrzywka; bardzo rzadko – pęcherzyca, egzema, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze odluszczenie nabłonka (zespołu Lyella), odłuszczeniowe zapalenie skóry, wypadanie włosów, reakcja fotouczulenia, purpura, swędzenie, alergiczną purpurę Schonleina-Henocha.

Ze strony nerek i dróg moczowych:

często – zatrzymanie płynów, obrzęki; bardzo rzadko – ostre uszkodzenie nerek (ostra niewydolność nerek), hematuria, białkomocz, zespół nerczynny, zapalenie nerek międzywątkowe, martwica papili nerkowej.

Zaburzenia ogólne i w miejscu podania:

często – reakcja w miejscu wstrzyknięcia, ból, zaciekanie; rzadko – obrzęk, martwica w miejscu wstrzyknięcia; bardzo rzadko – ropień w miejscu wstrzyknięcia; częstość nieznana – embolia lekowa (zespół Nicolau).

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych:

bardzo rzadko – impotencja.

Opublikowane dane badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują na zwiększony ryzyko powikłań zakrzepowych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) związane z zastosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach terapeutycznych (150 mg na dobę) i przy długotrwałym stosowaniu (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zaburzenia wzroku

Zaburzenia wzroku takie jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie są efektami klasy NSAID i zazwyczaj są odwracalne po przerwaniu stosowania diklofenaku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związków pokrewnych, które zaburzając regulację przepływu krwi przez siatkówkę, powodują rozwój zaburzeń wzrokowych. Jeśli takie objawy wystąpią podczas stosowania leku, należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

*Częstość odnosi się do danych dotyczących długotrwałego leczenia wysokimi dawkami (150 mg na dobę).

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich uprawnieni przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Zautomatyzowany System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Zazwyczaj roztwór do wstrzykiwań nie może być mieszany z innymi roztworami do wstrzykiwań.

Roztwory chlorku sodu 0,9 % lub glukozy 5 % do wlewu bez dodatku wodorowęglanu sodu narażone są na ryzyko przesyconia, co może prowadzić do powstawania kryształów lub osadu. Nie wolno stosować innych roztworów do wlewów oprócz zaleconych.

Opakowanie.

3 ml roztworu do wstrzykiwań w fiolkach szklanych; 5 fiolki w opakowaniu konturowym blisterowym;

1 opakowanie konturowe blisterowe w pudełku kartonowym.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Wnioskodawca.

WORLD MEDICINE, LLC, Ukraina.

Producent.

WORLD MEDICINE ILAC SAN. VE TIC. A.S.

Miejsce produkcji i adres działalności.

COSB G.O.Pasa Mah. 6. Cad. No:30, Cerkezkoy/Tekirdag, Turcja.