Clariscan

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Clariscan (CLARISCAN)

Skład:

substancja czynna: kwas gadoterowy;

1 ml roztworu zawiera kwasu gadoterowego (w postaci megluminy gadoteratu) 279,3 mg, co odpowiada 0,5 mmol/ml;

substancje pomocnicze: meglumina, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny lub lekko żółtawy roztwór, praktycznie pozbawiony zanieczyszczeń mechanicznych.

Grupa farmakoterapeutyczna. Środki kontrastowe paramagnetyczne. Kwas gadoterowy.

Kod ATC V08C A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Kwas gadoteroowy posiada właściwości paramagnetyczne, które wzmacniają kontrastowanie w rezonansie magnetycznym (MRI). Kwas gadoteroowy nie wykazuje specyficznej aktywności farmakodynamicznej i jest biologicznie wysoce obojętny.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu dożylnym kwas gadoteroowy rozprasza się w płynach pozakomórkowych organizmu. Kwas gadoteroowy nie wiąże się z albuminą osocza.

U pacjentów z prawidłową funkcją nerek okres półtrwania w osoczu wynosi około 90 minut. Kwas gadoteroowy wydala się poprzez filtrację kłębuszkową w postaci niezmienionej. W przypadku niewydolności nerek klirens osoczowy spowalnia się.

U zwierząt stwierdzono niski poziom wydzielania kwasu gadoteroowego z mlekiem, a przenikanie przez barierę łożyskową jest powolne.

Do chwili obecnej nie ma żadnych danych dotyczących kinetyki u osób starszych, dzieci, kobiet w ciąży lub karmiących piersią, a także u pacjentów z uszkodzeniem wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Stosowane wyłącznie w celach diagnostycznych, gdy wykonanie rezonansu magnetycznego (MRI) bez kontrastowania jest niemożliwe.

Dorośli

Kontrastowanie w MRI.

MRI mózgu i rdzenia kręgowego: wykrywanie guzów mózgu, wykrywanie guzów rdzenia kręgowego i tkanek otaczających, wykrywanie przepuklin dysków międzykręgowych oraz rozpoznawanie chorób zakaźnych.

MRI całego ciała, w tym wizualizacja patologii nerek, serca, macicy, jajników, narządów jamy brzusznej i klatki piersiowej, patologii kości i stawów.

Angiografia.

Dzieci (0–18 lat)

• Kontrastowanie w MRI.
• MRI mózgu i rdzenia kręgowego: wykrywanie guzów mózgu, wykrywanie guzów kręgosłupa i tkanek otaczających, wykrywanie przepuklin dysków międzykręgowych oraz rozpoznawanie chorób zakaźnych.
• MRI całego ciała, w tym wizualizacja patologii nerek, serca, macicy, jajników, narządów jamy brzusznej i klatki piersiowej, patologii kości i stawów.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na kwas gadoterowy, megluminę lub którykolwiek lek zawierający gadolinę.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie obserwowano interakcji z innymi lekami. Badania interakcji lekowych nie przeprowadzono w pełni.

Leki współadministrowane, które należy wziąć pod uwagę. Beta-blokery, leki wpłyające na naczynia, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), antagoniści receptora angiotensyny II – te leki obniżają skuteczność mechanizmów kompensacyjnych układu sercowo-naczyniowego w przypadku zaburzeń ciśnienia tętniczego. Przed podaniem związków gadolinu należy poinformować lekarza radiologa o przyjmowaniu przez pacjenta wymienionych leków, a sprzęt do reanimacji należy przygotować z wyprzedzeniem.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Kwas gadoterowy nie może być stosowany do wstrzykiwania do przestrzeni podpajęczynówkowej. Zgłaszano poważne, stanowiące zagrożenie dla życia przypadki, w tym śmiertelne, głównie z reakcjami neurologicznymi (np. śpiączka, encefalopatia, drgawki), po wstrzyknięciu do przestrzeni podpajęczynówkowej. Kwas gadoterowy należy stosować wyłącznie w sposób dożylny. Ekstrawazacja może prowadzić do lokalnych reakcji nietolerancji, wymagających standardowego leczenia miejscowego.

Należy zachować standardowe środki ostrożności podczas przeprowadzania badania MRI: obecność u pacjentów stymulatorów serca, ferromagnetycznych zacisków naczyniowych, pomp infuzyjnych, stymulatorów nerwowych, implantów ślimakowych lub podejrzenie obecności metalowych ciał obcych w organizmie, szczególnie w oku, stanowi przeciwwskazanie do przeprowadzenia badania MRI.

Podwyższona wrażliwość

• Podobnie jak przy stosowaniu innych środków kontrastowych zawierających gadolin, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym stanowiące zagrożenie dla życia. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć charakter alergicznego (opisane jako reakcje anafilaktyczne, jeśli zostały zidentyfikowane jako poważne) lub niealergiczne. Reakcje mogą być natychmiastowe (mniej niż 60 minut) lub opóźnione (do 7 dni). Reakcje anafilaktyczne występują natychmiastowo i mogą prowadzić do śmiertelnego skutku. Reakcje anafilaktyczne nie zależą od dawki, mogą wystąpić nawet po podaniu pierwszej dawki leku i często są nieprzewidywalne.
• Niezależnie od podanej dawki zawsze istnieje ryzyko rozwoju nadwrażliwości.
• Pacjenci, u których wcześniej wystąpiła reakcja podczas wcześniejszego podania środka kontrastowego zawierającego gadolin, mają zwiększone ryzyko wystąpienia kolejnej reakcji po ponownym podaniu tego samego leku lub, być może, innych leków, dlatego u tych pacjentów istnieje wysokie ryzyko rozwoju reakcji alergicznych.
• Podanie kwasu gadoterowego może nasilić objawy istniejącej astmy. U pacjentów z astmą, której przebieg pogorszył się w wyniku przyjęcia leku, decyzję o stosowaniu kwasu gadoterowego należy podjąć po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści.
• Wiadomo, że u pacjentów przyjmujących leki z grupy beta-blokerów, szczególnie przy współistniejącej astmie oskrzelowej, reakcje nadwrażliwości po stosowaniu jodowych środków kontrastowych mogą się nasilać. Pacjenci ci mogą być oporni na standardowe leczenie reakcji nadwrażliwości za pomocą beta-agonistów.
• Przed wstrzyknięciem jakiegokolwiek środka kontrastowego należy ustalić u pacjenta wywiad alergologiczny (np. uczulenie na owoce morza, katar sienny, pokrzywka), wrażliwość na środki kontrastowe oraz obecność astmy oskrzelowej, ponieważ zgłaszano wyższą częstość występowania niepożądanych reakcji na środki kontrastowe u pacjentów z tymi stanami. Ponadto można rozważyć premedykację lekami przeciwhistaminowymi i/lub glikokortykosteroidami.
• Badanie należy przeprowadzać pod ścisłym nadzorem lekarza. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać podawanie środka kontrastowego i w razie potrzeby rozpocząć odpowiednie leczenie. W całym okresie badania należy zapewnić dostęp do żyły. Aby natychmiast rozpocząć działania ratunkowe, odpowiednie leki (np. adrenalina i leki przeciwhistaminowe), rurka do intubacji i respirator muszą być gotowe do użycia.

Zaburzenia funkcji nerek

Przed podaniem kwasu gadoterowego wszystkich pacjentów zaleca się przebadać pod kątem zaburzeń funkcji nerek z interpretacją wyników badań laboratoryjnych.

Zarejestrowano przypadki nefrogenicznego fibrozy systemowego (NFS), związanego ze stosowaniem niektórych zawierających gadolin środków kontrastowych, u pacjentów z ostrymi lub przewlekłymi ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²). Pacjenci poddawani przeszczepowi wątroby należą do grupy szczególnie narażonej, ponieważ częstość ostrej niewydolności nerek w tej grupie jest wysoka. Ponieważ istnieje możliwość, że NFS może również wystąpić po podaniu kwasu gadoterowego, lek ten należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz u pacjentów przed i po przeszczepie wątroby wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści oraz wtedy, gdy informacja diagnostyczna jest istotna, ale niedostępna przy przeprowadzeniu MRI bez kontrastowania.

Po podaniu kwasu gadoterowego można stosować hemodializę w celu usunięcia kwasu gadoterowego z organizmu. Nie ma żadnych dowodów, które pozwoliłyby zalecić przeprowadzenie hemodializy w celu zapobiegania lub leczenia NFS u pacjentów, którzy jeszcze nie byli poddawani procedurze hemodializy.

Pacjenci w wieku podeszłym

Ponieważ u pacjentów w wieku podeszłym (65 lat i więcej) klirens nerkowy kwasu gadoterowego może być obniżony, szczególnie ważne jest monitorowanie stanu tych pacjentów pod kątem rozwoju zaburzeń funkcji nerek.

Dzieci

Niemowlęta i małe dzieci

Z uwagi na niedojrzałą funkcję nerek u noworodków w wieku do 4 tygodni i dzieci do 1 roku życia, kwas gadoterowy należy stosować tym pacjentom wyłącznie po dokładnej analizie wszystkich ryzyk.

Zaburzenia układu nerwowego

Podobnie jak w przypadku innych środków kontrastowych zawierających gadolin, należy zachować szczególne środki ostrożności u pacjentów z obniżonym progiem wystąpienia napadów drgawkowych. Należy podjąć środki ostrożności, np. dokładne monitorowanie stanu pacjenta. Wszystkie urządzenia i leki niezbędne do udzielenia pomocy w przypadku napadów drgawkowych muszą być przygotowane do użycia z wyprzedzeniem.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Dane dotyczące stosowania środków kontrastowych opartych na gadolinie, w tym kwasu gadoterowego, u kobiet w ciąży są ograniczone. Gadolin może przenikać przez łożysko. Nie wiadomo, czy wpływ gadolinu wiąże się z rozwojem niekorzystnych skutków dla płodu.

Badania na modelach zwierzęcych nie wskazują na bezpośredni lub pośredni szkodliwy wpływ na funkcję rozrodczą. Kwasu gadoterowego nie należy stosować w czasie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety wymaga jego zastosowania.

Okres karmienia piersią

Środki kontrastowe zawierające gadolin wydzielają się w niewielkiej ilości do mleka matki. Biorąc pod uwagę niewielką ilość leku wydzielanego do mleka matki oraz słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego, po podaniu dawek klinicznych nie przewiduje się wpływu na noworodka. Decyzję o kontynuowaniu lub przerwaniu karmienia piersią w ciągu 24 godzin po podaniu kwasu gadoterowego należy pozostawić lekarzowi i matce karmiącej piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn. Pacjenci, którym lek podaje się w warunkach ambulatoryjnych, powinni mieć na uwadze możliwość nagłego wystąpienia nudności podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie mechanizmów.

Sposób stosowania i dawki.

Lek Clariscan powinien podawać wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny posiadający doświadczenie w przeprowadzaniu i interpretacji rezultatów badań MRI z wykorzystaniem gadolinu.

Sposób stosowania

Należy stosować najniższą dawkę zapewniającą wystarczające kontrastowanie w celach diagnostycznych.

Dawkę należy obliczyć na podstawie masy ciała pacjenta. Dawka ta nie powinna przekraczać zalecanej dawki na kilogram masy ciała, o czym szczegółowo wspomniano w niniejszym rozdziale.

Dorośli, w tym osoby starsze

MRI mózgu i rdzenia kręgowego. W większości przypadków zalecana dawka wynosi 0,1 mmol/kg, tj. 0,2 ml/kg, co wystarcza do uzyskania odpowiedniego kontrastowania diagnostycznego.

W przypadku utrzymującej się klinicznej podejrzenia uszkodzenia pomimo normalnych wyników badania MRI, kolejna iniekcja 0,2 mmol/kg, tj. 0,4 ml/kg, w ciągu 30 minut może ułatwić wizualizację guza i pomóc w wyborze metody leczenia.

MRI całego ciała i angiografia

Zaleca się podanie 0,1 mmol/kg, tj. 0,2 ml/kg, w celu zapewnienia odpowiedniego kontrastowania diagnostycznego.

Angiografia. W wyjątkowych przypadkach (np. niemożność uzyskania obrazu odpowiedniej jakości dużego obszaru naczyniowego) może być uzasadnione podanie drugiej kolejnej iniekcji 0,1 mmol/kg, tj. 0,2 ml/kg. Jednak jeśli przed rozpoczęciem angiografii określonych obszarów (np. tętnic nóg lub płuc) przewiduje się zastosowanie dwóch kolejnych dawek leku Clariscan, możliwe jest zastosowanie 0,05 mmol/kg, tj. 0,1 ml/kg leku w każdej dawce, w zależności od dostępnego sprzętu do przetwarzania obrazów.

Osoby szczególne

Zaburzenia funkcji nerek

Pacjentom z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek (GFR ≥ 30 ml/min/1,73 m²) stosuje się dawkę dla dorosłych.

Pacjentom z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min/1,73 m²), pacjentom przed i po operacji przeszczepienia wątroby lek Clariscan należy stosować wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści oraz wtedy, gdy informacja diagnostyczna jest ważna, ale niedostępna przy wykonywaniu MRI bez kontrastowania. W razie potrzeby zastosowania leku Clariscan dawka nie powinna przekraczać 0,1 mmol/kg masy ciała. Podczas skanowania nie można stosować więcej niż jednej dawki. Ze względu na brak danych dotyczących ponownego podania, iniekcji kwasu gadoterowego nie należy powtarzać, jeśli odstęp między nimi jest krótszy niż 7 dni.

Pacjenci starsi

Nie ma potrzeby dostosowywania dawki pacjentom starszym (w wieku 65 lat i więcej), jednak lek Clariscan należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z tej grupy wiekowej.

Zaburzenia funkcji wątroby

Pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby stosuje się dawkę dla dorosłych. Jednak zaleca się ostrożne stosowanie, szczególnie w okresie okołoperacyjnym przeszczepienia wątroby.

Dzieci (0–18 lat)

MRI mózgu i rdzenia kręgowego/MRI całego ciała

Zalecana maksymalna dawka kwasu gadoterowego wynosi 0,1 mmol/kg masy ciała. Podczas skanowania nie można stosować więcej niż jednej dawki.

Ze względu na niedojrzałą funkcję nerek u noworodków do 4 tygodni życia oraz dzieci do 1 roku życia, lek Clariscan należy stosować wyłącznie po dokładnym rozważeniu wszystkich czynników, w dawce nie przekraczającej 0,1 mmol/kg masy ciała. Ze względu na brak danych dotyczących ponownego podania, stosowania leku Clariscan nie należy powtarzać, jeśli odstęp między iniekcjami jest krótszy niż 7 dni.

Angiografia

Kwas gadoterowy nie jest zalecany do angiografii u dzieci w wieku do 18 lat ze względu na niewystarczające dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa przy zastosowaniu w tym celu.

Sposób stosowania

Lek jest przeznaczony wyłącznie do wstrzykiwania dożylnego.

Wstrzykiwanie dożylne środków kontrastowych, jeśli to możliwe, należy wykonywać w pozycji leżącej pacjenta. Po podaniu pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez co najmniej pół godziny, ponieważ doświadczenie pokazuje, że większość reakcji niepożądanych występuje w tym okresie.

Z mikrobiologicznego punktu widzenia lek należy użyć natychmiast. Jeśli lek nie zostanie użyty natychmiast, czas i warunki użytkowania w trakcie stosowania są odpowiedzialnością użytkownika; zazwyczaj czas ten nie powinien przekraczać 24 godzin w temperaturze od 2 °C do 8 °C, z wyjątkiem przypadków otwarcia w kontrolowanych i zweryfikowanych warunkach bezpyłowych.

Populacja pediatryczna

W zależności od obliczonej dawki kwasu gadoterowego, którą należy podać dziecku, należy stosować fiolki leku Clariscan o objętości dostosowanej do tej ilości, w celu podania jak najdokładniejszej objętości leku.

U noworodków i niemowląt wymaganą dawkę należy podawać ręcznie.

Dzieci.

Ze względu na niedojrzałą funkcję nerek u noworodków w wieku do 4 tygodni i dzieci do 1 roku życia, kwas gadoterowy należy stosować tym pacjentom wyłącznie po dokładnej analizie wszystkich ryzyk.

Przedawkowanie.

Kwas gadoterowy może być usunięty za pomocą hemodializy. Jednak nie ma dowodów, że hemodializa jest skuteczna w zapobieganiu nefrogennemu włóknieniu systemowemu (NWS).

Niepożądane reakcje.

Niepożądane reakcje związane z zastosowaniem kwasu gadoterowego są zazwyczaj łagodne lub umiarkowanej ciężkości i krótkotrwałe. Najczęściej obserwowane są reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności i ból głowy.

Podczas badań klinicznych najczęściej występującymi niepożądanymi reakcjami były nudności, ból głowy, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, dreszcze, hipotensja, senność, zawroty głowy, uczucie gorąca, pieczenie, wysypka, osłabienie, dysgezja oraz hipertensja, których częstość oceniono jako rzadką (≥1/1000 – <1/100).

W badaniach pozarejestrowych najczęściej występującymi niepożadanymi reakcjami po podaniu kwasu gadoterowego były nudności, wymioty, świąd oraz reakcje nadwrażliwościowe.

Spośród reakcji nadwrażliwościowych najczęściej obserwowane były reakcje skórne, które mogą być lokalizowane, rozlanych lub uogólnione.

Reakcje te najczęściej pojawiają się natychmiast (podczas wstrzyknięcia lub w ciągu jednej godziny po jego rozpoczęciu), czasem z opóźnieniem (od jednej godziny do kilku dni po wstrzyknięciu), objawiając się wówczas zmianami skórnymi.

Reakcje nadwrażliwościowe typu natychmiastowego obejmują jeden lub więcej efektów pojawiających się jednocześnie lub kolejno i najczęściej dotyczą zaburzeń ze strony skóry, układu oddechowego, przewodu pokarmowego, stawów i/lub układu sercowo-naczyniowego.

Każdy objaw może być objawem wstępnym początku wstrząsu i bardzo rzadko prowadzi do skutku śmiertelnego.

Podczas stosowania kwasu gadoterowego odnotowano pojedyncze przypadki NŚF, z których większość dotyczyła pacjentów, którym jednocześnie podawano inne kontrastowe środki zawierające gadolinę.

W poniższej tabeli przedstawiono niepożądane reakcje według klas narządów i układów oraz według częstości z następującą klasyfikacją: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), rzadko (≥ 1/1000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). Dane pochodzą z badań klinicznych.

O poniższych niepożądanych reakcjach zgłaszano przy stosowaniu innych wewnętrznie podawanych środka kontrastowych do MRI.

Efekty uboczne u dzieci

Bezpieczeństwo stosowania kwasu gadoterowego u dzieci analizowano w badaniach klinicznych i po marketingowych. W porównaniu z dorosłymi profil bezpieczeństwa kwasu gadoterowego nie wykazał żadnych specyficznych różnic u dzieci. Większość reakcji to objawy ze strony przewodu pokarmowego lub objawy nadwrażliwości.

Donoszenie o możliwych efektach ubocznych

Istotne jest donoszenie o możliwych efektach ubocznych po wprowadzeniu leku na rynek. Pozwala to na ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w stosowaniu leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych proszone są o donoszenie o wszelkich możliwych efektach ubocznych poprzez krajowy system zgłaszania lub firmę wytwórczą leku.

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 30 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 ml, po 15 ml, po 20 ml roztworu do wstrzykiwań w fiolkach szklanych, zamkniętych korkiem gumowym i aluminiową nakrętką z plastikowym dyskiem.

Po 50 ml, po 100 ml roztworu do wstrzykiwań w fiolkach polipropylenowych, zamkniętych korkiem gumowym i plastikową zakrętką zabezpieczoną przed otwarciem.

Po 10 fiolkach szklanych lub po 10 fiolkach polipropylenowych w pudełku tekturowym z oznaczeniem w języku ukraińskim.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

DžiI Chelskea AS, Norwegia / GE Healthcare AS, Norway.

Siedziba producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

Nikovej 1, NO-0485 Oslo, Norwegia / Nycoveien 1, NO-0485 Oslo, Norway.