Ceftraktam

INSTRUKCJA dotycząca stosowania leczniczego leku Ceftraktam (CEFTRACTAM)

Skład:

substancje czynne: ceftriakson, sulbaktam;

1 butelka zawiera ceftriaksonu (w postaci sterylnego soli sodowej) 500 mg lub 1000 mg oraz sulbaktamu (w postaci sterylnego soli sodowej) 250 mg lub 500 mg odpowiednio.

Postać leku. Proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: krystaliczny proszek od białego do jasnożółtego, nieco higroskopijny.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Inne antybiotyki beta-laktamowe. Cefalosporyny trzeciej generacji. Ceftriakson, kombinacje. Kod ATC J01D D54.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Ceftraktam – lek kombinowany zawierający:

• ceftryaksone (cefalosporyna III generacji), która wykazuje szerokie spektrum działania wobec wrażliwych mikroorganizmów w fazie aktywnej multiplikacji poprzez hamowanie biosyntezy mukopeptydu błony komórkowej;
• sulbaktam – jest nieodwracalnym inhibitorem większości głównych beta-laktamaz produkowanych przez mikroorganizmy oporne na penicylinę. Wykazuje znaczące działanie antybakteryjne wyłącznie wobec Neisseriaceae, Acinetobacter calcoaceticus, Bacteroides spp., Branhamella catarrhalis, Pseudomonas cepacia. Sulbaktam działa synergistycznie z penicylinami i cefalosporynami oraz wiąże się z niektórymi białkami inaktywującymi penicylinę, dlatego niektóre wrażliwe szczepy wykazują zwiększoną wrażliwość na kombinację w porównaniu z monopreparatem antybiotyku beta-laktamowego.

Ceftraktam jest aktywny wobec (w tym szczepów produkujących beta-laktamazy):

• Gram-dodatnich (beztlenowców): Staphylococcus aureus (szczepy wrażliwe na metycylinę), koagulazo-ujemne bakterie z rodzaju Staphylococcus, Streptococcus pyogenes (beta-hemolityczny, grupa A), Streptococcus agalactiae (beta-hemolityczny, grupa B), beta-hemolityczne bakterie z rodzaju Streptococcus (poza grupami A, B), Streptococcus viridans, Streptococcus pneumoniae. Należy wziąć pod uwagę, że szczepy oporne na metycylinę Staphylococcus spp., a także Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Listeria monocytogenes są oporne na cefalosporyny, w tym na ceftryakson;
• Gram-ujemnych (beztlenowców): Aeromonas hydrophila, Alcaligenes faecalis, Alcaligenes odorans, bakterie podobne do Alcaligenes, Citrobacter diversus (w tym C. amalonaticus), Citrobacter freundii, Escherichia coli, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Enterobacter spp. (inne), Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Moraxella catarrhalis (wcześniej nazywana Branhamella catarrhalis), Moraxella osloensis, Moraxella spp. (inne), Morganella morganii, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Plesiomonas shigelloides, Proteus mirabilis, Proteus penneri, Proteus vulgaris, Pseudomonas fluorescens, Pseudomonas spp. (inne), Providencia rettgeri, Providencia spp. (inne), Salmonella typhi, Salmonella spp. (netyfoidalne), Serratia marcescens, Serratia spp. (inne), Shigella spp., Vibrio spp., Yersinia enterocolitica, Yersinia spp. (inne).

Ceftraktam, podobnie jak ceftryakson, stosuje się w leczeniu gruźlicy i kiły, ponieważ Treponema pallidum jest wrażliwe na ceftryakson in vitro oraz w badaniach doświadczalnych na zwierzętach, a badania kliniczne wykazują, że ceftryakson wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu kiły pierwotnej i wtórnej;

• anaerobów: Bacteroides spp. (w tym niektóre szczepy B. fragilis), Clostridium spp. (poza C. difficile), Fusobacterium spp. (z wyjątkiem F. mortiferum i F. varium), Gaffkia anaerobica (wcześniej nazywana Peptococcus), Peptostreptococcus spp.

Uwaga. Wiele szczepów beta-laktamazotwórczych Bacteroides spp., w tym B. fragilis, a także Clostridium difficile są odporne na ceftryakson.

Ponieważ głównym składnikiem aktywnym leku jest ceftryakson, wrażliwość na Ceftraktam określa się na podstawie wrażliwości na ceftryakson, którą można oznaczyć metodą dyfuzyjno-krążkową lub metodą rozcieńczeń na agarze lub w bulionie.

Farmakokinetyka.

Farmakokinetyka ceftryaksonu ma charakter nieliniowy. Wszystkie główne parametry farmakokinetyczne, z wyjątkiem okresu półtrwania (T1/2), zależą od dawki.

Wchłanianie: maksymalne stężenie po wstrzyknięciu domięśniowym osiągane jest po 2–3 godzinach. Bioavailability leku po podaniu domięśniowym wynosi 100% (w odniesieniu do ceftryaksonu).

Po podaniu w dawce 1–2 g ceftryakson dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych. Po podaniu dożylnym ceftryakson szybko przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, w którym bakteriobójcze stężenia wobec wrażliwych mikroorganizmów utrzymują się przez 24 godziny.

Ceftryakson odwracalnie wiąże się z albuminą. Ze względu na niższe stężenie albuminy w płynie tkankowym frakcja wolnego ceftryaksonu w nim jest wyższa niż w osoczu krwi. Maksymalne stężenie (Cmax) w płynie mózgowo-rdzeniowym osiągane jest około 4 godzin po podaniu dożylnym i wynosi średnio 18 mg/l. Przy bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych średnie stężenie ceftryaksonu w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi 17% stężenia w osoczu krwi, przy zapaleniu opon bezprzyczynowym – około 4%. U dorosłych chorych na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, 2–24 godziny po podaniu dawki 50 mg/kg masy ciała, stężenia ceftryaksonu w płynie mózgowo-rdzeniowym wielokrotnie przekraczają minimalne stężenia hamujące dla najczęstszych patogenów zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Ceftryakson przenika przez barierę łożyskową i w niewielkich stężeniach przenika do mleka matki.

Ceftryakson nie ulega metabolizmowi systemowemu, a przekształca się w nieaktywne metabolity pod wpływem flory jelitowej. 50–60% ceftryaksonu wydala się w niezmienionej postaci z moczem, a 40–50% – w niezmienionej postaci z żółcią. Okres półtrwania ceftryaksonu u dorosłych wynosi około 8 godzin. Całkowity klirens w osoczu krwi wynosi 10–22 ml/min, klirens nerkowy – od 5 do 12 ml/min. U noworodków z moczem wydala się około 70% dawki. U niemowląt w pierwszych 8 dniach życia, a także u osób starszych (powyżej 75 roku życia) okres półtrwania jest średnio 2 razy dłuższy. U chorych z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby farmakokinetyka leku zmienia się nieznacznie, obserwuje się jedynie niewielkie wydłużenie okresu półtrwania. Przy zaburzeniach wyłącznie funkcji nerek zwiększa się frakcja ceftryaksonu wydalanego z żółcią, przy zaburzeniach wyłącznie funkcji wątroby – frakcja ceftryaksonu wydalanego z moczem.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Zakażenia i choroby zapalne wywołane drobnoustrojami wrażliwymi na lek:

• zakażenia dolnych dróg oddechowych;
• ostra bakteryjna zapalenie ucha środkowego;
• zakażenia skóry i tkanek miękkich;
• zakażenia nerek i dróg moczowych;
• zakażenia kości i stawów;
• sepsa;
• zakażenia jamy brzusznej (w tym zapalenie otrzewnej, zakażenia dróg żółciowych i przewodu pokarmowego);
• bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
• gonoreja;
• profilaktyka zakażeń podczas zabiegów chirurgicznych.

Przy przepisywaniu Ceftraktamu należy przestrzegać oficjalnych zaleceń dotyczących antybiotykoterapii oraz zaleceń dotyczących zapobiegania antybiotykooporności.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na ceftryaksone, sulbaktym, jakikolwiek antybiotyk z grupy cefalosporyn, lidokainę (w przypadku wstrzykiwań domięśniowych).
• W wywiadzie ciężkie reakcje nadwrażliwości (np. reakcje anafilaktyczne) na jakikolwiek inny typ antybakteryjnych środków beta-laktamowych (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy).
• Choroby przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie nieswoiste wrzodziejące zapalenie jelita, enteropatia lub zapalenie jelita wywołane stosowaniem leków antybakteryjnych.
• Noworodki przedwczesne w wieku do 41 tygodnia z uwzględnieniem czasu rozwoju wewnątrzmacicznego (wiek ciążowy + wiek kalendarzowy)*.
• Noworodki dojrzale (do 28 dnia życia):
  • z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoproteynemią, acidозą (w tych stanach wiązanie bilirubiny z białkami krwi jest obniżone)*;
  • gdy istnieje potrzeba (lub przewiduje się potrzebę) podania wewnętrznie żylne leków zawierających wapń lub roztworów wapniowych z powodu ryzyka powstawania osadów ceftryaksonu-wapnia w płucach i nerkach (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, „Efekty niepożądane”).

*Badania in vitro wykazały, że ceftryaksone może wypierać bilirubinę z połączenia z albuminą osocza krwi, co może prowadzić do ryzyka rozwoju encefalopatii bilirubinowej u tych pacjentów.

Przed domięśniowym podaniem ceftryaksonu/sulbaktymu należy koniecznie wykluczyć przeciwwskazania do stosowania lidokainy, jeśli stosuje się ją jako rozpuszczalnik (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, instrukcja do stosowania medycznego lidokainy, szczególnie przeciwwskazania).

Roztworów ceftryaksonu/sulbaktymu zawierających lidokainę nigdy nie wolno podawać dożylnie.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Roztwory wapniowe. Z powodu ryzyka powstawania osadów soli wapniowych ceftryaksonu nie należy stosować roztworów zawierających wapń, takich jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmana, do rekonstytucji leku w fiolkach ani do dalszego rozcieńczania otrzymanego roztworu do podania dożylnego.

Osady ceftryaksonu-wapnia mogą również powstawać podczas mieszania ceftryaksonu z roztworami zawierającymi wapń w jednym systemie infuzyjnym. Ceftryaksonu nie można podawać jednocześnie z roztworami wapniowymi podawanymi dożylnie, w tym z roztworami wapniowymi do długotrwałych infuzji, takimi jak roztwory do żywienia pozajelitowego, za pomocą systemu typu Y. Jednak z wyjątkiem noworodków, ceftryakson i roztwory zawierające wapń mogą być podawane kolejno, jeden po drugim, pod warunkiem dokładnego przemywania systemu infuzyjnego cieczą zgodną z lekiem między infuzjami. Badania in vitro z wykorzystaniem osocza krwi dorosłych i osocza krwi pępowinowej noworodków wykazały, że u noworodków istnieje zwiększone ryzyko powstawania osadów ceftryaksonu-wapnia (patrz sekcje „Sposób dawkowania i stosowania”, „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, „Efekty niepożądane”).

Nie ma doniesień o interakcji między ceftryaksonem a dawkowanymi doustnie lekami zawierającymi wapń, ani o interakcji między ceftryaksonem podawanym domięśniowo a lekami zawierającymi wapń podawanymi dożylnie lub doustnie.

Leki przeciwbólowe niesteroidowe, leki przeciwpłytkowe, antagoniści witaminy K (np. warfaryna). Zwiększony ryzyko krwawienia. Wzmacnianie działania antagonistów witaminy K. Zaleca się częste monitorowanie międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) oraz odpowiednie dostosowanie dawek antagonistów witaminy K w trakcie i po stosowaniu ceftryaksonu (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Aminoglikozydy. Istnieją sprzeczne dane dotyczące potencjalnego nasilenia toksycznego wpływu aminoglikozydów na nerki podczas ich stosowania z cefalosporynami. W takich przypadkach w praktyce klinicznej należy dokładnie monitorować stężenie aminoglikozydów i funkcję nerek.

W razie potrzeby leczenia skojarzonego należy podawać je oddzielnie w różnych miejscach i nie mieszać w jednej strzykawce ani w jednym roztworze do infuzji ze względu na niestabilność fizyko-chemiczną.

Antybiotyki bakteriostatyczne (chloramfenikol, tetracykliny). Możliwe osłabienie działania bakteriobójczego ceftryaksonu.

Badania in vitro wykazały antagonizm działania chloramfenikolu i ceftryaksonu. Kliniczne znaczenie tych danych jest nieznane.

Inne antybiotyki beta-laktamowe. Możliwość wystąpienia krzyżowych reakcji alergicznych.

Diuretyki pętlowe. Podczas jednoczesnego stosowania wysokich dawek ceftryaksonu i silnych diuretyków (np. furosemidu) nie obserwowano zaburzeń funkcji nerek.

Probenecyd. Nie wpływa na sekrecję kanalikową ceftryaksonu (w przeciwieństwie do innych cefalosporyn).

Środki antykoncepcyjne hormonalne. Jak przy stosowaniu innych antybiotyków, może dochodzić do obniżenia skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych (niehormonalnych) metod antykoncepcji podczas leczenia i przez 1 miesiąc po jego zakończeniu.

Ethanolum. Nie obserwowano efektów przypominających działanie disulfiramu. Ceftryaksone zawiera grupę N-metylotiotetrazolową, która może powodować nietolerancję etanolu lub krwawienie, charakterystyczne dla niektórych innych cefalosporyn.

Podobnie jak inne antybiotyki, ceftryaksone może obniżać skuteczność szczepionki przeciw dżumie brzusznej, jednak ten efekt dotyczy wyłącznie osłabionego szczepu Ty21.

Substancje stosowane w badaniach laboratoryjnych. Możliwy wynik fałszywie dodatni w teście na glukozę w moczu przy stosowaniu roztworu Benedicta lub Fehlinga. Z tego powodu podczas stosowania ceftryaksonu poziom glukozy w moczu należy oznaczać metodami enzymatycznymi.

U pacjentów stosujących ceftryaksone możliwe są fałszywie dodatnie wyniki testu Coombsa. Ceftryaksone, podobnie jak inne antybiotyki, może powodować fałszywie dodatnie wyniki badania na galaktozemię.

Roztwór Ceftraktamu jest niezgodny i nie powinien być mieszany w jednym pojemniku ani podawany jednocześnie z amsakryną, wancomycyną, flukonazolem, aminoglikozydami.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Reakcje nadwrażliwości.

Tak jak w przypadku innych cephalosporyn i antybiotyków beta-laktamowych, donoszono o przypadkach ciężkich, ostrych reakcji nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), czasem zakończonych śmiercią, nawet w przypadku braku wcześniejszych wskazań w wywiadzie. Reakcje nadwrażliwości mogą również postępować do zespołu Kounisa, ciężkiej reakcji alergicznej, która może prowadzić do zawału mięśnia sercowego (patrz sekcja „Efekty uboczne”). W przypadku wystąpienia takich reakcji należy natychmiast przerwać stosowanie leku i podjąć odpowiednie działania nagłe.

Przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić, czy pacjent miał w wywiadzie ciężkie reakcje nadwrażliwości na ceftriakson, inne cephalosporyny lub inne leki beta-laktamowe. Ceftriakson należy stosować z ostrożnością u pacjentów z lekką nadwrażliwością na inne leki beta-laktamowe w wywiadzie. Prawdopodobieństwo reakcji anafilaktycznych wzrasta u pacjentów z wywiadem anafilaksji lub reakcjami nadwrażliwości na różne alergeny. Należy zachować ostrożność u pacjentów z predyspozycją do alergicznych diatez.

Podczas stosowania ceftriaksonu odnotowano przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony skóry, takich jak zespół Stevensa-Johnsona lub zespół Lyella (toksyczny epidermalny zespół martwicy) oraz zespół DRESS (lekowy wysyp z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi), które mogą zagrozić życiu lub mieć śmiertelny przebieg; jednak częstość tych zjawisk jest nieznana (patrz sekcja „Efekty uboczne”).

Reakcja Jarischa-Herxhejmera.

U niektórych pacjentów zakażonych spiralami może rozwinąć się reakcja Jarischa-Herxhejmera krótko po rozpoczęciu leczenia ceftriaksonem. Reakcja Jarischa-Herxhejmera jest zazwyczaj stanem samoograniczającym się lub może wymagać leczenia objawowego. W przypadku wystąpienia takiej reakcji nie należy przerywać leczenia antybiotykiem.

Czas protrombinowy.

Ceftriakson może wydłużać czas protrombinowy, dlatego u pacjentów z zaburzeniami syntezy lub niedoborem witaminy K (np. przy przewlekłych chorobach wątroby, u osób starszych, w wyniku niedożywienia), a także u pacjentów, którzy otrzymywali wcześniejszą długotrwałą terapię antykoagulantami przed zastosowaniem Ceftraktamu, należy monitorować czas protrombinowy i w przypadku jego wydłużenia rozpocząć lub podczas terapii lekiem podawać witaminę K (10 mg/tydzień).

Zapalenie jelita grubego / nadmierny wzrost mikroorganizmów opornych.

Donoszono o przypadkach zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykiem / zapalenia jelita grubego pseudobłoniastego podczas stosowania niemal wszystkich środków przeciwbakteryjnych, w tym ceftriaksonu/sulbaktamu. Ciężkość objawów może wahać się od łagodnej do zapalenia jelita zakończonego śmiercią. Stosowanie środków przeciwbakteryjnych hamuje normalną florę jelita grubego, co prowadzi do nadmiernego wzrostu C. difficile. C. difficile wytwarza toksyny A i B, które z kolei sprzyjają rozwojowi biegunki związanej z C. difficile. Szczepy C. difficile nadmiernie produkujące toksyny zwiększają zachorowalność i śmiertelność, ponieważ takie infekcje mogą być oporne na leczenie przeciwbakteryjne i wymagać kolostomii. Dlatego ważne jest rozważenie możliwości tej diagnozy u wszystkich pacjentów, u których podczas lub po zastosowaniu antybiotyku wystąpiła biegunka (patrz sekcja „Efekty uboczne”). Należy zebrać szczegółowy wywiad medyczny, ponieważ biegunka związana z C. difficile może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu stosowania środków przeciwbakteryjnych. Należy rozważyć konieczność przerwania terapii ceftriaksonem/sulbaktamem i zastosowanie specyficznego leczenia przeciwko C. difficile. W zależności od wskazań klinicznych należy podać odpowiednią ilość płynów i elektrolitów, suplementy białkowe, antybiotykoterapię skuteczną wobec C. difficile oraz przeprowadzić badanie chirurgiczne. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę.

Tak jak w przypadku innych środków przeciwbakteryjnych, możliwe jest rozwinięcie się infekcji nadmiarowych spowodowanych mikroorganizmami opornymi na lek.

Przy długotrwałym stosowaniu antybiotyku mogą wystąpić trudności w kontrolowaniu mikroorganizmów opornych na lek. Z tego powodu wymagana jest staranna obserwacja pacjentów. W przypadku wystąpienia infekcji nadmiarowej należy podjąć odpowiednie działania.

Choroba kamicy żółciowej.

Po zastosowaniu leku, zazwyczaj w dawkach przekraczających standardowe zalecane dawki, w badaniu ultrasonograficznym pęcherzyka żółciowego mogą występować cienie błędnie interpretowane jako kamienie. Są to osady soli wapniowej ceftriaksonu, które znikają po zakończeniu lub przerwaniu terapii ceftriaksonem. Rzadko tworzenie się osadów soli wapniowej ceftriaksonu towarzyszyło objawom klinicznym. W przypadku wystąpienia objawów zaleca się leczenie zachowawcze, niechirurgiczne. Lekarz powinien rozważyć możliwość przerwania stosowania leku, biorąc pod uwagę ocenę stosunku korzyści do ryzyka w każdym konkretnym przypadku (patrz sekcja „Efekty uboczne”).

Zastój żółci.

Podczas stosowania ceftriaksonu odnotowano przypadki zapalenia trzustki, które mogły być spowodowane obturacją dróg żółciowych. Większość pacjentów miała czynniki ryzyka rozwoju cholestazy i szlamu żółciowego, takie jak wcześniejsza intensywna terapia, ciężka choroba, całkowite żywienie dożylne. Nie można wykluczyć, że wyzwalaczem lub współczynnikiem tego powikłania może być tworzenie się osadów w drogach żółciowych w wyniku stosowania ceftriaksonu/sulbaktamu.

Choroba kamicy nerkowej.

Zarejestrowano przypadki powstawania kamieni nerkowych, które ustąpiły po odstawieniu ceftriaksonu (patrz sekcja „Efekty uboczne”). W przypadku wystąpienia objawów należy wykonać badanie ultrasonograficzne. Decyzję o stosowaniu leku u pacjentów z wywiadem kamieni nerkowych lub hiperkalciurią podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę ocenę stosunku korzyści do ryzyka w każdym konkretnym przypadku.

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność ceftriaksonu/sulbaktamu u noworodków, niemowląt i dzieci ustalono dla dawek opisanych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”. Ceftriakson, będący składnikiem leku, może wypierać bilirubinę z wiązania z albuminą osocza.

Ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków i u noworodków urodzonych w terminie z ryzykiem rozwoju encefalopatii bilirubinowej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Ciężka niewydolność nerek i wątroby.

W przypadku ciężkiej niewydolności nerek i wątroby zaleca się staranne monitorowanie kliniczne bezpieczeństwa i skuteczności leku (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek przy zachowanej normalnej funkcji wątroby nie ma potrzeby zmniejszania dawki Ceftraktamu. W przypadku niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) dobowe dawki ceftriaksonu nie powinny przekraczać 2 g.

U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby przy zachowanej funkcji nerek nie ma potrzeby zmniejszania dawki Ceftraktamu.

W przypadkach jednoczesnej ciężkiej patologii wątroby i nerek należy regularnie monitorować stężenie ceftriaksonu w osoczu. U pacjentów poddawanych hemodializie nie ma potrzeby zmiany dawki leku po wykonaniu tej procedury.

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu ceftriaksonu u pacjentów z niewydolnością nerek, którzy jednocześnie otrzymują aminoglikozydy i diuretyki.

Interakcje z lekami zawierającymi wapń.

Opisano przypadki powstawania osadów soli wapniowej ceftriaksonu w płucach i nerkach zakończone śmiercią u wcześniaków i noworodków urodzonych w terminie w wieku do 1 miesiąca. Co najmniej jednemu z tych pacjentów ceftriakson i wapń podano w różnych czasach i za pomocą różnych systemów do infuzji dożylnej. Według dostępnych danych naukowych nie odnotowano potwierdzonych przypadków powstawania osadów wewnątrznaczyniowych poza noworodkami, którym podano ceftriakson i roztwory zawierające wapń lub inne leki zawierające wapń. Badania in vitro wykazały, że noworodki mają zwiększone ryzyko powstawania osadów soli wapniowej ceftriaksonu w porównaniu z pacjentami z innych grup wiekowych.

Pacjentom w każdym wieku nie należy mieszać ani jednoczesnie podawać ceftriaksonu z żadnymi roztworami dożylnymi zawierającymi wapń, nawet przy użyciu różnych systemów infuzyjnych lub podawaniu leków do różnych miejsc infuzji.

Jednak dzieciom w wieku powyżej 28 dni ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno, jeden po drugim, pod warunkiem podawania leków przez różne systemy infuzyjne do różnych miejsc ciała lub wymiany/ostrożnego przepłukania systemu infuzyjnego między podaniem tych środków roztworem soli fizjologicznej, aby zapobiec powstawaniu osadów. Pacjentom wymagającym ciągłej infuzji roztworów zawierających wapń w celu żywienia dożylnego (PN), lekarz może rozważyć zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwbakteryjnego niezwiązanego z podobnym ryzykiem powstawania osadów. Jeśli u pacjentów wymagających PN uznano za konieczne zastosowanie ceftriaksonu, roztwory PN i ceftriakson można podawać jednocześnie, ale za pomocą różnych systemów infuzyjnych i do różnych miejsc ciała. Ponadto podawanie roztworów PN można tymczasowo wstrzymać na czas infuzji ceftriaksonu i przepłukać systemy infuzyjne między podawaniem roztworów (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Efekty uboczne” oraz „Niezgodność”).

Immunooposredniczona anemia hemolityczna.

Donoszono o przypadkach immunooposredniczonej anemii hemolitycznej u pacjentów przyjmujących cephalosporyny, w tym ceftriakson (patrz sekcja „Efekty uboczne”). Ciężkie przypadki anemii hemolitycznej (w tym ze śmiertelnym przebiegiem) odnotowano zarówno u dorosłych, jak i u dzieci podczas leczenia ceftriaksonem. W przypadku rozwoju anemii podczas leczenia lekiem należy rozważyć możliwość tej diagnozy i odstawić antybiotyk do ustalenia przyczyny anemii.

Długotrwałe leczenie.

Podczas długotrwałego leczenia lekiem zaleca się regularne monitorowanie rozwiniętego morfologii krwi.

Sód.

Sól sodowa ceftriaksonu i sól sodowa sulbaktamu zawierają sód, co należy uwzględnić u pacjentów przestrzegających diety z kontrolowaną zawartością sodu.

Wpływ na wyniki badań serologicznych.

Podczas stosowania ceftriaksonu/sulbaktamu test Coombsa może dawać wyniki fałszywie dodatnie. Ponadto ceftriakson może powodować fałszywie dodatnie wyniki w teście na galaktozemię oraz przy oznaczaniu glukozy w moczu metodami nieenzymatycznymi. Dlatego w czasie leczenia lekiem stężenie glukozy w moczu należy oznaczać metodami enzymatycznymi (patrz sekcja „Efekty uboczne”).

Zastosowanie lidokainy.

Jeśli roztwór lidokainy stosuje się jako rozpuszczalnik, lek można podawać wyłącznie do wewnątrzmięśniowo. Przed podaniem leku należy koniecznie wziąć pod uwagę przeciwwskazania do stosowania lidokainy, ostrzeżenia oraz inną odpowiednią informację zawartą w instrukcji do medycznego stosowania lidokainy (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Roztworu lidokainy w żadnym wypadku nie wolno podawać dożylnie.

Encefalopatia.

Donoszono o rozwoju encefalopatii podczas stosowania ceftriaksonu (patrz sekcja „Efekty uboczne”), szczególnie u osób starszych z ciężką niewydolnością nerek (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”) lub zaburzeniami układu nerwowego. W przypadku podejrzenia encefalopatii związanej z ceftriaksonem (np. obniżenie poziomu świadomości, zmiany stanu psychicznego, mioklonie, drgawki) należy rozważyć możliwość przerwania stosowania ceftriaksonu.

Unieszkodliwianie leku.

Należy zminimalizować wpływanie leku na środowisko naturalne. Należy zapobiegać dostawaniu się leku do kanalizacji lub odpadów domowych. Każdy niewykorzystany lek po zakończeniu leczenia lub po upływie terminu przydatności do użycia należy zwrócić w oryginalnym opakowaniu dostawcy (lekarzowi lub farmaceucie) w celu odpowiedniego unieszkodliwienia.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Ceftriakson i sulbaktam przenikają przez barierę łożyskową. Istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni lub pośredni szkodliwy wpływ na zarodek/płód, rozwój okołoporodowy i poporodowy. W okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze, lek można stosować wyłącznie wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla kobiety przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Karmienie piersią.

Ceftriakson przenika do mleka matki w niskich stężeniach, ale przy stosowaniu leku w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się wpływu na niemowlęta karmione piersią. Niemniej jednak nie można wykluczyć ryzyka rozwoju biegunki i grzybiczych infekcji błon śluzowych. Należy wziąć pod uwagę możliwość sensybilizacji. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu/wycofaniu stosowania ceftriaksonu, biorąc pod uwagę korzyści płynące z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści płynące z terapii dla kobiety.

Plodność.

Badania funkcji rozrodczych nie wykazały oznak niepożądanych skutków na płodność mężczyzn ani kobiet.

Wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Nie przeprowadzono odpowiednich badań ceftriaksonu/sulbaktamu. Z uwagi na możliwość wystąpienia takich działań niepożądanych jak zawroty głowy, lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn. Pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Stosować dożylnie lub wewnątrzmięśniowo. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć nadwrażliwość pacjenta na antybiotyk i lidokainę (w przypadku wstrzykiwania wewnątrzmięśniowego), wykonując próbę skórną.

Dawka dobową dla dorosłych i dzieci w wieku od 12 lat wynosi 1,5–3 g leku Ceftraktam (1–2 g przeliczając na ceftriakson) raz na dobę (co 24 godziny). W przypadkach ciężkich lub infekcji wywołanych drobnoustrojami o obniżonej wrażliwości na ceftriakson, dawkę Ceftraktamu można zwiększyć do 6 g (4 g ceftriaksonu).

Noworodki, niemowlęta i dzieci do 12. roku życia.

Poniżej podano zalecane dawki stosowane raz na dobę.

• Dla noworodków (do 14. dnia życia): 20–50 mg/kg masy ciała (w przeliczeniu na ceftriakson) podawane raz na dobę przez co najmniej 60 minut w celu zapobieżenia wypieraniu bilirubiny z połączenia z albuminami krwi i zmniejszenia potencjalnego ryzyka encefalopatii bilirubinowej. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 50 mg/kg masy ciała (w przeliczeniu na ceftriakson).

Ceftriakson jest przeciwwskazany u noworodków w wieku ≤ 28 dni, gdy istnieje potrzeba (lub przewidywana konieczność) leczenia roztworami do wstrzykiwań dożylnych zawierającymi wapń, w tym ciągłym dożylnym wlewowi roztworów zawierających wapń, np. żywienie dożylne, ze względu na ryzyko powstawania osadów soli wapniowych ceftriaksonu (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

• Dla noworodków w wieku od 15. dnia życia i dzieci do 12. roku życia: 20–80 mg/kg masy ciała (w przeliczeniu na ceftriakson) raz na dobę.

Dzieciom o masie ciała powyżej 50 kg należy podawać dawki jak dorosłym.

Dawki dożylne wynoszące 50 mg/kg masy ciała (w przeliczeniu na ceftriakson) lub wyższe należy podawać powoli, w ciągu 30–60 minut, za pomocą infuzji kroplowej.

Całkowita dawka dobowa u dzieci nie powinna przekraczać 2 g (w przeliczeniu na ceftriakson).

Dla pacjentów w podeszłym wieku dawki odpowiadają dawkom stosowanym u dorosłych, pod warunkiem dobrej funkcji wątroby i nerek.

Trwanie leczenia lekiem Ceftraktam zależy od przebiegu choroby. Leczenie lekiem należy kontynuować (tak jak w przypadku każdej antybiotykoterapii) co najmniej przez kolejne 48–72 godziny po normalizacji temperatury ciała i potwierdzeniu braku patogenu w wynikach badania bakteriologicznego.

Terapia skojarzona. Istnieją dane dotyczące synergii przy jednoczesnym stosowaniu ceftriaksonu i aminoglikozydów wobec wielu bakterii Gram-ujemnych, dlatego mogą być one stosowane w ciężkich, zagrażających życiu infekcjach wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa. Należy jednak pamiętać, że zwiększoną skuteczność takich kombinacji nie zawsze można przewidzieć. Ze względu na niestabilność fizyczną ceftriaksonu i aminoglikozydów należy je podawać oddzielnie, w zalecanych dla nich dawkach.

Dozowanie w przypadkach szczególnych

W przypadku bakterialnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt i dzieci w wieku od 15. dnia życia do 12. roku życia leczenie należy rozpocząć od dawki 100 mg/kg masy ciała (jednak nie więcej niż 4 g ceftriaksonu) raz na dobę. Po zidentyfikowaniu patogenu i ustaleniu jego wrażliwości dawkę można odpowiednio zmniejszyć.

Najlepsze wyniki osiągano przy następującym czasie trwania leczenia:

W leczeniu gonorei (spowodowanej szczepami produkującymi lub nieprodukującymi penicylinazy) zaleca się podawanie jednorazowej dawki 250 mg do wstrzykiwań domięśniowych (w oparciu o ceftriakson).

W profilaktyce powikłań pozabiegowych podaje się jednorazowo 1,5–3 g Ceftraktamu (1–2 g ceftriaksonu) 30–90 minut przed rozpoczęciem zabiegu, w zależności od stopnia ryzyka zakażenia. W przypadku zabiegów na jelitach grubym i prostym należy jednocześnie (lecz oddzielnie) podać lek z grupy 5-nitroimidazoli (np. ornidazol).

U pacjentów z upostępnieniem czynności nerek przy prawidłowej czynności wątroby nie ma potrzeby zmniejszania dawki leku. Tylko w przypadku niewydolności nerek w stadium przedkońcowym (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) dobowe dawki Ceftraktamu nie powinny przekraczać 3 g (2 g ceftriaksonu).

Pacjenci poddawani hemodializie nie wymagają dodatkowego podania leku po dializie. Należy monitorować stężenie ceftriaksonu w surowicy krwi w celu możliwej korekty dawki, ponieważ u tych pacjentów może obniżać się szybkość jego wydalania.

Dawkowanie dobowe Ceftraktamu u pacjentów poddawanych hemodializie nie powinno przekraczać 3 g (2 g ceftriaksonu).

U pacjentów z upostępnieniem czynności wątroby przy prawidłowej czynności nerek nie ma potrzeby zmniejszania dawki.

W przypadku jednoczesnej ciężkiej niewydolności nerek i wątroby należy regularnie oznaczać stężenie ceftriaksonu w osoczu krwi i w razie potrzeby korygować dawkę leku, ponieważ u tych pacjentów może obniżać się poziom jego wydalania.

Przygotowanie roztworów

Roztwory należy przygotowywać bezpośrednio przed zastosowaniem. Po dodaniu rozpuszczalnika należy wizualnie ocenić pełność rozpuszczenia. Świeżo przygotowane roztwory zachowują stabilność fizyczną i chemiczną przez 6 godzin w temperaturze pokojowej (lub przez 24 godziny w temperaturze 5 °C). W zależności od stężenia i czasu przechowywania kolor roztworów może się zmieniać od bladożółtego do bursztynowego. Ta właściwość substancji czynnej nie wpływa na skuteczność ani tolerancję leku.

Do wstrzykiwań domięśniowych zawartość fiolki należy rozpuścić w 5 ml wody do wstrzykiwań lub w 3,5 ml 1 % roztworu lidokainy. Roztwór należy wstrzykiwać głęboko do wnętrza stosunkowo dużej masy mięśniowej, nie więcej niż 1 g (w przeliczeniu na ceftriakson) do jednej pośladkowej.

Roztworu zawierającego lidokainę nie wolno podawać dożylnie! (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Aby uzyskać szczegółowe informacje, należy zapoznać się z instrukcją do stosowania medycznego lidokainy.

Zastosowanie lidokainy wymaga wcześniejszego wykonania próby w celu ustalenia indywidualnej wrażliwości na ten lek.

Do wstrzykiwań dożylnych zawartość fiolki należy rozpuścić w 10 ml wody do wstrzykiwań i powoli wstrzyknąć (w ciągu 2–4 minut).

Infuzja dożylne powinna trwać nie krócej niż 30 minut. Aby przygotować roztwór, zawartość fiolki należy rozpuścić w 40 ml jednego z następujących roztworów do infuzji, które nie zawierają jonów wapnia:

• 5 % roztwór glukozy;
• 0,9 % roztwór chlorku sodu;
• 0,45 % roztwór chlorku sodu;
• 5 % roztwór glukozy + 0,225 % roztwór chlorku sodu;
• 5 % roztwór glukozy + 0,9 % roztwór chlorku sodu;
• woda do wstrzykiwań.

Nie wolno stosować rozpuszczalników zawierających wapń, takich jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmana, do rekonstytucji Ceftraktamu w fiolkach ani do rozcieńczania odtworzonego roztworu do podania dożylnej, ponieważ może dojść do wytrącania osadu ceftriaksonu wapniowego. Powstawanie osadu ceftriaksonu wapniowego może również wystąpić przy mieszaniu Ceftraktamu z roztworami zawierającymi wapń w jednym systemie infuzyjnym. Dlatego Ceftraktamu nie wolno podawać dożylne jednoczesnie z roztworami zawierającymi wapń, w tym z roztworami zawierającymi wapń przeznaczonymi do długotrwałych infuzji, takimi jak roztwory do żywienia pozajelitowego. Jednak z wyjątkiem noworodków, Ceftraktam i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno, o ile system infuzyjny zostanie dokładnie przemyty między infuzjami roztworem zgodnym (patrz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Dzieci.

Lek stosuje się w praktyce pediatrycznej.

Noworodkom w wieku ≤ 28 dni jest przeciwwskazany w przypadku konieczności (lub przewidywanej konieczności) leczenia roztworami dożylne zawierającymi wapń, w tym wlewami dożylne zawierającymi wapń, np. żywieniem pozajelitowym, ze względu na ryzyko powstawania osadów soli wapniowych ceftriaksonu (patrz „Sposób stosowania i dawki”).

U noworodków i przedwcześnie urodzonych dzieci opisano przypadki powstawania osadów w płucach i nerkach, które prowadziły do skutku śmiertelnego po jednoczesnym podaniu ceftriaksonu i preparatów wapnia. W niektórych z tych przypadków stosowano ten sam system infuzyjny do podania dożylnego ceftriaksonu i roztworów zawierających wapń, a w niektórych systemach infuzyjnych obserwowano powstawanie osadów.

Przedawkowanie.

Objawy. Informacje o przypadkach przedawkowania są ograniczone. W przypadku przedawkowania możliwe jest nasilenie objawów działań niepożądanych.

Leczenie. Należy prowadzić terapię objawową. Hemodializa i dializa otrzewnowa nie są skuteczne. Nie istnieje specyficzny antydot.

Reakcje niepożądane.

Infekcje i inwazje: możliwy rozwój superinfekcji (wtórne infekcje grzybicze, w tym kandydoza, mikozę narządów płciowych oraz infekcje wywołane przez mikroorganizmy oporne).

Układ pokarmowy: luźne stolce/diara, nudności, wymioty, wzdęcia, stomatyt, glosyt, dysgezja, krwawienie z przewodu pokarmowego; zapalenie trzustki (może być spowodowane obturacją dróg żółciowych przez osady soli wapniowej ceftrybonu), enterokolit pseudomembranozną.

Układ wątrobowo-żółciowy: pseudokamica pęcherza żółciowego, wytrącanie się soli wapniowej ceftrybonu w pęcherzu żółciowym z odpowiednimi objawami u dzieci, odwracalna kamica żółciowa u dzieci; podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, fosfatazy zasadowej we krwi, hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby1, zapalenie wątroby cholestotyczne1,2, żółtaczka jądrowa.

Układ krwiotwórczy: eozynofilia, leukopenia, leukocytoza, neutropenia, limfopenia, trombocytopenia, trombocytoza, granulocytopenia, bazofilia, anemia, w tym anemia hemolityczna, wydłużenie/skrócenie czasu protrombinowego, koagulopatie, epistaksja, hipoprotrombinemia, agranulocytoza. Podczas długotrwałego leczenia należy regularnie kontrolować obraz krwi.

Układ odpornościowy: reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne (w tym szok anafilaktyczny), reakcje anafilaktoidealne, choroba surowicza, reakcja Jarischa-Herxheimera.

Układ nerwowy: ból głowy, zawroty głowy, drżenie, drgawki, encefalopatia.

Organy słuchu i równowagi: zawroty głowy.

Układ moczowy: podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi, cylinduria, glukozuria, hematuria, oliguria, zapalenie nerek śródmiąższowe.

Skóra i tkanka podskórna: wysypka skórna, zapalenie skóry alergiczne, swędzenie, pokrzywka, obrzęki, w tym obrzęk naczynioruchowy, egzantema, wielopostaciowa rumień zapalny egzudatywny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny nerczykowy zespół martwicy (zespoł Lyella), zespół DRESS (wysyp lekowy z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi), ostra ogólna egzantematyczna pustulosis.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: podwyższenie/spadek ciśnienia tętniczego, uczucie kołatania serca, zespół Kounisa.

Zaburzenia układu oddechowego: duszność, skurcz oskrzeli.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania leku: dreszcze, gorączka, osłabienie; przy podaniu dożylnym – zapalenie żył, ból, zgrubienie wzdłuż żyły. Przy podaniu domięśniowym – ból w miejscu wstrzyknięcia. Iniekcja domięśniowa bez zastosowania lidokainy jest bolesna.

Oddziaływanie na wyniki badań laboratoryjnych: mogą występować fałszywie dodatnie wyniki reakcji Coombsa, próby na galaktozemię, przy oznaczaniu glukozy w moczu metodami nieenzymatycznymi. Podczas leczenia Ceftraktamem glukozurię, jeśli konieczne, należy oznaczać wyłącznie metodą enzymatyczną.

Przypadki diarzei po zastosowaniu ceftryaksonu/sulbaktabu mogą być związane z nadmiernym wzrostem Clostridium difficile. Taktyka leczenia powinna obejmować podanie odpowiedniej ilości płynów i elektrolitów (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

1Zazwyczaj ma charakter odwracalny po odstawieniu ceftryaksonu

2Patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”

Osady soli wapniowej ceftryaksonu.

Zarejestrowano rzadkie przypadki ciężkich reakcji niepożądanych, czasem zakończonych śmiercią, u noworodków przedwczesnych i dojrzałych (w wieku < 28 dni), którym podawano dożylnie ceftryakson i leki zawierające wapń. Podczas sekcji zwłok w płucach i nerkach stwierdzono osady soli wapniowej ceftryaksonu. Wysokie ryzyko powstawania osadów u noworodków wynika z małej objętości ich krwi oraz dłuższego niż u dorosłych okresu półtrwania ceftryaksonu (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zarejestrowano przypadki powstawania osadów w nerkach, głównie u dzieci w wieku od 3 lat, które otrzymywały wysokie dawki dobowe leku (≥ 80 mg/kg/dobę) lub dawkę kumulatywną przekraczającą 10 g oraz które miały dodatkowe czynniki ryzyka (ograniczone przyjmowanie płynów, odwodnienie, ograniczenie ruchomości, leżenie w łóżku). Powstawanie osadów może występować z objawami lub bez objawów, może prowadzić do niewydolności nerek, która zazwyczaj ustępuje po odstawieniu ceftryaksonu.

Zarejestrowano przypadki powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksonu w pęcherzu żółciowym, głównie u pacjentów, którym lek podawano w dawkach wyższych niż zalecana dawka standardowa. U dzieci, według danych z badań klinicznych ceftryaksonu, częstość powstawania osadów przy podaniu dożylnym była różna, w niektórych badaniach – powyżej 30%. Przy powolnym podawaniu leku (w ciągu 20-30 minut) częstość powstawania osadów jest najwyraźniej niższa. Powstawanie osadów zazwyczaj nie towarzyszy objawom, ale w rzadkich przypadkach pojawiały się takie objawy kliniczne jak ból, nudności i wymioty. W takich przypadkach zaleca się leczenie objawowe. Po odstawieniu ceftryaksonu osady zazwyczaj znikają (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

W oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Nie mieszać w jednej strzykawce ani w systemie do wlewu dożylnego z innymi lekami, z wyjątkiem tych wskazanych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.

Farmaceutycznie niezgodny z innymi środkami przeciwbakteryjnymi. Nie dopuszcza się mieszania roztworu leku w jednym pojemniku z innymi antybiotykami, z roztworami zawierającymi wapń (takimi jak roztwory Hartmana i Ringera, roztwory do pełnego żywienia pozajelitowego) ze względu na ryzyko powstawania osadów (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki”, „Szczególne wskazania dotyczące stosowania” oraz „Reakcje niepożądane”).

Niezgodny z amszakryną, wancomycyną, fluokonazolem, labetalolem, aminoglikozydami, innymi antybiotykami.

Opakowanie. Proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań 500 mg/250 mg lub 1000 mg/500 mg w fiolce; 1 fiolka; 1 fiolka w opakowaniu; 5 fiolki w kasiecie, 1 kaseta w pudełku.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent.

Spółka Akcyjna Publiczna „Naukowo-Produkcyjne Centrum „Zakład Chemiczno-Farmaceutyczny Borshchahivka”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 03134, miasto Kijów, ul. Myru, 17.