Axef®

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Axef® (AKSEF®)

Skład:

substancja czynna: cefuroksym (cefuroxime);

1 fiolka zawiera bezwodny cefuroksym sodowy sterylny w ilości odpowiadającej bezwodnemu cefuroksymowi

750 mg.

Postać leku. proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: biały lub prawie biały, lekko higroskopijny proszek.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Cefalosporyny drugiej generacji. Kod ATC J01D C02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Mechanizm działania

Cefuroksym hamuje syntezę ściany komórkowej mikroorganizmów poprzez przyłączanie się do białek wiążących penicylinę (PBP). Powoduje to zahamowanie biosyntezy ściany komórkowej (peptydoglikanu), co prowadzi do lizy i śmierci komórek bakteryjnych.

Mechanizm oporności

Oporność bakterii na cefuroksym może być związana z jednym lub kilkoma z następujących mechanizmów:

• hydroliza przez β-laktamazy, w tym (ale nie wyłącznie) β-laktamazy o szerokim spektrum działania (ESBL) oraz enzymy typu AmpC, które mogą być indukowane lub stabilnie aktywne u niektórych beztlenowych gatunków bakterii Gram-ujemnych;
• obniżenie powinowactwa białek wiążących penicylinę (PBP) do cefuroksymu;
• nieprzepuszczalność zewnętrznej błony, która ogranicza dostęp cefuroksymu do białek PBP u bakterii Gram-ujemnych;
• bakteryjne systemy pomp efliuksowych.

Oczekuje się, że organizmy, które nabyły oporności na inne formy wstrzykowe cefalosporyn, będą odporne na cefuroksym. W zależności od mechanizmu oporności, organizmy z nabytą opornością na penicyliny mogą wykazywać obniżoną wrażliwość lub oporność na cefuroksym.

Granice stężenia cefuroksymu sodu

Granice minimalnych stężeń hamujących (MIC) cefuroksymu ustalone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Wrażliwości na Antybiotyki (EUCAST) podano poniżej:

Wrażliwość mikrobiologiczna

Nabyta oporność na antybiotyk różni się w zależności od regionu i czasu dla poszczególnych mikroorganizmów. Zaleca się skorzystanie z lokalnych danych dotyczących wrażliwości na antybiotyki, szczególnie podczas leczenia ciężkich infekcji. W razie potrzeby należy skonsultować się ze specjalistą, jeśli znana jest nabyta oporność na antybiotyk i korzyść z zastosowania leku, przynajmniej w leczeniu niektórych rodzajów infekcji, jest wątpliwa.

Cefuroksym zazwyczaj wykazuje aktywność in vitro wobec następujących mikroorganizmów.

$Wszystkie szczepy S. aureus oporne na metycylinę są oporne na cefuroksym.

In vitro cefuroksym w połączeniu z antybiotykami aminoglikozydowymi wykazuje działanie przynajmniej addytywne, czasem z oznakami synergizmu.

Farmakokinetyka.

Maksymalne stężenie cefuroksymu w osoczu obserwuje się po 30–45 minutach od wstrzyknięcia do mięśnia. Okres półwylęgu cefuroksymu po podaniu dożylnym i domięśniowym wynosi około 70 minut. Jednoczesne podanie probenecydu spowalnia wydalanie cefuroksymu i prowadzi do podwyższenia jego stężenia w osoczu krwi.

Stopień wiązania z białkami osocza waha się od 33% do 50%.

W ciągu 24 godzin od podania lek jest praktycznie całkowicie (85–90%) wydalany w niezmienionej postaci z moczem, przy czym większa część leku jest wydalana w ciągu pierwszych 6 godzin.

Cefuroksym nie ulega metabolizmowi i jest wydalany drogą filtracji kłębuszkowej oraz sekrecji kanalikowej.

Stężenie cefuroksymu w osoczu krwi obniża się podczas dializy.

Stężenia cefuroksymu przekraczające wartości MIC (minimalne stężenie hamujące) dla większości powszechnych drobnoustrojów patogennych osiągane są w tkance kostnej, płynie maziowym i wewnątrzgałkowym. Cefuroksym przenika przez barierę krew–mózg w przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Cefuroksym przeznaczony jest do leczenia poniższych zakażeń u dorosłych i dzieci, w tym u noworodków (od momentu urodzenia) (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”):

• Pneumonia pozaszpitalna.
• Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli.
• Skomplikowane infekcje dróg moczowych, w tym nerek (pielonefryt).
• Infekcje tkanek miękkich: cellulitis, erysypeloid, infekcje ran.
• Infekcje jamy brzusznej (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).
• Profilaktyka wystąpienia powikłań infekcyjnych po zabiegach chirurgicznych przewodu pokarmowego, w tym przełyku, po zabiegach ortopedycznych, ginekologicznych (w tym cięciu cesarskim) oraz operacjach układu sercowo-naczyniowego.

W leczeniu i profilaktyce infekcji wywołanych przez mikroorganizmy beztlenowe, cefuroksym należy stosować w połączeniu z odpowiednimi dodatkowymi środkami przeciwbakteryjnymi.

Należy uwzględnić oficjalne zalecenia dotyczące właściwego stosowania środków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na cefuroksym lub inne składniki preparatu.

Podwyższona wrażliwość na antybiotyki z grupy cefalosporyn.

W przypadku wcześniejszych ciężkich reakcji nadwrażliwościowych (np. reakcje anafilaktyczne) na inne antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, monobaktamy i karbapenemy).

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Cefuroksym może wpływać na florę jelitową, co może prowadzić do zmniejszenia resorpcji estrogenów i obniżenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych hormonalnych.

Cefuroksym wydzielany jest drogą filtracji kłębuszkowej i sekrecji kanalikowej. Jednoczesne stosowanie probenecydu nie jest zalecane. Jednoczesne podanie probenecydu spowalnia wydalanie antybiotyku i prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu krwi.

Leki potencjalnie nefrotoksyczne i moczopędne pętlowe

Antybiotyki z grupy cefalosporyn w wysokich dawkach należy stosować ostrożnie u pacjentów leczonych silnymi lekami moczopędnymi (takimi jak furosemid) lub potencjalnie nefrotoksycznymi lekami (takimi jak antybiotyki aminoglikozydowe), ponieważ nie można wykluczyć wystąpienia zaburzeń czynności nerek przy takim połączeniu leków.

Inne rodzaje interakcji

Co do oznaczania stężenia glukozy we krwi osoczonej: patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”.

Jednoczesne stosowanie z doustnymi lekami przeciwkrzepliwymi może prowadzić do wydłużenia Międzynarodowego Normalizowanego Stosunku (INR).

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Reakcje nadwrażliwości

Tak jak w przypadku innych antybiotyków beta-laktamowych, donoszono o ciężkich i czasem śmiertelnych reakcjach nadwrażliwości. Opisywano reakcje nadwrażliwości, które postępowały do zespołu Kounisa – ostrym alergicznym naczyniopowściągliwości tętnic wieńcowych, które może prowadzić do zawału mięśnia sercowego (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości leczenie cefuroksymem należy natychmiast przerwać i podjąć odpowiednie działania nagłego charakteru.

Przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić u pacjenta występowanie w wywiadzie ciężkich reakcji nadwrażliwości na cefuroksym, antybiotyki z grupy cefalosporyn lub inne antybiotyki beta-laktamowe. Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów, u których wcześniej wystąpiły reakcje nadwrażliwości na inne antybiotyki beta-laktamowe.

Ogólnie antybiotyki z grupy cefalosporyn można bezpiecznie stosować u pacjentów z nadwrażliwością na penicyliny, choć opisywano przypadki reakcji krzyżowej. Jednak u pacjentów, u których wystąpiła reakcja anafilaktyczna na penicylinę, lek należy stosować z szczególną ostrożnością.

Ciężkie działania niepożądane na skórę (TNDR)

Zarejestrowano ciężkie działania niepożądane na skórę, w tym: zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ), toksyczny naciek naskórka (TEN) oraz zespół DRESS, które mogą zagrażać życiu lub mieć śmiertelny skutek, w związku z leczeniem cefuroksymem (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Podczas stosowania leku pacjentów należy poinformować o objawach i dokładnie obserwować reakcje skórne. Jeśli wystąpią objawy wskazujące na te reakcje, cefuroksym należy natychmiast odstawić i rozważyć leczenie alternatywne. Jeśli u pacjenta podczas stosowania cefuroksymu rozwinęła się poważna reakcja, taka jak ZSJ, TEN lub zespół DRESS, ponownego stosowania cefuroksymu u tego pacjenta nie należy w żadnym razie podejmować.

Jednoczesne leczenie silnymi środkami moczopędnymi lub aminoglikozydami

Antybiotyki z grupy cefalosporyn w wysokich dawkach należy stosować z ostrożnością u pacjentów otrzymujących leczenie silnymi środkami moczopędnymi, takimi jak furosemid, lub antybiotykami aminoglikozydowymi, ponieważ opisywano przypadki niekorzystnego wpływu na funkcję nerek przy takim połączeniu leków. Funkcję nerek należy monitorować u tych pacjentów tak samo, jak u osób starszych, jak i u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawka”).

Przerost mikroorganizmów opornych

Stosowanie cefuroksymu może prowadzić do nadmiernego wzrostu mikroorganizmów niewrażliwych (takich jak Candida, Enterococci, Clostridium difficile), co może wymagać przerwania leczenia (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Podczas stosowania antybiotyków opisywano przypadki kolitu pseudobłoniastego różnego stopnia nasilenia – od łagodnego do zagrażającego życiu. Dlatego ważne jest rozważenie postawienia tego rozpoznania u pacjentów, u których wystąpiła biegunka podczas lub po zakończeniu leczenia antybiotykiem (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Należy rozważyć konieczność przerwania terapii cefuroksymem i zastosowanie specyficznego leczenia przeciwko Clostridium difficile. Nie zaleca się stosowania leków hamujących perystaltykę jelit.

Stosowanie do wnętrza komory ocznej i działania niepożądane na oczy

Lek nie jest przeznaczony do stosowania do wnętrza komory ocznej. Po zastosowaniu wewnątrzkomorowym cefuroksymu sodowego, przeznaczonego do wstrzykiwania dożylnego/wewnątrzmięśniowego, zaobserwowano pojedyncze przypadki oraz serie ciężkich działań niepożądanych na oczy. Obejmowały one obrzęk plamki, obrzęk siatkówki, odwarstwienie siatkówki, toksyczność siatkówki, zaburzenia widzenia, obniżenie ostrości widzenia, rozmycie widzenia, zmętnienie rogówki i obrzęk rogówki.

Zakażenia jamy brzusznej

Ze względu na zakres działania cefuroksym nie nadaje się do leczenia zakażeń wywołanych przez gram-ujemne bakterie niefermentujące (patrz sekcja „Farmakodynamika”).

Wpływ na testy diagnostyczne

Podczas leczenia cefuroksymem opisywano dodatni wynik testu Coombsa. Ten fenomen może wpływać na krzyżową próbę zgodności krwi (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Może występować nieznaczna interferencja z metodami redukcji miedzi (Benedict’s, Fehling’s, Clinitest). Jednak nie powinno to prowadzić do wyników fałszywie dodatnich, jak to może mieć miejsce przy stosowaniu niektórych innych cefalosporyn.

Ponieważ przy teście z użyciem ferryjanku może wystąpić wynik fałszywie ujemny, u pacjentów leczonych cefuroksymem sodowym do oznaczenia stężenia glukozy we krwi/plazmie zaleca się stosowanie metod glukozooksydazowych lub heksokinazowych.

Substancje pomocnicze

Ten lek zawiera sód. Należy to uwzględnić u pacjentów przestrzegających diety z kontrolowaną zawartością sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Dane dotyczące stosowania cefuroksymu u ciężarnych są ograniczone. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono toksyczności rozrodczej. Axef® można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko.

Cefuroksym przenika przez łożysko i osiąga stężenia terapeutyczne w płynie owodniowym i krwi pępowinowej po wewnątrzmięśniowej lub wewnątrzżylnej dawce podanej matce.

Okres karmienia piersią

Cefuroksym przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Po zastosowaniu dawek terapeutycznych leku nie przewiduje się rozwoju działań niepożądanych, jednak nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia biegunki lub grzybicy błon śluzowych u niemowlęcia. W związku z tym należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu/odmowie leczenia cefuroksymem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla kobiety.

Plodność

Brak danych dotyczących wpływu cefuroksymu sodowego na płodność u ludzi. W badaniach funkcji rozrodczych przeprowadzonych na zwierzętach nie zaobserwowano wpływu tego leku na płodność.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu cefuroksymu na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn. Jednak biorąc pod uwagę znane działania niepożądane, można stwierdzić, że cefuroksym raczej nie wpływa na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie innych urządzeń.

Sposób stosowania i dawki.

Dozowanie

Tabela 1

Dorośli i dzieci o masie ciała ≥ 40 kg

Tabela 2

Dzieci o masie ciała < 40 kg

Zaburzenia funkcji nerek

Cefuroksym jest wydalany głównie z moczem. Dlatego, podobnie jak w przypadku innych podobnych antybiotyków, u pacjentów z nasilonymi zaburzeniami funkcji nerek zaleca się zmniejszenie dawki leku Axef® w celu skompensowania wolniejszego wydalania leku.

Tabela 3

Zalecane dawki leku Axef® przy zaburzeniach funkcji nerek

Zaburzenia funkcji wątroby

Cefuroksym jest wydalany głównie z moczem. Nie stwierdzono wpływu zaburzeń funkcji wątroby na farmakokinetykę cefuroksymu.

Sposób stosowania

Axef® należy podawać przez 3–5 minut w postaci wstrzyknięcia dożylnego bezpośrednio do żyły lub przez 30–60 minut w postaci kroplówki lub za pomocą infuzji, albo w postaci głębokiego wstrzyknięcia domięśniowego.

Miejscem wstrzyknięcia domięśniowego jest mięsień pośladkowy większy. W jednym miejscu nie należy podawać więcej niż 750 mg. Dawkę wyższą niż 1,5 g należy podawać drogą dożyczną.

Instrukcje dotyczące rozcieńczania leku przed podaniem

* Odtworzony roztwór do dodania do 50 ml lub 100 ml roztworu do infuzji (zobacz informacje o zgodności poniżej).

** Objętość otrzymanego roztworu cefuroksymu w odtworzonym środowisku zwiększa się z powodu współczynnika przemieszczenia substancji leczniczej, co prowadzi do wymienionych stężeń w miligramach na mililitr (mg/ml).

Zgodność

1,5 g leku Axef®, rozpuszczonego w 15 ml wody do wstrzykiwań, można stosować razem z metronidazolem (500 mg/100 ml); oba leki zachowują swoją aktywność przez 24 godziny w temperaturze poniżej 25 °C.

1,5 g leku Axef® jest zgodne z 1 g azlocyliny (w 15 ml rozpuszczalnika) lub z 5 g (w 50 ml rozpuszczalnika) przez 24 godziny w temperaturze 4 °C oraz przez 6 godzin w temperaturze do 25 °C.

Lek Axef® (5 mg/ml) można przechowywać przez 24 godziny w temperaturze 25 °C w 5 % lub 10 % roztworze ksytytolu do wstrzykiwań.

Lek Axef® jest zgodny z roztworami zawierającymi do 1 % wodorochlorku lidokainy.

Axef® jest zgodny z większością powszechnie stosowanych roztworów do wstrzykiwań dożylnych. Zachowuje swoje właściwości przez 24 godziny w temperaturze pokojowej w następujących roztworach:

0,9 % roztwór chlorku sodu do wstrzykiwań; 5 % roztwór glukozy do wstrzykiwań; 0,18 % roztwór chlorku sodu z 4 % roztworem glukozy do wstrzykiwań; 5 % roztwór glukozy z 0,9 % roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań; 5 % roztwór glukozy z 0,45 % roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań; 5 % roztwór glukozy z 0,225 % roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań; 10 % roztwór glukozy do wstrzykiwań; 10 % roztwór glukozy inwertowanej w wodzie do wstrzykiwań; roztwór Ringera; roztwór Ringera z laktem; 1/6 roztwór sodu laktału; roztwór Hartmana.

Stabilność Axef® w 0,9 % roztworze chlorku sodu do wstrzykiwań z 5 % roztworem glukozy nie zmienia się w obecności fosforanu sodu hydrokortyzonu.

Axef® jest również zgodny przez 24 godziny w temperaturze pokojowej po rozcieńczeniu w roztworze do infuzji:

• z heparyną (10 lub 50 jednostek/ml) w 0,9 % roztworze chlorku sodu do wstrzykiwań;
• z roztworem chlorku potasu (10 lub 40 mEq/l) w 0,9 % roztworze chlorku sodu do wstrzykiwań.

Dzieci.

Lek można stosować dzieciom od pierwszych dni życia. Profil bezpieczeństwa stosowania cefuroksymu u dzieci odpowiada profilowi u dorosłych.

Przedawkowanie.

W przypadku przedawkowania możliwe są powikłania neurologiczne, w tym encefalopatia, drgawki i śpiączka. Objawy przedawkowania mogą wystąpić, jeśli dawka leku nie została odpowiednio skorygowana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (zobacz sekcje „Szczególne wskazania” oraz „Sposób stosowania i dawki”).

Stężenie cefuroksymu można obniżyć poprzez hemodializę lub dializę otniową.

Działania niepożądane.

Najczęstsze działania niepożądane to neutropenia, eozynofilia, przemijające podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych lub bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby; jednak nie stwierdzono danych na temat szkodliwego wpływu na wątrobę ani reakcji w miejscu wstrzyknięcia.

Częstość występowania wymieniona poniżej jest przybliżona, ponieważ dla większości reakcji nie ma wystarczających danych do takiego szacowania. Ponadto częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazań.

Do klasyfikacji działań niepożądanych od bardzo częstych po pojedyncze wykorzystano dane z badań klinicznych. Częstość innych działań niepożądanych (np. < 1 na 10000) podana jest głównie na podstawie danych marketingowych i odzwierciedla częstotliwość zgłaszania działań niepożądanych bardziej niż rzeczywistą częstość ich występowania.

Kryteria oceny częstości występowania działań niepożądanych: bardzo często ≥ 1/10; często ≥ 1/100 i < 1/10; nieczęsto ≥ 1/1000 i < 1/100; rzadko ≥ 1/10000 i < 1/1000; bardzo rzadko < 1/10000, częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Zgłaszanie podejrzanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to prowadzenie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua/.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w oryginalnym opakowaniu.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Po rozcieńczeniu do wstrzykiwań dożylnych i domięśniowych lek można przechowywać do 48 godzin w lodówce (4 °C) oraz do 5 godzin w temperaturze do 25 °C.

Niezgodność.

Nie należy mieszać leku z antybiotykami aminoglikozydowymi w jednej strzykawce.

Wartość pH 2,74% roztworu wodorowęglanu sodu do wstrzykiwań istotnie wpływa na kolor roztworu, dlatego roztworu tego nie zaleca się do rozcieńczania leku Axef®. Jednak w razie konieczności, gdy pacjent otrzymuje wewnętrznie wleczony roztwór wodorowęglanu sodu przez infuzję, Axef® można podać bezpośrednio do rurki kroplówki.

Opakowanie.

Po 1 fiolce z proszkiem w opakowaniu tekturowym.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

NOBEL ILAC SANAYI VE TICARET A.S.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby prowadzonej działalności

Sankaklar Mahallesi, Eskikarakoca Cad. No: 299, 81100 Duzce, Turcja.