Amikacyd

INSTRUKCJA dot. stosowania leku AMIKACYD (AMIKACYD)

Skład:

substancja czynna: siarczan amikacyny;

1 ml roztworu zawiera siarczan amikacyny odpowiadający 250 mg amikacyny;

substancje pomocnicze: cytrynian sodu, metabisulfit sodu (E 223), kwas siarkowy, woda do wstrzykiwań.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny lub lekko żółtawy roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Aminoglikozydowe leki przeciwbakteryjne. Inne aminoglikozydy. Amikacyna.

Kod ATC J01G B06.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Amikacyd – półsyntetyczny antybiotyk z grupy aminoglikozydów o szerokim spektrum działania.

Mechanizm działania

Amikacyd wykazuje działanie bakteriobójcze. Łącząc się z podjednostką 30S rybosomów mikroorganizmów, przeszkadza w tworzeniu się kompleksu RNA transportowego i matrycowego, blokuje syntezę białek oraz niszczy błony cytoplazmatyczne bakterii.

Spektrum działania in vitro

Amikacyd jest skuteczny in vitro przeciwko szeregowi Gram-ujemnych i Gram-dodatnich patogennych mikroorganizmów. Minimalne stężenia hamujące (MIC) (w µg/ml):

a) Mikroorganizmy wrażliwe na amikacyd:

Amikacyna nie traci aktywności pod wpływem enzymów, które inaktywują inne aminoglikozydy, i może pozostawać aktywna wobec szczepów Proteus rettgeri, Serratia marcescens i Nocardia asteroides opornych na kanamycynę, gentamycynę i tobramycynę.

b) Mikroorganizmy oporne na amikacynę:

Haemophilus influenzae, Streptococcus, mikroorganizmy beztlenowe – są niewrażliwe na amikacynę.

Wrażliwość na amikacynę można określić, stosując znormalizowane metody: metodę podłużnych rozcieńczeń oraz metodę dyfuzyjno-krążkową.

Zalecane kryteria wrażliwości:

Farmakokinetyka.

Zastosowanie amikacydu może odbywać się zarówno w formie podawania dwu- lub trzykrotnego w ciągu doby, jak i w formie pojedynczej dawki. Zarówno przy podawaniu 2 razy na dobę, jak i przy podawaniu dawki pojedynczej obserwuje się kolejną liniową korelację zmiany parametrów kinetycznych i stężenia w surowicy krwi z ilością podanego amikacydu.

Absorpcja

Podanie wewnątrzmięśniowe: amikacyd szybko wchłania się po wstrzyknięciu wewnątrzmięśniowym.

Po wstrzyknięciu 250 mg (3,7 mg/kg), 375 mg (5 mg/kg) i 500 mg (7,5 mg/kg) stężenie w surowicy krwi po 1 godzinie wynosi odpowiednio 12 μg/ml, 16 μg/ml i 21 μg/ml. Po 10 godzinach odpowiedni poziom w surowicy krwi wynosi 0,3 μg/ml, 1,2 μg/ml i 2,1 μg/ml.

Podanie dożylne: jeśli dorośli otrzymują pojedynczą dawkę 500 mg (7,5 mg/kg) w trakcie krótkiej infuzji trwającej 30 minut, poziom we krwi wynosi 38 μg/ml na końcu infuzji oraz 24 μg/ml, 18 μg/ml i 0,75 μg/ml odpowiednio po 30 minutach, 1 godzinie i 10 godzinach po podaniu.

Infuzja trwająca 30 minut z pojedynczą dawką 1000 mg (15 mg/kg) prowadzi do wartości poziomu we krwi 77 μg/ml na końcu infuzji, 47 μg/ml i 1 μg/ml odpowiednio po 1 godzinie i 12 godzinach po infuzji.

Pole pod krzywą farmakokinetyczną „stężenie-czas” (AUC) po podaniu 15 mg/kg amikacydu wynosi od 137 mg/l/godz. do 193 mg/l/godz. u dorosłych pacjentów.

Rozkład

Objętość rozkładu u dorosłych wynosi 24 litry, co stanowi około 28% masy ciała. Wiązanie z białkami wynosi od 0% do 11%.

Po podaniu zalecanej dawki stwierdza się stężenia terapeutyczne w tkankach kości, serca, pęcherza żółciowego i płuc, a także znaczne stężenia w moczu, żółci, plwocinie, sekrecie oskrzelowym, przestrzeni międzykomórkowej, płynie opłucnowym i płynie stawowym.

Tak jak inne antybiotyki aminoglikozydowe, amikacyd zazwyczaj osiąga niewystarczające i przede wszystkim nieprzewidywalne stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym, nawet przy zapaleniu opon mózgowych.

U małych dzieci poziom w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 10–20% stężenia w surowicy krwi i może wzrosnąć do 50% przy zapaleniu opon mózgowych.

Amikacyd przenika przez barierę łożyskową, poziom w surowicy krwi płodu może osiągnąć 16–50% stężenia surowicy matki.

Nie wiadomo, czy amikacyd wydostaje się w mleku matki. Jednakże w mleku matki wykryto niewielkie ilości innych antybiotyków aminoglikozydowych.

Metabolizm

Nie ulega metabolizmowi.

Wydalanie

Wydalany jest przez nerki drogą filtracji kłębuszkowej.

Przy prawidłowej funkcji nerek około 92% dawki wstrzykniętej w sposób wewnątrzmięśniowy wydalane jest w niezmienionej postaci z moczem w ciągu pierwszych 8 godzin, a około 98% w ciągu 24 godzin (Qo=0,02). Klirens surowicy krwi wynosi 100 ml/min, klirens nerkowy – 94 ml/min przy prawidłowej funkcji nerek.

Średni okres półwydalenia amikacydu u zdrowych ochotników wynosi 2 godziny. Nawet przy pojedynczej dobowej dawce 15 mg/kg okres półwydalenia się nie zmienia, z drugiej strony może się wydłużyć do 3–4 godzin u pacjentów z chorobami współistniejącymi i do 10 godzin u pacjentów w podeszłym wieku.

Farmakokinetyka w szczególnych przypadkach klinicznych

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek. U pacjentów z niewydolnością nerek lub zmniejszoną szybkością filtracji kłębuszkowej amikacyd wydala się znacznie wolniej. Dlatego należy dokładnie monitorować funkcję nerek i w razie potrzeby dostosować dawkę.

Amikacydu nie należy stosować w formie pojedynczej dawki u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min): pojedyncza dawka amikacydu 15 mg/kg u pacjentów z umiarkowaną lub umiarkowanie obniżoną funkcją nerek prowadzi do stężenia w osoczu krwi 82–95 μg/ml. Stała eliminacji, okres półwydalenia, AUC, całkowity klirens osocza i szybkość kumulacji silnie zmieniają się w zależności od funkcji nerek. Oznacza to, że u pacjentów z klirens kreatyniny <50 ml/min, przede wszystkim u pacjentów z większym obniżeniem funkcji nerek (klirens kreatyniny <25 ml/min), zmiany parametrów farmakokinetycznych są wyraźne, dlatego stosowanie amikacydu prowadzi do wydłużenia czasu przebywania substancji w organizmie. Ten problem nie zależy od dawki, a zmniejszenie dawki prowadzi do utraty korzystnego wpływu wysokiego poziomu we krwi.

Pacjenci w podeszłym wieku. U pacjentów w podeszłym wieku (średni klirens kreatyniny 64 ml/min) wartość poziomu we krwi 55 μg/ml po 30-minutowej infuzji 15 mg/kg odpowiednio zmieniła się do 5,4 μg/ml po 12 godzinach. AUC po podaniu 15 mg/kg amikacydu zwiększa się do 255 mg/l/godz. u pacjentów w podeszłym wieku i być może nawet więcej u pacjentów starszych.

Dane przedkliniczne

Dostępne są krótkoterminowe badania na zwierzętach dotyczące kancerogenności. Badania mutagenności nie były przeprowadzane. Amikacyd nie wpływał na płodność zwierząt po podaniu szczurom w dawce 10-krotnie przekraczającej dawkę dzienną człowieka. Jednak przy stosowaniu aminoglikozydów obserwuje się efekt fetotoksyczny i/lub teratogenny.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Zakażenia wywołane szczepami mikroorganizmów wrażliwymi na amikacynę, opornymi na inne aminoglikozydy.

Należy przestrzegać oficjalnych zaleceń dotyczących właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania.

• Niewydolność nerek;
• zapalenie nerwu słuchowego;
• podwyższona wrażliwość na amikacynę lub na inny antybiotyk z grupy aminoglikozydów i ich pochodne;
• podwyższona wrażliwość na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w leku;
• miastenia gravis;
• zaburzenia funkcji aparatu przedsionkowego;
• azotemia (azot resztkowy powyżej 150 mg%);
• wcześniejsze leczenie lekami oto- lub nefrotoksycznymi.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Niekompatybilny fizykochemicznie z penicylinami, heparyną, cefalosporynami, kapreomycyną, amfoterycyną B, hydrochlorotiazydem, erytromycyną, nitrofuranoiną, witaminami grupy B i C, chlorkiem potasu.

Należy unikać jednoczesnego lub kolejnego stosowania amikacyny z innymi lekami neurotoksycznymi, ototoksycznymi lub nefrotoksycznymi, w szczególności z bacytracyną, cisplatyną, amfoterycyną B, cyklosporyną, tarkolimusem, cefalorydyną, paromomycyną, wiomycyną, polimyksyną B, kolistyną, wancomycyną lub innymi aminoglikozydami, ze względu na możliwość efektów addytywnych.

Amikacyna wykazuje działanie synergistyczne w połączeniu z karbenicyliną, benzylopenicyliną, cefalosporynami (u chorych z ciężką przewlekłą niewydolnością nerek jednoczesne stosowanie z antybiotykami beta-laktamowymi może prowadzić do obniżenia skuteczności aminoglikozydów).

Zwiększa się ryzyko nefrotoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu z penicyliną, cefalosporynami, sulfonamidami, wancomycyną, metoksyfluoranem, enfluranem, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), środkami kontrastowymi rentgenowskimi, cyklosporyną, cisplatyną, amfoterycyną B, cefalotynem, polimyksyną oraz diuretykami (szczególnie z furosemidem).

Donoszono o zwiększonej nefrotoksyczności po jednoczesnym podaniu dożylnym aminoglikozydowych antybiotyków i cefalosporyn. Stosowanie cefalosporyn w połączeniu może prowadzić do wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy.

Ryzyko ototoksyczności zwiększa się, gdy amikacyna jest stosowana razem z szybko działającymi diuretykami (furosemidem i kwasem etakrynowym), szczególnie gdy diuretyk jest podawany dożylnie. Diuretyki mogą nasilać toksyczność aminoglikozydów, zmieniając stężenie antybiotyków we krwi i tkankach. Przy jednoczesnym stosowaniu z lekami zawierającymi furosemid i kwas etakrynowy, które również wykazują działanie ototoksyczne, możliwe jest rozwinięcie się nieodwracalnej głuchoty.

Kwas nalidyksowy, polimyksyna B, cisplatyna i wancomycyna zwiększają ryzyko rozwoju oto- i nefrotoksyczności.

Indometacyna, fenylbutazon i inne NLPZ, które zaburzają przepływ krwi przez nerki, mogą spowalniać szybkość wydalenia amikacyny. Gdy amikacyna jest stosowana jednoczesnie z dożylnej podaną indometacyną u noworodków przedwczesnych, dochodzi do wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększa się ryzyko toksyczności. Podanie dożylne indometacyny zwiększa ryzyko rozwoju działania toksycznego aminoglikozydów (wydłużenie T1/2 i obniżenie klirensu).

Istnieje zwiększone ryzyko hipokalcemii przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów z bisfosfonianami.

Istnieje zwiększone ryzyko nefrotoksyczności i być może ototoksyczności, gdy aminoglikozydy są stosowane z związkami platyny.

Przy jednoczesnym stosowaniu z eterem etylowym i blokerami przekazu nerwowo-mięśniowego zwiększa się ryzyko przytłumienia oddychania.

Amikacyna nasila działanie miorelaksacyjne leków kurarepodobnych.

Nie zaleca się stosowania amikacyny u pacjentów poddawanych działaniu środków znieczyszających, miorelaksantów lub u pacjentów, którym przetacza się duże objętości preparatów krwi z konserwantami cytrynianowymi, ze względu na możliwość rozwoju blokady nerwowo-mięśniowej i zwiększone ryzyko paraliżu oddechowego.

Amikacyna zmniejsza skuteczność leków stosowanych w miastenii.

Jednoczesne podanie z amikacyną tiaminy (witamina B1) może prowadzić do niszczenia tiaminy przez reaktywny składnik siarczanowy amikacyny.

Kombinacje antybiotyków amikacyna+ceftriaxym i amikacyna+cefoperazon wykazują największy efekt addytywny i synergistyczny wobec Pseudomonas aeruginosa.

W przypadku stosowania kilku antybiotyków amikacynę nie wolno mieszać w jednej strzykawce ani w jednym fiolce z innymi lekami przeciwbakteryjnymi.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Przed zastosowaniem leku należy określić wrażliwość wyizolowanych patogenów.

Nie stosować amikacyny u pacjentów z podwyższoną wrażliwością na inne aminoglikozydy ze względu na ryzyko reakcji alergii krzyżowej.

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z wcześniejszą niewydolnością nerek lub istniejącymi zaburzeniami słuchu lub aparatu przedsionkowego. W przypadku niezadowalających wyników badań audiometrycznych należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie.

Pacjentom z infekcyjnymi i zapalnymi chorobami dróg moczowych zaleca się spożywanie dużej ilości płynów.

Pacjenci otrzymujący aminoglikozydy dożylnie lub domięśniowo powinni być poddawani dokładnemu nadzorowi klinicznemu ze względu na potencjalną ototoksyczność i nefrotoksyczność związaną z ich stosowaniem. Bezpieczeństwo długotrwałego leczenia (dłużej niż 14 dni) nie zostało potwierdzone. Należy zachować środki ostrożności dotyczące dawkowania i odpowiedniego nawodnienia organizmu.

W okresie leczenia należy co najmniej raz w tygodniu kontrolować funkcję nerek, nerwów słuchowych i aparatu przedsionkowego.

Jeśli przewiduje się, że terapia potrwa 7 dni lub dłużej u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub 10 dni u pacjentów bez zaburzeń czynności nerek, należy wykonać audiogram przed rozpoczęciem leczenia oraz powtórzyć go w trakcie terapii. Leczenie amikacyną należy przerwać w przypadku skarg na szum w uszach, subiektywne uczucie utraty słuchu lub jeśli kolejne audiogramy wykażą istotną utratę odpowiedzi w wysokich częstotliwościach.

Neuro-/ototoksyczność

Głównym toksycznym działaniem leku po podaniu dożylnym lub domięśniowym jest jego wpływ na VIII parę nerwów czaszkowych, objawiający się początkowo głuchotą w zakresie wysokich częstotliwości.

Neurotoksyczność, objawiająca się uszkodzeniem aparatu przedsionkowego i/lub dwustronną ototoksycznością, może występować u pacjentów otrzymujących aminoglikozydy. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u tych, którzy otrzymują wysokie dawki leku lub leczenie długotrwałe (5–7 dni), ryzyko powikłań ototoksycznych jest znacznie większe. Utrata słuchu w wysokich częstotliwościach pojawia się zazwyczaj jako pierwsza i może być wykryta wyłącznie za pomocą testów audiometrycznych. Może wystąpić zawroty głowy, świadczące o uszkodzeniu aparatu przedsionkowego.

Inne objawy neurotoksyczności mogą obejmować mrowienie, drętwienie skóry, mimowolne skurcze mięśni i drgawki. Ryzyko ototoksyczności w wyniku stosowania aminoglikozydów wzrasta wraz z poziomem trwałych wysokich stężeń szczytowych lub wysokich stężeń w surowicy krwi. Pacjenci, u których rozwija się uszkodzenie aparatu przedsionkowego lub ślimakowego, mogą nie mieć na początku leczenia żadnych negatywnych objawów, które mogłyby wskazywać na toksyczne uszkodzenie VIII pary nerwów czaszkowych. Całkowita lub częściowa nieodwracalna dwustronna głuchota lub zawroty głowy mogą wystąpić po zakończeniu leczenia. Ototoksyczność wywołana przez aminoglikozydy jest zazwyczaj nieodwracalna.

Stosowanie amikacyny u pacjentów z alergiczną reakcją na aminoglikozydy w wywiadzie lub u pacjentów z subklinicznym uszkodzeniem nerek lub VIII pary nerwów czaszkowych spowodowanym wcześniejszym stosowaniem leków nefrotoksycznych lub ototoksycznych, takich jak streptomycyna, dihydrostreptomycyna, gentamycyna, tobramycyna, kanamycyna, bekanamycyna, neomycyna, polimyksyny B, kolistyna, cefalorydyna lub wiomycyna, należy rozważać z ostrożnością, ponieważ toksyczność może być addytywna. Takim pacjentom amikacynę należy stosować tylko na pisemne zalecenie lekarza, gdy oczekiwana korzyść przewyższa potencjalne ryzyko.

Jednoczesne stosowanie siarczanu amikacyny i moczopędnych działających szybko, takich jak pochodne kwasu etakryninowego, furosemidu, manitolu (szczególnie, gdy moczopędne są podawane dożylnie), może prowadzić do rozwoju nieodwracalnej głuchoty.

U pacjentów z mutacją mitochondrialnego DNA (w szczególności przy podstawieniu nukleotydu 1555 A na G w genie 12S rRNA) istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ototoksyczności, nawet jeśli poziom aminoglikozydów we krwi znajduje się w zalecanym zakresie. Takim pacjentom należy rozważyć alternatywne metody leczenia.

Pacjentom z mutacjami mitochondrialnego DNA w wywiadzie rodzinnym lub z głuchotą spowodowaną aminoglikozydami należy rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod leczenia lub wykonania testu genetycznego przed przepisaniem leku.

Blokada nerwowo-mięśniowa

Opisywano przypadki blokady nerwowo-mięśniowej i porażenia oddechowego po podaniu dożylnym, miejscowym (np. podczas przemywania w ortopedii i chirurgii brzucha lub miejscowego leczenia empiem) oraz po doustnym stosowaniu aminoglikozydów. Należy brać pod uwagę możliwość porażenia oddechowego, jeśli aminoglikozydy są podawane dowolną drogą, szczególnie pacjentom otrzymującym znieczulenie, blokery nerwowo-mięśniowe lub pacjentom poddawanym masowej transfuzji krwi z cytrynianem jako antykoagulantem. W przypadku wystąpienia blokady nerwowo-mięśniowej sole wapnia mogą złagodzić to zjawisko, ale może być konieczna sztuczna wentylacja. Blokada nerwowo-mięśniowa i paraliż mięśni zostały wykazane u zwierząt laboratoryjnych otrzymujących wysokie dawki amikacyny.

Amikacynę nie należy stosować pacjentom z miastenią spustową. Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z miastenią, parkinsonizmem, botulizmem (aminoglikozydy mogą zaburzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co prowadzi do dalszego osłabienia mięśni szkieletowych), odwodnieniem, niewydolnością nerek, noworodkami (szczególnie przedwcześnie urodzonymi), pacjentom starszym.

Nefrotoksyczność

Aminoglikozydy są potencjalnie nefrotoksyczne. Prawdopodobieństwo rozwoju nefrotoksyczności jest większe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz przy stosowaniu leku w wysokich dawkach lub przez dłuższy czas (pacjenci tej grupy wymagają codziennego monitorowania czynności nerek).

Przed rozpoczęciem leczenia należy skorygować równowagę wodno-elektrolitową u pacjentów. W okresie leczenia siarczanem amikacyny pacjenci powinni spożywać odpowiednią ilość płynów, często określać stężenie kreatyniny w osoczu krwi i w razie potrzeby korygować schemat dawkowania. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę dobową należy zmniejszyć i/lub wydłużyć odstępy między dawkami zgodnie ze stężeniem kreatyniny w surowicy krwi, aby zapobiec akumulacji leku we krwi i zminimalizować ryzyko ototoksyczności. Należy regularnie oceniać czynność nerek. Wymagana jest analiza moczu przed i podczas leczenia.

Stosowanie amikacyny może wpływać na następujące parametry laboratoryjne: alaninotransferaza surowicy, asparaginianotransferaza, bilirubina, dehydrogenaza mleczanowa, fosfataza alkaliczna, azot mocznikowy, kreatynina, jony wapnia, magnezu, potasu, sodu.

Jeśli pojawiają się objawy podrażnienia nerek (obecność cylindrów w moczu, albuminuria, mikrohematuria, leukocyturia, obniżenie klirensu kreatyniny, obniżenie gęstości właściwej moczu, wzrost azotu mocznikowego we krwi, kreatyniny surowicy lub oliguria), należy zwiększyć nawodnienie i zmniejszyć dawkę. Objawy te zazwyczaj ustępują po zakończeniu leczenia. Szczególnie ważne jest monitorowanie czynności nerek u pacjentów starszych podczas leczenia aminoglikozydami. Pacjentom starszym należy zmniejszyć dawkę amikacyny ze względu na obniżoną czynność nerek i możliwą utratę masy ciała, trudną do wykrycia za pomocą typowych testów przesiewowych, takich jak azot mocznikowy we krwi lub kreatynina surowicy.

Jeśli pojawiają się objawy ototoksyczności (np. zawroty głowy, dźwięki, szum w uszach lub spadek słuchu) lub nefrotoksyczności (np. obniżenie klirensu kreatyniny, oliguria), stosowanie amikacyny należy przerwać lub zmniejszyć dawkę. Jeśli wystąpią objawy azotemii lub nasilająca się oliguria, leczenie należy przerwać.

Należy unikać jednoczesnego i/lub kolejnego stosowania systemowego, doustnego lub miejscowego innych leków neurotoksycznych lub nefrotoksycznych, w szczególności bacytracyny, cisplatyny, amfoterycyny B, cefalorydyny, paromycyny, wiomycyny, polimyksyny B, kolistyny, wancomycyny lub innych aminoglikozydów. Innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko toksyczności są wiek starszy i odwodnienie.

Inne

Nie można stosować jednocześnie dwóch aminoglikozydów ani zastępować jednego leku drugim, jeśli pierwszy aminoglikozyd był stosowany przez 7–10 dni. Powtórną terapię można przeprowadzić nie wcześniej niż po 4–6 tygodniach.

W przypadku braku pozytywnego efektu klinicznego należy wziąć pod uwagę możliwość rozwoju oporności mikroorganizmów. W takich przypadkach należy przerwać leczenie i rozpocząć odpowiednią terapię.

Aminoglikozydy szybko i niemal całkowicie są wchłaniane po miejscowym stosowaniu, z wyjątkiem pęcherza moczowego, w związku z zabiegami chirurgicznymi. Opisywano przypadki nieodwracalnej głuchoty, niewydolności nerek i zgonów z powodu blokady nerwowo-mięśniowej po przetwarzaniu zarówno małych, jak i dużych obszarów chirurgicznych lekiem aminoglikozydowym.

Aminoglikozydy należy stosować z ostrożnością u wcześniaków i urodzonych w terminie noworodków ze względu na niedojrzałość nerek tych pacjentów i, jako konsekwencja, przedłużony okres półtrwania tych leków w surowicy krwi.

Opisywano przypadki zawału plamki, który może prowadzić do całkowitej utraty wzroku, po wstrzyknięciu amikacyny do ciała szklistego oka.

Lek zawiera metabisulfit sodu, który może powodować reakcje alergiczne, w tym objawy anafilaksji i napady astmy różnego stopnia nasilenia, szczególnie u chorych na astmę oskrzelową.

Przy jednoczesnym stosowaniu z cefalosporynami zaleca się podawanie ich w różnych miejscach (przy podaniu domięśniowym) z odstępem co najmniej 1 godziny.

2 ml leku zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu, czyli jest praktycznie wolny od sodu.

4 ml leku zawiera mniej niż 1,3 mmol (29,86 mg) sodu, dlatego należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów stosujących dietę kontrolowaną pod względem sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ze względu na to, że amikacyna przenika przez łożysko i może wywierać ototoksyczne i nefrotoksyczne działanie na płód, lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży.

Ponieważ amikacyna w niskich stężeniach przenika do mleka matki i może wpływać na mikroflorę jelitową dziecka karmionego piersią, karmienie piersią należy przerwać w czasie stosowania amikacyny.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Lek ogólnie nie wpływa na szybkość reakcji, jednak należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia takich działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego i narządów zmysłów, jak senność, zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, niedowład mięśni, zawroty głowy.

Sposób stosowania i dawki.

Amikacyd stosować wstrząsnio- lub dożylnie. Zwykła dawka dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych – 5 mg/kg masy ciała co 8 godzin lub 7,5 mg/kg masy ciała co 12 godzin. Maksymalna dawka dla dorosłych – 15 mg/kg masy ciała na dobę. W ciężkich przypadkach oraz przy infekcjach wywołanych przez Pseudomonas , dobową dawkę należy podzielić na 3 podania. Maksymalna dawka dobową – 1,5 g. Maksymalna dawka kuracyjna nie powinna przekraczać 15 g. Czas leczenia zwykle wynosi 3–7 dni przy podaniu dożylnej oraz 7–10 dni – przy podaniu wstrząsnio.

Noworodkom przedwczesnym podaje się dawkę początkową 10 mg/kg masy ciała, a następnie co 18–24 godziny 7,5 mg/kg masy ciała przez 7–10 dni. Noworodkom urodzonym w terminie i dzieciom do 12 roku życia najpierw podaje się 10 mg/kg masy ciała, a następnie 7,5 mg/kg masy ciała co 12 godzin przez 7–10 dni.

Podczas leczenia chorych z zaburzeniami funkcji nerek należy zmniejszyć dawkę dobową i/lub wydłużyć odstępy między podaniami. Dawkę należy zmniejszać w zależności od stężenia kreatyniny w osoczu i masy ciała pacjenta. Odstęp między podaniami antybiotyku oblicza się mnożąc wartość stężenia kreatyniny w osoczu przez 9, np.: jeśli stężenie kreatyniny wynosi 2 mg, lek należy podawać co 18 godzin.

Amikacyd do podania dożylnej infuzji dorosłym i dzieciom należy wprowadzać w objętości płynu wystarczającej do kroplowego wlewania przez 60–90 minut (z prędkością 50 kropel na minutę), a noworodkom – przez 1–2 godziny. Stężenie roztworu amikacydu przy podaniu dożylnej nie powinno przekraczać 5 mg/ml. Dożylne wstrzyknięcie amikacydu należy wykonywać bardzo powoli (przez 2–7 minut). Roztwór do podania parenteralnego należy przygotować bezpośrednio przed podaniem i użyć natychmiast po przygotowaniu.

Do podania dożylnej można stosować następujące rozpuszczalniki: 0,9 % roztwór chlorku sodu, 5 % roztwór glukozy, roztwór Ringer’a z glukozą (5 %) do wstrzykiwań.

Dzieci.

Lek zaleca się stosować z ostrożnością w leczeniu noworodków przedwczesnych i urodzonych w terminie z powodu niedorozwoju układu wydzielniczego, co może wydłużyć wydalanie aminoglikozydów i prowadzić do objawów toksyczności.

Przedawkowanie.

Może wystąpić działanie oto- i nefrotoksyczne leku oraz objawy blokady nerwowo-mięśniowej: szum w uszach, utrata słuchu, zaburzenia słuchu, wysypka skórna, ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, paraplegia, parestezje, obniżenie funkcji nerek (aż do niewydolności nerek), przytłoczenie lub porażenie oddechu, reakcje toksyczne (ataksja, zaburzenia oddawania moczu, pragnienie, obniżenie apetytu, nudności, wymioty).

Leczenie: w celu usunięcia blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i jego skutków – hemodializa lub dializa otrzewnowa; środki antycholinesterazowe, sole wapnia, sztuczna wentylacja płuc, inne leczenie objawowe i wspierające. Poziom amikacydu należy obniżać poprzez ciągłą arterio-wenozą hemofiltrację.

Efekty uboczne.

Wykaz działań niepożądanych przedstawiono według układów narządów i klas, według terminologii MedDRA oraz częstości występowania, z wykorzystaniem następujących kategorii częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), rzadko (≥1/1000, <1/100), nieczęsto (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (na podstawie dostępnych danych niemożliwe jest określenie częstości).

Zakażenia i inwazje: nieczęsto – nadkażenie lub kolonizacja przez bakterie oporne lub drożdże.

Układ krwiotwórczy: rzadko – eozynofilia, anemia, leukopenia, granulocytopenia, trombocytopenia.

Układ pokarmowy: rzadko – nudności, wymioty, biegunka.

Układ内分泌owy i metabolizm: nieczęsto – hipomagnezemia.

Skóra i tkanka podskórna: wysypka skórna, świąd, pokrzywka, zaczerwienienie skóry, obrzęk Quinckego.

Układ odpornościowy: częstość nieznana – wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktoidealne, reakcje anafilaktyczne.

Układ sercowo-naczyniowy: rzadko – hipotensja, tachykardia, zapalenie mięśnia sercowego.

Układ nerwowy: ból głowy, senność, działanie neurotoksyczne (migotanie mięśni, uczucie drętwienia, mrowienie, napady padaczkowe), możliwe osłabienie słuchu, zaburzenia przedsionkowe, zawroty głowy, parestezje, drżenie, drgawki, encefalopatia; w pojedynczych przypadkach – zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, możliwy rozwój blokady nerwowo-mięśniowej (paraliż mięśniowy, niewydolność oddechowa).

Organy zmysłu: ototoksyczność (niedosłuch, osłabienie słuchu, szum w uszach, zaburzenia przedsionkowe labiryntowe, częściowo odwracalna lub nieodwracalna głuchota), toksyczne działanie na narząd przedsionkowy (niesprawność koordynacji ruchów, zawroty głowy, nudności, wymioty).

Oczy: ślepotę, zawał siatkówki*.

Układ wątrobowo-żółciowy: zaburzenia funkcji wątroby (podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, hiperbilirubinemia), powiększenie wątroby, martwica wątroby.

Układ moczowy i nerek: zaburzenia funkcji nerek (oliguria, białkomocz, mikrohematuria, albuminuria, cylindruria, hiperazotemia, hematuria, wzrost stężenia kreatyniny); rzadko – ostra martwica, zapalenie nerek śródmiąższowe, ostra niewydolność nerek, toksyczna nefropatia, azotemia, zmienione erytrocyty w moczu, obecność leukocytów w moczu.

Układ oddechowy i śródpiersie: apnea, skurcz oskrzeli.

Układ mięśniowo-szkieletowy i tkanka łączna: bóle stawów, skurcze mięśni.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu wstrzymania: częstość nieznana – ból w miejscu wstrzymania oraz zatorowawe zapalenie żył; rzadko – hipertermia.

*Amikacyd nie jest wskazany do stosowania wewnątrzwitrealnego. Znane są przypadki rozwoju ślepoty oraz zawału siatkówki po wewnątrzwitrealnym podaniu (wstrzyknięcie do oka) amikacydu.

Sodowy metabisulfit, składnik leku, może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości oraz skurcz oskrzeli.

Wszystkie aminoglikozydy mogą powodować ototoksyczność, toksyczność nerek oraz blokadę nerwowo-mięśniową. Te działania toksyczne występują częściej u pacjentów z niewydolnością nerek, u pacjentów przyjmujących inne leki ototoksyczne lub nefrotoksyczne oraz u pacjentów leczonych przez dłuższy czas i/lub w dawkach wyższych niż zalecane.

Zaburzenia funkcji nerek są zazwyczaj odwracalne po odstawieniu leku.

Działanie toksyczne na VIII parę nerwów czaszkowych może prowadzić do utraty słuchu, zaburzeń koordynacji. Amikacyd wpływa przede wszystkim na funkcję słuchową. Uszkodzenie ślimaka obejmuje niedosłuch o wysokiej częstotliwości, może być wykryte badaniem audiometrycznym i poprzedza kliniczne objawy utraty słuchu (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zgłaszanie podejrzeń działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzeń działań niepożądanych po rejestracji leku odgrywa ważną rolę. Umożliwia to kontynuowanie nadzoru nad stosunkiem korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Osoby pracujące w służbie zdrowia powinny zgłaszać wszelkie podejrzenia działań niepożądanych.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Nie zamrażać. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Roztworu siarczanu amikacydu nie należy bezpośrednio mieszać z innymi aminoglikozydami, penicylinami, heparyną, cefalosporynami, kapreomicyną, amfoterycyną B, tiopentalem, hydrochlorotiazydem, erytromycyną, nitrofurantoyną, witaminami grupy B i C, chlorkiem potasu. W razie potrzeby podawania dwóch leków należy je wprowadzać oddzielnie, kolejno. W przypadku stosowania kilku antybiotyków amikacydu nie wolno mieszać w jednej strzykawce ani w jednym fiolce z innymi środkami przeciwbakteryjnymi.

Opakowanie.

Po 2 ml lub 4 ml w fiolkach; po 1 fiolce w opakowaniu kartonowym.

Po 2 ml lub 4 ml w fiolkach; po 5 fiolki w opakowaniu blisterowym; 2 opakowania blisterowe w opakowaniu kartonowym.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością firma „Nowofarm-Biosynteza”.

Miejsce produkcji i adres działalności.

Ukraina, 11700, obwód żytomierski, rejon zwiahelski, miasto Zwiahel, ul. Żytomierska 38.