INSTRUKCJA dot. stosowania leku AKNETREX 10 (ACNETREX 10) AKNETREX 20 (ACNETREX 20)

Skład:

substancja czynna: izotretynoin;

1 kapsułka zawiera 10 mg lub 20 mg izotretynoinu;

substancje pomocnicze: wosk biały, butylohydroksyanizol (E 320), dinatrium edetat, olej roślinny uwodorniony, olej sojowy;

kapsułki żelatynowe: żelatyna, gliceryna, roztwór sorbitolu 70 % (E 420), karmoizyna (E 122), błękit diamentowy (E 133), ponczo 4R (E 124), tlenek żelaza czarny (E 172), tlenek tytanu (E 171), woda oczyszczona.

Postać leku. Kapsułki miękkie.

Główne właściwości fizykochemiczne: kapsułki 10 mg – owalne, purpurowe, nieprzezroczyste, miękkie kapsułki żelatynowe; kapsułki 20 mg – owalne, purpurowe i nieprzezroczyste z jednej strony oraz białe i nieprzezroczyste z drugiej strony, miękkie kapsułki żelatynowe.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki stosowane miejscowo w leczeniu trądziku. Kod ATC D10B A01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Izotretynoin to syntetyczny stereoizomer trans-kwasu retinoidowego (tretynoinu). Dokładny mechanizm działania izotretynoinu nie został jeszcze w pełni poznany, jednak stwierdzono, że poprawa obrazu klinicznego ciężkich postaci trądziku wiąże się ze zmniejszeniem aktywności gruczołów łojowych oraz potwierdzonym histologicznie zmniejszeniem ich rozmiarów. Ponadto wykazano działanie przeciwzapalne izotretynoinu na skórę.

Skuteczność

Hiperkeratoza komórek nabłonka mieszków włosowych i gruczołów łojowych prowadzi do złuszczania się keratynocytów w kanaliku gruczołu i do jego zatkania keratyną oraz nadmiarem wydzieliny łojowej, co powoduje powstawanie comedonów, a w niektórych przypadkach prowadzi do procesu zapalnego. Lek Aknetrex hamuje proliferację sebocytów i działa na trądzik, przywracając normalny proces różnicowania komórek.

Łój skórny – to główny substrat dla wzrostu Propionibacterium acnes. Zmniejszenie produkcji łojów skórnych hamuje kolonizację bakteryjną kanalików.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Wchłanianie izotretynoinu w przewodzie pokarmowym jest zmienną i liniowo zależy od dawki leku w zakresie dawkowania terapeutycznego. Bezpośrednia dostępność biologiczna izotretynoinu nie została określona, ponieważ nie istnieje postać leku do podania dożylnego, jednak ekstrapolacja wyników badań przeprowadzonych na psach pozwala przypuszczać, że ogólna dostępność systemowa jest bardzo niska i zmienna. Przyjmowanie izotretynoinu z posiłkiem zwiększa jego dostępność biologiczną dwukrotnie w porównaniu do przyjmowania na czczo.

Rozkład

Izotretynoin niemal całkowicie wiąże się z białkami osocza (99,9 %), głównie z albuminami. Objętość rozkładu izotretynoinu w organizmie człowieka jest nieznana, ponieważ nie istnieje postać leku do podania dożylnego. Stężenia izotretynoinu w naskórku stanowią jedynie połowę stężeń w surowicy krwi. Stężenia w osoczu są około 1,7 razy wyższe niż w całkowitej krwi, ze względu na słabe przenikanie izotretynoinu do erytrocytów.

Metabolizm

Po doustnym przyjęciu w osoczu krwi stwierdza się trzy główne metabolity: 4-oxo-izotretynoin, tretynoin (pełnie trans-kwas retinoidowy) oraz 4-oxo-retinoin. Te metabolity wykazały aktywność biologiczną w kilku testach in vitro. Jak wykazano w kilku badaniach klinicznych, 4-oxo-izotretynoin ma istotny udział w działaniu terapeutycznym izotretynoinu (hamowanie wydzielania łojów skórnych), niezależnie od poziomu izotretynoinu i tretynoinu w osoczu krwi. Głównym metabolitem jest 4-oxo-izotretynoin, którego stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym są 2,5 razy wyższe niż stężenia leku pierwotnego. Inne metabolity, w tym koniugaty glukuronidowe, mają drugorzędne znaczenie.

Ponieważ izotretynoin i tretynoin (pełnie trans-kwas retinoidowy) mogą wzajemnie przekształcać się w siebie, metabolizm tretynoinu jest powiązany z metabolizmem izotretynoinu. Stwierdzono, że 20–30 % dawki izotretynoinu ulega metabolizmowi poprzez izomeryzację.

W farmakokinetyce izotretynoinu u człowieka istotną rolę może odgrywać cyrkulacja enterohepaticzna.

Badania metabolizmu in vitro wykazały, że w przekształcaniu izotretynoinu do 4-oxo-izotretynoinu i tretynoinu bierze udział kilka enzymów CYP. Wydaje się, że żadna z izoform nie odgrywa dominującej roli. Izotretynoin i jego metabolity nie mają istotnego wpływu na aktywność enzymów układu CYP.

Wydalanie

Po doustnym przyjęciu znakowanego radioaktywnie izotretynoinu w moczu i kale wykrywa się mniej więcej taką samą jego ilość. Okres półtrwania fazy terminalnej dla niezmienionego leku po doustnym podaniu u pacjentów z trądzikiem wynosi średnio 19 godzin. Okres półtrwania fazy terminalnej dla 4-oxo-izotretynoinu jest dłuższy i wynosi średnio 29 godzin.

Izotretynoin należy do naturalnych (fizjologicznych) retinoidów. Endogenne stężenia retinoidów przywracane są około 2 tygodnie po zakończeniu stosowania leku Aknetrex.

Farmakokinetyka w szczególnych przypadkach klinicznych

Ponieważ izotretynoin jest przeciwwskazany przy zaburzeniach funkcji wątroby, dane dotyczące farmakokinetyki leku u tej grupy pacjentów są ograniczone.

Niewydolność nerek istotnie nie obniża klirensu osoczowego izotretynoinu ani 4-oxo-izotretynoinu.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Ciężkie postacie trądziku (w szczególności trądzik grudkowy i trądzik zacieśniony, trądzik z tendencją do trwałego bliznowacenia), które nie odpowiadają na standardowe metody leczenia (systematyczną terapię antybakteryjną, leczenie miejscowe).

Przeciwwskazania.

Ciąża i okres karmienia piersią; stosowanie leku Aknetrex 10 jest przeciwwskazane u kobiet w wieku rozrodczym, jeśli nie są spełnione wszystkie warunki „Programu zapobiegania ciąży”; podwyższona wrażliwość na izotretynoinę lub którykolwiek z substancji pomocniczych leku; niewydolność wątroby; nasilona hiperlipidemia; hipervitaminoza A; jednoczesna terapia tetracyklinami. Ze względu na zawartość oleju sojowego, częściowo uwodornionego oleju roślinnego, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z alergią na te składniki.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Z uwagi na możliwość nasilenia objawów hipervitaminozy A należy unikać jednoczesnego przepisywania leku Aknetrex 10 i witaminy A.

Opisywano przypadki łagodnego podwyższenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego (pseudoguza mózgu) przy jednoczesnym stosowaniu izotretynoiny z tetracyklinami. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania z tetracyklinami (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Stosowanie kombinowane z miejscowymi lekami keratolitycznymi lub eksfoliatywnymi w leczeniu trądziku jest przeciwwskazane ze względu na możliwość nasilenia miejscowego podrażnienia (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

„Program zapobiegania ciążom”

Lek ten jest TERATOGENNY

Lek Aknetrex jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnione są wszystkie poniższe warunki:

u kobiety zdiagnozowano ciężką postać trądziku (trądzik węzłowaty i zgrupiony, trądzik z tendencją do trwałego bliznowacenia), który nie odpowiada na standardowe metody leczenia (systemową terapię antybakteryjną, leczenie miejscowe);
kobieta rozumie teratogenny ryzyko leku;
kobieta rozumie konieczność obowiązkowej wizyty u lekarza co miesiąc;
kobieta jest w stanie zapobiegać ciąży, bez przerwy stosując skuteczne środki antykoncepcyjne przez 1 miesiąc przed rozpoczęciem stosowania leku Aknetrex, w trakcie leczenia oraz przez 1 miesiąc po jego zakończeniu; zalecane jest jednoczesne stosowanie dwóch różnych metod antykoncepcji, w tym metody barierowej;
nawet przy braku menstruacji kobieta powinna stosować skuteczne środki antykoncepcyjne;
kobieta musi potwierdzić, że rozumie istotę środków zapobiegających ciąży;
kobieta została poinformowana o niebezpieczeństwie zajścia w ciążę podczas stosowania leku Aknetrex oraz rozumie konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia ciąży;
kobieta rozumie konieczność i wyraża zgodę na wykonanie testu ciążowego przed, w trakcie oraz 5 tygodni po zakończeniu leczenia;
kobieta potwierdza, że wie o niebezpieczeństwie stosowania izotretynoiny i konieczności środków zapobiegających ciąży;
kobieta powinna zaczynać leczenie lekiem Aknetrex dopiero w 2. lub 3. dniu następnego regularnego cyklu menstruacyjnego.

Stosowanie środków antykoncepcyjnych zgodnie z powyższymi zaleceniami podczas leczenia izotretynoiną jest konieczne nawet u kobiet nieaktywnych seksualnie, z wyjątkiem przypadków, gdy lekarz jest pewien braku ryzyka zajścia w ciążę.

Lekarz musi być pewien, że:

pacjentka jest w stanie zrozumieć i wykonać wszystkie powyższe warunki zapobiegania ciąży, a także że pacjentka posiada odpowiedni poziom zrozumienia;
pacjentka stosuje przynajmniej jedną, a lepiej dwie skuteczne metody antykoncepcji, w tym metodę barierową, przez 1 miesiąc przed rozpoczęciem stosowania leku Aknetrex, w trakcie leczenia oraz przez miesiąc po jego zakończeniu;
uzyskano negatywny wynik wiarygodnego testu ciążowego przed rozpoczęciem przyjmowania leku, w trakcie leczenia oraz 5 tygodni po zakończeniu terapii; datę i wyniki testu ciążowego należy udokumentować.

Lek zawiera barwnik ponso 4R (E 124), który może powodować reakcje alergiczne.

Ostrzeżenie dotyczące ciąży

Pacjentki muszą zapoznać się z metodami antykoncepcji. Jeśli nie stosują skutecznych metod antykoncepcji, lekarz powinien udzielić odpowiednich zaleceń.

Kobiety, które mogą zajść w ciążę, powinny stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji. Zaleca się stosowanie dwóch komplementarnych metod antykoncepcji, w tym metody barierowej. Metody antykoncepcyjne należy kontynuować przynajmniej przez kolejny miesiąc po przerwaniu stosowania leku Aknetrex, nawet u pacjentek z brakiem menstruacji.

Test ciążowy

Zgodnie z obowiązującą praktyką, test ciążowy o minimalnej czułości 25 mIU/ml należy wykonać w pierwszych 3 dniach cyklu menstruacyjnego.

Przed rozpoczęciem leczenia

W celu wykluczenia możliwej ciąży, przed rozpoczęciem stosowania środków antykoncepcyjnych lekarz musi zarejestrować wynik i datę pierwszego badania ciążowego. U pacjentek z nieregularnym cyklem menstruacyjnym termin wykonania testu ciążowego zależy od aktywności seksualnej. Test należy wykonać 3 tygodnie po niezabezpieczonym stosunku seksualnym. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o metodach antykoncepcji.

Test ciążowy wykonuje się w dniu wypisania recepty na lek Aknetrex lub maksymalnie 3 dni przed wizytą pacjentki u lekarza. Specjalista powinien zarejestrować wyniki testu. Lek może być przepisany wyłącznie pacjentkom, które stosują skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 1 miesiąc przed rozpoczęciem stosowania leku Aknetrex. Test musi zagwarantować, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczęcia leczenia izotretynoiną.

W trakcie leczenia

Pacjentka powinna odwiedzać lekarza co 28 dni. Konieczność miesięcznego testowania ciążowego określa się zgodnie z lokalną praktyką, uwzględniając aktywność seksualną oraz historię ostatnich cykli menstruacyjnych (nieprawidłowe miesiączkowanie, brak regularności lub amenoreę). W razie wskazań test ciążowy wykonuje się w dniu wizyty lub maksymalnie 3 dni przed wizytą u lekarza.

Zakończenie leczenia

5 tygodni po zakończeniu leczenia wykonuje się końcowy test w celu wykluczenia ciąży.

Farmaceuta musi upewnić się, że recepta na lek Aknetrex dla kobiety w wieku rozrodczym została wystawiona wyłącznie na 30 dni leczenia, a kontynuacja leczenia wymaga nowego przepisania leku przez lekarza.

Wykonanie testu ciążowego, wypisanie recepty oraz odbiór leku zaleca się przeprowadzić w ciągu jednego dnia. Wydanie leku Aknetrex w aptece powinno odbywać się wyłącznie w ciągu 7 dni od daty wypisania recepty.

Pacjenci płci męskiej

Dostępne dane wskazują, że ekspozycja na lek, który dostał się do nasienia i płynu nasieni mężczyzn stosujących lek Aknetrex, jest niewystarczająca do wywołania efektów teratogennych leku Aknetrex u kobiet.

Mężczyźni powinni wykluczyć możliwość przyjmowania leku przez inne osoby, szczególnie przez kobiety.

Dodatkowe ostrzeżenia

Małe dawki leków zawierających progesteron mogą być niewystarczającą metodą antykoncepcji podczas leczenia lekiem Aknetrex.

Pacjenci nigdy nie powinni przekazywać tego leku innym osobom i powinni oddać niezużyte kapsułki lekarzowi po zakończeniu leczenia.

Pacjenci nie powinni być dawcami krwi w trakcie leczenia oraz przez jeden miesiąc po jego zakończeniu, ponieważ istnieje ryzyko transfuzyjnego przeniesienia leku do płodu ciężarnej kobiety.

Nauka i materiały informacyjne

Aby pomóc lekarzom, farmaceutom i pacjentom w uniknięciu ryzyka działania leku Aknetrex na płód, firma producent dostarcza materiały edukacyjne dotyczące zapobiegania teratogennemu działaniu leku, zaleceń dotyczących stosowania antykoncepcji przed rozpoczęciem terapii oraz konieczności testowania ciążowego.

Pełne informacje o ryzyku teratogennym i środkach zapobiegających ciąży zawiera „Program zapobiegania ciąży”, który należy dostarczyć wszystkim pacjentom – zarówno mężczyznom, jak i kobietom.

Zaburzenia psychiczne

U pacjentów stosujących lek Aknetrex opisywano depresję, pogłębiającą się depresję, lęk, skłonność do agresywności, zaburzenia nastroju, objawy psychiczne oraz bardzo rzadko myśli samobójcze, próby samobójcze i samobójstwa (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Należy zachować ostrożność u pacjentów z historią depresji i obserwować ich pod kątem wystąpienia depresji w trakcie leczenia, w razie potrzeby kierując pacjentów do odpowiednich specjalistów. Jednak odstawienie leku Aknetrex może nie usunąć objawów zaburzeń psychicznych – w takim przypadku pacjent wymaga dalszej opieki u specjalistów.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W pojedynczych przypadkach na początku terapii obserwuje się nasilenie trądziku, które zazwyczaj ustępuje po 7–10 dniach bez konieczności korygowania dawki leku.

Należy unikać nadmiernego oddziaływania promieni słonecznych lub UV. W razie potrzeby ochrony przed słońcem należy stosować środki ochronne z filtrami ochronnymi co najmniej 15.

Nie można wykonywać głębokiego chemicznego peelingu ani leczenia laserowego podczas leczenia Aknetrexem oraz przez 5–6 miesięcy po jego zakończeniu, ponieważ istnieje duże ryzyko powstawania blizn przerostowych w nietypowych miejscach, rzadziej – hiper- i hipopigmentacji w obszarach leczenia. Podczas stosowania leku Aknetrex oraz przez 6 miesięcy po leczeniu nie można wykonywać depilacji za pomocą wosku z powodu ryzyka odwarstwienia się nabłonka.

Należy unikać jednoczesnego stosowania leku Aknetrex z miejscowymi keratolitycznymi lub eksfoliatywnymi środkami do leczenia trądziku z powodu możliwego nasilenia miejscowego podrażnienia (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjentom stosującym lek Aknetrex zaleca się stosowanie nawilżających maści lub kremów do ciała oraz balsamów do ust w celu zmniejszenia suchości skóry i ust na początku leczenia.

W okresie po rejestracji stosowania izotretynoiny odnotowano przypadki ciężkich reakcji skórnych (wyprysk wielopostaciowy egzudatywny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliz). Ponieważ trudno odróżnić te przypadki od innych możliwych reakcji skórnych (patrz sekcja „Efekty niepożądane”), pacjentów należy poinformować o objawach tych chorób i dokładnie monitorować pod kątem ciężkich reakcji skórnych. W przypadku podejrzenia ciężkich reakcji skórnych należy natychmiast odstawić leczenie izotretynoiną.

Reakcje alergiczne

Rzadko zgłaszano reakcje anafilaktyczne, w niektórych przypadkach po miejscowym stosowaniu retinoidów. Niekoniecznie zgłaszano reakcje alergiczne skóry. Zanotowano poważne przypadki alergicznego zapalenia naczyń kończyn, często z purpurą (siniaki i czerwone plamy), a także objawy pozaskórne. Poważne reakcje alergiczne wymagają przerwania terapii i dokładnego monitorowania stanu pacjenta.

Zaburzenia narządu wzroku

Suchość oczu, zmętnienie rogówki, pogorszenie widzenia w nocy oraz zapalenie rogówki zazwyczaj ustępują po odstawieniu izotretynoiny. Zgłaszano przypadki, w których suchość oczu nie ustępowała po zakończeniu terapii. Suchość oczu można złagodzić za pomocą smarowania maściami do oczu lub stosowania terapii zastępczej sztucznymi łzami. Może wystąpić nietolerancja soczewek kontaktowych, co może wymagać od pacjenta noszenia okularów podczas leczenia.

U niektórych pacjentów możliwe jest zmniejszenie ostrości widzenia w nocy, które czasem pojawia się nagle (patrz sekcja „Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn”). Pacjentów skarżących się na wzrok należy skierować do okulisty i rozważyć możliwość odstawienia leku.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej

Podczas stosowania leku Aknetrex możliwe są bóle mięśni i stawów, wzrost stężenia kreatynofosfokinazy w surowicy krwi, szczególnie przy intensywnym wysiłku fizycznym (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Po kilku latach stosowania izotretynoiny w bardzo wysokich dawkach w leczeniu keratodermii pojawiały się zmiany kostne, w tym przedwczesne zamknięcie stref wzrostu, hiperostoza, zwapnienie więzadeł i ścięgien. Dawkowanie, długość leczenia i całkowita dawka kumulacyjna u tych pacjentów przewyższały zazwyczaj dawki zalecane w leczeniu trądziku.

Zgłaszano przypadki zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych u pacjentów stosujących izotretynoinę. Aby zróżnicować zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych od innych przyczyn bólu pleców, może być konieczna dodatkowa ocena, w tym metody wizualizacji, takie jak MRI. W przypadkach zgłoszonych w okresie postmarketingowym, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych ustępowało po odstawieniu leku Aknetrex i odpowiednim leczeniu.

Łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe

Opisano przypadki łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, niektóre z nich spowodowane jednoczesnym stosowaniem z tetrazyklinami (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Objawy łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego obejmują ból głowy, nudności i wymioty, zaburzenia widzenia oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Pacjentom, u których rozwija się łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, należy natychmiast odstawić lek.

Zaburzenia hepatobilinarne

Zaleca się kontrolę enzymów wątrobowych przed leczeniem, po 1 miesiącu od jego rozpoczęcia, a następnie co 3 miesiące, chyba że istnieją kliniczne wskazania do częstszej kontroli. Zauważono tymczasowy i odwracalny wzrost stężenia transaminaz wątrobowych, najczęściej w granicach normy, które wracały do wartości wyjściowych w trakcie leczenia. W przypadku przekroczenia normy stężenia transaminaz należy zmniejszyć dawkę leku lub odstawić go.

Niewydolność nerek

Zaburzenia funkcji nerek lub niewydolność nerek nie wpływają na farmakokinetykę izotretynoiny. Dlatego izotretynoinę mogą przyjmować pacjenci z niewydolnością nerek. Jednak zaleca się rozpoczęcie od niskiej dawki i stopniowe dopasowanie jej do maksymalnej tolerowanej dawki (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Metabolizm lipidów

Warto oznaczyć poziom lipidów we krwi na czczo (przed leczeniem, po 1 miesiącu od jego rozpoczęcia, następnie co 3 miesiące, chyba że istnieją kliniczne wskazania do częstszej kontroli). Zazwyczaj podwyższony poziom lipidów we krwi normalizuje się po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu izotretynoiny, a także po przestrzeganiu diety. Stosowanie izotretynoiny wiąże się ze wzrostem stężenia trójglicerydów. Należy przerwać przyjmowanie izotretynoiny w przypadku niekontrolowanej hiperlipidemii lub wystąpienia objawów zapalenia trzustki. Wzrost stężenia trójglicerydów powyżej 800 mg/dl lub 9 mmol/l może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki, możliwej zakończonego śmiercią.

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Podczas leczenia izotretynoiną możliwe jest rozwinięcie się choroby zapalnej jelita (w tym zapalenia jelita krętego). Pacjentom z ciężką (krwawą) biegunką należy natychmiast odstawić lek.

Nietolerancja fruktozy

Lek Aknetrex zawiera sorbitol w postaci 70% roztworu. Pacjentom z wrodzoną nietolerancją fruktozy nie zaleca się przyjmowania tego leku.

Grupy zwiększonego ryzyka

Pacjentom z cukrzycą, otyłością, alkoholizmem lub zaburzeniami metabolizmu tłuszczów może być potrzebna częstsza kontrola stężenia glukozy we krwi i/lub lipidów podczas leczenia izotretynoiną. Zgłaszano wzrost stężenia glukozy we krwi na czczo i rozpoznanie nowych przypadków cukrzycy podczas leczenia izotretynoiną.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża jest absolutnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Aknetrex (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia oraz przez jeden miesiąc po jego zakończeniu. Jeśli pomimo środków zapobiegających zajściu w ciążę dojdzie do ciąży w okresie przyjmowania leku Aknetrex lub w ciągu miesiąca po zakończeniu terapii, istnieje bardzo duże niebezpieczeństwo urodzenia dziecka z ciężkimi i poważnymi wadami rozwojowymi.

Wady rozwojowe płodu związane z działaniem izotretynoiny obejmują zaburzenia układu nerwowego środkowego (wodogłowie, wady/abnormalności rozwoju móżdżku, mikrocefalię), wady rozwojowe twarzy („wolne usta”), abnormalności ucha zewnętrznego (brak ucha zewnętrznego, małe lub brak zewnętrznej przewodu słuchowego), wady rozwojowe oczu (mikroftalmia), wady serca i naczyń (wady przewodu tętniczego, takie jak czteropia Fallota, transpozycja dużych naczyń, wady przegrody), abnormalności grasicy i gruczołów przytarczyc. Ponadto zwiększa się ryzyko poronień.

W przypadku zajścia w ciążę u kobiety leczonej izotretynoiną, terapię należy natychmiast przerwać i skonsultować się z lekarzem specjalizującym się i mającym doświadczenie w teratologii w celu oceny stanu i konsultacji.

Okres karmienia piersią

Ze względu na dużą lipofilowość izotretynoiny istnieje duże prawdopodobieństwo, że wydzielana jest ona w mleku matki. Ze względu na możliwe działania niepożądane u dziecka związane z działaniem leku przez mleko matki, stosowanie izotretynoiny jest przeciwwskazane u kobiet w okresie karmienia piersią.

Plodność

Izotretynoina w dawkach terapeutycznych nie wpływa na liczbę, ruchliwość i morfologię plemników i nie zagraża formowaniu i rozwojowi embrionu ze strony mężczyzn przyjmujących izotretynoinę.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Lek potencjalnie może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.

W trakcie leczenia i rzadziej po jego zakończeniu u niektórych pacjentów obserwowano zmniejszenie ostrości widzenia w nocy (patrz sekcje „Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania” i „Efekty niepożądane”). Ponieważ u niektórych pacjentów te objawy pojawiały się nagle, należy poinformować pacjentów o możliwej wystąpieniu tego problemu i ostrzec o konieczności zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi maszynami.

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki senności, zawrotów głowy, zaburzeń widzenia. Pacjentów należy ostrzec, że w przypadku wystąpienia tych objawów nie powinni prowadzić pojazdów, pracować z maszynami ani zajmować się inną działalnością, która może narażać ich lub innych ludzi na niebezpieczeństwo.

Sposób stosowania i dawki.

Standardowy schemat dawkowania

Leczenie izotretynoiną powinien przepisać i prowadzić wyłącznie lekarz posiadający doświadczenie w stosowaniu retinoidów doustnych w leczeniu ciężkiego trądziku oraz pełną wiedzę na temat ryzyka terapii retinoidami i wymagań dotyczących monitorowania stanu pacjenta.

Kapsułki należy przyjmować podczas jedzenia, 1–2 razy na dobę.

Dorośli (łącznie z nastolatkami i osobami starszymi). Leczenie należy rozpoczynać od dawki 0,5 mg/kg masy ciała na dobę. Odpowiedź terapeutyczna na izotretynoinę oraz niektóre działania niepożądane zależą od dawki i różnią się u poszczególnych pacjentów. W związku z tym konieczna jest indywidualna korekta dawki w trakcie terapii. U większości chorych dawka waha się w granicach od 0,5 do 1 mg/kg masy ciała na dobę.

Długotrwała remisja oraz częstość nawrotów są bardziej związane z całkowitą dawką skumulowaną niż z długością leczenia czy dawką dobową. Wykazano, że nie należy oczekiwać dodatkowej korzyści z zastosowania dawki skumulowanej wyższej niż 120–150 mg/kg. Czas trwania terapii zależy od dawki dobowej. Aby osiągnąć remisję, zazwyczaj wystarcza kurs leczenia trwający 16–24 tygodnie.

U większości chorych trądzik znika całkowicie po jednym cyklu leczenia. W przypadku wyraźnego nawrotu należy przeprowadzić powtórny cykl leczenia preparatem Aknetrex w tej samej dawce dobowej i dawce skumulowanej, co w pierwszym cyklu. Ponieważ poprawa stanu może występować nawet przez 8 tygodni po zakończeniu leczenia, powtórny cykl nie powinien być rozpoczynany wcześniej niż po upływie tego okresu.

Dawkowanie w przypadkach szczególnych

Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek leczenie należy rozpocząć od niższej dawki (np. 10 mg na dobę), a następnie stopniowo zwiększać do dawki 1 mg/kg/dobę lub do maksymalnej dawki tolerowanej.

Dzieci. Izotretynoina jest przeciwwskazana w leczeniu trądziku u dzieci w okresie przedpłciowym oraz u pacjentów poniżej 12. roku życia ze względu na brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa.

Pacjenci z nietolerancją. U chorych, u których występuje ciężka nietolerancja zalecanej dawki, leczenie można kontynuować w niższej dawce. W takim przypadku czas trwania terapii będzie dłuższy, a ryzyko nawrotu wyższe. W celu osiągnięcia maksymalnej możliwej skuteczności należy stosować najwyższą dawkę tolerowaną.

Dzieci.

Stosowanie izotretynoiny u dzieci poniżej 12. roku życia nie było badane, dlatego nie należy przepisywać tego leku pacjentom z tej grupy wiekowej.

Przedawkowanie.

Izotretynoina jest pochodną witaminy A. Choć ostra toksyczność izotretynoiny jest niska, w przypadku przypadkowego przedawkowania mogą pojawić się objawy hiperwitaminozy A. Objawy ostrej toksyczności witaminy A obejmują silny ból głowy, nudności lub wymioty, senność, pobudzenie, świąd. Objawy przypadkowego lub celowego przedawkowania izotretynoiny prawdopodobnie mogą być podobne. Te objawy są odwracalne i ustępują bez konieczności leczenia.

Działania niepożądane.

Niektóre działania niepożądane izotretynoiny zależą od dawki. Zazwyczaj są one odwracalne po skorygowaniu dawki lub odstawieniu leku, jednak niektóre mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Najczęściej zgłaszane objawy podczas stosowania izotretynoiny to: suchość skóry i błon śluzowych, w tym warg (chilit), jamy nosowej (krwawienia z nosa), oczu (zapalenie spojówek).

Do opisu częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następujące kategorie: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100, < 1/10), rzadko (≥ 1/1000, < 1/100), bardzo rzadko (≤ 1/10000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

Zakażenia: bardzo rzadko – bakteryjne zakażenia Gram-dodatnich skóry i błon śluzowych.

Układ krwiotwórczy i chłonny: bardzo często – anemia, przyspieszenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), trombocytopenia, trombocytoza; często – neutropenia; bardzo rzadko – limfadenopatia.

Układ odpornościowy: rzadko – reakcje alergiczne skóry, reakcje anafilaktyczne, reakcje nadwrażliwości.

Zaburzenia przemiany materii i przemiany materii: bardzo rzadko – cukrzyca, hiperurykemia.

Zaburzenia psychiczne: rzadko – depresja, nasilenie depresji, skłonność do agresji, niepokój, zaburzenia nastroju; bardzo rzadko – zaburzenia zachowania, zaburzenia psychiczne, próby samobójcze, samobójstwo.

Układ nerwowy: często – ból głowy; bardzo rzadko – łagodne śródczaszkowe nadciśnienie, drgawki, senność, zawroty głowy.

Układ wzroku: bardzo często – zapalenie powiek, zapalenie spojówek, suchość oczu, podrażnienie oczu; bardzo rzadko – nieostrość widzenia, zaćma, zaburzenia postrzegania barw, nietolerancja soczewek kontaktowych, zmętnienie rogówki, obniżenie ostrości widzenia w warunkach półmroku, zapalenie rogówki, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (objaw łagodnego śródczaszkowego nadciśnienia), fotofobia, zaburzenia widzenia.

Układ słuchu i przedsionkowy: bardzo rzadko – zaburzenia słuchu.

Zaburzenia naczyniowe: bardzo rzadko – zapalenie naczyń (np. granulomatoza Wegenera, zapalenie naczyń alergiczne).

Układ oddechowy, klatka piersiowa i śródpiersze: często – krwawienia z nosa, suchość w nosie, zapalenie nosa i gardła; bardzo rzadko – skurcz oskrzeli (szczególnie u pacjentów z astmą), dysfonia.

Układ pokarmowy: bardzo rzadko – zapalenie okrężnicy, zapalenie jelita cienkiego, suchość w gardle, krwawienia przewodu pokarmowego, krwawa biegunka, zapalenia jelit, nudności, zapalenie trzustki. Zgłaszano również przypadki ciężkiej biegunki (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zaburzenia wątrobowo-żółciowe: bardzo często – podwyższenie transaminaz (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”); bardzo rzadko – zapalenie wątroby.

Skóra i tkanka podskórna: bardzo często – chilit, zapalenie skóry, suchość skóry, lokalne złuszczanie, świąd, zaczerwienienie, podrażnienie skóry (ryzyko urazów przy tarcie); rzadko – łysienie; bardzo rzadko – postacie fulminantne trądziku, nasilenie trądziku (hiperemia trądziku), rumień (na twarzy), egzantema, zaburzenia włosów, hirsutyzm, onychodystrofia, paronichia, fotosensybilizacja, grzybica bakteryjna, hiperpigmentacja skóry, nadmierna potliwość; częstość nieznana – zespół wielopostaciowego rumienia, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekrolioza.

Układ kostny, mięśniowy i tkanki łącznej: bardzo często – ból stawów, ból mięśni, ból pleców (szczególnie u dzieci i nastolatków); bardzo rzadko – zapalenie stawów, kalcyfikacja (zwapnienie więzadeł i ścięgien), przedwczesne zamknięcie linii wzrostu, egzostoza, hiperostoza, zmniejszenie gęstości tkanki kostnej, zapalenie ścięgna; częstość nieznana – rabdomioliza, zapalenie stawów krzyżowo-kręgosłupowych.

Układ nerek i układu moczowego: bardzo rzadko – zapalenie kłębuszków nerkowych; częstość nieznana – zapalenie cewki moczowej.

Układ rozrodczy i gruczoł mlekowy: częstość nieznana – zaburzenia funkcji seksualnej, w tym dysfunkcja erekcji i obniżenie libidum, ginekomastia, suchość pochwy i sromu.

Ogólne zaburzenia: bardzo rzadko – nadmierne tworzenie się tkanki granulacyjnej, zmęczenie.

Badania laboratoryjne: bardzo często – hipertriglicerydemia, obniżenie poziomu lipoprotein o wysokiej gęstości; często – hipercholesterolemia, hiperglikemia, hematuria, białkomocz; bardzo rzadko – podwyższenie kinazy kreatynowej (CK) we krwi.

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka podczas stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua

Okres ważności.

2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w suchym, niedostępnym dla dzieci miejscu.

Opakowanie.

10 kapsuł w blisterze, 3 blistery w tekturowym pudełku.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

Mega Lifesciences Public Company Limited.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Zakład 2, 515/1 Moo 4, Soi 8, Bangpoo Industrial Estate, Pattana 3 Road, Phraeksa, Mueang, 10280 Samutprakarn, Tajlandia / Plant 2, 515/1 Moo 4, Soi 8, Bangpoo Industrial Estate, Pattana 3 Road, Phraeksa, Mueang, Samutprakarn 10280, Thailand.