Acyklowir
Ukraina
Spis treści
INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leku Acyklowir (aciclovir)
Skład:
substancja czynna: aciclovir;
1 tabletka zawiera 200 mg (0,2 g) akycyklowiru;
substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, sodowa sol kroskarboksymetelowo-krochmalu.
Postać leku. Tabletki.
Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub prawie białe.
Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwwirusowe do stosowania systemowego. Leki przeciwwirusowe o działaniu bezpośrednim. Acyklowir. Kod ATC J05AB01.
Właściwości farmakologiczne.
Farmakodynamika.
Acyklowir jest syntetyczną pochodną purynowego nukleozydu o aktywności hamującej in vivo oraz in vitro w stosunku do wirusów opryszczki pospolitej człowieka, w tym wirusa opryszczki pospolitej typu I i II, wirusa różyczki wietrznej i opryszczki półpasiec, wirusa Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusa. W hodowlach komórkowych acyklowir wykazuje największą aktywność przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu I, a następnie, w miarę malejącej aktywności, przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu II, wirusowi różyczki wietrznej i opryszczki półpasiec, wirusowi Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusowi.
Aktywność hamująca acyklowiru w stosunku do wymienionych wyżej wirusów jest wysoce selektywna. Enzym tymidynokinaza w normalnej, niezainfekowanej komórce nie wykorzystuje acyklowiru jako substratu, dlatego działanie toksyczne wobec komórek organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana przez wirusy opryszczki pospolitej, wirusy różyczki wietrznej i opryszczki półpasiec oraz wirusy Epsteina-Barr przekształca acyklowir w monofosforan acyklowiru – analog nukleozydu, który następnie w komórce jest kolejno przekształcany na difosforan i trifosforan. Po wbudowaniu się do wirusowego DNA trifosforan acyklowiru oddziałuje z wirusową polimerazą DNA, co prowadzi do przerwania syntezy nici wirusowego DNA.
Podczas długotrwałego lub powtarzanych cykli leczenia u ciężko chorych pacjentów z obniżoną odpornością mogą występować przypadki zmniejszonej wrażliwości poszczególnych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie acyklowirem. Większość klinicznych przypadków niewrażliwości wiązana jest z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniu wirusowej tymidynokinazy oraz DNA. In vitro interakcja poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej z acyklowirem może również prowadzić do powstawania szczepów o zmniejszonej wrażliwości. Zależność pomiędzy wrażliwością poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej in vitro a skutecznością kliniczną leczenia acyklowirem nie została w pełni wyjaśniona.
Farmakokinetyka.
Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie maksymalne stężenie stacjonarne (Cssmax) w osoczu po podaniu dawki 200 mg co 4 godziny wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), a odpowiadające mu stężenie minimalne w osoczu (Cssmin) wynosi 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości Cssmax po dawkach 400 mg i 800 mg podanych co 4 godziny wynoszą 5,3 µmol (1,2 µg/ml) i 8 µmol (1,8 µg/ml), a odpowiadające im wartości Cssmin wynoszą 2,7 µmol (0,6 µg/ml) i 4 µmol (0,9 µg/ml).
U dorosłych okres półtrwania eliminacyjny po podaniu dożylnym acyklowiru wynosi średnio około 2,9 godziny. Większość leku wydzielana jest w postaci niezmienionej przez nerki. Klirens nerkowy acyklowiru jest istotnie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalenie leku przez nerki odbywa się nie tylko na drodze filtracji kłębuszkowej, ale również sekrecji kanalikowej.
9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym istotnym metabolitem acyklowiru i stanowi około 10–15% podanej dawki, który może być wykryty w moczu. Jeśli acyklowir podaje się godzinę po 1 g probenecydu, okres półtrwania eliminacyjnego oraz pole pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.
U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni okres półtrwania eliminacyjny wynosi 19,5 godziny. Średni okres półtrwania acyklowiru podczas hemodializy wynosi 5,7 godziny. Stężenie acyklowiru w osoczu podczas dializy obniża się o około 60%.
Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia w osoczu. Stopień wiązania z białkami osocza jest stosunkowo niski (od 9% do 33%) i nie zmienia się pod wpływem interakcji z innymi lekami.
Podczas jednoczesnego stosowania acyklowiru i zidowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie zaobserwowano żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.
Charakterystyka kliniczna.
Wskazania.
‑ Leczenie wirusowych infekcji skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnej i nawrotowej opryszczki narządów płciowych;
‑ supresja (profilaktyka nawrotów) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością;
‑ zapobieganie infekcjom wywołanym przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności;
‑ leczenie infekcji wywołanych przez wirusa Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka półpasica).
Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na acyklowir, walacyklowir lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.
Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji acyklowiru z innymi lekami.
Acyklowir wydzielany jest głównie w postaci niezmienionej z moczem drogą sekrecji kanalikowej, dlatego też wszelkie leki działające analogicznym mechanizmem wydzielania mogą zwiększać stężenie acyklowiru we krwi. Probencydyna i cyklotydyna wydłużają okres półtrwania acyklowiru oraz pole pod krzywą „stężenie/czas”. Jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi w leczeniu pacjentów po przeszczepie narządów zwiększa również stężenie acyklowiru i nieaktywnego metabolitu leku immunosupresyjnego we krwi, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru nie ma potrzeby modyfikowania dawki.
Особливости stosowania.
Acyklowir jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkowego klirensu, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć (patrz „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w podeszłym wieku istnieje również większe prawdopodobieństwo zaburzeń czynności nerek, dlatego u tej grupy pacjentów może również być konieczne zmniejszenie dawki. Obie te grupy (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku) należą do grup ryzyka pod względem wystąpienia działań niepożądanych neurologicznych i powinni być dokładnie monitorowani w celu wczesnego wykrycia tych działań niepożądanych. Według dostępnych danych, takie reakcje są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia lekiem.
Należy zwracać szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki acyklowiru.
Lek zawiera laktozę, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z dziedzicznymi formami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.
Nie stwierdzono zwiększonej liczby wad wrodzonych u dzieci matek stosujących acyklowir w czasie ciąży w porównaniu z populacją ogólną. Jednak tabletki acyklowiru należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść z leczenia dla matki przewyższa możliwy ryzyko dla płodu.
Po doustnym przyjęciu 200 mg acyklowiru 5 razy dziennie, acyklowir przenika do mleka matki w stężeniach 0,6–4,1% odpowiedniego stężenia acyklowiru we krwi. Teoretycznie niemowlę karmione piersią może przyjąć acyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała dziennie. Dlatego acyklowiru należy przepisywać karmiącym piersią kobietom z ostrożnością, po wcześniejszej ocenie stosunku ryzyko–korzyść.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.
W decyzji o możliwości prowadzenia samochodu lub innych maszyn należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil działań niepożądanych leku.
Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających wpływ acyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów samochodowych lub pracy z innymi urządzeniami. Ponadto farmakologia acyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.
Sposób stosowania i dawki.
Tabletkę należy przyjmować w całości, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.
Dorośli
Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej.
W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki acyklowiru w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.
Leczenie powinno trwać 5 dni, jednak w przypadku ciężkiej infekcji pierwotnej może być przedłużone.
U niektórych chorych z niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub zastosować odpowiednią dawkę do podania dożylnego.
Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotów opryszczki najlepiej rozpocząć leczenie w okresie prodromalnym lub bezpośrednio po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.
Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej.
U chorych z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki acyklowiru w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych.
Dla wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg acyklowiru 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.
Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki tabletek acyklowiru do 200 mg, przyjmowanych 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.
U niektórych pacjentów znaczące poprawy obserwuje się po przyjmowaniu dobowej dawki acyklowiru 800 mg.
W celu monitorowania możliwych zmian w naturalnym przebiegu choroby, leczenie acyklowirem należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.
Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej.
W celu profilaktyki infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u chorych z niedoborem odporności należy przyjmować tabletki acyklowiru w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych. U chorych z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub zastosować odpowiednią dawkę do podania dożylnego.
Czas trwania profilaktycznego stosowania leku określa się w zależności od czasu trwania okresu ryzyka.
Leczenie ospy wietrznej i opryszczki pospolitej.
W leczeniu infekcji wywołanych wirusami ospy wietrznej i opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki acyklowiru w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.
U chorych z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym lepiej zastosować podanie dożylne.
Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po wystąpieniu choroby. Wynik będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się bezpośrednio po pojawieniu się wysypek.
Dzieci.
W leczeniu i profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci od 2. roku życia z niedoborem odporności można stosować takie same dawki jak u dorosłych.
W leczeniu ospy wietrznej dzieciom od 6. roku życia należy przepisać 800 mg acyklowiru 4 razy na dobę, dzieciom od 2 do 6 roku życia można stosować 400 mg acyklowiru 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.
Dawkę leku można dokładniej dobrać według masy ciała dziecka – 20 mg/kg masy ciała na dobę (nie więcej niż 800 mg) acyklowiru, podzieloną na 4 dawki.
Nie ma specjalnych danych dotyczących stosowania acyklowiru w celu profilaktyki (zapobiegania nawrotom) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci z prawidłową odpornością.
Nie stosować tej postaci leku dzieciom poniżej 2. roku życia.
Pacjenci w podeszłym wieku.
Należy wziąć pod uwagę możliwość zaburzeń czynności nerek u chorych w podeszłym wieku, dlatego dawkę leku należy odpowiednio dostosować (patrz Niewydolność nerek). Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.
Niewydolność nerek.
Acyklowir należy przepisywać z ostrożnością chorym z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.
W profilaktyce i leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u chorych z niewydolnością nerek zalecane dawki doustne nie prowadzą do nagromadzenia acyklowiru powyżej bezpiecznego poziomu ustalonego dla podania dożylnego. Jednak u chorych z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 200 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.
W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka pospolita) u chorych z istotnie obniżoną odpornością, w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin, a u chorych z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w zakresie 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.
Dzieci. Tabletki acyklowiru stosować u dzieci od 2. roku życia.
Przedawkowanie.
Objawy.
Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Miały miejsce przypadki przypadkowego przyjęcia przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu acyklowiru doustnie w ciągu kilku dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (np. nudności i wymioty) oraz objawy neurologiczne (bóle głowy i dezorientacja).
W przypadku przedawkowania acyklowiru dożylnej zwiększa się stężenie kreatyniny w surowicy, azotu moczanego we krwi i odpowiednio pojawia się niewydolność nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.
Leczenie: pacjent powinien zostać dokładnie zbadany w celu wykrycia objawów zatrucia. Zaleca się przepłukanie żołądka i leczenie objawowe. Ze względu na to, że stężenie acyklowiru we krwi dobrze eliminuje się metodą hemodializy, należy ją stosować w przypadku przedawkowania.
Działania niepożądane.
Poniżej wymienione działania niepożądane sklasyfikowane są w następujący sposób.
Ze strony krwi i układu limfatycznego.
Anemia, trombocytopenia, leukopenia.
Ze strony układu odpornościowego.
Anafilaksja.
Zaburzenia psychiczne oraz zaburzenia ze strony układu nerwowego.
Bóle głowy, zawroty głowy, pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.
Wymienione wyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i pojawiają się najczęściej podczas leczenia pacjentów z niewydolnością nerek lub innymi czynnikami ryzyka.
Ze strony układu oddechowego i narządów klatki piersiowej.
Duszność.
Ze strony układu pokarmowego.
Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.
Ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego.
Odwracalny wzrost poziomu bilirubiny i enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby.
Ze strony skóry i tkanki podskórnej.
Świąd, wysypka (w tym nadwrażliwość na światło), pokrzywka, przyspieszone i rozproszone wypadanie włosów. Ponieważ wypadanie włosów może być związane z dużą liczbą chorób i leków stosowanych przez pacjenta, wyraźnego związku z acyklowirem nie stwierdzono. Obrzęk naczynioruchowy.
Ze strony nerek i układu moczowego.
Wzrost stężenia mocznika i kreatyniny we krwi, ostra niewydolność nerek, ból nerek.
Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.
Zaburzenia ogólne.
Zwiększona zmęczalność, gorączka.
Okres ważności.
3 lata.
Warunki przechowywania.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.
Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Opakowanie.
Po 10 tabletek w blistrze; po 1 lub 2 blisterach w opakowaniu kartonowym.
Kategoria receptury.
Na receptę.
Producent.
Spółka akcyjna prywatna „Lekhim-Charków”.
Spółka akcyjna prywatna „Technologia”.
Miejsce położenia producenta oraz adres siedziby prowadzonej działalności.
Ukraina, 61115, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Seweryna Potockiego 36.
Ukraina, 20300, obwód czarczyński, miasto Uman, ulica Stara Prorizna 8.