Acyklowir 400 Stada®

INSTRUKCJA dotyczÄ cza zastosowania leku A CYKLOWIR 400 STADA® (ACYCLOVIR 400 STADA®)

SkÅad:

substancja czynna: acyklowir;

1 tabletka zawiera 400 mg acyklowiru;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, skrobioglikolan sodu (typ A), kopowidon, stearynian magnezu.

PostaÄ c leku. Tabletki.

GÅówne fizykochemiczne wÅasnoÅci: biaÅe, okrÄ gÅe, dwuwypukÅe tabletki z odciskiem âVS 2â.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwwirusowe do stosowania systemowego.

Kod ATC J05A B01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Akyclowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o aktywności inhibitorowej in vitro oraz in vivo wobec wirusów opryszczki człowieka, w tym wirusa opryszczki pospolitej typu I i II, wirusa ospy wietrznej i półpaśca, wirusa Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusa. W hodowlach komórkowych akyclowir wykazuje największą aktywność przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu I, a następnie – w miarę zmniejszania się aktywności – przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu II, wirusowi ospy wietrznej i półpaśca, wirusowi Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusowi.

Aktywność inhibitorowa akycyklowiru wobec wymienionych wyżej wirusów jest wysoce selektywna. Enzym tymidynokinaza w normalnych, niezainfekowanych komórkach nie wykorzystuje akycyklowiru jako substratu, dlatego działanie toksyczne na komórki organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana przez wirusy opryszczki pospolitej, wirusy ospy wietrznej i półpaśca oraz wirusy Epsteina-Barr przekształca akycyklowir w monofosforan akycyklowiru – analog nukleozydu, który następnie w sposób sekwencyjny jest przekształcany do difosforanu i trifosforanu za pomocą enzymów komórkowych. Po wbudowaniu się trifosforanu akycyklowiru do wirusowego DNA oddziałuje on z wirusową polimerazą DNA, co prowadzi do przerwania syntezy nici wirusowego DNA.

Przy długotrwałych lub powtarzanych cyklach leczenia ciężko chorych z obniżoną odpornością możliwe jest zmniejszenie wrażliwości niektórych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie akycyklowirem. Stwierdzono, że większość przypadków niewrażliwości wiąże się z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniu wirusowej tymidynokinazy i DNA. In vitro interakcja niektórych szczepów wirusa opryszczki pospolitej z akycyklowirem może również prowadzić do powstawania szczepów o zmniejszonej wrażliwości. Zależność pomiędzy wrażliwością poszczególnych szczepów wirusa opryszczki pospolitej in vitro a skutecznością kliniczną leczenia akycyklowirem nie jest w pełni poznana.

Farmakokinetyka.

Akycyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie stężenie stacjonarne w osoczu (Cssmax) po dawce 200 mg podanej co 4 godziny wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), odpowiednio poziom w osoczu (Cssmin) wynosi 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości Cssmax po dawkach 400 mg i 800 mg podanych co 4 godziny wynoszą odpowiednio 5,3 µmol (1,2 µg/ml) i 8 µmol (1,8 µg/ml), równoważne wartości Cssmin wynoszą 2,7 µmol (0,6 µg/ml) i 4 µmol (0,9 µg/ml).

U dorosłych końcowy okres półwylu wydalania akycyklowiru po podaniu dożylnym wynosi około 2,9 godziny. Większość leku jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki. Klirens nerkowy akycyklowiru jest znacznie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalanie leku przez nerki odbywa się nie tylko poprzez filtrację kłębuszkową, ale również sekrecję kanalikową.

9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym istotnym metabolitem akycyklowiru, który można wykryć w moczu, i stanowi około 10–15% podanej dawki. Gdy akycyklowir podaje się godzinę po podaniu 1 g probenecydu, końcowy okres półwylu i pole pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.

U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni końcowy okres półwylu wynosi 19,5 godziny. Średni okres półwylu akycyklowiru podczas hemodializy wynosi 5,7 godziny. Stężenie akycyklowiru w osoczu krwi podczas dializy obniża się o około 60%.

Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia w osoczu krwi. Poziom wiązania z białkami osocza krwi jest stosunkowo niski (od 9 do 33%) i nie zmienia się w wyniku interakcji z innymi lekami.

Podczas jednoczesnego stosowania akycyklowiru i zydowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie zaobserwowano żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

• Leczenie wirusowych infekcji skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnego i nawrotowego opryszczki narządów płciowych.
• Supresja (profilaktyka nawrotów) infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością.
• Profilaktyka infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności.
• Leczenie infekcji wywołanych przez wirusa Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka półpasica).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na akcyklowir, walacyklowir lub którykolwiek z innych składników preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji akcyklowiru z innymi lekami.

Akcyklowir wydalany jest głównie w postaci niezmienionej przez nerki drogą sekrecji kanalikowej, dlatego leki działające podobnym mechanizmem mogą zwiększać stężenie akcyklowiru we krwi. Pobutynidyna i cyklotydyna wydłużają okres półtrwania akcyklowiru oraz AUC.

Podczas jednoczesnego stosowania akcyklowiru z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak mykofenolan mofetylu stosowany u pacjentów po przeszczepach narządów, obserwuje się również wzrost stężenia akcyklowiru we krwi oraz nieaktywnego metabolitu mykofenolanu mofetylu, jednak ze względu na szerokie pole terapeutyczne akcyklowiru nie jest konieczna korekta dawki.

Badanie eksperymentalne przeprowadzone u pięciu mężczyzn wskazuje, że terapia towarzysząca akcyklowirem wydłuża okres półtrwania wprowadzonego teofiliny o około 50%. Zaleca się pomiar stężenia teofiliny we krwi podczas jednoczesnej terapii akcyklowirem.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku

Akycyklowir jest wydzielany z organizmu głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w podeszłym wieku istnieje również duże prawdopodobieństwo zaburzeń czynności nerek, dlatego u tej grupy pacjentów może również być konieczne zmniejszenie dawki. Obie grupy (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku) należą do grup ryzyka wystąpienia reakcji niepożądanych o charakterze neurologicznym i powinny być dokładnie monitorowane w celu ich wykrycia. Reakcje te są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia lekiem (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”).

Długotrwałe lub powtarzane cykle leczenia akycyklowirem u pacjentów z bardzo osłabionym układem odpornościowym mogą prowadzić do pojawienia się szczepów wirusowych o zmniejszonej wrażliwości, które mogą nie odpowiadać na długotrwałe leczenie akycyklowirem.

Należy zwracać szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki akycyklowiru.

Ryzyko uszkodzenia nerek wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych.

Dane z badań klinicznych nie są wystarczające, aby stwierdzić, że leczenie akycyklowirem zmniejsza częstość powikłań związanych z ospą wietrzna u pacjentów z układem odpornościowym w pełni sprawnym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

W rejestrze nadzoru po rejestracji u ciężarnych udokumentowano wyniki stosowania różnych postaci farmaceutycznych akycyklowiru u ciężarnych. Nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania wad wrodzonych u dzieci matek stosujących akycyklowir w czasie ciąży w porównaniu z populacją ogólną. Jednak tabletek akycyklowiru należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa możliwy ryzyko dla płodu.

Po doustnym przyjęciu 200 mg akycyklowiru 5 razy dziennie akycyklowir przenika do mleka matki w stężeniach wynoszących 0,6–4,1% odpowiedniego poziomu akycyklowiru w osoczu krwi. Dziecko karmione tym mlekiem może potencjalnie wchłonąć akycyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała dziennie. Dlatego lek akycyklowir należy przepisywać kobietom karmiącym piersią z ostrożnością, biorąc pod uwagę stosunek ryzyko/korzyść.

Brak informacji o wpływie akycyklowiru na płodność kobiet.

W badaniu przeprowadzonym u 20 mężczyzn z normalną liczbą plemników nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu doustnego stosowania akycyklowiru w dawce do 1 g dziennie przez 6 miesięcy na liczbę plemników, ruchliwość ani morfologię.

Wpływ na zdolność prowadzenia samochodu lub obsługi innych maszyn.

W decyzji o możliwości prowadzenia samochodu lub pracy z innymi maszynami należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil reakcji niepożądanych leku. Wpływ akycyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia samochodu lub pracy z innymi maszynami nie był badany. Ponadto farmakologia akycyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.

Sposób stosowania i dawki

Tabletkę należy przyjmować całą, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Dorośli

Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej tabletki acyklowiru należy przyjmować w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.

Leczenie powinno trwać 5 dni, jednak w przypadku ciężkiego pierwotnego zakażenia może być przedłużone.

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną wchłanialnością w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnej.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotów opryszczki najlepiej rozpoczynać leczenie w okresie prodromalnym lub bezpośrednio po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.

Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

U pacjentów z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej tabletki w dawce 200 mg należy przyjmować 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych.

Dla wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg acyklowiru 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki acyklowiru do 200 mg, którą należy przyjmować 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

U niektórych pacjentów uzyskuje się znaczną poprawę po przyjmowaniu dobowej dawki acyklowiru 800 mg.

W celu obserwacji możliwych zmian w naturalnym przebiegu choroby terapię acyklowirem należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.

Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W celu zapobiegania infekcjom wywołanym wirusem opryszczki pospolitej pacjentom z niedoborem odporności tabletki w dawce 200 mg należy przyjmować 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych. U pacjentów z dużym niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną wchłanialnością w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnej.

Czas trwania profilaktyki zależy od czasu trwania okresu ryzyka.

Leczenie ospy wietrznej i półpaśca

W leczeniu infekcji wywołanych wirusami ospy wietrznej i półpaśca należy przyjmować tabletki w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.

Pacjentom z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub pacjentom z obniżoną wchłanialnością w przewodzie pokarmowym lepiej stosować wstrzykiwanie dożylne.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po początku choroby; efekt będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się natychmiast po pojawieniu się wysypek.

Dzieci

W leczeniu i zapobieganiu infekcjom wywołanym wirusem opryszczki pospolitej dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat można stosować dawki jak u dorosłych.

W leczeniu ospy wietrznej u dzieci w wieku od 6 lat należy stosować 800 mg acyklowiru 4 razy na dobę, dzieci w wieku od 2 do 6 lat mogą przyjmować 400 mg acyklowiru 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.

Dokładniejszą dawkę leku można obliczyć na podstawie masy ciała dziecka: 20 mg/kg masy ciała na dobę (nie więcej niż 800 mg) acyklowiru w 4 dawkach.

Dzieciom w wieku do 2 lat nie należy stosować tej postaci leku.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy brać pod uwagę możliwość zaburzeń funkcji nerek u pacjentów w podeszłym wieku; dawkę leku należy odpowiednio dostosować (patrz „Niewydolność nerek”). Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Niewydolność nerek

Acyklowir należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

W profilaktyce i leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się dawki doustne, które nie prowadzą do kumulacji acyklowiru na poziomie przekraczającym bezpieczny poziom ustalony dla podania dożylnego. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 200 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i półpaśc) u pacjentów z istotnie obniżoną odpornością w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin, a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w zakresie 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.

W razie potrzeby stosowania leku w dawce mniejszej niż 400 mg należy stosować acyklowir w odpowiednim dozowaniu lub postaci leku.

Dzieci

Tabletki można stosować dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat.

Brak specjalnych danych dotyczących stosowania acyklowiru w celu zapobiegania (profilaktyka nawrotów) infekcjom wywołanym wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem półpaśca u dzieci z prawidłową odpornością.

Przedawkowanie

Objawy

Acyklowir tylko częściowo jest wchłaniany z przewodu pokarmowego. Opisywano przypadkowe przyjmowanie doustne przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu doustnym acyklowiru w ciągu kilku dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (nudności i wymioty) oraz neurologiczne (bóle głowy i dezorientacja).

Przy przedawkowaniu acyklowiru dożylnej zwiększa się stężenie kreatyniny i azotu mocznika we krwi, co prowadzi do niewydolności nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.

Leczenie

Pacjenta należy dokładnie przebadać w celu wykrycia objawów zatrucia. Ponieważ acyklowir jest dobrze eliminowany z krwi przez hemodializę, należy ją stosować w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane.

Działania niepożądane, o których wiadomo, że występują, sklasyfikowano według narządów i układów oraz według częstości ich występowania. Kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 i <1/10), rzadko (≥1/1000 i <1/100), bardzo rzadko (≥1/10000 i <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000).

Ze strony krwi i układu limfatycznego:

bardzo rzadko – anemia, trombocytopenia, leukopenia.

Ze strony układu odpornościowego:

rzadko – anafilaksja.

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia ze strony układu nerwowego:

często – ból głowy, zawroty głowy;

bardzo rzadko – pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.

Wymienione powyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i zazwyczaj występują u pacjentów z niewydolnością nerek lub z innymi czynnikami ryzyka (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Ze strony układu oddechowego i narządów klatki piersiowej:

rzadko – duszność.

Ze strony układu pokarmowego:

często – nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego:

rzadko – odwracalny wzrost stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych;

bardzo rzadko – żółtaczka, zapalenie wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej:

często – świąd, wysypka (w tym nadwrażliwość na światło);

rzadko – pokrzywka, przyspieszone i rozproszone wypadanie włosów (ponieważ wypadanie włosów może być związane z dużą liczbą chorób i stosowanych leków, nie stwierdzono jednoznacznej korelacji z akloklowirem);

rzadko – obrzęk naczynioruchowy.

Ze strony nerek i układu moczowego:

rzadko – wzrost stężenia mocznika i kreatyniny we krwi;

bardzo rzadko – ostra niewydolność nerek, ból nerek.

Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.

Zaburzenia ogólne:

często – osłabienie, gorączka.

Okres ważności. 5 lat.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności.

Warunki przechowywania.

Nie wymaga szczególnych warunków przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 5 tabletek w blistrze; po 5 lub 7 blisterów w tece kartonowej.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent.

STADA Arzneimittel AG.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby.

Stadashstraße 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy.