NORMOPARIN

Ulotka: informacje dla użytkownika

NORMOPARIN 25 000 IU/5 ml roztwór do wstrzykiwania dożylnego

Heparina sodica
Przed zastosowaniem tego leku prosimy o dokładne zapoznanie się z treścią ulotki, zawiera ona ważne informacje dla Ciebie.

• Zachowaj tę ulotkę. Może być konieczne ponowne zapoznanie się z jej treścią.
• W przypadku pytań skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
• W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych, w tym nie wymienionych w tej ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zobacz punkt 4.

Zawartość ulotki:

1. Co to jest NORMOPARIN i do czego służy
2. Co należy wiedzieć przed zażyciem NORMOPARIN
3. Jak stosować NORMOPARIN
4. Możliwe działania niepożądane
5. Jak przechowywać NORMOPARIN
6. Zawartość opakowania i inne informacje

1. Co to jest NORMOPARIN i do czego służy

NORMOPARIN to lek zawierający substancję czynną heparynę sodową. Heparyna należy do grupy leków zwanych lekami przeciwkrzepliwymi, które sprawiają, że krew staje się bardziej płynna.
Gdy krew nie jest wystarczająco płynna, istnieje ryzyko powstawania skrzepów krwi (trombów), które utrudniają lub uniemożliwiają normalny przepływ krwi. Niektóre tromby mogą być unoszone przez przepływ krwi do innych obszarów organizmu (zatorowość) i powodować zator naczynia krwionośnego.
NORMOPARIN stosuje się:

• W celu rozpuszczenia trombów, które powstały w żyłach lub tętnicach (leczenie choroby zakrzepowo-zatorowej);
• Podczas obiegu pozaustrojowego (technika stosowana głównie w kardiochirurgii, pozwalająca tymczasowo zastąpić funkcje sercowo-płucne) oraz hemodializy (terapii zastępującej główne funkcje nerek).

2. Co powinien wiedzieć przed zastosowaniem NORMOPARIN

Nie stosuj NORMOPARIN:

• jeśli jest uczulony na heparynę sodową lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6);
• jeśli ma ciężką trombocytopenię (silne zmniejszenie liczby płytek krwi) lub choroby towarzyszące skłonności do krwawień (diatesis haemorrhagica);
• jeśli cierpi na ciężkie choroby wątroby, nerek lub trzustki;
• jeśli nie może poddać się badaniom niezbędnym do monitorowania aktywności krzepnięcia krwi w odpowiednich odstępach czasu (testy krzepnięcia);
• jeśli występuje u niego rozsiane wewnątrzkrwiotoczne krzepnięcie (DIC), stan, w którym powstają skrzepy krwi w całym organizmie, zatykając drobne naczynia krwionośne, spowodowane przez trombocytopenię indukowaną heparyną;
• jeśli ma pęknięcie naczynia krwionośnego w mózgu (krwotoczne wypadki mózgowe);
• jeśli cierpi na wrzody żołądka i/lub jelit, krwawienie mózgowe, aneurysmę (poszerzenie tętnicy mózgowej), guz mózgu;
• jeśli doznał urazu lub poddał się zabiegom chirurgicznym w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, oczu lub uszu;
• jeśli ma chorobę siatkówki (retinopatię) lub krwawienie ciała szklistego;
• jeśli ma zapalenie wsierdzia wywołane przez drobnoustroje (infekcyjne zapalenie wsierdzia);
• jeśli ma ciężkie krwawienie lub wie, że jest narażony na taką sytuację. W takich przypadkach lekarz oceni jego indywidualny stan i zadecyduje, czy należy stosować NORMOPARIN.

Jeśli jest leczony NORMOPARIN w celu rozpuszczenia skrzepów krwi, znieczulenie lokalno-
regionalne (typ znieczulenia obejmujący tylko część ciała, np. nakłucie lędźwiowe lub znieczulenie
rdzeniowe lub zewnątrzoponowe) należy unikać.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Skonsultuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką przed zastosowaniem NORMOPARIN.
Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie terapii NORMOPARIN lekarz przeprowadzi badania kontrolne, aby sprawdzić krzepnięcie krwi (np. liczbę płytek krwi) i/lub obecność ewentualnego krwawienia. Jest to szczególnie ważne, jeśli ma skłonność do krwawień.
Powiadom lekarza, jeśli:

• występują podejrzane nowotwory skłonne do krwawień;
• cierpi na przewlekłe alkoholizm;
• jest pacjentem starszym, ponieważ może być konieczne zmniejszenie dawki, szczególnie jeśli jest kobietą, ponieważ kobiety są bardziej narażone na krwawienia;
• miał reakcje nadwrażliwości na heparynę o niskiej masie cząsteczkowej;
• jest narażony na krwawienie; ryzyko to wzrasta, jeśli:
• cierpi na zaburzenia krzepnięcia (niedobór czynników krzepnięcia, hemofilia);
• ma zmniejszoną lub zmienioną liczbę płytek krwi (trombocytopenia lub trombocytopatie);
• ma uszkodzenie naczyń krwionośnych powodujące czerwone plamy na skórze spowodowane krwawieniem; (porfię krwotoczną, np. chorobę Rendu-Oslera);
• cierpi na nadciśnienie krwione, które nie poddaje się kontroli lekami;
• ma zapalenie wsierdzia i zastawek serca (endokardytę);
• ma problemy z wątrobą, żylaki przełyku lub gastropatię związaną z nadciśnieniem wrotnym;
• ma problemy żołądka lub jelit, np. wrzód żołądka lub dwunastnicy, zapalenie przełyku lub żołądka, chorobę jelitową lub ciągłe odprowadzanie treści żołądka lub jelit;
• poddał się lub będzie poddany lumbocenterezie (nakłuciu lędźwiowemu) lub znieczuleniu rdzeniowemu;
• poddał się lub będzie poddany operacji kręgosłupa, głowy lub oczu;
• ma zagrożenie poronieniem;
• ma miesiączkę;
• znajduje się w okresie poporodowym;
• jest leczony równolegle z określonymi grupami leków: lekami fibrynolitycznymi lub doustnymi lekami przeciwpakrzepowymi, inhibitorami agregacji płytek krwi, lekami przeciwzapalnymi niesteroidowymi i/lub antagonistami receptora glikoproteiny IIb/IIIa; Heparyna może powodować podwyższony poziom potasu we krwi (hiperkaliemia), szczególnie jeśli cierpi na cukrzycę, przewlekłą niewydolność nerek, istniejące wcześniej zaburzenia kwasowo-zasadowe, podwyższony poziom potasu przed leczeniem, przyjmuje

terapię równoległą z lekami zwiększającymi stężenie potasu we krwi lub stosuje heparynę długoterminowo. Powiadom lekarza w przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych stanów. Lekarz będzie kontrolować poziom potasu we krwi przed rozpoczęciem leczenia heparyną i w regularnych odstępach czasu podczas terapii, szczególnie jeśli leczenie trwa dłużej niż 7 dni.
W przypadku każdego krwawienia lekarz przerwie leczenie heparyną.
Heparyna nie powinna być podawana do mięśni z powodu ryzyka powstawania krwotoków.
Ponadto nie powinna być podawana równolegle z innymi lekami do mięśni z powodu zwiększonego ryzyka krwawienia.
Niepożądane działania ze strony krwi i ryzyko skrzepów
Podczas terapii NORMOPARIN, 4–10 dni po rozpoczęciu leczenia, może wystąpić zmniejszenie liczby płytek krwi (trombocytopenia wywołana heparyną), co może prowadzić do powikłań serca, płuc, mózgu i kończyn (zdarzenia trombotyczne i/lub zakrzepowe).
Natychmiast powiadom lekarza, jeśli podczas leczenia NORMOPARIN wystąpi którykolwiek z poniższych stanów, nawet kilka dni po podaniu dawki:

• pogorszenie stanu zdrowia;
• skrzepy krwi w kończynach (naczynia obwodowe), szczególnie w nogach. Stan ten objawia się bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem, utratą czucia i podwyższeniem temperatury w dotkniętym obszarze. W ciężkich przypadkach może dojść do gangreny;
• skrzepy krwi w sercu prowadzące do zawału. Stan ten objawia się uczuciem ucisku, zwężenia, bólu lub ciężkości w środku klatki piersiowej, które może promieniować na barki, szyję, ramiona lub plecy, zimnym potem, zawrotami głowy, dusznością i nudnościami;
• skrzepy krwi w płucach. Stan ten objawia się trudnościami w oddychaniu, bólem w klatce piersiowej i kaszlem;
• skrzepy krwi w mózgu prowadzące do udaru. Stan ten objawia się silnym bólem głowy lub wymiotami, zawrotami głowy, omdleniami lub zaburzeniami widzenia lub mowy, osłabieniem lub mrowieniem jednej ręki lub nogi. WE WSZYSTKICH TYCH PRZYPADKACH LEKARZ OCENI, CZY PRZERWAĆ LECZENIE NORMOPARIN LUB ZALECIĆ ALTERNATYWNE ZABIEGI.

Stosowanie NORMOPARIN w celu zapobiegania powstawaniu skrzepów i znieczulenie lokalno-regionalne
U pacjentów, którzy mają poddać się znieczuleniu lokalno-regionalnemu (np. nakłuciu lędźwiowemu lub znieczuleniu rdzeniowemu lub zewnątrzoponowemu), lekarz dokładnie oceni, czy stosować NORMOPARIN w celu zapobiegania powstawaniu skrzepów (trombów) w żyłach.
Jeśli lekarz zdecyduje o zastosowaniu NORMOPARIN, po podaniu środka znieczyszającego lekarz lub pielęgniarka będą kontrolować obecność krwawienia lub siniaka (krwotoku) w miejscu wstrzyknięcia, ponieważ powstawanie krwotoku w miejscu podania znieczulenia może prowadzić do paraliżu, również trwałego. Ryzyko wystąpienia takiego zdarzenia wzrasta, jeśli:

• stosowane są długotrwałe katetry zewnątrzoponowe do infuzji ciągłej;
• ma problemy z krzepnięciem krwi lub przyjmuje leki wpływające na krzepnięcie, np. leki przeciwzapalne (NLPZ), leki rozrzedzające krew (zobacz „Inne leki i NORMOPARIN”);
• jest osobą starszą;
• doznał urazu lub wykonywano mu powtarzane nakłucia rdzenia. Natychmiast powiadom lekarza lub pielęgniarkę, jeśli po podaniu znieczulenia zauważysz objawy paraliżu, takie jak: mrowienie, osłabienie lub mrowienie nóg, ból pleców, trudności z opróżnianiem jelit lub oddawaniem moczu.

Inne informacje
Skuteczność NORMOPARIN może być mniejsza, jeśli:

• cierpi na niedobór antytrombiny III (składnika krwi działającego na krzepnięcie);
• ma gorączkę lub infekcje;
• ma stan zapalny, np. w żyłach (tromboflebitę);
• ma nowotwór;
• ma aktualny zawał serca;
• niedawno przeszedł operację chirurgiczną.

Inne leki i NORMOPARIN
Powiadom lekarza lub farmaceutę, jeśli aktualnie przyjmuje, niedawno przyjmował lub może zacząć przyjmować inne leki. Jest to szczególnie ważne, jeśli przyjmuje:

• leki mogące wpływać na krzepnięcie krwi i/lub zwiększać ryzyko krwawienia, takie jak:
• doustne leki przeciwpakrzepowe, stosowane w celu zapobiegania powstawaniu skrzepów we krwi poprzez zakłócanie procesu krzepnięcia;
• leki przeciwagregacyjne płytek krwi, zmniejszające ryzyko powstawania skrzepów we krwi poprzez hamowanie agregacji płytek krwi:
• kwas acetylosalicylowy (znany jako aspiryna) i dipirydamol;
• leki przeciwzapalne niesteroidowe (NLPZ) stosowane do zmniejszania bólu (np. ibuprofen, fenylobutazon, indometacyna, ketorolak, diklofenak);
• leki o działaniu przeciwagregacyjnym płytek krwi (tyklopidyna, klopidogrel, sulfinpirazon);
• cefalosporyny (cefaclor, cefiksym, ceftriakson, cefamandol, cefoperazon), które są grupą antybiotyków;
• dekstran, lek stosowany do zwiększenia objętości krwi;
• hydroksychlorochinę, lek stosowany w chorobach reumatycznych;
• leki fibrynolityczne, stosowane do rozpuszczania skrzepów, które już się utworzyły we krwi:
• streptokinazę, urokinazę, alteplazę;
• inne leki zwiększające ryzyko krwawienia:
• pochodne kumaryny;
• antagoniści receptora glikoproteiny IIb/IIIa (eptifibatyd, abciksimab);
• epoprostenoł lub inne leki wpływające na agregację płytek krwi, ponieważ mogą powodować krwawienia: należy stosować je z dużą ostrożnością, jeśli jest leczony heparyną sodową;
• nitroglicerynę dożylne, stosowaną w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego;
• leki zwiększające poziom potasu we krwi (inhibitory ACE, sartany, diuretyki oszczędzające potas, sole potasu, beta-blokery);
• cyfogenę, lek stosowany w chorobach serca;
• penicyliny lub tetracykliny, antybiotyki;
• leki zawierające nikotynę;
• fenotiazyny, leki stosowane np. na lęk;
• kortykosteroidy, antyhistaminowe, leki stosowane na alergie.

Jeśli ma poddać się badaniom czynności tarczycy, należy wziąć pod uwagę, że mogą one być zaburzone, jeśli jest leczony heparyną.
Jeśli jest leczony NORMOPARIN w celu rozpuszczenia skrzepów krwi, podawanie leków drogą dożylną należy unikać.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli jest w ciąży, podejrzewa ciążę, planuje ciążę lub karmi piersią, przed zażyciem tego leku skonsultuj się z lekarzem.

3. Jak stosować NORMOPARIN

NORMOPARIN będzie podawany dożylnie wyłącznie przez lekarzy lub personel medyczny.
Dawkę dostosuje lekarz indywidualnie do potrzeb pacjenta, w zależności od wskazań do stosowania NORMOPARIN oraz wyników badań krwi (testów krzepnięcia).
Jeśli zastosuje zbyt dużą dawkę NORMOPARIN
NORMOPARIN będzie podawany wyłącznie przez lekarzy lub personel medyczny; przedawkowanie jest mało prawdopodobne. Niemniej jednak w przypadku podania wysokich dawek tego leku zwiększa się ryzyko krwawień, również poważnych. Jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy krwawienia, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub pielęgniarką, którzy podadzą odpowiednie leczenie (podanie protaminy).
Dodatkowe „Informacje przeznaczone wyłącznie dla lekarzy lub personelu medycznego” znajdują się
na końcu tego ulotnika.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania tego leku, skontaktuj się z lekarzem lub pielęgniarką.
Jeśli zapomnisz zastosować NORMOPARIN
Ten lek będzie podawany przez lekarza lub pielęgniarkę, więc mało prawdopodobne jest, że dawka zostanie pominięta. Nie należy podawać podwójnej dawki w celu nadrobienia pominiętej dawki.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania tego leku, skontaktuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką.
Jeśli przerwiesz leczenie NORMOPARIN
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania tego leku, skontaktuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką.

4. Możliwe działania niepożądane

Tak jak wszystkie leki, ten lek może powodować działania niepożądane, choć nie u wszystkich
osób one występują.
Natychmiast przestań stosować NORMOPARIN i skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

• reakcje alergiczne (nadwrażliwość), również ciężkie, objawiające się dreszczami, gorączką, pokrzywką, trudnościami oddechowymi (astmą), zapaleniem nosa (rzężawica), nadmiernym łzawieniem, nudnościami, wymiotami, swędzeniem i uczuciem palenia stóp, obniżeniem ciśnienia krwi, wazospazmem, zaburzeniami rytmu serca, obrzękiem twarzy, oczu, warg, języka i gardła (szok anafilaktyczny);
• ciężkie zmiany skórne z zapaleniem (nekroza skóry), siniaki, większe lub mniejsze fioletowe lub czerwone plamy (purpura lub plamki krwotoczne);
• ciężkie krwawienia (hemoragia), również trudne do wykrycia w dowolnym obszarze organizmu (rozdział „Poniższe informacje przeznaczone są wyłącznie dla personelu medycznego:” na końcu tego ulotki ) (krwotok do mózgu, zespół krwotoczny podtwardówkowy, nieurazowy krwotok podtwardówkowy kręgowy, krwotok do komór mózgu);
• zmniejszenie liczby płytek krwi (trombocytopenia), (rozdział 2 - „Działania niepożądane ze strony krwi i ryzyko zakrzepów” ) ;
• zwiększone agregowanie płytek krwi, pogorszenie stanu początkowego, skrzepliny krwi w kończynach, sercu, płucach, mózgu (rozdział 2 - “ Działania niepożądane ze strony krwi i ryzyko zakrzepów” ) ;
• rozsiane wewnątrzwrosowe krzepnięcie krwi (DIC);
• siniaki lub owrzodzenia w miejscu wstrzyknięcia;
• trudności oddechowe lub ból w klatce piersiowej (mogą być objawami obrzęku płuc lub hemopneumotoraksu);
• toksyczność w wątrobie (hepatotoksyczność);
• melena (obecność krwi w stolcu);

Inne działania niepożądane
Powiadom lekarza, jeśli podczas leczenia NORMOPARIN zauważysz którykolwiek z poniższych objawów lub zostaną one zdiagnozowane:

• krwotok do mózgu, zespół krwotoczny podtwardówkowy, nieurazowy krwotok podtwardówkowy kręgowy, krwotok do komór mózgu;
• zmniejszenie masy kości, prowadzące do osłabienia i zwiększonego ryzyka złamania (osteoporoza);
• zahamowanie produkcji hormonu zwanego aldosteronem;
• przejściowa utrata włosów (łysienie);
• podwyższenie poziomu potasu we krwi (hiperkaliemia);
• kwasica metaboliczna (szczególnie u pacjentów z uszkodzeniem nerek i cukrzycą);
• trwała, niezwiązana ze stymulacją erekcja, często bolesna (priapizm);
• podwyższenie poziomu tłuszczów po zakończeniu terapii heparyną (odrzutowa hiperlipidemia), poziomu FT3 i FT4 lub transaminaz (enzymów wątrobowych) we krwi;
• amnezja;
• skurcz oskrzeli (nieprawidłowe skurcze oskrzeli);
• podwyższenie poziomu transaminaz (enzymów produkowanych przez wątrobę);
• podrażnienie, zaczerwienienie, siniaki, ból w miejscu wstrzyknięcia.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpi jakiekolwiek działanie niepożądane, w tym te niewymienione w niniejszej ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Możesz również zgłaszać działania niepożądane bezpośrednio pod adresem: https://www.aifa.gov.it/content/segnalazioni-reazioni-avverse . Zgłaszanie działań niepożądanych może przyczynić się do uzyskania dodatkowych informacji na temat bezpieczeństwa tego leku.

5. Jak przechowywać NORMOPARIN

Przechowuj ten lek w miejscu niedostępnym dla dzieci i poza ich zasięgiem wzroku.
Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby chronić lek przed światłem.
Nie używaj tego leku po upływie daty ważności wskazanej na opakowaniu po napisie „Scad”. Data ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca.
Nie wyrzucaj leków do kanalizacji ani do śmieci domowych. Zapytaj farmaceuty, jak pozbyć się leków, których już nie używasz. Pomoże to chronić środowisko.

6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera NORMOPARIN
Substancją czynną jest: heparyna sodowa.
1 ml roztworu zawiera 5.000 J.M. heparyny sodowej.
Inne składniki to: woda do sporządzania roztworów do wstrzykiwań.
Opis wyglądu NORMOPARIN i zawartość opakowania
Lek ten jest dostępny w opakowaniach zawierających 10 fiolki po 25.000 J.M./5 ml.
Właściciel pozwolenia na dopuszczenie do obrotu
Laboratorios Farmacéuticos ROVI, S.A.
Julián Camarillo, 35
28037 – Madryt
Hiszpania
Koncesjonariusz handlowy
Rovi Biotech, S.R.L.
Viale Achille Papa, 30
20149 - Mediolan
Włochy
Producent
B.Braun Medical, S.A.
Ronda de Los Olivares, parcela 11, Polígono Industrial Los Olivares
23009-Jaén
Hiszpania

Poniżej zamieszczone informacje przeznaczone są wyłącznie dla personelu medycznego:

Dawkowanie i sposób podania
Obieg pozaustrojowy (bypass połączeniowo-płucny)
300 j.p./kg dożylnie, dawkę należy dostosować, aby utrzymać czas krzepnięcia aktywowany (ACT)
w przedziale 400–500 sekund.
Hemodializa
Dawka początkowa: 1000–5000 j.p. dożylnie, następnie 1000–2000 j.p./h, dawkę należy dostosować
według potrzeb.
Monitorowanie:
Nie jest wymagane rutynowe monitorowanie.
Leczenie zatorowości tętniczej i żylnej
Dawka początkowa: 80 j.p./kg dożylnie jako wlew bolusowy lub 5000 j.p. jako wstrzyknięcie dożylnie bolusowo (10 000 j.p. w przypadku ciężkiej zakrzepicy płucnej).
Dawka utrzymania:
Alternatywne schematy leczenia
Przerzutowe wstrzyknięcie dożylne: 10 000 j.p. bolusowo dożylnie, następnie 5000–10 000 j.p. dożylnie co 4–6 godzin.
Monitorowanie:
W przypadku podawania heparyny sodowej w dawce przeciwkrzepliwej dawkowanie należy dostosować
na podstawie badań krzepnięcia. Najczęściej stosowanym testem jest czas częściowej tromboplastyny aktywowanej (aPTT). Wartość aPTT u pacjentów leczonych należy utrzymywać na poziomie 1,5–2,5 razy wyższym niż wartości normalne. Zaleca się regularne monitorowanie wartości aPTT, najlepiej codziennie.
Jeśli wyniki badań krzepnięcia przekraczają zakres terapeutyczny lub wystąpią krwawienia, dawkę należy zmniejszyć lub, w razie potrzeby, zawiesić leczenie heparyną (patrz punkt 4.4).
Grupy populacyjne specjalne
Populacja pediatryczna
Leczenie zatorowości tętniczej i żylnej
Dawka początkowa: 50 j.p./kg jako wstrzyknięcie dożylne bolusowe.
Dawka utrzymania: 15–25 j.p./kg/godz. w ciągłym wlewie dożylnym lub 100 j.p./kg dożylne co 4 godziny jako wstrzyknięcie przerzutowe.
Monitorowanie:
W przypadku podawania heparyny sodowej w dawce przeciwkrzepliwej dawkowanie należy dostosować
na podstawie wartości aPTT.
Młodsze dzieci mogą wymagać wyższych dawek i szybkości wlewu w celu osiągnięcia poziomów przeciwkrzepliwości i wydłużenia aPTT porównywalnych z dziećmi starszymi.
Osoby starsze
Może być konieczne stosowanie niższych dawek ze względu na zwiększony ryzyko krwawienia.
Monitorowanie:
W przypadku podawania heparyny sodowej w dawce przeciwkrzepliwej dawki należy dostosować
zgodnie z wartościami aPTT.
Sposób podania
Dożylne, za pomocą ciągłego wlewu lub przerzutowego wstrzyknięcia.
Ponieważ działanie heparyny sodowej jest krótkotrwałe, podawanie za pomocą wlewu dożylnego
jest wskazane zamiast przerzutowego wstrzyknięcia dożylnego.
Nie podawać NORMOPARIN wstrzyknięć w postaci dożylnej lub podskórnej.
Krwawienie
Krwawienie jest główną powikłaniem, które może wystąpić podczas leczenia heparyną sodową, szczególnie w dawkach przeciwkrzepliwych.
Wartości czasów krzepnięcia powyżej zakresu terapeutycznego lub niewielkie krwawienia podczas terapii można zazwyczaj rozwiązać poprzez zmniejszenie dawki lub, w razie potrzeby, tymczasowe zawieszenie leku. Krwawienia żołądkowo-jelitowe lub moczowe podczas terapii przeciwkrzepliwej mogą wskazywać na obecność ukrytej podstawowej zmiany patologicznej. Krwawienie może wystąpić w dowolnym obszarze organizmu, ale niektóre konkretne powikłania krwotoczne mogą być trudne do wykrycia:
(a) Krwawienie do nadnerczy, prowadzące do ostrej niewydolności nadnerczy, zostało opisane podczas terapii przeciwkrzepliwej. W związku z tym leczenie należy przerwać, jeśli pacjent wykazuje objawy i oznaki ostrej niewydolności nadnerczy.
(b) Krwawienie jajnikowe (ciałko żółte) wystąpiło u kobiet w wieku rozrodczym poddawanych krótko- lub długoterminowej terapii przeciwkrzepliwej.
(c) Krwawienia do przestrzeni zaoponowej.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania
Krwawienie, głównie z skóry i błon śluzowych, z ran, z przewodu pokarmowego lub układu moczowo-płciowego (krwawienie z nosa, hematuria, melena, siniaki, plamki krwotoczne). Spadek ciśnienia krwi lub zmniejszenie hematokryty mogą być objawami ukrytego krwawienia.
Terapia przedawkowania
Niewielkie krwawienie
Przerwanie terapii heparyną.
Ciężkie krwawienie
Protamina służy do szybkiego unieczynnienia działania heparyny w przypadku znaczącego krwawienia.
Ilość wymaganą zależy od stężenia heparyny we krwi i czasu, który upłynął od wstrzyknięcia. Protaminę należy podawać w postaci powolnego wlewu dożylnego; 50 mg protaminy unieczynnia 5000 j.p. heparyny. Dawka protaminy, którą należy podać w celu unieczynnienia bolusowego podania heparyny, maleje proporcjonalnie do czasu, który upłynął od podania bolusowego (natychmiast po bolusie – 100% dawki, po 1 godzinie – 50%, po 2 godzinach – 25%).
Dawkę protaminy, którą należy podać w przypadku ciągłego wlewu heparyny, dobiera się w celu unieczynnienia j.p. heparyny podanych w ciągu ostatnich 4 godzin.