Ulotka: informacje dla pacjenta

AZOTO PROTOSSIDO SOL gaz leczniczy skroplony

Azoto protossido
Przed zastosowaniem tego leku dokładnie przeczytaj całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla Ciebie.

Zachowaj tę ulotkę. Może się okazać potrzebna.
Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką.
Jeżeli wystąpią jakiekolwiek niepożądane działania, w tym te, których nie ma w niniejszej ulotce, skontaktuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką. Zobacz punkt 4.

Zawartość ulotki:

Co to jest AZOTO PROTOSSIDO SOL i do czego służy
Co należy wiedzieć przed zastosowaniem AZOTO PROTOSSIDO SOL
Jak stosować AZOTO PROTOSSIDO SOL
Możliwe działania niepożądane
Jak przechowywać AZOTO PROTOSSIDO SOL
Zawartość opakowania i inne informacje

1. Co to jest AZOTU PROTOKSYD SOL i do czego służy

Azotu protoksyd SOL zawiera tlenek azotu, gaz leczniczy należący do grupy środków przeciwbólowych ogólnych.
Azotu protoksyd SOL jest wskazany:

do wywołania znieczulenia (zniknięcie czucia, świadomości i bólu, związane z rozluźnieniem mięśni) podczas zabiegu chirurgicznego, w połączeniu z innymi środkami znieczulającymi podawanymi przez inhalację (drogą wziewną) lub wstrzykiwanie do żyły (drogą dożylną)
do szybkiego złagodzenia bólu (analgezja) i wywołania stanu relaksacji (sedacja) o szybkim początku i szybkim zaniku działania, np. podczas krótkotrwałych zabiegów chirurgicznych, leczenia urazów (traumatologia), poważnych oparzeń (poparzeń), leczenia zębów i jamy ustnej (stomatologia), uszu, nosa i gardła (laryngologia) oraz podczas porodu.

2. Co powinien pan/pani wiedzieć przed podaniem AZOTU PROTOKSYDU SOL

Nie będzie panu/pani podawany AZOT PROTOKSYD SOL, jeśli:

jest pan/pani uczulony na tlenek azotu;
ma pan/pani rozszerzenie i/lub obturację i/lub perforację jelita;
ma być poddany zabiegowi chirurgicznemu, który wiąże się z ryzykiem powstawania pęcherzyków gazu w krwi (embolia gazowa);
ma być poddany zabiegowi chirurgicznemu w obszarze ucha środkowego;
niedawno podano panu/pani wstrzyknięcie gazu do oka;
ma pan/pani ciężkie przewlekłe choroby płuc (emfizematyku, napięciowy odma opłucnowa);
jest pan/pani w I i II trymestrze ciąży (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią”);
ma być podany tlen czysty lub ma pan/pani trudności z oddychaniem;
wykonywał pan/pani nurkowanie w ciągu ostatnich 48 godzin;
był pan/pani poddany zabiegowi chirurgicznemu, który wymagał użycia maszyny „serce-płuco”, urządzenia zapewniającego krążenie krwi;
ma pan/pani zapalenie ucha (zapalenie ucha środkowego), obturację ucha lub zatok (infekcję nosa i zatok przynosowych);
istnieje podejrzenie lub potwierdzono, że ma pan/pani podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe; może to wiązać się ze zmniejszeniem świadomości i współpracy, co może się nasilić po zastosowaniu tlenku azotu;
doznał pan/pani urazu głowy (zamknięte urazy czaszki) lub ma pan/pani ciężkie choroby głowy;
ma pan/pani zwiększone ryzyko rozwoju niedoboru witaminy B12 i/lub kwasu foliowego oraz anemii (zmniejszenie hemoglobiny, białka transportującego tlen we krwi);
ma pan/pani niedobór witaminy B12, dla którego nie ustalono jeszcze leczenia;
ma pan/pani anemię Biermera, rodzaj anemii;
ma pan/pani chorobę Crohna (chorobę jelita);
ma pan/pani choroby, które mogą zaburzać osłonki mielinowe (osłonki nerwów);
ma pan/pani niedobór syntezy metioniny (aminokwasu);
podano panu/pani już wcześniej tlenek azotu przez okres dłuższy niż 24 godziny.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed podaniem tlenku azotu SOL.
Lekarz poda panu/pani tlenek azotu z ostrożnością w następujących sytuacjach:

zabiegi chirurgiczne klatki piersiowej – z powodu ryzyka zapadnięcia się płuca (odma opłucnowa), rozszerzania się pęcherzyków emfizematycznych i ryzyka utraty napięcia naczyniowego spowodowanego niedotlenieniem;
obecność nieusuwalnych wypływów cieczy z dróg oddechowych;
zabiegi endoskopowe, w których jako gaz stosuje się dwutlenek węgla;
neurochirurgia – ponieważ tlenek azotu zmniejsza działanie ochronne barbituranów, zwiększa przepływ krwi przez mózg i ciśnienie w każdej pęcherzyku lub kieszonkach powietrza w czaszce;
po wstrzyknięciu do wnętrza oka – należy odczekać wystarczający czas, ponieważ istnieje ryzyko zaburzeń wzroku;
długotrwała znieczulenie (dłużej niż 6 godzin);
wysokie ryzyko nudności i wymiotów;
jeśli ma pan/pani anemię sierpowatą (chorobę krwi powodującą nieprawidłowy kształt czerwonych krwinek);
jeśli przyjmuje pan/pani bleomycynę (lek stosowany w leczeniu nowotworów);
jeśli jest pan/pani pacjentem wegetariańskim.

Dzieci i młodzież
Nie podawać tego leku noworodkom (przedwczesnym ani urodzonym w terminie).
Środki ostrożności bezpieczeństwa
Podczas stosowania gazu:

W kategoriach zabronione jest ingerowanie w złączki pojemników, urządzenia do podawania oraz ich akcesoria lub komponenty (olej i tłuszcze mogą samozapalić się w kontakcie z tlenkiem azotu).
Nie należy używać oleju ani tłuszczu w kontakcie z gazem.
W kategoriach zabronione jest manipulowanie urządzeniami lub komponentami brudnymi rękami, ubraniem lub twarzą, zanieczyszczonymi tłuszczem, olejem, kremami i różnymi maściami.
Nie należy używać kremów i tłustych szamponów.
Nie należy palić.
Nie należy zbliżać się do opakowania otwartym ogniem.
Nie należy używać żadnego sprzętu elektrycznego, który może iskrzyć, w pobliżu pacjentów otrzymujących tlen.
Nie należy używać olejów ani tłuszczów na złączkach, kurkach, zaworach i na dowolnym materiale w kontakcie z gazem.
Nigdy nie należy wprowadzać tlenku azotu do urządzenia, które może zawierać materiały podatne na zapłon, a zwłaszcza tłuszcze.

Inne leki i AZOT PROTOKSYD SOL
Powiadom lekarza lub farmaceutę, jeśli przyjmuje pan/pani, przyjmował(a) ostatnio lub może zacząć przyjmować inne leki.
W szczególności powiadom lekarza, jeśli przyjmuje pan/pani:

opioidy (leki stosowane na ból);
benzodiazepiny (leki stosowane w leczeniu lęku i bezsenności);
leki psychotropowe (leki stosowane w leczeniu zaburzeń psychicznych);
środki znieczulające (leki stosowane do wywołania znieczulenia lub zmniejszenia bólu);
warfarynę, lek opóźniający krzepnięcie krwi;
metotreksat, lek stosowany w chorobach autoimmunologicznych lub nowotworach;
sukcynycholinę i inne leki rozkurczowe mięśni (leki rozluźniające mięśnie);
azotan sodu nitropruszkowego, lek stosowany do znacznego obniżenia ciśnienia krwi.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli jest pan/pani w ciąży, podejrzewa ciążę lub planuje ciążę, albo karmi piersią, zasięgnij porady lekarza lub farmaceuty przed zażyciem tego leku.
Ciąża
Ograniczone dane dotyczące krótkoterminowego stosowania AZOTU PROTOKSYDU SOL nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych. W rzadkich przypadkach AZOT PROTOKSYD SOL może powodować problemy oddechowe u noworodka.
AZOT PROTOKSYD SOL może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne. Należy unikać częstego lub długotrwałego stosowania.
Stosowanie AZOTU PROTOKSYDU SOL jest przeciwwskazane w I i II trymestrze ciąży (patrz punkt „Nie stosować AZOTU PROTOKSYDU SOL”).
Stosowanie tlenku azotu należy unikać w przypadku niedotlenienia płodu. W każdym przypadku należy monitorować noworodka pod kątem objawów możliwych trudności oddechowych.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy AZOT PROTOKSYD SOL wydzielany jest z mlekiem matki. Nie trzeba przerywać karmienia piersią po krótkotrwałym podaniu.
Płodność
Nie ma danych dotyczących człowieka na temat wpływu tlenku azotu na płodność. Badania na zwierzętach sugerują potencjalne zaburzenia płodności u mężczyzn i kobiet po narażeniu na niskie stężenia (≤1%).
Kierowanie pojazdami i obsługa maszyn

Nie prowadź pojazdów ani nie korzystaj z narzędzi ani maszyn przez 24 godziny po zastosowaniu AZOTU PROTOKSYDU SOL w połączeniu ze środkami znieczulającymi, ponieważ AZOT PROTOKSYD SOL znacząco wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Zwracaj szczególną uwagę po krótkotrwałym podaniu AZOTU PROTOKSYDU SOL w celu złagodzenia bólu. Nie prowadź pojazdów ani nie korzystaj z maszyn, dopóki nie znikną ewentualne działania niepożądane i nie zostanie odzyskany poziom czujności sprzed leczenia.

3. Jak tlenek azotu SOL zostanie podany

Ten lek będzie Ci podawany zawsze ściśle zgodnie z instrukcją lekarza. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, skonsultuj się z lekarzem.
Lekarz zadecyduje, czy lek może być podany oraz w jakiej dawce, głównie na podstawie parametrów klinicznych wskazujących na stan Twojego zdrowia, biorąc pod uwagę jednoczesne podawanie innych leków anestetycznych w celu wywołania stanu znieczulenia ogólnego.
Lekarz poda Ci tlenek azotu SOL w połączeniu z tlenem za pomocą kaniuli wprowadzonej do ust lub nosa w sali operacyjnej, albo za pomocą szczelnej maski na twarz lub nos w innych sytuacjach klinicznych. Będziesz mógł oddychać spontanicznie lub z pomocą respiratora (wentylacja wspomagana lub mechaniczna).
Personel medyczny będzie Cię monitorować aż do zakończenia podawania i do momentu pełnego odzyskania przytomności.
Jeśli podano Ci więcej tlenku azotu SOL niż należało
Jest bardzo mało prawdopodobne, aby podano Ci więcej tlenku azotu SOL niż przewidziano, ponieważ Twój lekarz lub pielęgniarka będą Cię monitorować podczas leczenia.
W przypadku nadmiernego dawkowania lub długotrwałego narażenia na tlenek azotu SOL mogą wystąpić następujące objawy:

ból głowy,
oszołomienie,
dezorientacja,
osłabienie,
niestabilność ruchowa,
zawroty głowy,
utrata pamięci (amnezja),
utrata zdolności rozumienia lub wyrażania się językowo (afazja),
nagła i chwilowa utrata przytomności z zaburzeniami krążenia i oddychania (zawał),
zaburzenia normalnego rytmu serca (arytmia),
utrata przytomności,
śmierć przez uduszenie (asfiksja).

Leczenie
Lekarz zaprzestanie podawania leku, zadba o otwarcie dróg oddechowych i zapewni wspomagane tlenowe oddychanie. Lekarz zawsze musi mieć pod ręką sprzęt umożliwiający prowadzenie reanimacji krążeniowo-oddechowej w pomieszczeniach, gdzie stosowany jest tlenek azotu SOL. Lekarz będzie kontrolował parametry związane z zawartością tlenu aż do momentu odzyskania przytomności i wyeliminowania niedotlenienia (hipoksji). Nie istnieje specyficzny antydotum na tlenek azotu.

4. Możliwe działania niepożądane

Tak jak wszystkie leki, ten lekarstwo może powodować działania niepożądane, choć nie u wszystkich osób one występują.
Ocena działań niepożądanych opiera się na następujących danych dotyczących częstości występowania.
Częste (mogą dotyczyć do 1 na 10 pacjentów):

nudności, wymioty
zawroty głowy
ból głowy, również silny

Nieczeście (mogą dotyczyć do 1 na 100 pacjentów):

obrzęk, zwiększenie ilości gazów w jelitach
uczucie silnego dobrego samopoczucia (euforia), uzależnienie od tlenku azotu
uczucie ciśnienia w uchu środkowym, uszkodzenia ucha środkowego, pęknięcie błony bębenkowej (błony oddzielającej ucho środkowe)
jeden z typów anemii spowodowany niedoborem witaminy B12 wywołanym tlenkiem azotu (anemia megaloblastyczna)
obniżenie, również ciężkie, liczby komórek krwi, w szczególności białych krwinek (leukopenia, granulopenia/agranulocytoza)

Rzadkie (mogą dotyczyć do 1 na 1000 pacjentów):

choroby szpiku kostnego (mielopatie)
zaburzenia funkcji nerwów obwodowych (polineuropatie)
choroby rdzenia kręgowego (zespół subostrych zwyrodnieni łączone)

Bardzo rzadkie (mogą dotyczyć do 1 na 10 000 pacjentów):

zaburzenia ruchowe, całkowita utrata ruchomości kończyn górnych lub dolnych (paraplegia), częściowa utrata ruchomości kończyn górnych lub dolnych (parapareza), choroba charakteryzująca się niekontrolowanymi ruchami ciała i utratą przytomności (epilepsja), zwiększenie ciśnienia wewnątrz czaszki, choroba układu nerwowego obwodowego (neuropatia obwodowa), choroba mózgu (encefalopatia).
zaburzenia czucia, zaburzone odruchy, obniżenie poziomu świadomości, widzenie lub postrzeganie rzeczy, które nie istnieją (halucynacje), choroba psychiczna (stan psychotyczny), dezorientacja, niepokój.
zwiększenie ciśnienia wewnątrz oka (nadciśnienie oczne), ból oka, zamknięcie tętnicy siatkówki (tętnica siatkówkowa), utrata wzroku (ślepota).
zaburzenia normalnego rytmu serca (arytmie), niemożność serca do dostarczania krwi w ilości odpowiadającej rzeczywistym potrzebom organizmu (niewydolność serca).
martwica komórek wątroby (martwica wątroby).
silny ból głowy po zabiegu chirurgicznym na mózgu (zespół nadperfuzji mózgowej), zwiększenie ciśnienia w nadmuchiwanym baloniku.
niedobór witaminy B12, zwiększenie stężenia homocysteiny we krwi (hiperhomocysteinemia).
osłabienie mięśni, nagłe i niebezpiecznie wysokie podwyższenie temperatury ciała (hipertermia złośliwa).
wady wrodzone (anomalie wrodzone) u personelu medycznego i pomocniczego po wielokrotnej ekspozycji.
bezpłodność u personelu medycznego i pomocniczego po wielokrotnej ekspozycji.
niedotlenienie organizmu (hipoksja) przez kilka minut po zakończeniu podawania tlenku azotu.
gromadzenie się powietrza w przestrzeni opłucnowej, przestrzeni między płucami a opłucną, błoną otaczającą płuca (pneumotoraks).
obniżenie ciśnienia krwi (hipotensja) z lub bez zmniejszenia wszystkich zdolności fizycznych i psychicznych (szok).

Nieznane (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

uszkodzenie tchawicy lub dowolnego innego balonika używanego w innych procedurach (baloniki do okluzyjnej blokady naczyń) z powodu zwiększenia ciśnienia w kapturze rurki intubacyjnej.
Sedacja.
Omdlenia.
Zawroty głowy.
Mrowienie.
napady padaczkowe uogólnione.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpi u Ciebie jakiekolwiek działanie niepożądane, w tym również nie wymienione w tym ulotce, skontaktuj się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką. Możesz również zgłaszać działania niepożądane bezpośrednio za pośrednictwem strony internetowej: https://www.aifa.gov.it/content/segnalazioni-reazioni-avverse.
Zgłaszanie działań niepożądanych może pomóc w uzyskaniu dodatkowych informacji dotyczących bezpieczeństwa tego leku.

5. Jak przechowywać AZOTO PROTOSSIDO SOL

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 50°C.
Trzymać ten lek poza zasięgiem wzroku i dzieci.
Nie należy stosować tego leku po upływie daty ważności wskazanej na etykiecie po oznaczeniu SCAD. Data ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca.
Nie wyrzucać leków do ścieków ani do odpadów komunalnych. Zapytaj farmaceuty, jak pozbyć się leków, których już nie używasz. Pomogło to ochronić środowisko.

6. Skład opakowania i inne informacje

Co zawiera AZOTO PROTOSSIDO SOL
Substancją czynną jest tlenek azotu 100%
Opis wyglądu AZOTO PROTOSSIDO SOL i zawartości opakowania
AZOTO PROTOSSIDO SOL to bezbarwny gaz o słodkim zapachu, zapakowany w butle i paczki
butli (niebieski czubek oznaczony „N O” lub „tlenek azotu” oraz biały cylinder) z zaworem
zamykającym oraz w stałych pojemnikach kriogenicznych.
Właściciel pozwolenia na dopuszczenie do obrotu
SOL S.p.A – Via Borgazzi, 27 – 20900 Monza (MB)
Producent
Butle i paczki butli
SOL SpA – Zona Interconsortile ASI – Marcianise (CE)
SOL SpA – Via XVI^ Strada s.n. z.i. – Catania
SOL SpA – Via Acquaviva, 4, Via Oldoini, 3 – Cremona
Stałe pojemniki kriogeniczne
SOL SpA – Zona Interconsortile ASI – Marcianise (CE)
SOL SpA – Via Acquaviva, 4, Via Oldoini, 3 – Cremona
N.T.G. Nederlandse Technische Gasmaatschappij B.V.,
Swaardvenstraat 11, 5048 Tilburg, Netherlands

Następujące informacje są przeznaczone wyłącznie dla lekarzy lub personelu medycznego:
Środki ostrożności dotyczące stosowania
Podawanie tlenku azotu musi być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny
Frakcja tlenu (FiO₂) w mieszaninie wdychanej powinna wynosić co najmniej 21% v/v w trakcie fazy indukcji. W praktyce często przyjmuje się dolną granicę stężenia 30% v/v. Napięcie tlenu musi pozostać powyżej wartości fizjologicznych (100 mmHg), przy nasyceniu hemoglobiny tlenem powyżej 97%, a w każdym razie zawsze wyższym niż 60 mmHg, przy nasyceniu hemoglobiny tlenem powyżej 90%. Wymagana jest regularna kontrola poprzez pomiar napięcia tlenu w tętnicach (PaO₂) lub pulsoksymetrię (nasycenie tlenem tętniczym SpO₂) oraz ocenę parametrów klinicznych. Należy ustalić minimalną skuteczną koncentrację tlenu w powietrzu wdychanym dla danego pacjenta.
Stężenia tlenku azotu powyżej 50% v/v mogą zaburzać odruchy ochronne i poziom świadomości. Stężenia powyżej 60–70% v/v często powodują utratę przytomności i zwiększają ryzyko zaburzeń odruchów ochronnych.
W przypadku pojawienia się nieoczekiwanej sinicy w trakcie znieczulenia lub w fazie indukcji znieczulenia, zaleca się przerwanie dopływu tlenku azotu i zwiększenie frakcji wdychanego tlenu do 100%.
Jeśli sinica nie znika szybko lub epizod się powtarza w trakcie znieczulenia, należy rozważyć możliwe przyczyny, takie jak błąd w działaniu aparatury (podawanie mieszaniny hipotoksycznej) lub zamiana przewodów doprowadzających gazy medyczne do urządzenia wentylacyjnego. Zaleca się wtedy próbę wentylacji pacjenta za pomocą worka napełnionego powietrzem atmosferycznym.
Po znieczuleniu ogólnym z użyciem wysokiego stężenia tlenku azotu może on dyfundować z krwi do pęcherzyków, rozcieńczając tlen w płucach. Może to prowadzić do hipoksji (hipoksji dyfuzyjnej), wywołanej nie tylko przez mieszaninę gazową w pęcherzykach, ale także przez odruchową odpowiedź na hipoksję, hiperkapnię i niedowentylację. Aby temu zapobiec, na zakończenie podawania tlenku azotu należy podać 100% O₂ zamiast powietrza.
Monitorowanie napięcia tlenu i nasycenia tlenem należy kontynuować przez 15 minut po zakończeniu podawania tlenku azotu.
Podawanie tlenku azotu może zwiększyć ciśnienie w mankietcie rurki intubacyjnej, powodując uszkodzenie tchawicy lub w dowolnym innym napompowanym baloniku stosowanym w innych procedurach (np. baloniki do okluzji naczyń). Ponadto, podczas stosowania tlenku azotu z kaniulą Swan-Ganza, wytworzone ciśnienie może przesunąć kaniulę w pozycję okluzji, co zaburzy odczyt ciśnienia.
Urządzenia medyczne wypełnione powietrzem mogą stwarzać problemy (np. mogą pęknąć), gdy są narażone na działanie tlenku azotu.
Tlenek azotu nie powinien być stosowany podczas zabiegów laserowych dróg oddechowych ze względu na ryzyko wybuchowego zapłonu.
Tlenek azotu nie powinien być stosowany przez dłuższy czas (np. do sedacji u pacjentów w oddziale intensywnej terapii) ze względu na ryzyko potencjalnych zaburzeń funkcji witaminy B₁₂ (kofaktora metioninosyntazy). Tlenek azotu zaburza metabolizm witaminy B₁₂ i kwasów foliowych, szczególnie u starszych pacjentów. Inhibicja metioninosyntazy przyczynia się do konwersji homocysteiny do metioniny. Inhibicja tego enzymu zmniejsza syntezę tyminy, ważnego składnika DNA. Inhibicja metioninosyntazy może prowadzić do defektów lub zmniejszonej syntezy mieliny, a tym samym do uszkodzeń rdzenia kręgowego. Działania na DNA wyjaśniają możliwy negatywny wpływ na hematopoezę i uszkodzenia płodu obserwowane w badaniach na zwierzętach.
Tlenek azotu może powodować wzrost ciśnienia w uchu środkowym.
Podawanie tlenku azotu więcej niż raz na 4 dni powinno być towarzyszone liczeniem komórek krwi z oceną ewentualnych zmian megaloblastycznych lub zmian czerwonych krwinek oraz możliwych hipersegmentacji neutrofili.
Podawanie tlenku azotu należy prowadzić ostrożnie w następujących sytuacjach:

Chirurgia torakalna – ze względu na ryzyko nacieku opłucnowego, rozszerzania się pęcherzy emfizematycznych i ryzyko utraty wazokonstrykcji hipotoksycznej.
Obecność nieodprowadzonych wylewów w drogach oddechowych.
Procedury endoskopowe wykorzystujące dwutlenek węgla jako gaz.
Neurochirurgia – ponieważ tlenek azotu zmniejsza działanie ochronne barbituranów, zwiększa przepływ mózgowy i ciśnienie w każdej pęcherzykowatej przestrzeni lub kieszonce powietrza w czaszce.
Anemia sierpowata.
Po wstrzyknięciu wewnątrzgałkowym – należy poczekać odpowiedni czas ze względu na ryzyko zaburzeń wzroku.
Prolongowane znieczulenie (>6 godzin)
Wysokie ryzyko nudności i wymiotów
U pacjentów leczonych bleomycyną – ponieważ wzrost stężenia tlenu w technice sedacji inhalacyjnej zwiększa ryzyko toksyczności płucnej.
Pacjenci wegetarianie

Interakcje
Nie są znane badania dotyczące interakcji farmakokinetycznych między lekami. Interakcje tlenku azotu z innymi lekami można wyjaśnić mechanizmem receptorowym.
Tlenek azotu działa bezpośrednio na receptory opioidowe (podtypy OP2 i OP3), receptory GABA (podtyp A) oraz receptory glutaminianowe (podtyp NMDA).
Opioidy, benzodiazepiny i barbiturany wykazują działanie addytywne, wzmocniając działanie przeciwbólowe i uspokajające tlenku azotu.
Wszystkie leki znieczulające podawane drogą inhalacyjną oddziałują na receptory GABA i receptory glutaminianowe i wykazują działanie addytywne na działanie uspokajające tlenku azotu.
Tlenek azotu zmniejsza minimalne stężenie alweolarne (MAC) znieczulica inhalacyjnego i jest stosowany do zmniejszenia dawki wymaganej innych znieczulic, a także do skrócenia czasu indukcji przy stosowaniu znieczulic inhalacyjnych.
Hemoglobina może nie ulec nasyceniu, jeśli tlenek azotu jest stosowany razem z lekami uspokajającymi.
Tlenek azotu wzmacnia działanie warfaryny.
Jednoczesnego stosowania tlenku azotu i metotreksatu należy unikać, ponieważ tlenek azotu nasila efekty cytotoksyczne metotreksatu. Jednoczesne przyjmowanie tlenku azotu i metotreksatu może wpływać na liczbę komórek krwi.
Działanie antyproliferacyjne tlenku azotu opiera się na inaktywacji witaminy B₁₂ przez tlenek azotu. Działanie to ustaje po przerwaniu podawania i wprowadzeniu terapii wspomagającej witaminą B₁₂. Inaktywacja witaminy B₁₂ przez tlenek azotu nasila toksyczność nitroprusydku sodowego i metotreksatu.
Tlenek azotu zwiększa blok neuromięśniowy wywołany przez sukcynylcholinę i wzmacnia działanie miorelaksantów nieodparowujących.
Szczególne ostrzeżenia.
Tlenek azotu może być mieszany z powietrzem, tlenem medycznym i znieczulicami inhalacyjnymi halogenowanymi.
Tlenek azotu to bezbarwny gaz o słabo wyraźnym słodkim zapachu, cięższy od powietrza, duszący. Choć nie jest łatwopalny, wspomaga proces spalania (jest utleniaczem: umożliwia i przyspiesza spalanie).
Stopień kompatybilności różnych materiałów zależy od ciśnienia, przy którym gaz jest stosowany. Największe ryzyko zapłonu dotyczy materiałów takich jak tłuszcze (oleje smarne) i materiały organiczne (tkanki, drewno, papier, tworzywa sztuczne itp.), które mogą zapalić się w kontakt z tlenkiem azotu pod wystarczającym ciśnieniem, spontanicznie pod wpływem iskry lub otwartego ognia.
Może dochodzić do tworzenia się mieszanin wybuchowych z gazami lub parami gazów znieczuliczych łatwopalnych, nawet w braku tlenu.
Dla personelu
Tlenek azotu to bezbarwny gaz o słabo wyraźnym słodkim zapachu; nie jest toksyczny i nie jest łatwopalny, ale wspomaga spalanie; jest cięższy od powietrza i gromadzi się w niższych partiach środowiska pracy.
Tlenek azotu wydzielany przez pacjenta stopniowo przedostaje się do powietrza w pomieszczeniu, w którym jest stosowany. Użycie tzw. podwójnych masek i wystarczająco wysoki poziom wymiany powietrza w salach operacyjnych (20 razy na godzinę) wraz z aktywnym odsysaniem nadmiaru gazu z aparatury znieczuliczej powinno zapewnić, że średnie stężenie pozostanie poniżej maksymalnego dopuszczalnego stężenia ustalonego przez obowiązujące przepisy.
Ponadto należy postępować zgodnie z przepisami dotyczącymi stosowania produktów zawierających tlenek azotu. Zasada ogólna – personel powinien unikać długotrwałego wdychania powietrza wydychanego przez pacjentów.
Przewlekłe narażenie na niskie stężenia tlenku azotu uznaje się za potencjalne ryzyko dla zdrowia. Obecnie niemożliwe jest ustalenie, czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między przewlekłym narażeniem na niskie stężenia tlenku azotu a konkretnymi chorobami, ale nie można wykluczyć ryzyka powiązania przewlekłego narażenia z rozwojem nowotworów lub innych chorób przewlekłych, zmniejszeniem płodności, poronieniami i wadami wrodzonymi u płodu. Jakość powietrza należy monitorować zgodnie z lokalnymi przepisami, a narażenie zawodowe na tlenek azotu powinno być poniżej granic higienicznych ustalonych przez wytyczne branżowe i przepisy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa, szczególnie w odniesieniu do personelu w ciąży.
Przed i w trakcie podawania tlenku azotu należy przestrzegać środków ostrożności podanych w punkcie 6.6 ulotki produktu leczniczego.
Ciąża i karmienie piersią
Ciąża
Duża ilość danych uzyskanych u kobiet w ciąży (wyniki ponad 1000 ekspozycji w pierwszym trymestrze) nie wskazuje na wady wrodzone ani toksyczność dla płodu/noworodka po jednorazowym podaniu tlenku azotu. Badania na zwierzętach wykazały toksyczność rozrodczą.
Tlenek azotu Medicinale SOL może być stosowany w ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. W przypadku stosowania tlenku azotu tuż przed porodem, należy monitorować noworodka pod kątem możliwych niepożądanych działań.
Techniki znieczulenia wykorzystujące tlenek azotu są jednak przeciwwskazane w pierwszym i drugim trymestrze ciąży.
W trzecim trymestrze ciąży zaleca się nie przekraczać 50% v/v tlenku azotu w mieszaninie wdychanej. W każdym przypadku kobiety w ciąży powinny być narażone na tlenek azotu z dużą ostrożnością i tylko w razie konieczności. Długotrwałe lub częste stosowanie należy unikać. Stosowanie tlenku azotu należy unikać w przypadku niedokrwienia płodu.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy tlenek azotu jest wydzielany z mlekiem matki. Jednak krótkotrwałe podawanie tlenku azotu medycznego nie wymaga przerywania karmienia piersią.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Tlenek azotu zaburza funkcje poznawcze i psychomotoryczne. Jest szybko wydalany po zakończeniu podawania. Mimo to, jako dodatkową środki ostrożności, należy unikać prowadzenia samochodu, korzystania z maszyn i innych czynności wymagających szczególnej uwagi w ciągu 24 godzin po znieczuleniu tlenkiem azotu.
Po krótkotrwałym podaniu tlenku azotu w celu osiągnięcia analgezji, pacjentów ambulatoryjnych, którzy mają prowadzić pojazdy lub korzystać z maszyn, należy obserwować aż do całkowitego ustąpienia wszystkich efektów i aż pacjent będzie wystarczająco czujny.
Dawka, sposób i czas podawania
Jako znieczulenie
Tlenek azotu, stosowany wyłącznie w sali operacyjnej lub sali porodowej, musi być podawany w mieszaninie z tlenem w stężeniach poniżej 79%, przy użyciu odpowiedniej aparatury, która musi zawierać monitorowanie stężenia tlenu i system uniemożliwiający podanie mieszaniny hipotoksycznej (FiO₂ <21% v/v).
Tlenek azotu nie powinien być podawany w stężeniach powyżej 79% v/v, aby zapewnić odpowiednią frakcję tlenu. U pacjentów z obniżonym nasyceniem tlenu należy stosować odpowiednią frakcję tlenu.
U kobiet w ciąży procent tlenku azotu w mieszaninie z tlenem nie powinien przekraczać 50% v/v ze względu na toksyczność leku.
Czas indukcji wynosi 2–5 minut przy stężeniu tlenku azotu 70–75% v/v.
Po indukcji stosuje się zazwyczaj tlenek azotu w stężeniu 50–70% v/v z uzupełnieniem tlenu medycznego. Procent tlenku azotu może być zmniejszany zgodnie z parametrami klinicznymi i z uwzględnieniem przyjętego planu znieczulenia.
Tlenek azotu w maksymalnym dozwolonym stężeniu nie może samodzielnie wywołać znieczulenia i dlatego jest stosowany w połączeniu z innymi znieczulicami podawanymi dożylnie lub inhalacyjnie.
Informacje dotyczące dawek tlenku azotu i dodatkowych znieczulic inhalacyjnych do utrzymywania znieczulenia są ogólnie dostępne w ulotkach dołączonych do tych ostatnich. W przypadku stosowania z znieczulicami dożylnymi, należy obliczyć, o ile zmniejszyć dawkę znieczulica dożylnego.
Ogólnie rzecz biorąc, efekty tlenku azotu, gdyby był stosowany jako jedyna substancja czynna, nie zależą od wieku pacjenta.
Tlenek azotu nie powinien być podawany dłużej niż 12 godzin z rzędu ze względu na jego toksyczność rdzenia kręgowego. Przewlekłe narażenie (>24 godziny) na tlenek azotu zwiększa ryzyko depresji szpiku.
Jako analgezja
Tlenek azotu stosowany jako pojedynczy lek przeciwbólowy/znieczulający/usypiający (zawsze w połączeniu z tlenem) w stężeniach poniżej 50% v/v łagodzi ból, działa uspokajająco i zmniejsza pobudzenie, a zazwyczaj nie wpływa na poziom świadomości ani na zdolność prowadzenia rozmowy. Oddychanie, krążenie i odruchy pozostają niezmienione przy tych stężeniach.
Działanie przeciwbólowe i uspokajające zależy od dawki, podobnie jak efekty na funkcje poznawcze.
Ekspozycja pacjenta na tlenek azotu jako analgezję nie powinna trwać dłużej niż 1 godzinę i nie powinna być powtarzana przez więcej niż 15 dni z rzędu.
Sposób podawania – Zasady ogólne
Tlenek azotu należy zawsze podawać w obecności personelu medycznego, który decyduje, czy lek może być podany i w jakiej dawce, w odpowiedniej placówce umożliwiającej natychmiastową reanimację kardiopulmonalną.
Należy przestrzegać instrukcji personelu medycznego podczas podawania gazu.
Personel korzystający z tlenku azotu musi być odpowiednio przygotowany i na bieżąco szkolony w zakresie stosowania gazu, który należy podawać przy użyciu odpowiedniej aparatury, w dobrze wentylowanych pomieszczeniach, zapewniających szybki przepływ powietrza, z systemami wentylacji uniemożliwiającymi nadmierne stężenia gazu w powietrzu, stosując np. tzw. podwójne maski (aktywne maski nosowe), szczególnie zalecane w zabiegach stomatologicznych.
W karetkach ratowniczych urządzenie podające może być podłączone do systemu odprowadzania lub można użyć podwójnej maski.
Zwykle tlenek azotu podaje się przez rurkę intubacyjną lub nosową w sali operacyjnej i przez szczelną maskę twarzową lub nosową w innych sytuacjach. Pacjent może oddychać spontanicznie lub z pomocą respiratora (wentylacja wspomagana lub mechaniczna).
Tlenek azotu należy podawać w połączeniu z tlenem, używając aparatury, która wymusza podanie mieszaniny tlenku azotu i tlenu niehipotoksycznej. Aparatura ta musi zawierać monitorowanie stężenia tlenu i system bezpieczeństwa uniemożliwiający podanie mieszaniny hipotoksycznej (FiO₂ <21% v/v).
Z powodu ryzyka utraty przytomności i śpiączki, gdy tlenek azotu jest stosowany poza salą operacyjną, dobre jest podawanie analgezji tylko w mieszaninie z 50% v/v tlenu. Urządzenie używane do tego celu musi uniemożliwiać podanie mieszanin o stężeniu tlenku azotu powyżej 50% v/v.
Przez cały okres stosowania tlenku azotu zarówno pacjenta, jak i sposób podawania należy monitorować, aby zapewnić bezpieczne wdychanie gazu.
Pacjenta należy monitorować przez personel medyczny aż do zakończenia podawania i do pełnego odzyskania przytomności.
Instrukcje dotyczące użytkowania i obsługi
Butle, jak również stałe pojemniki kriogeniczne, przeznaczone są wyłącznie do przechowywania/przewozu tlenku azotu do inhalacji, do użytku terapeutycznego.
UWAGA: W CELU UZYSKANIA SZCZEGÓŁOWYCH INFORMACJI ZALECA SIĘ KONSULTACJĘ Z
INSTRUKCJĄ OBSŁUGI POJEMNIKA
Przechowywanie

Dokładnie przeczytać instrukcję obsługi i użytkowania pojemnika
Sprawdzić, czy cały materiał jest w dobrym stanie
Umieścić na zewnątrz lub w dobrze wentylowanych pomieszczeniach, w ogrodzonych i chronionych przed deszczem i bezpośrednim światłem słonecznym obszarach, daleko od źródeł ciepła (zamknięte pomieszczenia, przeznaczone wyłącznie na gazy medyczne)
Nie narażać na źródła ciepła ani w ogóle na wysokie temperatury (powyżej 50°C)
Chronić przed przewodami elektrycznymi i zapewnić uziemienie
Umieścić daleko od magazynów materiałów łatwopalnych i ogólnie od materiałów palnych (kontakt z materiałami palnymi może spowodować pożar)
Zakaz palenia i używania otwartego ognia w pobliżu produktu
Utrzymywać pojemnik (butlę) w czystości i suchości, unikając wszelkiego kontaktu z tłuszczami lub olejami (nie smarować zaworów i złącz)
Zwracać uwagę, aby pojemniki nie były uszkodzone i unikać uderzeń oraz wycieków produktu.
Zablokować dopływ, gdy nie jest używany, poprzez zamknięcie zaworów
Przechowywać butle i paczki butli w pozycji pionowej, z zamkniętymi zaworami, z osłoną chroniącą zawór i termokurczliwą osłoną w miejscu, odpowiednio zabezpieczone, aby uniknąć przypadkowych uderzeń lub upadków
Nie używać opakowań niecałych
Puste i pełne pojemniki należy przechowywać osobno
Pojemniki zawierające inne gazy należy przechowywać osobno
Należy unikać nadmiernego magazynowania pełnych pojemników
W przypadku zagrożenia pożarem, po zamknięciu zaworów należy przenieść butle do bezpiecznego miejsca
W przypadku wycieku, zawór butli należy natychmiast zamknąć, jeśli można to zrobić bezpiecznie. Jeśli zawór nie może być zamknięty, pojemnik należy przenieść na bezpieczne miejsce na zewnątrz, aby umożliwić wypływ gazu
Pary mogą powodować oszołomienie i zawroty głowy

Transport butli
Butle należy przewozić za pomocą odpowiednich środków (np. wózka z łańcuchami, barierami lub pierścieniami) w celu ochrony przed ryzykiem uderzeń, upadków i wycieków gazu. Przenoszenie butli musi odbywać się zawsze z zamontowaną osłoną chroniącą zawór. Podczas transportu pojazdem butle należy mocno zabezpieczyć, najlepiej w pozycji pionowej. Należy zapewnić stałą wentylację pojazdu i zakaz palenia.
Podczas użytkowania gazu

Butle i stałe pojemniki nie mogą być używane, jeśli są widocznie uszkodzone lub istnieje podejrzenie uszkodzenia lub narażenia na skrajne temperatury
Przed otwarciem zaworu butli należy umieścić ją w pozycji pionowej i utrzymywać w tej pozycji podczas podawania
Otwierać i zamykać systemy zamknięcia pojemników stopniowo i ostrożnie (nie używać kluczy ani innych narzędzi do otwierania i zamykania zaworu butli), aby zapobiec ryzyku uszkodzeń
Nie naciskać na zawory podczas otwierania i zamykania. Nie zmieniać kształtu pojemnika
Nigdy nie stawać bezpośrednio naprzeciwko wylotu gazu z zaworu, ale zawsze po przeciwnej stronie. Nie narażać siebie ani pacjenta na bezpośredni strumień gazu
Podawanie tlenku azotu musi odbywać się przy odpowiednim ciśnieniu i kontrolowanej prędkości przepływu między pojemnikiem a pacjentem
Nie używać oleju ani tłuszczu w kontakcie z gazem
Obsługiwać materiał czystymi rękami, pozbawionymi śladów tłuszczu lub oleju
Nie opróżniać całkowicie pojemnika
Po użyciu zamknąć zawór butli
W przypadku wycieku gazu zamknąć zawór i powiadomić serwis techniczny dostawcy wskazany w instrukcji obsługi pojemnika
Używać wyłącznie pojemników odpowiednich dla produktu i przewidzianych temperatur pracy
Używać złącz, przewodów łączących lub elastycznych połączeń specyficznych i kompatybilnych z tlenkiem azotu
Bezwzględnie zabrania się ingerencji w złącza pojemników, urządzenia dozujące i ich akcesoria lub komponenty (OLEJ I TŁUSZCZE MOGĄ SAMODZIELNIE SIĘ ZAPALIĆ W KONTAKCIE Z TLENKIEM AZOTU)
Nie smarować ani nie próbować naprawiać uszkodzonych zaworów
Bezwzględnie zabrania się manipulowania urządzeniami lub komponentami brudnymi rękami, ubraniem lub twarzą, zanieczyszczonymi tłuszczem, olejem, kremami lub maściami
Nie używać kremów i tłustych szamponów
Zakaz palenia
Nie zbliżać się do opakowania z otwartym ogniem
Nie należy używać żadnych urządzeń elektrycznych emitujących iskry w pobliżu pacjentów otrzymujących tlen
Nie używać olejów ani tłuszczów na złączach, zaworach i na żadnym materiale w kontakcie z gazem
Nigdy nie wprowadzać tlenku azotu do urządzeń, które mogą zawierać materiały palne, a zwłaszcza tłuste substancje.

Utylizacja

Zachować puste butle z zamkniętymi zaworami.
Nie wylewać do kanalizacji, piwnic ani wykopów, gdzie gromadzenie się gazu może być niebezpieczne. Nie wolno odprowadzać sprężonego gazu.
Zwrócić puste lub nieużywane pojemniki, nawet częściowo pełne, do dostawcy. Resztki niezużytego leku medycznego w butli zostaną usunięte za pomocą odpowiednich procedur w dobrze wentylowanym miejscu przez firmę, która zajmie się ponownym napełnieniem pojemnika.
Nieużywany lek i odpady pochodzące z tego leku należy utylizować zgodnie z obowiązującymi przepisami lokalnymi.

Przedawkowanie
Niepożądane działania spowodowane przedawkowaniem mogą wystąpić u pacjentów narażonych na duże ilości tlenku azotu przez dłuższy czas lub przy stężeniach powyżej 80% v/v.
Pierwsze objawy toksyczności tlenku azotu obejmują ból głowy, oszołomienie, dezorientację, osłabienie, brak koordynacji ruchowej, zawroty głowy, amnezję, afazję, omdlenia, arytmie, utratę przytomności, a następnie śmierć przez dusicę.
Zabiegi ratunkowe i wspomagające w przypadku przedawkowania tlenku azotu obejmują przerwanie podawania, utrzymanie drożności dróg oddechowych, zapewnienie wspomaganego oddychania i podanie dodatkowego tlenu w celu osiągnięcia wystarczającego nasycenia tlenem. Zaleca się, aby w pomieszczeniach, gdzie stosuje się tlenek azotu, zawsze znajdował się sprzęt do reanimacji kardiopulmonalnej.
Monitorowanie za pomocą pulsoksymetrii jest zalecane aż do odzyskania przez pacjenta przytomności i ustąpienia hipoksji.
Przedawkowanie lub długotrwałe narażenie na tlenek azotu prowadzi zawsze do zaburzeń neurologicznych spowodowanych toksycznością leku wobec witaminy B₁₂.
Nie istnieje specyficzny antydotum dla tlenku azotu.
Warunki przechowywania
Przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 50°C, w dobrze wentylowanych pomieszczeniach lub w dobrze wentylowanych szopach, w pozycji pionowej z zamkniętymi zaworami, chronionych przed deszczem, warunkami atmosferycznymi, bezpośrednim światłem słonecznym, daleko od źródeł ciepła lub zapłonu i materiałów palnych. Puste pojemniki lub pojemniki zawierające inne gazy należy przechowywać osobno.
Stałe pojemniki instalowane w placówkach medycznych należy umieszczać na zewnątrz zgodnie z wytycznymi z Circular 99/1964, w ograniczonych i chronionych strefach, z dostępem ograniczonym do upoważnionego personelu, zarządzane i utrzymywane zgodnie z instrukcjami producenta. Są to urządzenia ciśnieniowe i podlegają Dyrektywie UE PED i/lub Decretto Ministeriale z 21.11.1972.
Nieużywany lek i odpady pochodzące z tego leku należy utylizować zgodnie z obowiązującymi przepisami lokalnymi (patrz także Instrukcje dotyczące użytkowania i obsługi – Utylizacja).

AZOTU PROTOKSID SOL