Vitaprompt®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU VITAPROMPT®

Skład:

substancja czynna: cyanocobalaminum;

1 ml roztworu zawiera 1000 µg cyjanokobalaminy (witamina B12);

substancje pomocnicze: natrium chloridum, acidum hydrochloridum, aqua pro injectione.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczy czerwony roztwór.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwanemiczne. Cyjanokobalamina.

Kod ATC B03B A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Witamina B12 jako kofaktor grupy prostetycznej metylomalonotiomutazy jest niezbędna do przekształcania kwasu propionowego w kwas bursztynowy. Ponadto, podobnie jak kwas foliowy, witamina B12 uczestniczy w tworzeniu grup metylowych, które są przenoszone na inne akceptory grup metylowych w procesach transmetylacji. Witamina ta wpływa również na syntezy kwasów nukleinowych, szczególnie podczas hemopoezy, jak i na inne procesy dojrzewania komórek.

Zaopatrzenie i pokrycie zapotrzebowania

W celach terapeutycznych witaminę B12 stosuje się w postaci cyjanokobalaminy (hydroksykobalaminy i octanu hydroksykobalaminy). Obydwie formy są „prodrugami”, które w organizmie przekształcają się do aktywnych form – metylonokobalaminy i 5-adenozylkobalaminy.

Organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować witaminy B12 i musi ją pobierać z pożywieniem. Produkty zawierające witaminę B12 to wątroba, nerki, serce, ryby, ostrygi, mleko, żółtka jaj i mięso.

Witamina B12 jest wchłaniana głównie w jelicie cienkim, ale tylko pod warunkiem, że wcześniej połączyła się z wewnętrznym czynnikiem, glikoproteiną produkowaną w żołądku. W organizmie zachowywana jest tylko taka ilość witaminy B12, która odpowiada zapotrzebowaniu dobowemu, wynoszącemu około 1 μg.

Deficyt

Utrudnione lub całkowicie zaburzone wchłanianie witaminy B12, trwające przez wiele lat, prowadzi do pojawienia się objawów jej niedoboru, gdy stężenia witaminy B12 w osoczu opadają poniżej 200 pg/ml. Hematologicznie obserwuje się zmiany w morfologii krwi, objawiające się anemią megaloblastyczną. Neurologicznie niedobór objawia się zaburzeniami obwodowego i centralnego układu nerwowego. Objawy polineuropatii mogą występować razem z uszkodzeniem rdzenia kręgowego i zaburzeniami psychicznymi. Wczesnymi objawami deficytu są uczucie zmęczenia i bladość, mrowienie w rękach i nogach, niestabilny chód oraz spadek siły fizycznej.

Farmakokinetyka.

Witamina B12 jest wchłaniana dwoma drogami:

• Aktywne wchłanianie w jelicie cienkim wymaga obecności wewnętrznego czynnika Castle’a. Transport witaminy B12 do tkanek wymaga jej wiązania z transkobalaminami, które są beta-globulinami osocza krwi.
• Niezależnie od wewnętrznego czynnika Castle’a, witamina może również dostawać się do krwi przez dyfuzję pasywną przez przewód pokarmowy lub błony śluzowe. Około 1–3 % (w zależności od dawki) witaminy B12 podanej drogą doustną przedostaje się do krwi.

Badania przeprowadzone na zdrowych wolontariuszach wykazały, że średnio maksymalnie 1,5 μg witaminy B12 jest wchłaniane z dawek doustnych (powyżej 5 μg) dzięki wewnętrznemu czynnikowi Castle’a. U pacjentów z anemią złośliwą stwierdzono maksymalny wskaźnik wchłaniania wynoszący 1 % po podaniu doustnym 100 μg witaminy B12 lub więcej.

Witamina B12 obecna w organizmie jest magazynowana w rezerwach, z których najważniejsza znajduje się w wątrobie. Ilość witaminy B12 pobieranej jako zapotrzebowanie dobowe jest bardzo niska i wynosi około 1 μg, natomiast tempo przemiany witaminy B12 wynosi 2,5 μg. Okres półtrwania biologicznego wynosi około 1 roku. Metabolizowane są 2,55 μg witaminy B12 dziennie, co stanowi 0,051 % całkowitych zapasów witaminy B12 w organizmie.

Witamina B12 jest wydalana głównie z żółcią, a do 1 μg jest ponownie wchłaniane poprzez obieg enterohepatalny. Gdy pojemność magazynowa organizmu zostaje przekroczona w wyniku podania wysokich dawek, szczególnie po podaniu parenteralnym, nieabsorbowana frakcja jest wydalana z moczem.

Poziom witaminy B12 we krwi osoczowej dostarcza informacji o poziomie rezerw witaminy B12 w organizmie. U zdrowego organizmu pozbawionego jakiegokolwiek dopływu witaminy B12 krytyczne wartości wskazujące na stan niedoboru osiągane są po okresie od 3 do 5 lat.

50–90 % dawki cyjanokobalaminy podanej w dawkach wewnątrzmięśniowo lub dożylnie w zakresie od 0,1 do 1 mg jest wydalane z moczem w ciągu 48 godzin, przy czym wydalanie z moczem następuje szybciej po podaniu dożylnym. Z drugiej strony, po zastosowaniu hydroksykobalaminy obserwuje się dłuższe stężenia w surowicy – tylko 16–66 % dawki wykrywa się w moczu w ciągu 72 godzin, z maksimum stężenia hydroksykobalaminy po 24 godzinach.

Uważa się jednak, że ten efekt znika nie później niż po miesiącu długotrwałego leczenia, dlatego nie występuje istotna różnica w charakterze wchłaniania i gromadzenia się między hydroksykobalaminy a cyjanokobalaminy.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Niedobór witaminy B12, którego nie można skorygować odpowiednią dietą.

Niedobór witaminy B12, który może objawiać się następującymi chorobami:

• anemia hiperchromowa makrocytarna megaloblastyczna (anemia pernicyjna, choroba Addisona – Biermera);
• mielopatia grzbietowa (funicular myelosis).

Potwierdzony laboratoryjnie niedobór witaminy B12, który może wystąpić z następujących przyczyn:

• wykluczenie z diety produktów pochodzenia zwierzęcego (np. surowa dieta wegetariańska);
• zaburzenia wchłaniania składników odżywczych w jelicie cienkim, zespół niedowchłaniania spowodowany:
• niedostateczną produkcją wewnętrznego czynnika;
• chorobami końcowego odcinka jelita krętego, np. celiakią;
• zakażeniem tasiemcem rybim;
• zespołem ślepej pętli jelita;
• wrodzonymi zaburzeniami transportu witaminy B12.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych wymienionych w sekcji „Skład”.

Nowotwory, z wyjątkiem przypadków towarzyszących anemii i niedoborowi witaminy B12. Oste tromboemboliczne. Ustabilizowana dławica piersiowa wysokiego klasyfikacji funkcjonalnej.

Środki ostrożności.

Leki do stosowania dożylnego należy przed zastosowaniem sprawdzić wizualnie. Można stosować wyłącznie klarowne roztwory bez zawiesiny.

Roztwór do wstrzykiwań przeznaczony jest wyłącznie do jednorazowego użycia. Stosowanie należy przeprowadzić natychmiast po otwarciu ampułki. Nieużywane resztki należy zutylizować.

Roztwór do wstrzykiwań można mieszać z roztworem fizjologicznym izotonicznym w celu uzyskania roztworu do infuzji. Dobór objętości infuzji odpowiedniej dla pacjenta do podania dożylnego dokonuje lekarz, uwzględniając wymaganą dawkę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Z uwagi na stabilność roztwór do wstrzykiwań nie powinno rozcieńczać poniżej stężenia 2,00 μg cyjanokobalaminy/ml.

Stabilność fizyko-chemiczna roztworu do wstrzykiwań została wykazana przy maksymalnym rozcieńczeniu do 2,00 μg cyjanokobalaminy/ml w roztworze fizjologicznym izotonicznym (co odpowiada 1 ml roztworu do wstrzykiwań w maksymalnie 500 ml roztworu fizjologicznego izotonicznego) w temperaturze pokojowej (do 25 °C) i pod ochroną przed światłem przez 24 godziny.

Podczas przygotowywania mieszanek z roztworami do infuzji należy unikać zanieczyszczenia mikroorganizmami.

W przypadku łączenia z roztworami do infuzji należy przestrzegać informacji podanych przez odpowiedniego producenta dotyczące jego roztworów do infuzji, w tym dotyczące zgodności, przeciwwskazań, działań niepożądanych i interakcji.

Roztworu do wstrzykiwań nie wolno mieszać z innymi lekami, rozpuszczalnikami lub roztworami do infuzji, poza wymienionymi.

Nieużywane leki lub odpady należy zutylizować zgodnie z krajowymi przepisami.

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Aminoglikozydy, salicylany, leki przeciwpadaczkowe, kolkuchina, leki potasu obniżają wchłanianie leku, wpływają na jego kinetykę.

Podczas jednoczesnego stosowania z kanamycyną, neomycyną, polimyksynami, tetracyklinami wchłanianie cyjanokobalaminy zmniejsza się.

Farmaceutycznie niezgodny z kwasem askorbinowym, solami metali ciężkich (inaktywacja cyjanokobalaminy); bromkiem tiaminy, pirydoksyną, ryboflawiną (jon kobaltu obecny w cząsteczce cyjanokobalaminy niszczy inne witaminy).

Tiamina – zwiększa się ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych wywołanych tiaminą.

Chlornitryt – zmniejsza odpowiedź hematopojetyczną na lek.

Antykoncepcja doustna – obniża stężenie cyjanokobalaminy we krwi.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

W okresie terapii należy kontrolować parametry krwi obwodowej: w dniu 5–8 od rozpoczęcia leczenia określić zawartość retikulocytów, stężenie żelaza. Liczbę erytrocytów, stężenie hemoglobiny oraz wskaźnik barwny należy kontrolować przez 1 miesiąc 1–2 razy w tygodniu, a następnie 2–4 razy miesięcznie. Remisja osiągana jest przy wzroście liczby erytrocytów do 4,0–4,5*10¹²/l, przy osiągnięciu normalnych rozmiarów erytrocytów, zaniku anizocytozy i poikilocytozy oraz normalizacji zawartości retikulocytów po kryzysie retikulocytarnym. Po osiągnięciu remisji hematologicznej kontrolę krwi obwodowej należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 4–6 miesięcy.

W przypadku tendencji do rozwoju leukocytozy i erytrocytozy należy zmniejszyć dawkę leku lub tymczasowo wstrzymać leczenie.

Nie można stosować cyjanokobalaminy z lekami, które zwiększają krzepnięcie krwi.

W trakcie leczenia należy zachować ostrożność i kontrolować krzepnięcie krwi u osób skłonnych do tworzenia się skrzeplin oraz u chorych na chorobę wieńcową.

Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań, zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na ampułkę, co oznacza, że jest praktycznie pozbawiony sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Stosowanie Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań, nie jest zalecane w okresie ciąży ani karmienia piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań, nie wpływa lub wpływa nieznacznie na zdolność prowadzenia samochodu i obsługiwanie innych maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie

Na początku leczenia podaje się 1 fiolkę leku Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań (równoważne 1000 µg cyjanokobalaminy) dwa razy w tygodniu przez pierwsze kilka tygodni po postawieniu diagnozy.

W przypadku potwierdzonego zaburzenia wchłaniania witaminy B12 w przewodzie pokarmowym, 1000 µg cyjanokobalaminy podaje się raz na miesiąc.

Przy dobrej tolerancji długość stosowania nie jest ograniczona. Jeżeli stwierdzone jest zaburzenie wchłaniania witaminy B12 w przewodzie pokarmowym, witaminę B12 stosuje się zazwyczaj przez całe życie.

Sposób stosowania

Leki do podawania dożylnego należy sprawdzić wizualnie przed zastosowaniem. Należy stosować wyłącznie klarowne roztwory bez zawiesiny.

Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań, podaje się zazwyczaj do mięśnia. Można go jednak również podawać powoli dożylnie lub podskórnie.

Wskazówki dotyczące zgodności Vitaprompt®, roztwór do wstrzykiwań, z innymi lekami znajdują się w rozdziale „Szczególne środki ostrożności”.

Dzieci

Brak wystarczających danych klinicznych.

Przedawkowanie.

Witamina B12 charakteryzuje się dużym marginesem bezpieczeństwa terapeutycznego. Objawy zatrucia lub przedawkowania nie są znane.

Efekty uboczne.

Ze strony przewodu pokarmowego: zmięknięcie stolców.

Ze strony przemiany materii i metabolizmu: trądzik, wypryski pęcherzowe, nudności, nadmierne pocenie się, zaburzenia przemiany puryn, hipokaliemia.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: tachykardia, ból w okolicy serca, niewydolność serca, zakrzepica naczyń obwodowych, niskie ciśnienie tętnicze, zatrzymanie serca.

Ze strony krwi: hiperkoagulacja.

Zaburzenia ogólne oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia: niedomagania, gorączka; w miejscu wstrzyknięcia: zaczerwienienie, świąd, ból, obrzęk, zacieklecie oraz martwica.

Ze strony układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym objawy skórne, np. zaczerwienienie, pokrzywka, wypryski, świąd, zapalenie skóry, obrzęki, w tym obrzęk Quincka; zaburzenia oddychania, w tym napady duszności; bardzo rzadko (< 1/10 000) występują reakcje anafilaktyczne lub anafilakto-idne.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: bardzo rzadko (< 1/10 000) obserwowano trądzik, egzemę oraz pokrzywkę.

Przekazywanie informacji o podejrzewanych efektach ubocznych

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego z zastosowaniem tego leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych i farmaceutycznych, jak również pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać ampułki w opakowaniu, aby chronić je przed światłem. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Ze względu na niestabilność witaminy B12 oraz możliwe w związku z tym utraty skuteczności witaminy, roztwór do wstrzykiwań, z wyjątkiem roztworu do wstrzykiwań wskazanego w sekcji „Specjalne środki ostrożności”, nie może być mieszany z innymi lekami.

Opakowanie.

1 ml roztworu w ampułce; 5 ampułek w opakowaniu.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent. mibe GmbH Arzneimittel.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Münchenerstrasse 15, Brehna, Saksonia-Anhalt, 06796, Niemcy.