Statorem®-H

INSTRUKCJA LEKARSKIEGO STOSOWANIA LEKU STATOREM®-H (STATORAM®-H)

Skład:

substancje czynne: enalapril (enalapril), hydrochlorotiazyd (hydrochlorothiazide);

1 tabletka zawiera enalaprilu dihydrazynu w przeliczeniu na enalapril 20 mg oraz hydrochlorotiazydu 12,5 mg;

substancje pomocnicze: manitol (E 421), wodorofosforan wapnia, skrobię kukurydzianą, skrobię prażelowaną, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: białe lub prawie białe, okrągłe, płaskie tabletki z wygrawerowanym znakiem „K” po jednej stronie i gładkie po drugiej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę i diuretyki. Kod ATC C09B A03.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Statorem®-H to lek kombinowany o stałym dawkowaniu, zawierający lizynopryl – inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) oraz hydrochlorotiazyd (HCTZ) – diuretyk tiazydowy. Oba składniki mają charakter działania wzajemnie się uzupełniający i wykazują sumaryczny efekt hipotensyjny.

Lizynopryl

Lizynopryl to inhibitor peptydylodwupetydazy. Hamuje on enzym konwertujący angiotensynę (ACE), który katalizuje przekształcanie angiotensyny I w angiotensynę II – peptyd o działaniu zwężającym naczynia. Angiotensyna II stymuluje również wydzielanie aldosteronu przez korę nadnerczy. Hamowanie działania ACE prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, co zmniejsza działanie zwężające naczynia oraz wydzielanie aldosteronu. Zmniejszenie jego wydzielania może prowadzić do wzrostu stężenia potasu w osoczu krwi.

Lizynopryl obniża ciśnienie tętnicze głównie poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Jednocześnie lizynopryl działa przeciwhypotensyjnie nawet u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym o niskiej aktywności reniny. ACE jest identyczny z kininazą II, enzymem przyczyniającym się do rozpadu bradykininy. Nie jest jeszcze jednoznacznie ustalone, czy wzrost stężenia bradykininy – potężnego peptydu rozszerzającego naczynia – odgrywa istotną rolę w terapeutycznym działaniu lizynoprylu.

Hydrochlorotiazyd

HCTZ to lek działający moczogonnie i obniżający ciśnienie tętnicze. Wpływa na mechanizm resorpcji elektrolitów w kanalikach dystalnych nerek i zwiększa wydalanie sodu oraz chlorków w przybliżeniu w równoważnych ilościach. Natriureza może być towarzyszona pewną utratą potasu i węglanów. Mechanizm działania hipotensyjnego tiazydów nie jest znany. Tiazydy zazwyczaj nie wpływają na normalne ciśnienie tętnicze.

Naczerniakowy rak skóry (NRSK)

Wyniki dwóch badań farmakoepidemiologicznych, opartych na danych Duńskiego Krajowego Rejestru Chorób Nowotworowych, wykazały skumulowaną zależność dawkowo-efektową między HCTZ a występowaniem raka komórek podstawnych (RKK) oraz raka komórek płaskich (RKP). Jedno badanie obejmowało populację 71 533 pacjentów z RKK i 8 629 pacjentów z RKP, porównywanych odpowiednio z 1 430 833 i 172 462 pacjentami z populacji kontrolnej. Stosowanie wysokich dawek HCTZ (≥ 50 000 mg skumulowane) wiązało się z poprawionym współczynnikiem ryzyka (WR) 1,29 (95 % przedział ufności (PU): 1,23–1,35) dla RKK i 3,98 (95 % PU: 3,68–4,31) dla RKP. Obserwowano wyraźną skumulowaną zależność dawkowo-efektową zarówno dla RKK, jak i RKP. Drugie badanie wykazało możliwy związek między rakiem wargi (RKP) a stosowaniem HCTZ: 633 przypadki raka wargi (RKP) porównano z 63 067 pacjentami populacji kontrolnej, stosując strategię losowej próby. Wykazano skumulowaną zależność dawkowo-efektową z poprawionym WR 2,1 (95 % PU: 1,7–2,6), który wzrastał do WR 3,9 (3,0–4,9) przy wysokich dawkach (~25 000 mg) i WR 7,7 (5,7–10,5) przy najwyższej dawce skumulowanej (~100 000 mg) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Farmakokinetyka.

Nie stwierdzono żadnej klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między lizynoprylem a HCTZ. Tablet kombinowany jest bioekwiwalentny do równoczesnego przyjmowania oddzielnych składników.

Lizynopryl

Absorpcja

Po podaniu doustnym maksymalne stężenie lizynoprylu w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest po około 7 godzinach, choć u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego obserwuje się tendencję do nieznacznego opóźnienia czasu potrzebnego do osiągnięcia Cmax. Średnia absorpcja lizynoprylu wynosi około 25 % z indywidualną zmiennością (6–60 %) przy wszystkich badanych dawkach (5–80 mg). Bezpośrednia biodostępność zmniejsza się o około 16 % u pacjentów z niewydolnością serca.

Spożycie pokarmu nie wpływa na absorpcję lizynoprylu.

Rozkład

Lizynopryl nie wiąże się z innymi białkami osocza krwi poza cyrkulującym ACE.

Dane badań przedklinicznych wskazują, że lizynopryl słabo przenika przez barierę krew-mózg.

Eliminacja

Lizynopryl nie ulega biotransformacji i wydzielany jest całkowicie w postaci niezmienionej z moczem. Po wielokrotnym podaniu lizynoprylu okres półtrwania wynosi 12,6 godziny. Klirens lizynoprylu u zdrowych ochotników wynosi około 50 ml/min. Spadek stężenia w osoczu krwi wykazuje przedłużoną fazę końcową, która nie sprzyja akumulacji leku. Ta faza końcowa może wynikać z nasycenia wiązania z ACE i nie jest proporcjonalnie zależna od dawki.

Upośledzenie funkcji wątroby

Upośledzenie funkcji wątroby u pacjentów z marskością prowadzi do zmniejszenia (o około 30 %) absorpcji lizynoprylu oraz zwiększenia (o około 50 %) jego ekspozycji w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami (z powodu zmniejszenia klirensu).

Upośledzenie funkcji nerek

Upośledzenie funkcji nerek zmniejsza wydalanie lizynoprylu, który wydzielany jest przez nerki, ale takie zmniejszenie staje się klinicznie istotne jedynie wtedy, gdy szybkość filtracji kłębuszkowej (eGFR) wynosi poniżej 30 ml/min.

Przy klirensie kreatyniny 30–80 ml/min średnia powierzchnia pod krzywą „stężenie-czas” (AUC) wzrasta tylko o 13 %, natomiast przy klirensie kreatyniny 5–30 ml/min AUC wzrasta 4–5-krotnie.

Lizynopryl usuwany jest podczas hemodializy. W ciągu 4 godzin hemodializy stężenie lizynoprylu w osoczu krwi zmniejszało się średnio o 60 %, a klirens dializacyjny wynosił 40–55 ml/min.

Niewydolność serca

Pacjenci z niewydolnością serca są bardziej podatni na działanie lizynoprylu w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami (AUC wzrasta średnio o 125 %), jednak dane dotyczące wydalania lizynoprylu z moczem wskazują, że u pacjentów z niewydolnością serca absorpcja leku jest zmniejszona o około 16 % w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku mają wyższe (o około 60 %) stężenie lizynoprylu we krwi oraz wartości AUC w porównaniu z młodymi pacjentami.

Hydrochlorotiazyd

Absorpcja

Gdy stężenie HCTZ w osoczu krwi utrzymywało się przez co najmniej 24 godziny, okres półtrwania w osoczu krwi wynosił od 5,6 do 14,8 godziny.

Rozkład

Hydrochlorotiazyd przenika przez barierę łożyskową i nie przenika przez barierę krew-mózg.

Eliminacja

Co najmniej 61 % dawki HCTZ wydzielane jest w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin. Po podaniu doustnym wydalanie HCTZ z moczem rozpoczyna się w ciągu 2 godzin, osiąga szczyt po około 4 godzinach i trwa 6–12 godzin.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Lek Statorem®-H jest wskazany w leczeniu łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego u pacjentów, których stan został ustabilizowany w wyniku stosowania oddzielnych składników w takich samych proporcjach.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze leku.

Podwyższona wrażliwość na dowolny inny inhibitor ACE.

Podwyższona wrażliwość na dowolne leki z grupy sulfonamidów.

Jednoczesne stosowanie z sakubitrilem/walsartanem.

Leczenie lekiem Statorem®-H można rozpoczynać dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrilu/walsartanu (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Wywiad chorobowy wskazujący na występowanie angioedemu związanego z wcześniejszym leczeniem inhibitorami ACE.

Dziedziczny lub idiopatyczny angioedem.

Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).

Anuria.

Ciężka niewydolność wątroby.

Jednoczesne stosowanie leku Statorem®-H z lekami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji**”** ).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Środki przeciwnadciśnieniowe

W połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi lek Statorem®-H może powodować obniżenie ciśnienia tętniczego. Jednoczesne stosowanie nitrogliceryny i innych nitratów lub innych leków rozszerzających naczynia może dodatkowo zmniejszyć ciśnienie tętnicze.

Należy unikać połączenia lizynoprylu z lekami zawierającymi aliskiren (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenie i środki ostrożności”).

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez skojarzone stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II oraz aliskirenu wiąże się z wyższym odsetkiem reakcji niepożądanych, takich jak nadciśnienie tętnicze, hiperkaliemia oraz pogorszenie funkcji nerek (w tym ostra niewydolność nerek), w porównaniu do stosowania pojedynczego leku działającego na układ RAAS (patrz sekcje „Farmakodynamika”, „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki mogące zwiększyć ryzyko rozwoju angioedemu

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrilem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju angioedemu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami docelowej białki rapamycyny u ssaków (mTOR) (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) lub wildaagliptyną może prowadzić do zwiększenia ryzyka rozwoju angioedemu (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Jednoczesne leczenie z aktywatorem tkankowego plazminogenu może zwiększyć ryzyko rozwoju angioedemu.

Lity

Zgłaszano odwracalne podwyższenie stężenia litu w surowicy krwi oraz jego toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami ACE. Diuretyki i inhibitory ACE obniżają nerkowy klirens litu i zwiększają ryzyko jego toksyczności. Połączenie lizynoprylu i hydrochlorotiazydu z litem nie jest zalecane; jeśli konieczne jest ich wspólne stosowanie, należy również przeprowadzać staranne monitorowanie stężenia litu w surowicy krwi (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Suplementy diety zawierające potas, potasozbierające diuretyki, zastępcze substancje soli zawierające potas oraz inne leki mogące wpływać na stężenie potasu w surowicy krwi

Wpływ diuretyków tiazydowych na utratę potasu jest zazwyczaj osłabiony przez działanie zatrzymujące potas lizynoprylu.

Chociaż poziom potasu w surowicy krwi zwykle pozostaje w normie, u niektórych pacjentów stosujących ten lek może wystąpić hiperkaliemia.

Potasozbierające diuretyki (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy diety zawierające potas lub substancje zastępcze soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego podwyższenia stężenia potasu w surowicy krwi. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leku Statorem®-H z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy krwi, takimi jak trimetoprim i ko-trimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprim działa jak potasozbierający diuretyk, podobnie jak amilorid. Dlatego nie zaleca się połączenia leku Statorem®-H z powyższym lekami. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy stosować je z ostrożnością przy częstym monitorowaniu stężenia potasu w surowicy krwi (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki mogące wywoływać komorową arytmię (torsades de pointes)

Ze względu na zwiększone ryzyko hipokaliemii przy jednoczesnym stosowaniu HCTZ i leków wywołujących komorową arytmię (np. leki przeciwnadciśnieniowe, niektóre leki przeciwdepresyjne i inne leki mogące wywoływać komorową arytmię), należy stosować je z ostrożnością.

Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne/lek psychotropowe/narkotyki

Jednoczesne stosowanie niektórych narkotyków, trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych i leków psychotropowych z inhibitorami ACE może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Nieprzeciwzapalne leki przeciwbólowe (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy

Długotrwałe stosowanie NLPZ (selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, kwas acetylosalicylowy (> 3 g na dobę) oraz nieselektywne NLPZ) może zmniejszyć działanie przeciwnadciśnieniowe i moczopędne inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych. Ponadto NLPZ i inhibitory ACE mogą działać addytywnie na zwiększenie stężenia potasu w surowicy krwi oraz mogą prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Takie efekty są zazwyczaj odwracalne. Rzadko może dojść do ostrej niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (osoby starsze lub osoby odwodnione).

Leki złota

Reakcje nitrytowate (objawy rozszerzenia naczyń, w tym rumień, nudności, zawroty głowy, hipotensja tętnicza, która może być bardzo ciężka) po wstrzyknięciu leków złota (np. sodu aurotyomalatu) występowały częściej u pacjentów leczonych inhibitorami ACE.

Sympatomietyki

Sympatomietyki mogą zmniejszyć działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE. Diuretyki tiazydowe mogą zmniejszać wrażliwość tętnic na noradrenaline, ale nie wystarczająco, aby całkowicie wykluczyć działanie leku podnoszącego ciśnienie tętnicze.

Leki przeciwcukrzycowe

Leczenie diuretykami tiazydowymi może pogorszyć tolerancję glukozy. Ryzyko wystąpienia tego zjawiska jest większe w pierwszych 2 tygodniach terapii skojarzonej oraz u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Może być konieczna korekta dawki insuliny lub doustnych środków hipoglikemizujących u pacjentów z cukrzycą. Diuretyki tiazydowe mogą nasilać hiperwzrost glikemii wywołany diazoksydem.

Amfoterycyna B (dożylnie), karbenoksolon, kortykosteroidy, kortykotropina lub środki przeczyszczające

Efekt hipokaliemii HCTZ może być nasilany przez leki wpływające na poziom potasu i hipokaliemię (np. inne diuretyki wydalające potas, środki przeczyszczające, amfoterycyna, karbenoksolon, pochodne kwasu salicylowego).

Hipokaliemia może się rozwinąć podczas stosowania steroidów lub hormonu adrenokortykotropowego (ACTH).

Sole wapnia

Diuretyki tiazydowe mogą podnosić poziom wapnia w surowicy krwi poprzez zmniejszenie jego wydalania. Jeśli konieczne jest podawanie suplementów wapnia lub witaminy D, należy monitorować poziom wapnia w surowicy krwi i odpowiednio dostosować dawkę.

Glikozydy nasierdziowe

Hipokaliemia może zwiększać wrażliwość lub reakcję serca na toksyczne efekty wywołane przez leki z naparstnicy (w tym zwiększenie pobudliwości komór).

Cholestyramina i cholestepol

Wchłanianie HCTZ jest zmniejszane pod wpływem cholestepolu lub cholestyraminy. Dlatego diuretyki sulfonamidowe należy przyjmować 1 godzinę przed lub 4–6 godzin po przyjęciu tych leków.

Niedepolaryzujące leki rozkurczające mięśnie szkieletowe

Diuretyki tiazydowe mogą zwiększać wrażliwość na niedepolaryzujące leki rozkurczające mięśnie szkieletowe (np. do tubokuraryny).

Trimetoprim

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych z trimetoprimem zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.

Sotalol

Wywołana przez diuretyki hipokaliemia może zwiększać ryzyko wystąpienia arytmii wywołanej sotalolem.

Allopurinol

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z allopurinolem zwiększa się ryzyko uszkodzenia nerek, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka leukopenii.

Cyklosporyna
Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i cyklosporyny zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy krwi. Leczenie wspomagające cyklosporyną może zwiększyć ryzyko hiperurykemii i powikłań typu podagrycznego.

Heparyna

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z heparyną może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy krwi.

Lowastatyna

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i lowastatyny zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.

Cytostatyki, leki immunosupresyjne, prokainamid

Diuretyki tiazydowe mogą zmniejszać wydalanie przez nerki leków cytotoksycznych (np. cyklofosfamidu, metotreksatu) i nasilać ich działanie mielosupresyjne (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Amantadyna

Diuretyki, w tym HCTZ, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych wywołanych amantadyną.

Ko-trimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol)

Pacjenci przyjmujący jednocześnie ko-trimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol) mogą mieć zwiększone ryzyko hiperkaliemii (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Alkohol, barbiturany lub narkotyki

Hipotensja ortostatyczna może być nasilana przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu, barbituranów lub narkotyków.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Nieczerniakowy rak skóry (NRSK)

W dwóch badaniach epidemiologicznych przeprowadzonych z wykorzystaniem Duńskiego Krajowego Rejestru Chorych na nowotwory złośliwe stwierdzono zwiększenie ryzyka wystąpienia nieczerniakowego raka skóry (BCC i SCC) wraz ze wzrostem całkowitej dawki hydrochlorotiazydu. Działanie fotosensybilizujące hydrochlorotiazydu może stanowić potencjalny mechanizm rozwoju NRSK.

Pacjentów przyjmujących HCTZ należy poinformować o ryzyku wystąpienia NRSK, konieczności regularnych kontroli skóry w celu wykrycia nowych zmian oraz o natychmiastowym zgłaszaniu wszelkich podejrzanych zmian skórnych. W celu zminimalizowania ryzyka raka skóry pacjentom należy zalecić stosowanie środków zapobiegawczych, w tym ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne i UV, a w przypadku konieczności ekspozycji – stosowanie odpowiednich środków ochronnych. Podejrzane zmiany skórne należy jak najszybciej przebadać, w tym przeprowadzić badanie histologiczne materiału z biopsji. Należy również rozważyć możliwość stosowania HCTZ u pacjentów z wywiadem NRSK (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Objawowa hipotensja tętnicza

Objawowa hipotensja tętnicza rzadko występuje u pacjentów z niepowikłaną nadciśnieniem tętniczym, jednak ryzyko obniżenia ciśnienia tętniczego jest większe u pacjentów z obniżoną objętością krwi krążącej, np. w wyniku terapii diuretykiem, stosowania diety ubogosolnej, po hemodializie, w przypadku biegunki lub wymiotów, lub u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem zależnym od reniny (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Działania niepożądane”).

U takich pacjentów należy regularnie kontrolować stężenie elektrolitów w surowicy. Dobór dawki i leczenie pacjentów z zwiększonym ryzykiem wystąpienia klinicznie wyraźnej hipotensji tętniczej należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym.

Pacjentom z chorobą niedokrwienną serca lub z chorobami naczyniowymi mózgu lek należy stosować z szczególną ostrożnością, ponieważ nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub ostrego niedokrwienia mózgu.

W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej, a w razie potrzeby przeprowadzić wlew dożylny roztworu fizjologicznego. Przejściowa hipotensja nie stanowi przeciwwskazania do przyjęcia kolejnej dawki.

Po przywróceniu objętości krwi krążącej i normalizacji ciśnienia tętniczego leczenie można wznowić w niższych dawkach lub rozpocząć stosowanie któregoś z komponentów leku jako monoterapii.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca, ale z normalnym lub obniżonym ciśnieniem tętniczym w trakcie stosowania lizynoprylu może dojść do obniżenia ogólnoustrojowego ciśnienia tętniczego. Ten efekt jest oczekiwany i zazwyczaj nie stanowi powodu do odstawienia leku. W przypadku wystąpienia klinicznie wyraźnej hipotensji tętniczej może być konieczne zmniejszenie dawki lub odstawienie terapii lizynoprylem i hydrochlorotiazydem.

Zawał aortalny i mitralny / kardiomiopatia przerostowa

Tak jak inne inhibitory ACE, lizynopryl należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zawałem zastawki mitralnej i z przeszkodą odpływu z lewej komory serca (np. w wyniku zawału aortalnego lub kardiomiopatii przerostowej).

Podwójna blokada UKR

Wiadomo, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenem zwiększa ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i zaburzeń funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady UKR przez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Jeśli podwójna blokada jest absolutnie konieczna, należy ją prowadzić pod nadzorem specjalisty i przy regularnej kontroli funkcji nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Inhibitory ACE i blokery receptora angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie u pacjentów z nerczką cukrzycową.

Zaburzenia funkcji nerek

Tiazydy nie zaleca się stosować pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek; tiazydy są nieskuteczne przy wartościach klirensu kreatyniny 30 ml/min lub niższych (co odpowiada umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek).

Nie należy przepisywać kombinacji lizynoprylu i HCTZ pacjentom z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 80 ml/min), dopóki nie zostaną dobrane dawki poszczególnych składników odpowiadające dawkom w leku kombinowanym.

Hipotensja tętnicza, która pojawia się po rozpoczęciu leczenia inhibitorami ACE u pacjentów z niewydolnością serca, może prowadzić do dalszych zaburzeń funkcji nerek. W niektórych przypadkach donoszono o rozwoju ostrej niewydolności nerek (zazwyczaj odwracalnej).

U pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynego nerki w trakcie stosowania inhibitorów ACE może dojść do wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi, zazwyczaj odwracalnego po odstawieniu leczenia.

Prawdopodobieństwo wystąpienia tego stanu jest większe u pacjentów z niewydolnością nerek. U pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerek istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia wyraźnej hipotensji tętniczej i niewydolności nerek. Leczenie takich pacjentów należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym, stosując niskie dawki leku i ostrożnie dobrać dawkę. W pierwszych tygodniach leczenia kombinacją lizynoprylu i HCTZ należy dokładnie kontrolować funkcję nerek, ponieważ diuretyki mogą powodować rozwój wyżej wymienionych zmian.

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (bez wyraźnych chorób towarzyszących nerek) przy jednoczesnym stosowaniu lizynoprylu i diuretyku może dojść do wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi. Prawdopodobieństwo wystąpienia tych zaburzeń jest większe u pacjentów z wywiadem niewydolności nerek. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub odstawienie terapii lizynoprylem i/lub diuretykiem.

Wcześniejsza terapia diuretykami

Należy przerwać stosowanie diuretyków 2–3 dni przed rozpoczęciem stosowania kombinacji lizynoprylu i HCTZ. Jeśli nie jest to możliwe, leczenie należy rozpocząć monoterapią lizynoprylu w dawce 5 mg.

Pacjenci po przeszczepieniu nerki

Ponieważ brak jest doświadczenia w stosowaniu kombinacji lizynoprylu i HCTZ u pacjentów po przeszczepieniu nerki, nie zaleca się przepisywania leku Statorem®-H tej grupie pacjentów.

Reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych hemodializie

Stosowanie kombinacji lizynoprylu i HCTZ nie jest wskazane w leczeniu pacjentów z niewydolnością nerek wymagających hemodializy.

Istnieją doniesienia o wystąpieniu reakcji anafilaktycznych u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas określonych rodzajów hemodializy (np. z użyciem wysokoprzepuszczalnych membran AN69) oraz podczas aferety lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) z użyciem dekstranu siarczanu. W takich przypadkach należy stosować membrany dializacyjne innego typu lub leki przeciwciśnieniowe innych klas.

Reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych aferety LDL

W pojedynczych przypadkach u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas aferety LDL z użyciem dekstranu siarczanu obserwowano groźne dla życia reakcje anafilaktyczne. W celu zapobiegania reakcjom anafilaktycznym należy tymczasowo przerwać terapię inhibitorami ACE przed każdą procedurą aferety.

Zaburzenia funkcji wątroby

Tiazydy należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub z postępującą chorobą wątroby, ponieważ niewielkie zmiany w równowadze wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobą (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W rzadkich przypadkach podczas stosowania inhibitorów ACE obserwowano rozwój zespołu żółtaczki cholesterycznej lub zapalenia wątroby z przejściem w fulminantny martwiczy zapalenie wątroby, czasem zakończone śmiercią. Mechanizm rozwoju tego zespołu nie jest znany. W przypadku pojawienia się żółtaczki lub istotnego wzrostu poziomu enzymów wątrobowych podczas stosowania kombinacji lizynoprylu i HCTZ należy przerwać przyjmowanie leku Statorem®-H; pacjent powinien być poddany ścisłej kontroli medycznej.

Zabiegi chirurgiczne, znieczulenie

Podczas przeprowadzania zabiegów chirurgicznych lub znieczulenia z użyciem leków powodujących hipotensję tętniczą, lizynopryl może blokować powstawanie angiotensyny II w odpowiedzi na kompensacyjne uwalnianie reniny. W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej, którą można wyjaśnić tym mechanizmem, wskazane jest uzupełnienie objętości krwi krążącej.

Wpływ na metabolizm i układ内分泌owy

Podczas stosowania inhibitorów ACE i tiazydów możliwe są zaburzenia tolerancji glukozy. Może wystąpić potrzeba regulacji dawki leków przeciwdiabetycznych, w tym insuliny. U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki przeciwdiabetyczne lub insuliny, należy dokładnie kontrolować poziom glikemii w pierwszym miesiącu leczenia inhibitorem ACE.

Podczas stosowania tiazydów możliwy jest przejście utajonej postaci cukrzycy do postaci jawnej.

Podczas terapii tiazydami może wzrastać stężenie cholesterolu i trójglicerydów.

U niektórych pacjentów terapia tiazydami może wywoływać hiperurykemię i/lub podagrę. Jednak lizynopryl może przyspieszać wydalanie kwasu moczowego przez nerki, osłabiając w ten sposób działanie hiperurykemiczne HCTZ.

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Podczas leczenia diuretykami zalecane jest regularne oznaczanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi pacjenta. Podczas stosowania tiazydów, w tym HCTZ, możliwe są zaburzenia równowagi wodnej lub elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia, alkalosis hipochlorymiczny). Objawy zaburzeń równowagi wodnej lub elektrolitowej obejmują: suchość w ustach, pragnienie, osłabienie, letarg, senność, ból mięśni lub skurcze, zmęczenie mięśni, hipotensję tętniczą, oligurię, tachykardię, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty). U pacjentów z obrzękami w upalną pogodę może rozwijać się hipowolemiczna hiponatremia. Deficyt chlorków jest zazwyczaj niewielki i nie wymaga leczenia. Wiadomo, że tiazydy zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii.

Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem i powodować niewielkie okresowe podwyższenie stężenia wapnia w surowicy krwi. Wyraźna hiperkalcemia może być objawem ukrytego nadczynu przytarczyc. Przed badaniem funkcji przytarczyc należy odstawić diuretyki tiazydowe.

Hiperkaliemia

Inhibitory ACE mogą powodować rozwój hiperkaliemii, ponieważ hamują wydzielanie aldosteronu. Zazwyczaj ten efekt jest klinicznie nieistotny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, cukrzycą typu II i/lub u pacjentów przyjmujących suplementy diety zawierające potas (w tym zamienniki soli), diuretyki zatrzymujące potas, a także u pacjentów stosujących leki, które mogą podnieść poziom potasu w surowicy krwi (np. heparyna, trimetoprymina lub lek kombinowany ko-trimoksazol, znany jako trimetoprymina/sulfametoksazol oraz, szczególnie, antagoniści aldosteronu lub blokery receptora angiotensyny), może rozwinąć się hiperkaliemia. W razie konieczności jednoczesnego stosowania powyższych leków zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi i czynności nerek (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki przeciwdiabetyczne lub insuliny, należy dokładnie kontrolować poziom glikemii w pierwszym miesiącu leczenia inhibitorem ACE (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Podatność na reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy

Podczas stosowania inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu, w pojedynczych przypadkach możliwe jest wystąpienie obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, gardła i/lub krtani w dowolnym okresie leczenia. Obrzęk naczynioruchowy może wystąpić w dowolnym czasie podczas terapii.

W przypadku rozwoju takiej reakcji należy natychmiast odstawić lizynopryl, pacjent powinien otrzymać odpowiednią terapię i pozostawać pod opieką medyczną do całkowitego ustąpienia objawów.

Nawet wtedy, gdy występuje tylko obrzęk języka (bez zaburzeń funkcji oddechowej), pacjent wymaga długotrwałej obserwacji, ponieważ stosowanie leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów może być nieskuteczne.

W rzadkich przypadkach obrzęk naczynioruchowy krtani lub języka może prowadzić do śmierci. Obrzęk języka, fałdów głosowych lub krtani może prowadzić do obturacji dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów po zabiegach chirurgicznych na narządach oddechowych. W takich przypadkach wskazana jest terapia natychmiastowa. Może być konieczne podanie roztworu adrenaliny i/lub zapewnienie przepływu powietrza. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłym nadzorem medycznym do całkowitego i trwałego ustąpienia objawów.

U pacjentów rasy czarnej przyjmujących inhibitory ACE obrzęk naczynioruchowy występuje częściej niż u przedstawicieli innych ras.

Pacjenci z wywiadem obrzęku naczynioruchowego niezwiązanego ze stosowaniem inhibitorów ACE mogą być bardziej podatni na rozwój obrzęku naczynioruchowego podczas terapii inhibitorami ACE (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sakubitrylem/valsartanem należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki lizynoprylu. Leczenie lizynoprylem należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu/valsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirymusem) oraz z wylaglitypinem może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka z niewydolnością oddechową lub bez niej) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjentom, którzy już przyjmują inhibitory ACE, należy z ostrożnością rozpoczynać leczenie raczekadotrylem, inhibitorami mTOR i wylaglitypinem.

Tiazydy

U pacjentów przyjmujących tiazydy reakcje nadwrażliwości mogą rozwijać się niezależnie od alergii lub astmy oskrzelowej w wywiadzie. Opisano przypadki pojawienia się lub nasilenia toczeń czynników systemowych podczas stosowania diuretyków tiazydowych.

Desensytyzacja

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji (np. przez jad owadów). Tych reakcji można uniknąć, tymczasowo przerywając przyjmowanie inhibitora ACE, jednak działania niepożądane mogą ponownie wystąpić przy przypadkowym ponownym zażyciu leku.

Neutropenia/agranulocytoza

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE odnotowano przypadki rozwoju neutropenii (agranulocytozy), trombocytopenii i anemii. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych czynników ryzyka neutropenia rozwija się rzadko. Neutropenia i agranulocytoza mają charakter odwracalny i ustępują po odstawieniu inhibitora ACE. Lizynopryl należy stosować z wyjątkową ostrożnością u pacjentów z chorobami tkanki łącznej, podczas terapii immunosupresyjnej, terapii allopurinolem lub prokainamidem, lub w połączeniu z tymi czynnikami, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Czasem u tej grupy pacjentów obserwowano rozwój ciężkich infekcji, w tym takich, które nie odpowiadały na intensywną terapię antybiotykami. Przy przepisywaniu lizynoprylu tym pacjentom zaleca się okresowe kontrolowanie stężenia leukocytów we krwi. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania lekarzowi wszelkich objawów infekcji.

Przynależność etniczna

U pacjentów rasy czarnej przyjmujących inhibitory ACE obrzęk naczynioruchowy występuje częściej niż u przedstawicieli innych ras.

Tak jak inne inhibitory ACE, lizynopryl mniej skutecznie obniża ciśnienie tętnicze u przedstawicieli rasy czarnej w porównaniu z pacjentami innych ras. Prawdopodobnie wiąże się to z przeważnie niskim stężeniem reniny u pacjentów rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.

Kaszel

Podczas leczenia inhibitorami ACE możliwe jest wystąpienie kaszlu. Kaszel ma charakter nieproduktywny, trwały i ustępuje po odstawieniu terapii. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić kaszel powstający pod wpływem stosowania inhibitorów ACE.

Leki litu

Zazwyczaj nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i leków litu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Test antydopingowy

Lek Statorem®-H zawiera HCTZ, którego stosowanie może prowadzić do pozytywnych wyników testu antydopingowego.

Ciąża

Nie należy rozpoczynać stosowania inhibitorów ACE w okresie ciąży. Dopóki kontynuacja terapii inhibitorami ACE jest uważana za konieczną, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny zostać przekwalifikowane na alternatywną terapię przeciwciśnieniową obejmującą leki o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Jeśli zajście w ciążę nastąpi, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć alternatywną terapię (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Ostra toksyczność oddechowa

Po przyjęciu HCTZ donoszono o bardzo rzadkich, ciężkich przypadkach ostrej toksyczności oddechowej, w tym ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut lub godzin po przyjęciu HCTZ. Na początku choroby objawy obejmują duszność, gorączkę, pogorszenie stanu płuc i hipotensję tętniczą. Jeśli podejrzewa się ARDS, należy przerwać przyjmowanie leku Statorem®-H i rozpocząć odpowiednie leczenie. Leku Statorem®-H nie należy przepisywać pacjentom, którzy wcześniej przebyli ARDS po przyjęciu HCTZ.

Wypływ w choroidzie, ostra krótkowzroczność i wtórna jaskra kąta zamkniętego

Leki zawierające sulfonamid lub pochodne sulfonamidu mogą wywoływać reakcję idiosynkratyczną prowadzącą do wypływu w choroidzie z defektem pola widzenia, przejściową krótkowzroczność i ostrą jaskrę kąta zamkniętego. Objawy obejmują nagłe rozpoczęcie spadku ostrości widzenia lub ból oka i zwykle pojawiają się w ciągu kilku godzin lub tygodni od rozpoczęcia stosowania leku. Nieleczona ostra jaskra kąta zamkniętego może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Głównym leczeniem jest jak najszybsze przerwanie stosowania leków. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane, może być konieczne zastosowanie leków operacyjnych, medycznych lub chirurgicznych. Czynnikiem ryzyka rozwoju ostrej jaskry kąta zamkniętego jest alergia na sulfonamid lub penicylinę w wywiadzie.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Inhibitory ACE

Dostępne dane dotyczące ryzyka efektu teratogennego pod wpływem inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie były ostateczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia tego ryzyka.

Tak długo, jak kontynuacja terapii inhibitorami ACE jest uznawana za niezbędną, pacjentkom planującym zajście w ciążę, należy przejść na alternatywną terapię przeciwhypertensyjną obejmującą leki, które mają ustalony profil bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży. Jeśli zajście w ciążę nastąpi, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i w razie potrzeby rozpocząć terapię alternatywną.

Zastosowanie inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży wiadomo, że powoduje efekty fetotoksyczne u ludzi (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, spowolnienie kostnienia kości czaszki) oraz toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia).

Jeśli w III trymestrze ciąży stosowano inhibitory ACE, zaleca się monitorowanie funkcji nerek i kości czaszki metodą ultrasonograficzną. Noworodki matek przyjmujących inhibitory ACE powinny być pod ścisłą obserwacją ze względu na możliwość rozwoju hipotensji tętniczej (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Hydrochlorothiazid

Doświadczenie z zastosowaniem HCTZ w okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze, jest ograniczone. Dane uzyskane w badaniach na zwierzętach są niewystarczające.

HCTZ przenika przez łożysko. Farmakologiczny mechanizm działania HCTZ pozwala stwierdzić, że stosowanie tego leku w II i III trymestrze ciąży może zaburzać perfuzję fetoplacentalną i powodować wystąpienie reakcji u płodu i noworodka, takich jak żółtaczka, zaburzenia równowagi elektrolitowej i trombocytopenia.

HCTZ nie powinien być stosowany do leczenia obrzęków, nadciśnienia tętniczego lub stanu przedrzucawkowego u ciężarnych, ponieważ zamiast korzystnego wpływu na przebieg choroby zwiększa ryzyko zmniejszenia objętości osocza i pogarsza krążenie maciczno-łożyskowe.

HCTZ nie powinien być stosowany do leczenia nadciśnienia esencjalnego u ciężarnych, z wyjątkiem przypadków, gdy nie można zastosować leków alternatywnych.

Okres karmienia piersią

Inhibitory ACE

Ponieważ brakuje danych dotyczących stosowania lizynoprylu/hydrochlorothiazidu w okresie karmienia piersią, nie zaleca się stosowania lizynoprylu/hydrochlorothiazidu; należy preferować środki alternatywne o znanym profilu bezpieczeństwa, szczególnie w przypadku karmienia noworodka lub przedwczesnego niemowlęcia.

Hydrochlorothiazid

HCTZ w niewielkich ilościach wydzielany jest z mlekiem matki. Duże dawki tiazydów mogą nasilać działanie moczopędne, co może prowadzić do zmniejszenia produkcji mleka matki.

Stosowanie lizynoprylu/HCTZ w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Jeśli w okresie karmienia piersią nie można zastosować leczenia alternatywnego, należy przepisać możliwie najniższe dawki lizynoprylu/HCTZ.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Podobnie jak inne leki przeciwhypertensyjne, lizynopryl/HCTZ może słabo lub umiarkowanie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami. Ryzyko zwiększa się na początku leczenia lub przy zmianie dawki, a także w przypadku jednoczesnego przyjmowania leku kombinowanego z alkoholem, jednak wpływ ten zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy i zmęczenia podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Chorobowa nadciśnienie tętnicze

Standardowa dawka wynosi 1 tabletę 1 raz dziennie. Lek Statorem®-H należy przyjmować w przybliżenie o tej samej porze każdego dnia. Jeżeli oczekiwany efekt terapeutyczny nie zostanie osiągnięty w ciągu 2–4 tygodni, dawkę można zwiększyć do 2 tabletek 1 raz dziennie.

Zaburzenia funkcji nerek

Tiazydy nie powinny być stosowane u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, są one nieskuteczne w umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min).

Leku Statorem®-H nie należy stosować w leczeniu wstępnym pacjentów z niewydolnością nerek.

U pacjentów z kliresem kreatyniny > 0 ml/min i < 80 ml/min lek Statorem®-H można stosować po doborze dawek poszczególnych składników. Zalecana początkowa dawka leczenia monoterapią lizynoprylem u tych pacjentów wynosi 5–10 mg.

Poprzednie leczenie diuretykami

Po podaniu pierwszej dawki leku Statorem®-H może wystąpić hipotensja tętnicza objawowa. Dotyczy to głównie pacjentów odwodnionych (np. w wyniku leczenia diuretykami). Leczenie diuretykami należy przerwać 2–3 dni przed rozpoczęciem stosowania leku Statorem®-H. Jeśli nie jest to możliwe, leczenie należy rozpocząć od zastosowania samego lizynoprylu w dawce 5 mg.

Pacjenci w wieku podeszłym

Nie wymagają korekty dawki.

W trakcie stosowania lizynoprylu/HCTZ nie stwierdzono żadnych zmian skuteczności ani tolerancji leku związanymi z wiekiem.

Lizynopryl w dawce dobowej 20–80 mg był jednakowo skuteczny u pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65 roku życia) i u młodszych dorosłych. Monoterapia lizynoprylem była równie skuteczna w obniżaniu ciśnienia tętniczego rozkurczowego, jak monoterapia HCTZ lub atenololem. Wiek nie wpływał na tolerancję lizynoprylu.

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność kombinacji lizynopryl/HCTZ u dzieci nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

Objawy

Dane dotyczące przedawkowania u ludzi są ograniczone.

Najbardziej prawdopodobne objawy przedawkowania inhibitorów ACE to: hipotensja tętnicza, szok krążeniowy, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek, nadwentylacja, tachykardia, kołatania serca, bradykardia, zawroty głowy, pobudzenie, kaszel.

Dodatkowo mogą występować objawy przedawkowania HCTZ: nasilenie diurezy, depresja świadomości (w tym śpiączka), drgawki, paraliż, arytmia, niewydolność nerek.

W przypadku jednoczesnego przyjmowania leków naparstnika może rozwinąć się hipokaliemia, która zwiększa ryzyko wystąpienia arytmii.

Leczenie

W leczeniu przedawkowania zaleca się wstrząsowe podanie roztworu fizjologicznego. W przypadku rozwoju ciężkiej hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej na plecach. Można rozważyć podanie angiotensyny II (jeśli jest dostępna) lub wstrząsowe podanie katecholaminy. Jeśli przyjęcie leku miało miejsce niedawno, należy podjąć działania zmierzające do usunięcia lizynoprylu z organizmu (wymioty, przemywanie żołądka, stosowanie środków pochłaniających oraz siarczanu sodu). Lizynopryl może być usuwany z krwiogułu ogólnego za pomocą hemodializy (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). W przypadku opornej bradykardii wskazane jest wszczepienie stymulatora serca. Należy przeprowadzać częste monitorowanie podstawowych parametrów życiowych, elektrolitów oraz stężenia kreatyniny w surowicy.

Bradykardię lub nadmierne reakcje przywspółczulne można również złagodzić poprzez podanie atropiny.

Działania niepożądane.

Poniżej wymieniono działania niepożądane według układów narządów i częstości występowania, o których zgłaszano podczas leczenia lizynoprylem i/lub HCTZ: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), rzadko (≥1/1000, <1/100), bardzo rzadko (≥1/10000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000, w tym pojedyncze przypadki), częstość nieznana (nie można oszacować częstości na podstawie dostępnych danych).

Najczęściej podczas stosowania lizynoprylu i/lub HCTZ obserwowano następujące działania niepożądane: kaszel, zawroty głowy, hipotensja tętnicza i ból głowy.

Lizynopryl

Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego: rzadko – obniżenie stężenia hemoglobiny, obniżenie hematokrytu; bardzo rzadko – zahamowanie funkcji szpiku kostnego, anemia, trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), anemia hemolityczna, limfadenopatia, choroby autoimmunologiczne.

Zaburzenia układu odpornościowego: częstość nieznana – reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidealne.

Zaburzenia układu endokrynnego: rzadko – zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu antydiuretycznego (SIADH).

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: bardzo rzadko – hipoglikemia.

Zaburzenia układu nerwowego: często – zawroty głowy, ból głowy, omdlenia; rzadko – parestezje, zawroty głowy, zaburzenia smaku, zaburzenia snu; rzadko – zaburzenia węchu.

Zaburzenia psychiczne: rzadko – zaburzenia nastroju, depresja; rzadko – dezorientacja; częstość nieznana – halucynacje.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: często – hipotensja tętnicza (w tym ortostatyczna); rzadko – zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu spowodowane znaczącą hipotensją tętniczą u pacjentów z wysokim ryzykiem (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), kołatanie serca, tachykardia, zespół Raynauda; częstość nieznana – napływy gorąca.

Zaburzenia układu oddechowego, narządów śródpiersia i klatki piersiowej: często – kaszel (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”); rzadko – katar; bardzo rzadko – skurcz oskrzeli, zapalenie zatok, alergicznego alweolitu/eozynofilowe zapalenie płuc.

Zaburzenia przewodu pokarmowego: często – biegunka, wymioty; rzadko – nudności, ból brzucha, niestrawność; rzadko – suchość w ustach; bardzo rzadko – zapalenie trzustki, angioedema jelitowe.

Zaburzenia wątrobowo-żółciowe: rzadko – podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi; bardzo rzadko – zapalenie wątroby (hepatocelularne lub cholestetyczne), żółtaczka, niewydolność wątroby (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”)*.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: rzadko – wysypka, świąd; rzadko – nadwrażliwość/angioedema (twarz, kończyny, wargi, język, fałdy głosowe i/lub krtani) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), pokrzywka, łysienie, łuszczycę; bardzo rzadko – nadmierne pocenie się, pęcherzyca, ciężkie zaburzenia skóry (pemfigus, toksyczny epidermalny nekrolioza, zespół Stevensa-Johnsona, wielopostaciowa rumień, skórna pseudolimfoma**).

Zaburzenia układu moczowego: często – zaburzenia funkcji nerek; rzadko – uremia, ostra niewydolność nerek; bardzo rzadko – oliguria/anuria.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: rzadko – impotencja; rzadko – ginekomastia.

Zaburzenia ogólne: rzadko – zwiększona zmęczalność, osłabienie.

Badania laboratoryjne: rzadko – podwyższenie stężenia mocznika we krwi, podwyższenie stężenia kreatyniny we krwi, hiperkaliemia; rzadko – hiponatremia.

*Bardzo rzadko zgłaszano przypadki pacjentów, u których zapalenie wątroby prowadziło do niewydolności wątroby. Pacjentom, u których podczas terapii pojawiła się żółtaczka lub znaczący wzrost aktywności enzymów wątrobowych, należy przerwać leczenie i poddać się odpowiedniemu badaniu medycznemu.

**Zgłaszano rozwój zespołu objawów, który może obejmować jeden lub więcej z następujących zjawisk: gorączka, zapalenie naczyń, mięsoból, bóle stawów/bóle stawów/zapalenie stawów, dodatni czynnik antyjądrowy (ANF), przyspieszenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), eozynofilia i leukocytoza, wysypka, fotosensybilizacja lub inne objawy dermatologiczne.

Hydrochlorothiazid

Infekcje i inwazje: częstość nieznana – zapalenie gruczołów ślinowych.

Łagodne, złośliwe i nieokreślone nowotwory, w tym torbiele i polipy: częstość nieznana – niemelanomowy rak skóry (NMRK) (rak podstawnokomórkowy i rak płytkokomórkowy skóry).

Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego: częstość nieznana – leukopenia, neutropenia/agranulocytoza, trombocytopenia, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, zahamowanie funkcji szpiku kostnego.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: częstość nieznana – anoreksja, hiperglikemia, glukozuria, hiperurykemia, zaburzenia elektrolitów (w tym hiponatremia, hipokaliemia, alkalozę hipochlorymijną, hipomagnezemię), podwyższenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów, podagra.

Zaburzenia psychiczne: częstość nieznana – niepokój, depresja, zaburzenia snu.

Zaburzenia układu nerwowego: częstość nieznana – utrata apetytu, parestezje, zawroty głowy.

Zaburzenia narządu wzroku: częstość nieznana – ksenopsja, tymczasowe zaburzenia widzenia, ostre krótkowzroczność, ostre glaukoma z zamkniętym kątem przesączania, przesączanie ciliarne.

Zaburzenia narządu słuchu i równowagi: częstość nieznana – zawroty głowy.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: częstość nieznana – ortostatyczna hipotensja tętnicza, zapalenie naczyń martwicze (zapalenie naczyń, zapalenie naczyń skóry).

Zaburzenia układu oddechowego, narządów śródpiersia i klatki piersiowej: bardzo rzadko - ostre zespoły ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”); częstość nieznana – zespół niewydolności oddechowej, w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc.

Zaburzenia przewodu pokarmowego: częstość nieznana – podrażnienie błony śluzowej żołądka, biegunka, zaparcia, zapalenie trzustki.

Zaburzenia wątrobowo-żółciowe: częstość nieznana – żółtaczka (żółtaczka wewnątrzwątrobowa cholestetyczna).

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: częstość nieznana – reakcje fotosensytywne, wysypka, toczeń układowy, reakcje skórne przypominające toczeń, reaktywacja skórnych objawów toczenia układowego, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne, toksyczny epidermalny nekrolioza.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: częstość nieznana – skurcze mięśni, osłabienie mięśni.

Zaburzenia układu moczowego: częstość nieznana – zaburzenia funkcji nerek, zapalenie nerek śródmiąższowych.

Zaburzenia ogólne: gorączka, osłabienie.

Opis niektórych działań niepożądanych

Niemelanomowy rak skóry (NMRK): na podstawie dostępnych danych z badań epidemiologicznych opisano związek między całkowitą dawką HCTZ a NMRK (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji produktu leczniczego ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka podczas stosowania tego produktu leczniczego. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich uprawnieni przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych i braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blisterze. Po 3 lub 6 blisterów w opakowaniu tekturowym.

Po 14 tabletek w blisterze. Po 2 lub 6 blisterów w opakowaniu tekturowym.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

Sp. z o.o. „KUSUM FARM”.

Miejsce produkcji i adres siedziby działalności.

40020, Ukraina, obwód sumski, miasto Sumy, ul. Skriabina 54.

lub

Producent.

Sp. z o.o. „GLEDFARM LTD”.

Miejsce produkcji i adres siedziby działalności.

40020, Ukraina, obwód sumski, miasto Sumy, ul. Dawidowskiego Grzegorza 54.