Rosemid® ODT

INSTRUKCJA dot. stosowania leczniczego leku Rosemid® ODT (ROSEMIDE®ODT)

Skład:

substancja czynna: risperidon;

każda tabletka zawiera 1 mg, 2 mg lub 4 mg rysperydonu;

substancje pomocnicze: manitol (E 421), sodowa sól kroskarbokselulozy, tlenek żelaza czerwony (E 172), aspartam (E 951), aromatyczna substancja zapachowa „Powder 599399TP0951”, substancja zapachowa Powdarome „Miętowy Premium”, stearynian wapnia.

Postać farmaceutyczna. Tabletki rozpuszczalne w jamie ustnej.

Główne właściwości fizykochemiczne:

tabletki 1 mg i 2 mg: tabletki okrągłe, z zaokrąglonymi krawędziami, różowe, z plamkami, z tłoczonym oznaczeniem „ ” z jednej strony i gładkie z drugiej strony;

tabletki 4 mg: okrągłe, dwuwypukłe tabletki różowego koloru, z plamkami, gładkie z obu stron.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwpsychotyczne. Kod ATX N05A X08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Risperidon to selektywny antagonist monoaminowy o unikalnych właściwościach. Wykazuje wysoką powinowactwo do serotonergicznych receptorów 5-HT2 i dopaminergicznych receptorów D2. Risperidon wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz w mniejszym stopniu z receptorami histaminowymi H1 i α2-adrenergicznymi. Risperidon nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Choć risperidon jest silnym antagonistą D2, co wiąże się z jego skutecznością wobec objawów produktywnych schizofrenii, nie powoduje znaczącego hamowania aktywności ruchowej i w mniejszym stopniu indukuje katelepsję w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami. Zrównoważony centralny antagonizm wobec serotoniny i dopaminy zmniejsza skłonność do występowania efektów ekstrapiramidowych i poszerza wpływ terapeutyczny leku, obejmując objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Farmakokinetyka

Risperidon w postaci tabletów rozpuszczalnych w jamie ustnej oraz roztworu do doustnego stosowania jest bioekwiwalentny do tabletek powlekanych.

Risperidon ulega metabolizmowi do 9-hydroksyrisperidonu, który wywiera podobne do risperidonu działanie farmakologiczne.

Wchłanianie.

Po doustnym przyjęciu risperidon jest całkowicie wchłaniany i osiąga szczytowe stężenia w osoczu w ciągu 1–2 godzin, u pacjentów starszych w ciągu 2–3 godzin. Absolutna biodostępność po doustnym stosowaniu risperidonu wynosi 70 % (CV=25 %). Względna biodostępność po doustnym stosowaniu risperidonu w postaci tabletek wynosi 94 % (CV=10 %) w porównaniu z formą roztworu. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, dlatego risperidon można stosować niezależnie od posiłku. Absolutna biodostępność wynosi 66 % u szybkich metabolizatorów i 82 % u wolnych metabolizatorów.

Rozkład.

Risperidon szybko rozkłada się w organizmie. Objętość rozkładu wynosi 1–2 l/kg. W osoczu risperidon wiąże się z albuminą i kwasowym α1-glikoproteiną. Risperidon wiąże się z białkami osocza w 90 %, 9-hydroksyrisperidon – w 77 %. Stan stacjonarny stężenia risperidonu w organizmie większości pacjentów osiągany jest w ciągu 1 dnia. Stan stacjonarny stężenia 9-hydroksyrisperidonu osiągany jest w ciągu 4–5 dni.

Biologiczna transformacja i wydalanie.

Risperidon ulega metabolizmowi przez cytochrom CYP2D6 do 9-hydroksyrisperidonu, który wywiera działanie farmakologiczne analogiczne do risperidonu. Risperidon i 9-hydroksyrisperidon tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Cytochrom CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. U szybkich metabolizatorów CYP2D6 risperidon szybko przekształca się w 9-hydroksyrisperidon, podczas gdy u wolnych metabolizatorów przekształcenie to zachodzi znacznie wolniej. Choć stężenia risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu u szybkich metabolizatorów są niższe niż u wolnych metabolizatorów, farmakokinetyka risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu łącznie (czyli aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej) po dawce pojedynczej i wielokrotnej u szybkich i wolnych metabolizatorów cytochromu CYP2D6 jest podobna.

Inną drogą metabolizmu risperidonu jest N-dezalkilacja. Badania in vitro na mikrosomach wątroby człowieka wykazały, że risperidon w stężeniach klinicznie istotnych nie hamuje znacząco metabolizmu leków, które są metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 oraz CYP3A5. Tydzień po podaniu leku 70 % dawki wydala się z moczem, 14 % – z kałem. Stężenie risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu w moczu wynosi 35–45 % przyjętej dawki. Resztę stanowią metabolity nieaktywne. Okres półwyladowania po doustnym przyjęciu u chorych na psychozy wynosi około 3 godzin. Okres półwyladowania 9-hydroksyrisperidonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosi 24 godziny, a u pacjentów starszych – 34 godziny.

Liniowość.

Stężenia risperidonu w osoczu są proporcjonalne do dawki leku (w zakresie dawek terapeutycznych).

Pacjenci starsi oraz pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby.

W trakcie badań farmakokinetycznych po pojedynczej dawce u pacjentów starszych wykazano, że u tych pacjentów stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej jest wyższe o 43 %, okres półwyladowania dłuższy o 38 %, a klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej obniżony o 30 %.

U dorosłych pacjentów z zaburzoną funkcją nerek wartość klirensu aktywnej frakcji wynosiła ~48 % wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. U dorosłych pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu wynosiła ~31 % wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. Okres półwyladowania aktywnej frakcji wynosił 16,7 godziny u młodych dorosłych, 24,9 godziny u dorosłych z umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek (czyli dłuższy o ok. 1,5 raza niż u młodych dorosłych) oraz 28,8 godziny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek (czyli dłuższy o ok. 1,7 raza niż u młodych dorosłych). U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwowano normalne stężenia risperidonu w osoczu, ale średnia wartość frakcji wolnej risperidonu w osoczu była zwiększona o 37,1 %.

Po doustnym podaniu wartości klirensu i okresu półwyladowania risperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u pacjentów z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby istotnie nie różniły się od wartości u młodych zdrowych ochotników.

Dzieci.

Farmakokinetyka risperidonu, 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u dzieci jest podobna do tej u dorosłych.

Płeć, przynależność rasowa i palenie.

Analiza populacyjna farmakokinetyki nie wykazała widocznego wpływu płci, wieku ani nawyku palenia na farmakokinetykę risperidonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

• Leczenie schizofrenii i innych zaburzeń psychicznych, w tym terapia wspierająca, u pacjentów, u których stwierdzono odpowiedź na leczenie, w celu zapobiegania nawrotom choroby;
• krótkoterminowe leczenie (do 12 tygodni) nasilonej agresywności lub ciężkich objawów psychicznych u pacjentów z demencją Alzheimera, gdy istnieje zagrożenie dla siebie lub innych i brak odpowiedzi na nielikwiowane metody leczenia (patrz sekcje „Sposób dawkowania i stosowania” oraz „Szczególne wskazania stosowania”);
• tymczasowe leczenie epizodów maniakalnych w zaburzeniach dwubiegunowych (terapia wspomagająca w połączeniu z lekami normotymicznymi jako leczenie wstępne lub monoterapia przez okres do 12 tygodni). U pacjentów, u których nie stwierdza się odpowiedzi na leczenie, należy rozważyć inne opcje terapii, w tym przerwanie stosowania rysperydonu.

Leczenie można kontynuować do 12 tygodni, jeśli rysperydon nie jest stosowany w połączeniu z lekami normotymicznymi. Takie przedłużone leczenie należy stosować w celu utrwalenia odpowiedzi pacjenta. W połączeniu z lekami normotymicznymi leczenie rysperydonem można przerwać wcześniej, ponieważ działanie terapeutyczne leków normotymicznych w połączeniu z rysperydonem pojawia się w pierwszych tygodniach leczenia.

Nie przeprowadzono badań dotyczących zapobiegania nawrotom.

Ze względu na specyfikę przebiegu choroby oraz leków stosowanych w jej leczeniu, w tym rysperydonu, należy zwracać uwagę na pojawienie się objawów depresji po początkowej odpowiedzi na leczenie.

• Leczenie objawowe uporczywych zaburzeń opozycyjnych lub innych zaburzeń zachowania społecznego u dzieci, młodzieży i dorosłych z poziomem rozwoju umysłowego poniżej średniego lub z opóźnieniem umysłowym, u których występują objawy zachowania destrukcyjnego (impulsywność, autoagresja);
• leczenie objawowe zaburzeń autystycznych u dzieci w wieku od 5 lat, u których objawy wahać się od nadaktywności po drażliwość (w tym agresja, samookaleczenia, lęk i patologiczne zachowania cykliczne). Leczenie należy rozpoczynać i prowadzić pod nadzorem doświadczonego lekarza. Stosowanie leków powinno być częścią kompleksowego podejścia do leczenia, obejmującego metody społeczne i psychoterapeutyczne.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych preparatu.

Demencja oraz objawy choroby Parkinsona (sztywność, bradykinezja i zaburzenia postawy parkinsonowskiej).

Demencja oraz podejrzenie demencji z ciałkami Lewiego (oprócz objawów demencji, co najmniej dwa z następujących objawów: parkinsonizm, halucynacje wzrokowe, niestabilność chodu).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne.

Leki wydłużające interwał QT.

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, należy zachować ostrożność przy przepisywaniu rysperydonu w połączeniu z lekami wydłużającymi interwał QT, np. z lekami przeciwarhythmicznymi (chinidyna, dysopyramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójcyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi (amitryptylina), tetracyklicznymi lekami przeciwdrgawkowymi (maprotylin), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, innymi lekami przeciwpsychotycznymi, niektórymi lekami przeciwmalarialnymi (chinina, meflochina) oraz z lekami powodującymi dysbalans elektrolitowy (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub środki hamujące metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa lista jest orientacyjna i niepełna.

Środki działające na ośrodkowy układ nerwowy i alkohol.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w połączeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi i benzodiazepinami, ze względu na zwiększony ryzyko osłabienia.

Levodopa i agonisty dopaminy.

Rysperydon może wykazywać działanie antagonistyczne wobec lewodopy i innych agonistów dopaminy. Jeśli takie połączenie jest konieczne, szczególnie w terminalnym stadium choroby Parkinsona, należy stosować najniższe skuteczne dawki każdego z leków.

Leki obniżające ciśnienie tętnicze.

W okresie pogwarancyjnym obserwowano przypadki klinicznie istotnej hipotensji przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu i leków obniżających ciśnienie tętnicze.

Psychostymulanty.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z psychostymulantami (np. metylfenydatem) może spowodować wystąpienie objawów pozapiramidowych po dostosowaniu dawki jednego lub obu leków (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Paliperidon.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu doustnie z paliperidonym nie jest zalecane, ponieważ paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich połączenie może prowadzić do dodatkowego działania aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Interakcje farmakokinetyczne.

Jedzenie nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Rysperydon jest metabolizowany głównie za pośrednictwem CYP2D6 i w mniejszym stopniu – CYP3A4. Rysperydon oraz jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność CYP2D6 lub silne inhibitory lub induktory aktywności CYP3A4 i/lub P-gp mogą wpływać na farmakokinetykę aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6.

Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z silnym inhibitorem CYP2D6 może wzrosnąć stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Wyższe dawki silnego inhibitora CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyny, patrz niżej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą wpływać na stężenie rysperydonu we krwi w podobny sposób. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia paroksetyny, chinidyny lub innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w wysokich dawkach, lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu.

Inhibitory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub P-gp może istotnie zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia itrakonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub glikoproteiny P, lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu.

Induktory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z silnymi induktorami CYP3A4 i/lub P-gp może zmniejszyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku terapii, a także w przypadku odstawienia karbamazepiny lub innych silnych induktorów CYP3A4/P-glikoproteiny, lekarz powinien przejrzeć dawkę rysperydonu. Efekt stosowania induktorów CYP3A4 zależy od czasu, maksymalny wpływ może być osiągnięty co najmniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Odpowiednio, po odstawieniu indukcja CYP3A4 może trwać co najmniej 2 tygodnie.

Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami osocza.

Przy stosowaniu rysperydonu razem z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza krwi nie obserwowano klinicznie istotnego wypierania żadnego z leków z frakcji białkowej. Przy jednoczesnym stosowaniu takiego leku należy zapoznać się z instrukcją do niego dotyczącą dróg metabolizmu i konieczności dostosowania dawki.

Dzieci.

Badania interakcji prowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów. Nie wiadomo, czy uzyskane wyniki mogą być stosowane u dzieci.

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (np. metylfenydatu) z rysperydonem u dzieci nie wpływało na farmakokinetykę i skuteczność rysperydonu.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę rysperydonu.

Leki przeciwbakteryjne

• Erytromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, obniża stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Inhibitory cholinesterazy

• Donepezyl i galantamina, substraty CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe

• Karbamazepina, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, wykazała wpływ na obniżenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Podobny efekt może występować przy stosowaniu fenytoiny i fenylobarbitalu, które są również induktorami enzymów wątrobowych CYP3A4 i P-glikoproteiny.

• Topiramate umiarkowanie zmniejsza biodostępność rysperydonu i nie wpływa na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Mało prawdopodobne, aby ta interakcja mogła spowodować klinicznie istotny efekt.

Leki przeciwgrzybicze

• Itrakonazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg na dobę zwiększa stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi o około 70% przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem w dawkach od 2 do 8 mg na dobę.
• Ketoconazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg na dobę zwiększa stężenie rysperydonu i zmniejsza stężenie 9-hydroksyrysperydonu we krwi.

Leki przeciwpsychotyczne

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwwirusowe

• Inhibitory proteazy: dane z badań są nieobecne; ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir i inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Blokery beta

• Niektóre blokery beta mogą zwiększać stężenie rysperydonu, ale nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Blokery kanałów wapniowych

• Werapamil, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenie rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Leki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego

• Antagoniści receptora H2: cyklotydyna i ranitydyna, słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu i minimalnie wpływają na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

SSRI i trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe

• Fluoksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale (w dawce do 20 mg na dobę) mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Jednak wyższe dawki paroksetyny mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Sertalina, słaby inhibitor CYP2D6, oraz fluwoksymina, słaby inhibitor CYP3A4, w dawkach do 100 mg na dobę nie powodują klinicznie istotnych zmian stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki sertaliny lub fluwoksyminy przekraczające 100 mg na dobę mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków.

Leki przeciwpadaczkowe

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę walproinianu ani topiramatu.

Leki przeciwpsychotyczne

• Arypiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: doustne lub wstrzykiwalne formy lekarskie rysperydonu nie wpływają na farmakokinetykę aripiprazolu ani jego aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu.

Glikozydy naparstnicy

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę digoksyny.

Lit

• Rysperydon nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem.

Patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania” w odniesieniu do zwiększonej śmiertelności u pacjentów starszych z demencją przy jednoczesnym stosowaniu z furosemidem.

Szczególne zagadnienia dotyczące stosowania.

Pacjenci w podeszłym wieku z demencją.

Zwiększona śmiertelność.

W metaanalizie 17 kontrolowanych badań leków atypowych leków przeciwdrgawkowych, w tym rysperydonu, zaobserwowano zwiększoną śmiertelność u pacjentów w podeszłym wieku z demencją w porównaniu z grupą placebo. W randomizowanym badaniu klinicznym z rysperydonem częstość zgonów w tej grupie wyniosła 4,0% w porównaniu z 3,1% w grupie placebo. Średni wiek pacjentów, którzy zmarli, wynosił 86 lat (zakres: 67–100 lat). Nie określono specyficznego profilu czynników ryzyka śmiertelności u pacjentów przyjmujących rysperydon. Przyczyny zgonów były typowe dla tej grupy wiekowej (od 65 roku życia) i obejmowały: choroby układu sercowo-naczyniowego i mózgowo-naczyniowego, nowotwory, infekcje (np. zapalenie płuc) oraz cukrzycę.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z furozepidem.

W przebiegu randomizowanego badania klinicznego u pacjentów w podeszłym wieku z demencją zaobserwowano zwiększoną śmiertelność przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu i furozepidu (7,3%; średni wiek – 89 lat, zakres: 75–97 lat) w porównaniu z pacjentami leczonymi wyłącznie rysperydonem (3,1%; średni wiek – 84 lata, zakres: 70–96 lat) lub wyłącznie furozepidem (4,1%; średni wiek – 80 lat, zakres: 67–90 lat). Zwiększenie śmiertelności u pacjentów leczonych jednocześnie rysperydonem i furozepidem zaobserwowano w dwóch spośród czterech badań klinicznych. U pacjentów stosujących rysperydon w połączeniu z innymi diuretykami nie zaobserwowano zwiększonej śmiertelności.

Mechanizmy patofizjologiczne wyjaśniające ten fakt nie zostały ustalone. Przyczyna zgonu również nie była jednolita. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku w takich przypadkach oraz należy ocenić ryzyko i korzyści z tej kombinacji lub kombinacji z innymi potencjalnymi diuretykami przed przepisaniem leku. Niezależnie od leczenia odwodnienie było wspólnym czynnikiem ryzyka śmiertelności i należy go starannie kontrolować u pacjentów z demencją.

Reakcje przeciwmózgowo-naczyniowe.

W przebiegu randomizowanych badań klinicznych u pacjentów z demencją leczonych rysperydonem zaobserwowano wyższy poziom przeciwmózgowo-naczyniowych działań niepożądanych (udarów i przemijających ataków niedokrwienia mózgu) z letalnym skutkiem w porównaniu z pacjentami przyjmującymi placebo (średni wiek – 85 lat; zakres: 73–97 lat).

Połączone dane sześciu badań kontrolowanych z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z demencją (w wieku powyżej 65 lat) wykazały wystąpienie zaburzeń przeciwmózgowo-naczyniowych (w tym ciężkich) u 3,3% (33/989) pacjentów leczonych rysperydonem w porównaniu z 1,2% (8/693) pacjentów przyjmujących placebo. Stosunek ryzyka w grupie rysperydonu do grupy placebo (stosunek szans; 95% CI) wyniósł 2,96 (1,33; 7,45), a w podgrupie pacjentów z demencją naczyniową – 5,26 (1,18; 48,11).

Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych przeciwmózgowo-naczyniowych jest znacznie wyższe u pacjentów z demencją mieszaną lub naczyniową w porównaniu z demencją Alzheimera. Dlatego nie należy przepisywać rysperydonu pacjentom z innymi typami demencji niż demencja Alzheimera.

Należy starannie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści związane z przepisaniem rysperydonu pacjentom w podeszłym wieku z demencją, szczególnie ryzyko udaru. Rysperydon należy przepisywać z szczególną ostrożnością pacjentom z demencją, u których występuje nadciśnienie tętnicze, choroby układu sercowo-naczyniowego oraz pacjentom z demencją naczyniową. Należy poinstruować pacjentów i osoby opiekujące się nimi, aby natychmiast zgłaszały objawy możliwych napadów sercowo-naczyniowych, takie jak nagła słabość, odrętwienie twarzy, rąk lub nóg, zaburzenia mowy i wzroku. Należy niezwłocznie rozważyć wszystkie możliwe opcje leczenia, w tym przerwanie terapii rysperydonem.

Dzieci.

Przed przepisaniem rysperydonu dzieciom należy starannie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści. Należy regularnie i starannie oceniać potrzebę kontynuacji leczenia. Wskazania „leczenie objawowe zaburzeń zachowania społecznego, opozycyjne zaburzenia buntownicze i/lub inne zaburzenia zachowania społecznego” oraz „zaburzenia autystyczne” badano wyłącznie u dzieci od 5 roku życia. Dlatego nie należy przepisywać rysperydonu w tych wskazaniach dzieciom poniżej 5 roku życia.

Nie ma doświadczenia w stosowaniu rysperydonu u dzieci poniżej 15 roku życia w leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniach dwubiegunowych.

Stosowanie rysperydonu wiąże się z niewielkim zwiększeniem masy ciała i wskaźnika masy ciała (BMI). Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się pomiar początkowej masy ciała oraz regularne monitorowanie masy ciała w trakcie leczenia. Zmiany wzrostu w długoterminowych, otwartych badaniach rozszerzonych mieściły się w granicach oczekiwanych norm dla wieku. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie seksualne i wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Z uwagi na potencjalny wpływ długotrwałej hiperprolaktynemii na wzrost i dojrzewanie seksualne u dzieci należy rozważyć konieczność regularnej kontroli klinicznej stanu endokrynologicznego pacjenta, w tym pomiaru wzrostu, masy ciała, monitorowania dojrzewania seksualnego, cyklu menstruacyjnego oraz innych objawów zależnych od prolaktyny.

Wyniki małego badania obserwacyjnego po wprowadzeniu leku na rynek wykazały, że pacjenci w wieku 8–16 lat przyjmujący rysperydon byli średnio o 3,0–4,8 cm wyżsi niż pacjenci przyjmujący inne leki przeciwdrgawkowe. Dane z tego badania są niewystarczające, aby stwierdzić, czy rysperydon wpływa na końcowy wzrost w dorosłości, czy wyniki pomiarów są bezpośrednio zależne od wpływu rysperydonu na wzrost kości, czy samo choroba wpływa na wzrost kości, czy też jest to wynik lepszego kontrolowania choroby i w konsekwencji zarejestrowania większego wzrostu.

W trakcie leczenia rysperydonem należy regularnie monitorować występowanie objawów ekstrapiramidowych i innych zaburzeń ruchu.

W sprawie zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci patrz sekcję „Sposób stosowania i dawki”.

Senność.

W przebiegu badań kontrolowanych placebo często obserwowano senność u dzieci z autyzmem. Większość przypadków była łagodna lub umiarkowana. Senność występowała najczęściej na początku leczenia, z największą częstością w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ustępowała spontanicznie, średnia długość trwania wynosiła 16 dni. Pacjentom z sennością można rozważyć możliwość zmiany schematu dawkowania.

Hipotensja ortostatyczna.

Z uwagi na działanie α1-adrenolityczne rysperydonu, szczególnie na początku leczenia, może wystąpić hipotensja ortostatyczna. W okresie po wprowadzeniu leku na rynek obserwowano klinicznie istotne przypadki hipotensji podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu i leków obniżających ciśnienie tętnicze. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodnictwa, odwodnienie, hipowolemia lub choroby mózgowo-naczyniowe). W takich przypadkach dawkę należy stopniowo dostosować (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W przypadku wystąpienia hipotensji należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki.

Wydłużenie interwału QT.

W badaniach klinicznych nie stwierdzono skojarzenia wydłużenia interwału QT z rysperydonem. W okresie po wprowadzeniu leku na rynek bardzo rzadko zgłaszano przypadki wydłużenia interwału QT. Rysperydon należy stosować z ostrożnością, podobnie jak inne leki przeciwdrgawkowe, u pacjentów z chorobami serca i naczyń, zaburzeniami równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia) lub wydłużeniem interwału QT w wywiadzie rodzinnym. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi interwał QT.

Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza.

Podczas stosowania leków przeciwdrgawkowych, w tym rysperydonu, obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. W okresie po wprowadzeniu leku na rynek agranulocytoza występowała bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów).

Pacjentów z istotnym zmniejszeniem liczby leukocytów w wywiadzie lub z lekami indukowaną leukopenią/neutropenią należy starannie monitorować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia i należy przerwać stosowanie rysperydonu w przypadku pojawienia się objawów istotnego zmniejszenia liczby leukocytów i przy braku innych przyczyn takiego spadku.

Pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy obserwować pod kątem wystąpienia gorączki i innych objawów infekcji i leczyć odpowiednio po wykryciu objawów. W przypadku ciężkiej neutropenii (<1×10⁹/l) leczenie rysperydonem należy przerwać i należy monitorować liczbę leukocytów aż do ich odbudowy.

Zakrzepica żylna i zatorowość płucna.

Opisano przypadki zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej podczas stosowania leków przeciwdrgawkowych. Ponieważ pacjenci leczeni lekami przeciwdrgawkowymi często mają nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, wszystkie możliwe czynniki ryzyka rozwinięcia się zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej należy zidentyfikować przed i w trakcie leczenia rysperydonem oraz należy podjąć odpowiednie działania zapobiegawcze.

Pląsawica późna/objawy ekstrapiramidowe.

Podczas stosowania leków o działaniu antagonistycznym wobec receptorów dopaminowych obserwowano występowanie pląsawicy późnej, charakteryzującej się mimowolnymi ruchami rytmicznymi (głównie języka i/lub twarzy). Występowanie objawów ekstrapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju pląsawicy późnej. Jeśli wystąpią objawy i objawy pląsawicy późnej, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwdrgawkowych.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu środków pobudzających układ nerwowy (np. metylfenydatu) i rysperydonu, ponieważ przy korekcie dawki jednego lub obu leków mogą wystąpić objawy ekstrapiramidowe. Zaleca się stopniowe odstawienie środków pobudzających układ nerwowy (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Choroba Parkinsona i demencja z ciałami Lewego.

Lekarze powinni rozważyć ryzyko i korzyści związane z przepisaniem leków przeciwdrgawkowych, w tym rysperydonu, pacjentom z chorobą Parkinsona lub demencją z ciałami Lewego. Stosowanie rysperydonu może pogorszyć przebieg choroby Parkinsona. Pacjenci z którąkolwiek z tych chorób mogą mieć zwiększone ryzyko zespołu neuroleptycznego złego, a także zwiększoną wrażliwość na leki przeciwdrgawkowe (np. dezorientację, stłumienie bólu, niestabilność postawy z częstymi upadkami w dodatku do objawów ekstrapiramidowych).

Zespół neuroleptyczny złego.

Podczas stosowania klasycznych leków neuroleptycznych rzadko obserwowano przypadki wystąpienia zespołu neuroleptycznego złego, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością czynności autonomicznych, zaburzeniami świadomości i podwyższeniem stężenia kinazy kreatynowej. Dodatkowe objawy obejmują mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostre niewydolność nerek. W przypadku rozwoju zespołu neuroleptycznego złego należy odstawić wszystkie leki przeciwdrgawkowe, w tym rysperydon.

Hyperglikemia i cukrzyca.

Zgłaszano przypadki hyperglikemii, cukrzycy lub nasilenia istniejącej cukrzycy podczas leczenia rysperydonem. Ocena związku między stosowaniem atypowych leków przeciwdrgawkowych a zaburzeniami poziomu glukozy jest utrudniona z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia cukrzycy u chorych na schizofrenię oraz zwiększonej częstości występowania cukrzycy w populacji ogółem. W związku z tym związek między stosowaniem atypowych leków przeciwdrgawkowych a reakcjami niepożądanymi związanymi z hyperglikemią nie jest w pełni zrozumiały, choć badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko reakcji niepożądanych związanych z hyperglikemią u pacjentów leczonych atypowymi neuroleptykami. Każdy pacjent przyjmujący atypowe leki przeciwdrgawkowe powinien być badany pod kątem wystąpienia objawów hyperglikemii i cukrzycy.

Zwiększenie masy ciała.

Podczas stosowania rysperydonu zgłaszano przypadki istotnego przyrostu masy ciała. Zalecany jest kontrola masy ciała.

Hiperprolaktynemia.

Hiperprolaktynemia jest częstym objawem niepożądanych podczas leczenia rysperydonem. Pacjentom z istniejącymi objawami niepożądanymi, które mogą zależeć od stężenia prolaktyny we krwi (np. ginekomastia, zaburzenia menstruacyjne, anowulacja, zaburzenia płodności, obniżenie libidum, dysfunkcja erekcji i galaktoreja), zaleca się kontrola stężenia prolaktyny.

Badania na kulturach tkankowych wskazują, że wzrost komórek w guzach piersi u ludzi może być stymulowany przez prolaktynę. Chociaż dotychczas nie stwierdzono jednoznacznego związku z klinicznymi i epidemiologicznymi badaniami stosowania leków przeciwdrgawkowych, zaleca się ostrożne przepisywanie rysperydonu pacjentom z odpowiednią patologią w wywiadzie. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hiperprolaktynemią i guzami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolaktynoma przysadki, lub potencjalnymi guzami zależnymi od prolaktyny, takimi jak nowotwory nabłonkowe piersi.

Przepizm.

Istnieje możliwość wystąpienia przepizmu podczas leczenia rysperydonem z powodu jego działania blokującego α-adrenergiczne. O przypadkach przepizmu zgłaszano w okresie po wprowadzeniu leku na rynek.

Regulacja temperatury ciała.

Leki przeciwdrgawkowe mogą zaburzać zdolność organizmu do obniżania podstawowej temperatury ciała. Zaleca się odpowiednią opiekę nad pacjentami, którym przepisano rysperydon, jeśli będą narażeni na warunki, które mogą powodować podwyższenie podstawowej temperatury ciała, takie jak intensywne ćwiczenia fizyczne, wpływ wysokich temperatur otoczenia, terapia wspomoczna lekami o działaniu antycholinergicznym lub odwodnienie.

Działanie przeciw wymiotom.

W badaniach przedklinicznych właściwości rysperydonu zaobserwowano działanie przeciw wymiotom. Ta właściwość może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub takich stanów jak obturacja jelita, zespół Reya i guzy mózgu.

Przyzęby.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem napadów drgawkowych lub innymi stanami, które potencjalnie obniżają próg drgawkowy.

Intraoperacyjny zespół atonicznej tęczówki (IAT).

Podczas operacji usuwania zaćmy zaobserwowano intraoperacyjny zespół atonicznej tęczówki u pacjentów leczonych antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, w tym rysperydonem.

IAT może zwiększać ryzyko powikłań operacji oka w trakcie i po zabiegu chirurgicznym. Należy poinformować chirurga okulisty o wcześniejszym lub bieżącym stosowaniu leków przeciwdrgawkowych. Potencjalne korzyści z odstawienia leków o działaniu blokującym α1 przed operacją nie zostały ustalone, należy rozważyć ryzyko odstawienia leczenia lekami przeciwdrgawkowymi.

Upośledzenie funkcji wątroby i nerek.

Pacjentom z upośledzeniem funkcji wątroby i nerek zaleca się przepisanie połowy dawki początkowej i dawki utrzymania (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Lek zawiera aspartam (E 951), pochodną fenyloalaniny, która stanowi zagrożenie dla chorych na fenyloketonurię.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Nie przeprowadzono kontrolowanych badań u kobiet w ciąży. Chociaż podczas badań na zwierzętach nie stwierdzono wpływu teratogennego, obserwowano pośrednie działanie na poziom prolaktyny.

Noworodki matek, które stosowały leki przeciwdrgawkowe (w tym rysperydon) w trzecim trymestrze ciąży, są narażone na ryzyko wystąpienia odwracalnych objawów ekstrapiramidowych i/lub zespołu odstawienia leku. Objawy te obejmują niepokój, nietypowo zwiększony lub obniżony napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania lub trudności z karmieniem. Te powikłania mogą mieć różny stopień ciężkości. W niektórych przypadkach ustępują one spontanicznie po pewnym czasie, w innych wymagają monitorowania stanu niemowląt w oddziale intensywnej terapii lub długotrwałej hospitalizacji.

Rysperydon nie jest zalecany w okresie ciąży, z wyjątkiem przypadków konieczności życiowej. Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia rysperydonem w okresie ciąży, nie należy tego robić nagle.

Karmienie piersią.

Podczas badań na zwierzętach rysperydon i 9-hydroksyrysperydon przenikają do mleka. Istnieją obserwacje, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon mogą również przenikać do ludzkiego mleka matki. W pojedynczych przypadkach 4,3% dawki podanej matce w postaci aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej substancji czynnej wykryto w mleku matki. W razie konieczności przyjmowania leku należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność kierowania pojazdami i obsługiwania maszyn.

Rysperydon może mieć niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność kierowania pojazdami z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W trakcie leczenia zaleca się wstrzymywanie się od kierowania pojazdami i obsługiwania maszyn, aż do ustalenia indywidualnej wrażliwości pacjenta na lek.

Sposób stosowania i dawki

Risperidon stosuje się doustnie niezależnie od posiłków.

Ponieważ tabletki są orodyspersyjne, należy je ostrożnie i suchymi rękami wyjąć z blistra bezpośrednio przed zastosowaniem, położyć pod język i, w razie potrzeby, popić wodą.

Zwykła dawka

Risperidon można stosować jeden lub dwa razy dziennie. Dawki powyżej 8 mg należy podzielić na dwa przyjęcia (rano i wieczorem). Spożycie pokarmu nie wpływa na absorpcję risperidonu.

Zaleca się stopniowe odstawienie leku. Po nagłym przerwaniu stosowania wysokich dawek leków przeciwpsychotycznych bardzo rzadko obserwowano ostry zespół odstawienia, w tym nudności, wymioty, potliwość, bezsenność. Możliwy jest również nawrót objawów psychotycznych oraz wystąpienie mimowolnych ruchów (np. akatyzja, dystonia i dyskineza).

Schizofrenia i inne zaburzenia psychiczne

Dorośli

Risperidon można przepisać jeden lub dwa razy dziennie.

Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg risperidonu dziennie, a dnia drugiego dawkę można zwiększyć do 4 mg. Następnie dawkę można utrzymywać bez zmian lub, w razie potrzeby, kontynuować indywidualną korektę dawki. U większości pacjentów zalecana dawka wynosi 4–6 mg dziennie. Niektórzy pacjenci mogą wymagać stopniowego zwiększenia dawki lub obniżonej dawki początkowej.

Dawki przekraczające 10 mg dziennie nie wykazały wyższej skuteczności w porównaniu z niższymi dawkami, ale mogą powodować wystąpienie objawów pozapiramidowych. Ponieważ bezpieczeństwo dawek przekraczających 16 mg dziennie nie zostało zbadane, nie należy stosować takich dawek.

W razie potrzeby dodatkowej sedyacji można jednoczesne stosować benzodiazepiny.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy dziennie. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy dziennie, zwiększając o 0,5 mg dwa razy dziennie.

Epizody maniakalne w zaburzeniach dwubiegunowych

Dorośli i dzieci od 15 roku życia

Zalecana dawka początkowa risperidonu to 2 mg jeden raz dziennie, wieczorem. Dawkę można indywidualnie zwiększać o 1 mg/ dobę nie częściej niż co 24 godziny. Zalecany zakres dawek to od 2 do 6 mg dziennie.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, przy długotrwałym stosowaniu risperidonu należy okresowo przeglądać i korygować dawki w trakcie całej terapii. Brak danych dotyczących skuteczności risperidonu w leczeniu ostrej manii dwubiegunowej trwającej dłużej niż 12 tygodni. Jeśli risperidon stosuje się w połączeniu z lekami normotymicznymi, terapię można przerwać wcześniej, ponieważ początek działania leczenia można oczekiwać w pierwszych tygodniach terapii. Nawet po pojawieniu się odpowiedzi na leczenie należy brać pod uwagę możliwość ponownego wystąpienia objawów depresyjnych z powodu charakteru przebiegu choroby oraz skutków ubocznych leków stosowanych w leczeniu, w tym risperidonu.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy dziennie. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy dziennie, zwiększając o 0,5 mg dwa razy dziennie. Ponieważ doświadczenie w stosowaniu u pacjentów w wieku podeszłym jest ograniczone, zaleca się ostrożność.

Krótkoterminowa terapia wyraźnej agresji lub ciężkich objawów psychicznych u pacjentów z demencją typu Alzheimera

Zalecana dawka początkowa to 0,25* mg dwa razy dziennie. W razie potrzeby dawkę można zwiększać o 0,25* mg dwa razy dziennie nie częściej niż co drugi dzień. U większości pacjentów optymalna dawka to 0,5* mg dwa razy dziennie. Jednak u niektórych pacjentów skuteczną dawkę można zwiększyć do 1 mg dwa razy dziennie. Po osiągnięciu optymalnej dawki można rozważyć możliwość przyjmowania dobowej dawki jednorazowo.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, przy długotrwałym stosowaniu risperidonu należy okresowo przeglądać i korygować dawki w trakcie całej terapiy.

Przerywanie leczenia risperidonem powinno nastąpić nie później niż po trzech miesiącach od rozpoczęcia terapii; terapię można wznowić tylko w przypadku ponownego wystąpienia zaburzeń behawioralnych.

*W przypadku przepisywania dawek 0,25 mg i 0,5 mg należy stosować leki zawierające risperidon w takich dawkach.

Leczenie objawowe zaburzeń zachowania społecznego lub zachowania agresywnego

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę należy korygować, dodając 0,5* mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka u większości pacjentów to 1 mg jeden raz dziennie. Jednak u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,5* mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 1,5* mg jeden raz dziennie.

Pacjenci o masie ciała < 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,25* mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę można korygować, dodając 0,25* mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka u większości pacjentów to 0,5* mg jeden raz dziennie. Jednak u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,25* mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 0,75* mg jeden raz dziennie.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, przy długotrwałym stosowaniu risperidonu należy okresowo przeglądać i korygować dawki w trakcie całej terapii.

Brak doświadczenia w stosowaniu risperidonu w leczeniu objawowym zaburzeń zachowania społecznego lub zachowania agresywnego u dzieci poniżej 5. roku życia.

*W przypadku przepisywania dawek 0,25 mg, 0,5 mg, 0,75 mg lub 1,5 mg należy stosować leki zawierające risperidon w takich dawkach.

Autyzm (dzieci od 5. roku życia)

Dawkę należy dobrać indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta i odpowiedzi klinicznej.

Pacjenci o masie ciała <50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,25** mg jeden raz dziennie. Od 4. dnia dawkę można zwiększyć o 0,25** mg. Należy utrzymać dawkę 0,5** mg i ocenić odpowiedź kliniczną w 14. dniu. Zwiększenie dawki o 0,25** mg co dwa tygodnie można rozważyć wyłącznie u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią kliniczną.

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,5** mg jeden raz dziennie. Od 4. dnia dawkę można zwiększyć o 0,5** mg. Należy utrzymać dawkę 1 mg i ocenić odpowiedź kliniczną w 14. dniu. Zwiększenie dawki o 0,5** mg co dwa tygodnie można rozważyć wyłącznie u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią kliniczną.

Dawki risperidonu u dzieci z autyzmem (dawka dzienna w mg/dzień)

* Pacjenci o masie ciała powyżej 45 kg mogą wymagać wyższych dawek; maksymalna dawka stosowana w badaniach klinicznych wynosiła 3,5 mg/dobę.

**W przypadku przepisywania dawek 0,25 mg, 0,5 mg, 0,75 mg lub 1,5 mg należy stosować leki z rysperydonem o takiej możliwości dawkowania.

Rysperydon można stosować jeden lub dwa razy na dobę.

Pacjentom, u których po przyjęciu leku występuje senność, zaleca się podawanie dobowej dawki rysperydonu przed snem lub w dwóch dawkach. W trakcie badań klinicznych około dwie trzecie dzieci z autyzmem skarżyły się na osłabienie, szczególnie w początkowej fazie leczenia.

Gdy tylko zostanie osiągnięta odpowiednia odpowiedź kliniczna, należy rozważyć możliwość stopniowego zmniejszenia dawki w celu osiągnięcia optymalnego stosunku skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa.

Dane uzyskane w kontrolowanych badaniach klinicznych są niewystarczające, aby określić zalecaną długość leczenia rysperydonem u pacjentów z autyzmem. Dlatego stan pacjenta powinien być starannie monitorowany przez doświadczonego specjalistę.

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych (np. zaburzeń ekstrapiramidowych, późnej dyskinezy lub niekontrolowanego przyrostu masy ciała) należy zmniejszyć dawkę rysperydonu lub przerwać leczenie.

Nie ma doświadczenia w stosowaniu rysperydonu w leczeniu objawowym autyzmu u dzieci poniżej 5. roku życia.

Pacjenci z chorobami wątroby i nerek.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek aktywna frakcja przeciwpsychotyczna jest wydalana wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu w osoczu krwi wzrasta.

Niezależnie od wskazania, pacjentom tym należy przepisać połowę dawki początkowej i utrzymania, a dawkowanie powinno być wolniejsze.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów.

Przejście z leczenia innymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Jeśli jest to klinicznie uzasadnione, zaleca się stopniowe odstawienie poprzedniej terapii innymi lekami podczas leczenia rysperydonem. W przypadku przejścia z leczenia lekami przeciwpsychotycznymi w formie depot, leczenie rysperydonem zaleca się rozpocząć zamiast następnej zaplanowanej iniekcji. Należy okresowo oceniać potrzebę kontynuacji terapii lekami przeciwparkinsonowymi.

Dzieci.

Rysperydon stosuje się w leczeniu zaburzeń zachowania społecznego lub zachowania agresywnego oraz zaburzeń autystycznych u dzieci od 5. roku życia; w leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniach dwubiegunowych – u dzieci od 15. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy.
Objawy i objawy przedawkowania, które obserwowano, to znane działania niepożądane leku, które pojawiają się w nasilonej formie: senność i uspokojenie, tachykardia i hipotensja tętnicza oraz objawy ekstrapiramidowe. W przypadku przedawkowania donoszono o wydłużeniu odstępu QT i drgawkach. Zgłaszano migotanie-kołatanie serca związane z przedawkowaniem rysperydonu w połączeniu z paroksetyną.

W przypadku ostrym przedawkowaniu należy rozważyć możliwość przyjęcia kilku leków.

Leczenie.
Należy zapewnić i utrzymać drożność dróg oddechowych w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i tlenowania. Należy rozważyć podanie węgla aktywnego wraz ze środkiem przeczyszczającym nie później niż godzinę po przyjęciu leku. Wskazane jest monitorowanie czynności sercowo-naczyniowej, w tym ciągła rejestracja EKG w celu wykrycia możliwych arytmii. Rysperydon nie ma specyficznego antydotum. Dlatego należy podjąć odpowiednie środki wspierające. W przypadku ostrym przedawkowaniu należy przeanalizować możliwość interakcji kilku leków. Hipotensję tętniczą i kolaps naczyniowy należy leczyć środkami takimi jak wlewy dożylnie i/lub leki sympatomietyczne. W przypadku wystąpienia ostrych objawów ekstrapiramidowych należy podać leki antycholinergiczne. Konieczne jest kontynuowanie stałego opieki medycznej aż do pełnego wyzdrowienia pacjenta.

Niepożądane działania.

Najczęściej zgłaszanymi niepożądanymi działaniami (częstość ≥ 10%) są parkinsonizm, osłabienie/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja są niepożądanymi działaniami zależnymi od dawki.

Poniżej wymienione niepożądane działania obejmują przypadki zgłoszone podczas badań klinicznych oraz w okresie pogwarancyjnym. Częstość występowania niepożądanych działań: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), rzadko (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

W każdej grupie niepożądane działania są wymienione w kolejności zmniejszającego się nasilenia.

a Hiperprolaktynemia może w niektórych przypadkach prowadzić do ginekomastii, zaburzeń cyklu menstruacyjnego, amenorii, anowulacji, galaktorei, zaburzeń płodności, obniżenia libidum, dysfunkcji erektilnej.

b Podczas badań kontrolowanych placebo o cukrzycę meldowano u 0,18 % pacjentów przyjmujących rysperydon, w porównaniu z 0,11 % w grupie placebo. Ogólna częstość w wszystkich badaniach klinicznych wynosiła 0,43 % u pacjentów przyjmujących rysperydon.

c Nie odnotowano w badaniach klinicznych rysperydonu, jednak zaobserwowano w okresie obserwacji pogwarancyjnej.

d Zaburzenia pozapiramidowe obejmują: parkinsonizm (nadmierna sekrecja śliny, sztywność mięśni, parkinsonizm, ślinotok, fenomen „zębatego koła”, bradykinezja, hipokinezja, maskowata twarz, napięcie mięśni, akinezja, sztywność mięśni potylicznych, sztywność mięśni, chód parkinsonowska, zaburzenia refleksu glabelarnego, drżenie parkinsonowskie), akatyzję (akatyzja, niepokój, hiperkinezja, zespół niespokojnych nóg), drżenie, dyskinezę (dyskinezja, mimowolne skurcze mięśni, choreoatechoza, atechoza, mioklonus), dystonię.

Dystonia obejmuje dystonię, hiperwzrusliwość mięśniową, kręcz karku, mimowolne skurcze mięśni, kontraktury miogenne, blefarospazm, ruch gałki ocznej, porażenie języka, tik (w okolicy twarzy), laryngospazm, miotonię, opistotonus, skurcz gardła i jamy ustnej, pleurotonus, skurcz języka, trizm. Zakwalifikowano szerszy zakres objawów, które niekoniecznie mają pozapiramidowe pochodzenie. Bezsenność obejmuje trudności z zaśnięciem, zaburzenia wewnątrzsnemne. Drugi obejmują wielki napad epileptyczny. Zaburzenia menstruacyjne obejmują nieregularne miesiączkowanie, oligomenoreę. Obrzęk obejmuje obrzęk ogólny, obrzęk obwodowy, obrzęk „wciśnięty”.

Efekty uboczne paliperidonu

Paliperidon jest czynnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile efektów ubocznych tych substancji (w tym formy doustne i wstrzykiwalne) są podobne. Oprócz wymienionych powyżej efektów ubocznych, podczas stosowania paliperidonu meldowano zespół ortostatycznej tachykardii posturalnej, który prawdopodobnie może również występować przy stosowaniu rysperydonu.

Efekty uboczne charakterystyczne dla leków przeciwpadaczkowych

Wydlęganie odcinka QT

Podobnie jak przy stosowaniu innych leków przeciwpadaczkowych, w okresie pogwarancyjnym meldowano o wydłużeniu odcinka QT przy stosowaniu rysperydonu. Podczas stosowania leków przeciwpadaczkowych meldowano również o innych efektach ubocznych ze strony serca, które wydłużają odcinek QT, takich jak arytmia komorowa, migotanie komór, tachykardia komorowa, nagły zgon, zatrzymanie krążenia, trzepotanie-mergocenie.

Zakrzepica żylna

W przebiegu stosowania leków przeciwpadaczkowych odnotowano przypadki rozwoju zakrzepicy żył głębokich, w tym zatorowość płucną i zakrzepicę żył głębokich.

Zwiększenie masy ciała

Porównanie liczby pacjentów przyjmujących rysperydon i pacjentów przyjmujących placebo, u których masa ciała wzrosła o 7 % w badaniach kontrolowanych placebo trwających od 6 do 8 tygodni, wykazało istotną statystycznie różnicę w częstości przypadków przyrostu masy ciała w grupie pacjentów przyjmujących rysperydon (18 %) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (9 %). W trwających trzy tygodnie badaniach kontrolowanych placebo u dorosłych pacjentów z ostrym maniakalnym stanem częstość przyrostu masy ciała o ≥7 % była porównywalna w grupie przyjmującej rysperydon (2,5 %) i w grupie przyjmującej placebo (2,4 %), a nieco wyższa w grupie kontroli aktywnej (3,5 %).

W populacji dzieci z zaburzeniami zachowania w długoterminowych badaniach masa ciała pacjentów wzrastała średnio o 7,3 kg po 12 miesiącach leczenia. Oczekiwany przyrost masy ciała u dzieci o normalnej masie ciała w wieku 5–12 lat to od 3 do 5 kg rocznie. Od 12 roku życia przyrost masy ciała u dziewcząt pozostaje na poziomie od 3 do 5 kg rocznie, podczas gdy chłopcy średnio przybierają 5 kg rocznie.

Dodatkowe informacje dotyczące szczególnych kategorii pacjentów

Efekty uboczne u osób starszych z demencją lub u dzieci, o których meldowano z częstością wyższą niż u dorosłych, opisano poniżej.

Pacjenci starsi z demencją

Przejściowy stan niedokrwienny i zaburzenia naczyniowe mózgu – efekty uboczne, o których meldowano w trakcie badań klinicznych z częstością odpowiednio 1,4 % i 1,5 % u pacjentów starszych z demencją. Ponadto o następujących efektach ubocznych meldowano z częstością ≥ 5 % u pacjentów starszych z demencją oraz z częstością co najmniej dwukrotnie wyższą niż u innych kategorii dorosłych pacjentów: infekcje dróg moczowych, obrzęk obwodowy, letargia i kaszel.

Dzieci

Ogólnie oczekiwane efekty uboczne u dzieci są podobne do tych występujących u dorosłych pod względem częstości występowania, rodzaju i stopnia nasilenia.

Efekty uboczne obserwowane u dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) z częstością ≥ 5 % i co najmniej dwukrotnie wyższą niż u dorosłych pacjentów: senność/sedacja, zmęczenie, ból głowy, zwiększone apetyt, wymioty, infekcje górnych dróg oddechowych, zatkany nos, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka i enureza.

Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”).

Okres ważności.

2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze, po 2 lub po 6 blisterów w opakowaniu tekturowym.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

Kusum HealthCare Pvt Ltd.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

SP-289 (A), RIICO Industrial area, Chopanki, Bhiwadi, Dist. Alwar (Rajasthan), India.